Vietcetera: Đưa câu chuyện Việt vươn tầm thế giới

Techcom Life đoạt cú đúp giải thưởng tại Insurance Asia Awards 2026, tiếp nối chuỗi ghi nhận khu vực trong năm đầu hoạt động

Cao Vy — Wed, 22 Jul 2026 06:51:02 +0000

Ngày 09/07/2026, Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ thương (Techcom Life), thành viên hệ sinh thái tài chính Techcombank, vừa được Insurance Asia vinh danh với hai giải thưởng danh giá tại Insurance Asia Awards 2026, được trao tại lễ trao giải tổ chức ngày 07/07/2026 tại Singapore:

Digital Transformation Initiative of the Year – Vietnam (Sáng kiến Chuyển đổi số tiêu biểu năm 2026 tại Việt Nam).
Domestic Life Insurer of the Year – Vietnam (Doanh nghiệp Bảo hiểm Nhân thọ tiêu biểu năm 2026 tại Việt Nam).

Techcom Life được Insurance Asia Awards 2026 vinh danh với hai giải thưởng: Digital Transformation Initiative of the Year – Vietnam và Domestic Life Insurer of the Year – Vietnam, ghi nhận những nỗ lực nổi bật trong chuyển đổi số và phát triển bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam.

Ghi nhận này nối tiếp cú đúp giải thưởng của Techcom Life tại The Asian Banker Vietnam Awards 2026, đồng thời khẳng định những bước tiến nhanh chóng của công ty trong hành trình xây dựng một doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ được dẫn dắt bởi công nghệ và lấy khách hàng làm trung tâm cho thị trường Việt Nam. Tổng thể, hai giải thưởng này phản ánh sự công nhận ngày càng lớn của ngành đối với cách tiếp cận của Techcom Life – nơi trí tuệ nhân tạo (AI), tính minh bạch và trải nghiệm khách hàng được đặt làm nền tảng của mô hình kinh doanh.

Kiến tạo tương lai của bảo hiểm nhân thọ

Hai giải thưởng lần này ghi nhận hai trụ cột chiến lược đã định hình Techcom Life kể từ ngày đầu thành lập: ứng dụng công nghệ để đơn giản hóa và nâng tầm trải nghiệm bảo hiểm, và xây dựng doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ thế hệ mới đáp ứng những nhu cầu đang thay đổi của khách hàng Việt Nam.

Toàn cảnh lễ ra mắt sản phẩm bảo hiểm sức khỏe Infinite Care của Techcom Life tại Hà Nội.

Giải thưởng Digital Transformation Initiative of the Year - Vietnam ghi nhận cách tiếp cận công nghệ khác biệt của Techcom Life. Thay vì số hóa các quy trình vận hành sẵn có, công ty đã được xây dựng ngay từ nền móng trên một nền tảng cloud-native, tích hợp AI, cho phép tạo ra những trải nghiệm nhanh hơn, nhất quán hơn và minh bạch hơn trên toàn bộ vòng đời hợp đồng bảo hiểm.

Trọng tâm của nền tảng này là iProtek, hệ sinh thái số độc quyền của Techcom Life, hỗ trợ toàn bộ các quy trình tư vấn, thẩm định, quản trị hợp đồng và giải quyết quyền lợi. Bổ trợ cho iProtek là Tori, trợ lý AI cung cấp hướng dẫn và hỗ trợ theo thời gian thực cho tư vấn viên tài chính.

Hiện nay, khoảng 85% tư vấn viên bancassurance của Techcom Life sử dụng Tori mỗi ngày. Hàng nghìn tư vấn viên trên toàn quốc đã vận hành thành thạo bộ công cụ tư vấn số hoàn toàn không giấy tờ này chỉ trong vòng hai tháng triển khai, góp phần nâng cao năng suất và tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng.

Đại diện Techcom Life giới thiệu các lựa chọn bảo vệ của Infinite Care, với quyền lợi lên tới 5 tỷ đồng mỗi năm.

Một mô hình khác biệt được dẫn dắt bởi tư duy AI-First

Giải thưởng Domestic Life Insurer of the Year là lời khẳng định cho những thành tựu tổng thể của Techcom Life trong việc xây dựng một doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ mới với trọng tâm rõ ràng đặt vào nhu cầu khách hàng và sự vượt trội trong vận hành.

Kể từ khi chính thức đi vào hoạt động chưa đầy một năm, Techcom Life đã tập trung giải quyết những thách thức tồn tại lâu năm của ngành bằng cách đơn giản hóa và minh bạch hóa mọi quy trình. Qua đó, giúp khách hàng đưa ra những quyết định sáng suốt hơn về bảo vệ, sức khỏe và an sinh tài chính.

Các phiên bản quyền lợi của sản phẩm Infinite Care được giới thiệu tại sự kiện ra mắt.

Chia sẻ về thành tựu này, ông Mukesh Pilania, Tổng Giám đốc Techcom Life, cho biết:

“Chưa đầy một năm kể từ ngày đi vào hoạt động, chúng tôi đã xây dựng một tổ chức lấy khách hàng làm trung tâm, tiên phong ứng dụng AI trong mọi khía cạnh vận hành, góp phần định nghĩa lại cách bảo hiểm nhân thọ được cung cấp và trải nghiệm.

Việc được Insurance Asia vinh danh ở cả hai hạng mục ‘Digital Transformation Initiative of the Year’ và ‘Domestic Life Insurer of the Year’, sau cú đúp giải thưởng tại The Asian Banker Awards 2026, là một sự khẳng định mạnh mẽ rằng tầm nhìn của chúng tôi đang tạo được tiếng vang không chỉ tại Việt Nam mà trên toàn khu vực.

Chúng tôi vinh dự đón nhận những giải thưởng này, nhưng đây không phải đích đến. Đây là một cột mốc sớm trên hành trình kiến tạo một tương lai đơn giản hơn, thông minh hơn và dễ tiếp cận hơn cho ngành bảo hiểm nhân thọ.”

Động lực cho hành trình phía trước

Được tổ chức tại Singapore ngày 07/07/2026, Insurance Asia Awards là một trong những nền tảng giải thưởng hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương, ghi nhận sự đổi mới, xuất sắc trong vận hành và tác động tích cực đến khách hàng của ngành bảo hiểm. Với Techcom Life, sự ghi nhận này là một cột mốc quan trọng trong năm đầu hoạt động, đồng thời củng cố cam kết của công ty trong việc xây dựng một doanh nghiệp bảo hiểm hiện đại – nơi công nghệ, niềm tin và thiết kế lấy con người làm trung tâm hội tụ.

Đại diện Techcom Life thực hiện nghi thức ra mắt sản phẩm bảo hiểm sức khỏe Infinite Care.

Trong bối cảnh thị trường bảo hiểm Việt Nam tiếp tục chuyển mình, Techcom Life kiên định với tầm nhìn “Tái kiến thiết ngành bảo hiểm, Trao quyền tự chủ tương lai”. Hiện thực hóa tầm nhìn đó là định hướng cung cấp những giải pháp giúp cá nhân và gia đình bảo vệ điều quan trọng nhất, đồng thời thúc đẩy khát vọng kiến tạo một trải nghiệm bảo hiểm liền mạch, minh bạch và giàu kết nối hơn cho khách hàng.

Về Techcom Life

Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ thương (Techcom Life), được thành lập bởi Techcombank, hướng đến xây dựng một thế hệ giải pháp bảo hiểm nhân thọ hiện đại, minh bạch, lấy khách hàng làm trọng tâm, phát triển trên nền tảng công nghệ – dữ liệu, định hướng AI-first. Với tầm nhìn “Tái kiến thiết ngành bảo hiểm, Trao quyền tự chủ tương lai”, Techcom Life tập trung vào ba nhu cầu thiết yếu: bảo vệ sức khỏe, tài chính vững vàng và nâng cao chất lượng sống – góp phần vào sự phát triển bền vững của hệ thống tài chính Việt Nam và mang đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho người Việt.

Tham khảo thêm tại đây.

Tổng Giám đốc Niklas Wagner và cách lãnh đạo bằng sự trao quyền

Thư Trần — Wed, 22 Jul 2026 01:00:00 +0000

Một sự thay đổi nhỏ về giá vé máy bay hay nỗi lo an ninh ở cách xa nửa vòng trái đất có thể ảnh hưởng gì đến một khách sạn 5 sao tại Sài Gòn?

Câu trả lời là: Rất nhiều. Với ông Niklas Wagner – Tổng Giám đốc New World Saigon Hotel, đây là thực tế đang trực tiếp nhào nặn lại bức tranh du lịch cao cấp tại Việt Nam. Khi biến động địa chính trị ở Trung Đông đẩy chi phí các chuyến bay đường dài từ Âu - Úc tăng cao, dòng khách quốc tế đã chủ động điều chỉnh hành trình. Nhưng "trong cái rủi có cái may", chính sự dịch chuyển này lại mở đường cho làn sóng du lịch nội Á và tệp khách lẻ tự túc đổ về Việt Nam mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Trở lại với podcast Vietnam Innovators Tập 399 cùng host Hao Tran - người bạn lâu năm của ông, Niklas mang đến một góc nhìn thực tế, sắc bén và đầy lạc quan về cách ngành khách sạn thích ứng để đón đầu chương mới của du lịch Việt Nam.

Du lịch nội Á lên ngôi giữa biến động toàn cầu

Những nhịp lệch của bối cảnh thế giới đã đưa du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn "trọng tâm châu Á". Thành phố liên tục đón các luồng du khách và chuyên gia đến từ Đông Bắc Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, cùng sự trỗi dậy đầy hứa hẹn từ thị trường Ấn Độ.

Dù các đoàn khách lớn (group business), vốn nhạy cảm về giá và dễ bị ảnh hưởng bởi các khuyến nghị hoãn du lịch từ chính phủ. có phần sụt giảm nhẹ, phân khúc khách lẻ đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống. Nhờ các hãng hàng không Trung Đông chủ động hạ giá vé để giành lại thị phần, Niklas hoàn toàn tin tưởng vào một đợt bùng nổ mạnh mẽ trong quý 4.

“Nhu cầu đến Việt Nam của du khách quốc tế vẫn cực kỳ lớn. Đây vẫn là một điểm đến ‘hot’ mà ai cũng muốn ghé thăm, và chúng tôi đang hướng tới một sự phục hồi vô cùng mạnh mẽ vào giai đoạn cuối năm.” - Ông Niklas Wagner chia sẻ.

Sẽ thế nào nếu một ứng dụng điều phối xe chuẩn xác, tiết kiệm hàng chục ngàn USD của một khách sạn 5 sao được viết chỉ trong... 3 ngày bằng AI?

Trong khi nhiều nhà lãnh đạo vẫn bàn luận về Trí tuệ Nhân tạo (AI) bằng những thuật ngữ vĩ mô và mơ hồ, Niklas lại chọn một cách tiếp cận vô cùng thực tế. Ông tin rằng việc nâng cao trải nghiệm của khách không nằm ở những thay đổi đao to búa lớn, mà là sự tích lũy của những cải tiến nhỏ (micro-innovations) diễn ra mỗi ngày.

Để hiện thực hóa điều này, khách sạn đã đổi tên chức danh từ IT Manager truyền thống thành Technology Experience Manager (Trưởng phòng Trải nghiệm Công nghệ). Triết lý đằng sau cực kỳ đơn giản: Bất kỳ công nghệ nào được đưa vào vận hành cũng phải trực tiếp nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

Một trong những thành tựu ấn tượng nhất của đội ngũ là giải quyết triệt để bài toán điều phối xe đưa đón vốn rất lộn xộn trước đây. Trước đó, đội ngũ khách sạn phải quản lý lịch trình của dàn xe riêng và tài xế bằng các bảng tính Excel thủ công, một quy trình rất dễ gây trùng lịch và mất tới 15 phút chỉ để kiểm tra xem có xe trống hay không.

Sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), vị Trưởng phòng Trải nghiệm Công nghệ đã tự viết code và phát triển thành công một ứng dụng nội bộ bảo mật chỉ trong vỏn vẹn 3 ngày:

Cách vận hành: Nhân viên chỉ cần tải tệp PDF chứa thông tin đặt xe của khách lên hệ thống.
Kết quả: Ứng dụng tự động điều phối tài xế, phân bổ xe và tối ưu hóa lộ trình di chuyển trong vài giây.

“Trong quá khứ, bạn sẽ phải trả từ 20.000 đến 30.000 USD và mất hàng tháng trời chỉ để phát triển ứng dụng này. Nhưng chúng tôi đã tự phát triển thành công trong vòng 3 ngày bằng cách tận dụng AI, vận hành an toàn trên máy chủ của riêng mình, giúp đội xe hoạt động hiệu quả như cách một hãng hàng không quản lý đội bay vậy,” Niklas giải thích.

Làn sóng đổi mới số này nhanh chóng lan sang các bộ phận khác. Đội ngũ giặt là cũng lập tức đề xuất xây dựng ứng dụng riêng để quản lý đồng phục nhân viên. Đặt song song với đó là chuỗi cải tiến xanh (ESG) đầy tinh tế: thay thế lò hơi cũ bằng hệ thống máy bơm nhiệt, lắp máy lọc nước Coway tại từng phòng để giảm chai nhựa, hay bắt tay cùng thương hiệu sô-cô-la thủ công Marou để mang đặc sản Việt làm quà chào mừng du khách.

“Trong quá khứ, bạn sẽ phải trả từ 20.000 đến 30.000 USD và mất hàng tháng trời chỉ để phát triển ứng dụng này.”

Đón đầu bước chuyển mình về hạ tầng đô thị

TP.HCM đang đứng trước ngưỡng cửa chuyển mình lịch sử với hai dự án hạ tầng tầm cỡ: Tuyến Metro số 1 và Sân bay Quốc tế Long Thành.

Xét về dài hạn, siêu dự án Sân bay Long Thành là đòn bẩy lớn cho du lịch thành phố. Dù vậy, Niklas cũng nhìn nhận thẳng thắn những thử thách vận hành trong ngắn hạn: khoảng cách từ sân bay mới về trung tâm có thể ngốn tới 2 tiếng di chuyển vào giờ cao điểm, ảnh hưởng trực tiếp đến các đoàn MICE ngắn ngày. Nhưng ở tầm nhìn 10-20 năm, đây lại là chất xúc tác mở đường cho các quần thể khách sạn siêu sang mới ra đời.

Ngược lại, hạ tầng nội đô lại đang mang đến những điểm cộng tức thì nhờ tuyến Metro số 1. Nằm cách ga trung tâm Bến Thành chỉ 2 phút đi bộ, du khách lưu trú tại New World Saigon giờ đây chỉ tốn 20 phút đi tàu điện là đã có mặt tại Thảo Điền (Quận 2) để dùng bữa và giải trí, thay vì phải chịu cảnh kẹt xe hàng giờ đồng hồ.

“Human Touch” – Giá trị độc bản không thể thay thế của dịch vụ cao cấp

Trước sự bùng nổ của các hệ thống check-in tự động, khóa phòng kỹ thuật số hay robot phục vụ trong nhà hàng, một câu hỏi lớn được đặt ra: Liệu yếu tố con người trong ngành dịch vụ có đang dần biến mất?

Đối với Niklas, câu trả lời chắc chắn là “Không” – ít nhất là đối với phân khúc khách sạn cao cấp và siêu sang. Trong khi các khách sạn bình dân có thể chuyển dịch hoàn toàn sang mô hình tự động hóa như một tiện ích thuần túy, ngành dịch vụ 5 sao sẽ luôn đặt điểm chạm con người ở vị trí tối thượng:

Khi công nghệ càng phổ biến, nhu cầu tự nhiên của con người về sự tương tác thực tế sẽ càng tăng cao. Nó sẽ trở thành xu hướng xa xỉ bậc nhất trong tương lai.

Để minh họa, host Hao Tran đã nhắc lại kỷ niệm cá nhân khi để quên chiếc ô tại nhà hàng một khách sạn ở Nhật Bản. Không cần hỏi số phòng hay thủ tục rườm rà, người nhân viên nhà hàng - chỉ bằng sự tinh tế khi ghi nhớ những chi tiết nhỏ trong cuộc trò chuyện lúc ăn tối - đã tự tìm ra nơi Hao lưu trú và âm thầm gửi chiếc ô về tận phòng

Niklas đúc kết, công nghệ nên đóng vai trò người hỗ trợ đắc lực đằng sau, giúp cắt giảm thủ tục rườm rà để nhân viên xử lý công việc nhanh hơn. Nhưng thứ thực sự ở lại trong tâm trí du khách sau mỗi chuyến đi vẫn là những nụ cười và sự ân cần trực tiếp giữa người với người.

Công nghệ, Niklas lập luận, chỉ nên đóng vai trò là công cụ hỗ trợ để nhân viên đưa ra quyết định nhanh hơn, loại bỏ các thủ tục rườm rà.

Phong cách lãnh đạo trao quyền: Tin tưởng thay vì kiểm soát

Vận hành một tài sản di sản có quy mô 533 phòng đòi hỏi một phong cách lãnh đạo đề cao sự tin tưởng thay vì quản lý vi mô (micromanagement). Niklas tự định nghĩa phương pháp của mình là “Enabling Leadership” (Lãnh đạo Trao quyền).

Thay vì ngồi trong phòng làm việc riêng biệt lập, Niklas chọn làm việc cùng các cộng sự chủ chốt trong một không gian mở để thúc đẩy sự tương tác, trao đổi ý tưởng và giải quyết vấn đề ngay lập tức.

“Tôi không phải người kiểm soát đội ngũ quá sát sao, tôi thích để đội ngũ tự đưa ra quyết định của mình. Khi nhận được một câu hỏi, tôi thường hỏi lại: ‘Bạn sẽ chọn cách nào? Bạn nghĩ mình nên làm gì?’. Qua thời gian, đội ngũ sẽ tự tin lên rất nhiều. Kể cả đôi khi có chọn sai một chút cũng chẳng sao, chúng tôi luôn có thể cùng nhau khắc phục sau đó.”

Bằng việc đan cài mượt mà giữa bề dày kinh nghiệm của những nhân sự lâu năm và tư duy nhạy bén công nghệ của thế hệ trẻ, New World Saigon đang tiếp nối trọn vẹn di sản của mình, đồng thời tự tin mở lối bước vào tương lai số hóa của du lịch Việt Nam.

Xem toàn bộ tập Vietnam Innovators tại đây:

Ngành bảo hiểm và nghề Tư vấn Tài chính: Cần gì để khởi sắc?

Bích Trâm — Tue, 21 Jul 2026 07:28:15 +0000

Nền kinh tế Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng nhanh của tầng lớp trung lưu, dự kiến chiếm khoảng 26% dân số vào năm 2026. Theo McKinsey, tài sản tài chính cá nhân cũng được dự báo đạt 600 tỷ USD vào năm 2027, tăng trưởng khoảng 11% mỗi năm.

Khi thu nhập và tài sản tích lũy ngày càng lớn, mối quan tâm của khách hàng cũng dịch chuyển. Vượt qua nhu cầu tiết kiệm, họ bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến quản trị rủi ro, bảo vệ tài sản và hoạch định tài chính cho các mục tiêu dài hạn hơn. Đây chính là dư địa tăng trưởng cho thị trường quản lý gia sản tại Việt Nam, trong đó có bảo hiểm nhân thọ - một sản phẩm then chốt trong hoạch định tài chính cá nhân.

Tệp khách hàng rộng và dư địa tăng trưởng mạnh, tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể được chuyển hóa thành tăng trưởng nếu ngành có đủ lực lượng tư vấn tài chính chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu ngày càng phức tạp của khách hàng.

Nhu cầu tuyển dụng đi kèm yêu cầu cao hơn về chất lượng nhân lực

Theo TopCV, bảo hiểm nằm trong nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng cao năm 2024. Trong đó, 53,85% nhu cầu tập trung vào nhóm ứng viên có từ một đến ba năm kinh nghiệm, cho thấy doanh nghiệp ưu tiên những nhân sự đã có nền tảng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với công việc.

Thị trường Việt Nam có nhiều ứng viên sở hữu nền tảng phù hợp, đặc biệt từ các lĩnh vực ngân hàng, bất động sản, bán hàng B2B, quản lý khách hàng và tư vấn doanh nghiệp. Kinh nghiệm tìm hiểu nhu cầu, xây dựng niềm tin, trình bày giải pháp và đồng hành trong những quyết định quan trọng có thể trở thành lợi thế khi họ chuyển sang nghề Tư vấn Tài chính.

Với nhiều người, rào cản không còn nằm ở việc học một sản phẩm mới hay mức thu nhập, mà là liệu nghề mới có mang đến một lộ trình đủ rõ ràng để họ sẵn sàng đánh đổi.

Chuyển sang một lĩnh vực mới không chỉ cần cơ hội, mà còn cần một lý do đủ rõ ràng để bắt đầu. | Nguồn: Forbes

Những rào cản vô hình

Các khảo sát từ Deloitte, khi cân nhắc chuyển việc, người lao động không chỉ quan tâm đến thu nhập mà còn đánh giá rất cao lộ trình phát triển nghề nghiệp, cơ hội học hỏi và tính ổn định của công việc.

Khi đã chuyển ngành thành công, duy trì động lực với nghề càng là một thách thức. Theo một nghiên cứu từ LIMRA (tổ chức quốc tế về dịch vụ tài chính và bảo hiểm), tại các hệ thống đại lý ưu tiên tuyển dụng nhân sự chưa có kinh nghiệm, tỷ lệ tư vấn viên gắn bó sau 4 năm chỉ vỏn vẹn 15%, trong đó phần lớn quyết định rời đi ngay trong 2 năm đầu tiên.

Ngay cả một chuyên gia có 13 năm kinh nghiệm trong ngành bảo hiểm như anh Lê Anh Toàn, hiện là Trưởng phòng Kinh Doanh tại Prudential Việt Nam, cũng thừa nhận giai đoạn khởi đầu với công việc telesale "không suôn sẻ, không có thành công và kéo dài khoảng gần một năm trời". Điểm tựa giúp anh vượt qua rào cản bấp bênh đó chính là sự chuyên nghiệp và lộ trình thăng tiến rõ ràng của doanh nghiệp.

Anh Lê Anh Toàn, hiện là Trưởng phòng Kinh Doanh tại Prudential Việt Nam.

Bên kia hàng rào: Dư địa cho thế hệ tư vấn tài chính mới

Nhìn từ một góc độ khác, chính những rào cản ấy cũng cho thấy nghề tư vấn tài chính đang bước sang một giai đoạn mới.

Theo McKinsey, nhóm khách hàng giàu có ngày càng kỳ vọng các giải pháp tài chính được cá nhân hóa và đồng hành lâu dài thay vì những sản phẩm đơn lẻ. Điều đó cũng đồng nghĩa tiêu chuẩn của nghề không còn là khả năng bán hàng, mà là khả năng xây dựng niềm tin, phân tích nhu cầu và đồng hành dài hạn.

Vai trò của tư vấn tài chính đang dịch chuyển từ bán sản phẩm sang đồng hành cùng những quyết định dài hạn của khách hàng. | Nguồn: Artem Podrez/Pexels

Đây cũng là những năng lực mà nhiều ứng viên tiềm năng đã tích lũy trong các lĩnh vực khác như ngân hàng, B2B hay tư vấn doanh nghiệp. Thay vì bắt đầu lại từ đầu, họ hoàn toàn có thể chuyển hóa kinh nghiệm sẵn có thành lợi thế trong nghề tư vấn tài chính.

Chính điều này cũng đặt ra yêu cầu mới cho doanh nghiệp bảo hiểm: xây dựng một hệ thống phát triển nghề nghiệp đủ rõ ràng để người chuyển ngành tự tin bắt đầu và phát triển lâu dài. Một số doanh nghiệp đã bắt đầu tái thiết kế mô hình phát triển tư vấn viên theo hướng đó. Trong số đó, Prudential là một ví dụ tiêu biểu.

Là một trong những doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài đầu tiên tại Việt Nam, sau 27 năm thành lập và phát triển, Prudential Việt Nam đang tiên phong trên hành trình xây dựng một bệ phóng sự nghiệp vững chắc cho thế hệ tư vấn tài chính tiếp theo.

Prudential - Nền tảng truyền lực cho thế hệ tư vấn tài chính tiên phong

Thấu hiểu nỗi e ngại khi phải bắt đầu lại từ con số 0 trên hành trình tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp mới, Prudential đã xây dựng hệ sinh thái phát triển nhân tài với các chương trình được thiết kế như một lộ trình phát triển sự nghiệp xuyên suốt: từ khởi đầu cùng RED+, trở thành chuyên gia cùng ELITE+, dẫn dắt đội ngũ cùng CHAMPION+, và xây dựng doanh nghiệp cùng EXECUTIVE+.

Một lộ trình phát triển rõ ràng giúp người chuyển ngành có thêm nền tảng để bắt đầu và phát triển lâu dài. | Nguồn: Ricky Recap/Pexels

RED+ — Lộ trình chuyên nghiệp với khởi đầu linh hoạt

RED+ là chương trình tuyển dụng và đào tạo dành cho những người muốn tìm hiểu và theo đuổi nghề tư vấn tài chính chuyên nghiệp. Người tham gia có thể lựa chọn trải nghiệm linh hoạt để vừa khám phá cơ hội mới, vừa duy trì công việc hiện tại; hoặc cam kết toàn thời gian để tập trung phát triển sự nghiệp.

Trong sáu tháng đầu, các Chuyên viên Tư vấn Tài chính RED+ được tham gia đào tạo định kỳ, trải nghiệm hoạt động thực tế cùng đội nhóm và kèm cặp 1:1 bởi đội ngũ giàu kinh nghiệm. Qua đó, họ từng bước xây dựng kiến thức, kỹ năng tư vấn, tính kỷ luật, tác phong chuyên nghiệp và khả năng làm chủ công việc.

Bên cạnh cơ chế đào tạo theo chuẩn quốc tế LIMRA, RED+ còn có chính sách hỗ trợ tài chính trong giai đoạn đầu. Từ cùng một điểm khởi đầu, tư vấn viên có thể lựa chọn phát triển chuyên môn, hoặc tiến sang vai trò quản lý và dẫn dắt đội ngũ.

ELITE+ — Lộ trình tiên phong định chuẩn

Với những người muốn đi sâu vào năng lực tư vấn tài chính, ELITE+ mở ra lộ trình phát triển theo hướng chuyên gia.

Hành trình này được ghi dấu trước hết bằng các cấp độ PRUElite gồm Vàng, Bạch Kim và Kim Cương – hệ thống danh hiệu nội bộ dành cho những tư vấn viên ưu tú. Từ đó, tư vấn viên có thể tiếp tục hướng đến MDRT - danh hiệu quốc tế dành cho các chuyên viên tư vấn tài chính xuất sắc hàng đầu thế giới, cùng những cấp độ cao hơn là COT và TOT.

Để hỗ trợ tư vấn viên tiến tới những cột mốc đó, Prudential xây dựng lộ trình đào tạo theo từng giai đoạn, từ kiến thức nền tảng, kỹ năng tư vấn và phát triển khách hàng đến tư vấn khách hàng cao cấp, gia tăng giá trị khách hàng và xây dựng tầm ảnh hưởng nghề nghiệp.

CHAMPION+ – Lộ trình kiến tạo đội ngũ

Với những người muốn mở rộng tầm ảnh hưởng thông qua việc phát triển con người, CHAMPION+ là lộ trình hướng đến vai trò quản lý.

Từ vị trí Quản lý Tư vấn viên tiềm năng, người tham gia được đào tạo về tuyển dụng, thúc đẩy năng suất, quản trị hiệu suất bán hàng và phát triển đội nhóm. Khi tiến lên những vai trò quản lý cao hơn, họ tiếp tục được trang bị năng lực hoạch định nguồn nhân lực, nâng tầm lãnh đạo và xây dựng thế hệ kế thừa.

Dấu mốc nổi bật trên hành trình này là PRUChampion, danh hiệu nội bộ dành cho Quản lý Tư vấn viên tinh hoa, với ba cấp độ Vàng, Bạch Kim và Kim Cương. Danh hiệu ghi nhận năng lực tuyển dụng, phát triển đội nhóm và xây dựng thế hệ kế thừa.

Qua đó, CHAMPION+ giúp tư vấn viên từng bước chuyển mình thành người lãnh đạo có khả năng tạo ảnh hưởng và dẫn dắt đội ngũ phát triển.

EXECUTIVE+ – Lộ trình cho nhà khởi nghiệp

Trên lộ trình phát triển quản lý, khi đã tích lũy đủ kinh nghiệm, năng lực lãnh đạo và độ chín nghề nghiệp, Quản lý Tư vấn viên có thể hướng đến vai trò Giám đốc Tổng Đại lý.

EXECUTIVE+ được xây dựng cho những nhà lãnh đạo muốn chuyển từ quản lý đội ngũ sang xây dựng và vận hành Tổng Đại lý. Trên hành trình đó, Prudential đồng hành trong việc xây dựng nền tảng vận hành văn phòng, triển khai hệ thống quản trị đội ngũ và hướng đến tăng trưởng bền vững.

Đây là lựa chọn dành cho những người có tinh thần doanh nhân, mong muốn làm chủ doanh nghiệp, phát triển hệ thống Tổng Đại lý và kiến tạo dấu ấn sự nghiệp của riêng mình.

Tại Prudential, mỗi tư vấn viên không bị giới hạn trong một con đường duy nhất. Họ có thể tập trung xây dựng vị thế của một Tư vấn viên tinh hoa, phát triển thành Quản lý Tư vấn viên xây dựng đội ngũ hoặc song hành cả hai tùy theo năng lực và mục tiêu cá nhân.

Trong một thị trường tài chính ngày càng phức tạp, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở sản phẩm mà ở con người. Và xây dựng được những con người đủ năng lực đồng hành cùng khách hàng có lẽ sẽ là yếu tố quyết định cho tương lai của ngành bảo hiểm nhân thọ.

“Be The One - Start As One | Khởi đầu từ vị thế Tiên phong” là chiến dịch do Prudential Việt Nam và Vietcetera phối hợp thực hiện, hướng đến những người đi làm đang muốn nhìn lại hành trình sự nghiệp, nhận diện những “số 0” còn tồn tại và tìm kiếm nền tảng phù hợp cho bước phát triển tiếp theo.

Chiến dịch nhằm mở ra một không gian để người tham gia hiểu rõ hơn về giá trị bản thân, cập nhật những góc nhìn mới về thị trường lao động và sự ổn định tài chính, đồng thời cân nhắc các lựa chọn phát triển nghề nghiệp trong bối cảnh công việc không ngừng thay đổi.

Lộ trình chiến dịch chi tiết:

- Từ 22.06: Ra mắt The 1 Hub và bài kiểm tra Hệ điều hành Sự nghiệp.
- Từ 06.07 đến 08.07 và từ 13.07 đến 15.07: Be The 1 Pop-up Café tại các tòa nhà văn phòng ở TP.HCM.
- Ngày 09.08: The 1 Masterclass tại Trung tâm hội nghị Thiskyhall, số 10 Mai Chí Thọ, Khu đô thị Sala, An Khánh, TP.HCM.

Thông tin chi tiết về chiến dịch: Tìm hiểu thêm tại đây.

The 1 MasterClass: Sự kiện Trải nghiệm & Định hướng Sự nghiệp chính thức mở đăng ký

Nhật Hạ — Mon, 20 Jul 2026 09:00:52 +0000

Tại sao dù sở hữu năng lực tốt và một công việc tương đối vững vàng, nhiều người vẫn cảm thấy mình chưa thực sự phát huy hết tiềm năng?

Một trong những nguyên nhân là thị trường lao động đang thay đổi nhanh hơn tốc độ nhiều người kịp định vị lại con đường phát triển của mình.

Báo cáo Future of Jobs 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho thấy các nhà tuyển dụng dự báo 39% kỹ năng cốt lõi của người lao động sẽ thay đổi từ nay đến năm 2030. Tại Việt Nam, khảo sát Global Workforce Hopes and Fears 2025 của PwC cũng ghi nhận 38% người lao động sử dụng GenAI hằng ngày, cao hơn mức trung bình toàn cầu 14 điểm phần trăm; đồng thời, 74% tin rằng họ có thể tiếp cận các nguồn lực phát triển tại nơi làm việc.

Tuy nhiên, việc nhanh chóng tiếp cận công nghệ chưa chắc đi cùng một chiến lược phát triển nghề nghiệp rõ ràng. Khi thị trường thay đổi ngày càng nhanh, điều quan trọng là năng lực hiện tại của mỗi người có đang được phát triển đúng hướng với nhu cầu thực tế hay chưa, bên cạnh kinh nghiệm và sự chăm chỉ.

Chính khoảng cách giữa năng lực đang có và năng lực thị trường cần khiến nhiều người, dù rất giỏi, vẫn cảm thấy mình chưa phát huy hết tiềm năng. Để thu hẹp khoảng cách ấy, họ cần bổ sung kỹ năng, đồng thời bước vào một môi trường đủ thực tế để kiểm chứng năng lực, nhận phản hồi và xác định rõ hơn hướng đi tiếp theo.

Khoảng cách giữa năng lực đang có và năng lực thị trường cần khiến nhiều người, dù rất giỏi, vẫn cảm thấy mình chưa phát huy hết tiềm năng. | Nguồn: Pexels

Nếu bạn đang ở thời điểm muốn nhìn rõ hơn con đường phía trước, tìm kiếm một hướng phát triển dài hạn hoặc đơn giản cần một không gian thực tế để trả lời câu hỏi “Mình đang ở đâu giữa một thị trường liên tục biến động?”, thì Sự kiện Trải nghiệm & Định hướng Sự nghiệp The 1 MasterClass sẽ là điểm khởi đầu phù hợp.

Trải nghiệm nghề nghiệp mới mẻ từ Prudential và Vietcetera

Prudential từ lâu đã là một trong những thương hiệu bảo hiểm nhân thọ quen thuộc với nhiều gia đình Việt. Có mặt tại Việt Nam từ năm 1999, doanh nghiệp đã đồng hành cùng thị trường sau 27 năm, mang đến các giải pháp bảo vệ tài chính, sức khỏe và sự yên tâm cho khách hàng.

Cùng với sự thay đổi trong nhu cầu hoạch định tương lai, vai trò của người Tư vấn Tài chính cũng ngày càng mở rộng. Công việc này đòi hỏi khả năng lắng nghe, phân tích nhu cầu, xây dựng niềm tin và đồng hành cùng khách hàng qua từng giai đoạn cuộc sống, bên cạnh việc giới thiệu những giải pháp phù hợp.

Tuy vậy, nhiều người đi làm vẫn chưa có cơ hội tiếp cận nghề trong một bối cảnh đủ thực tế để hiểu rõ công việc, thử sức và đánh giá mức độ phù hợp của bản thân. Từ khoảng cách đó, Prudential và Vietcetera phối hợp thực hiện The 1 MasterClass trong khuôn khổ chiến dịch Be The One – Start As One | Khởi đầu từ vị thế Tiên phong. Đây là hành trình trải nghiệm được thiết kế để giúp người tham dự khám phá bản thân, mở rộng góc nhìn về thị trường, tìm hiểu các cơ hội nghề nghiệp và chuyển hóa những điều đã học thành hành động cụ thể thông qua hoạt động tương tác, chia sẻ thực tiễn và đối thoại cùng chuyên gia.

Sự kiện được thiết kế như một không gian tương tác đa chiều. Bạn sẽ được học, được chơi và trải nghiệm thực tế để nhìn rõ hơn hướng đi tiếp theo trong sự nghiệp, đồng thời khám phá những cơ hội nghề nghiệp mới phù hợp với năng lực và mục tiêu của mình.
Bạn nhận được gì khi bước vào không gian của The 1 MasterClass?
Dù bạn đang ở bất kỳ cột mốc nào trên con đường sự nghiệp, The 1 MasterClass cũng sẽ mang lại cho bạn những giá trị thực tế:

Đọc vị bản thân qua "Hệ điều hành Sự nghiệp": Bài kiểm tra giúp người tham dự nhìn lại trạng thái sự nghiệp hiện tại, nhận diện những vùng đang hỗ trợ mình, những vùng đang khiến mình chững lại và gợi mở bước cập nhật phù hợp cho hành trình phía trước.

Xem trước lộ trình thăng tiến: Bạn sẽ được trải nghiệm trực quan con đường phát triển chuyên nghiệp, rõ ràng của nghề Tư vấn Tài chính thông qua các booth tương tác sinh động.

Học hỏi từ các chuyên gia hàng đầu: Lắng nghe chia sẻ thực chiến từ những chuyên gia có tiếng trong ngành tài chính, đầu tư và khởi nghiệp.

Thực hành thực tế: Trực tiếp tham gia giải quyết các tình huống mô phỏng công việc và nhận phản hồi ngay lập tức từ đội ngũ chuyên gia của Prudential.

Khám phá hành trình 4 Chặng tại sự kiện

Hành trình trải nghiệm tại The 1 MasterClass được chia làm 4 chặng rõ ràng, đi từ hiểu mình đến hành động:

Chặng 1: Bắt mạch - Hiểu mình đang ở đâu

Thay vì bắt đầu bằng một bài nói chuyện một chiều, sự kiện mở ra bằng các hoạt động tự soi chiếu và tương tác, giúp mỗi người nhận diện năng lực hiện tại, lợi thế đã có và những câu hỏi còn bỏ ngỏ.

Điểm khác biệt của The 1 MasterClass nằm ở cách sự kiện tích hợp trải nghiệm, học hỏi và trò chơi hóa vào từng điểm chạm. | Nguồn: Vietcetera

Chặng 2: Khám phá - Nhìn nghề Tư vấn Tài chính như một lộ trình dài hạn

Tại các booth tương tác, người tham dự sẽ được tìm hiểu hệ sinh thái phát triển nghề nghiệp tại Prudential. RED+ mang đến khởi đầu linh hoạt và bài bản; từ đó, mỗi người có thể lựa chọn phát triển chuyên môn qua ELITE+, hướng đến các danh hiệu cá nhân như PRUElite, MDRT, COT, TOT; hoặc theo đuổi lộ trình quản lý với CHAMPION+ và xa hơn là khởi nghiệp cùng EXECUTIVE+ ở vai trò Giám đốc Tổng Đại lý.

Dù đang ở giai đoạn nào trong sự nghiệp, người tham dự sự kiện đều có thể học thêm một điều gì đó về bản thân, về thị trường, hoặc về cách một nghề nghiệp có thể được xây dựng dài hạn. | Nguồn: Vietcetera

Chặng 3: Học hỏi - Mở rộng góc nhìn từ các chuyên gia

Sau khi bắt mạch bản thân và khám phá lộ trình nghề nghiệp, người tham dự sẽ gặp gỡ Nguyễn Phi Vân – Chuyên gia nhượng quyền toàn cầu, nhà đầu tư, Chủ tịch Go Global Holdings, và Alex Huỳnh – Chuyên gia chiến lược tài chính, Nhà sáng lập kiêm CEO Stag. Thông qua những góc nhìn đa chiều, chia sẻ thực tiễn cùng các hoạt động tương tác và thực hành tại chỗ, hai diễn giả sẽ giúp người tham gia không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn chuyển hóa những điều đã học thành định hướng rõ ràng hơn cho hành trình sự nghiệp của mình.

Người tham dự sẽ có cơ hội gặp gỡ Nguyễn Phi Vân và Alex Huỳnh để mở rộng góc nhìn về bản thân, thị trường lao động và những cơ hội nghề nghiệp dài hạn trong tương lai. | Nguồn: Vietcetera

Chặng 4: Hành động – Sân chơi thực chiến

Trải nghiệm chỉ thật sự có giá trị khi được chuyển hóa thành bước đi cụ thể. Ở chặng cuối, yếu tố trò chơi hóa được đẩy mạnh qua hoạt động Thử thách Tư duy như một Tư vấn Tài chính.

Sau phần thử thách, những ai muốn tìm hiểu sâu hơn có thể trò chuyện 1:1 cùng đội ngũ Prudential Việt Nam để được tư vấn định hướng nghề nghiệp, hiểu rõ hơn mức độ phù hợp của bản thân và xác định bước đi tiếp theo trong hành trình sự nghiệp.

Thông qua các thử thách tương tác, tình huống mô phỏng, bình chọn trực tiếp và phần trao đổi cùng đội ngũ Prudential Việt Nam, người tham dự có cơ hội thử vận dụng những góc nhìn vừa học vào bối cảnh thực tế. | Nguồn: Vietcetera

Bạn đã sẵn sàng bắt đầu từ vị thế tiên phong?

Hành trình sự nghiệp cũng vậy, đôi khi bước chuyển mình quan trọng nhất không đến từ một cú rẽ hướng điên rồ, mà đến từ một khoảnh khắc bạn dám bước vào một môi trường đủ thực tế để kiểm tra giới hạn của bản thân. The 1 MasterClass chính là không gian thực tế đó. Lựa chọn đứng ngoài quan sát hay chủ động nắm bắt để tăng tốc cho hành trình tương lai hoàn toàn thuộc về bạn.

Đăng ký tham dự The 1 MasterClass và khám phá toàn bộ lịch trình sự kiện tại đây.

“Be The One - Start As One | Khởi đầu từ vị thế Tiên phong” là chiến dịch do Prudential Việt Nam và Vietcetera phối hợp thực hiện, hướng đến những người đi làm đang muốn nhìn lại hành trình sự nghiệp, nhận diện những “số 0” còn tồn tại và tìm kiếm nền tảng phù hợp cho bước phát triển tiếp theo.

Chiến dịch nhằm mở ra một không gian để người tham gia hiểu rõ hơn về giá trị bản thân, cập nhật những góc nhìn mới về thị trường lao động và sự ổn định tài chính, đồng thời cân nhắc các lựa chọn phát triển nghề nghiệp trong bối cảnh công việc không ngừng thay đổi.Lộ trình chiến dịch chi tiết:
- Từ 22.06: Ra mắt The 1 Hub và bài kiểm tra Hệ điều hành Sự nghiệp.
- Từ 06.07 đến 08.07 và từ 13.07 đến 15.07: Be The 1 Pop-up Café tại các tòa nhà văn phòng ở TP.HCM.
- Ngày 09.08: The 1 Masterclass tại Trung tâm hội nghị Thiskyhall, số 10 Mai Chí Thọ, Khu đô thị Sala, An Khánh, TP.HCM.

Thông tin chi tiết về chiến dịch: Tìm hiểu thêm tại đây.

Career cushioning - Khi nào thì nên có “kế hoạch B” cho sự nghiệp?

Hiền Lê — Mon, 20 Jul 2026 03:05:00 +0000

Nếu một ngày chẳng may bị layoff, bạn đã biết mình phải làm gì chưa?

King’s Spotlight: Trải nghiệm lớp học King’s Anh Quốc lần đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh

Cao Vy — Fri, 26 Jun 2026 06:00:00 +0000

Ngay từ trước khi chính thức khai giảng, học sinh và phụ huynh tại TP.HCM đã có cơ hội tiếp cận trực tiếp với cộng đồng King’s tại Anh Quốc thông qua nhiều chương trình học thuật được triển khai xuyên suốt trong năm như King’s experience series, các chương trình hè... Điều này phản ánh cách King’s vận hành trên toàn hệ thống quốc tế: duy trì sự kết nối chặt chẽ giữa các trường thông qua học thuật, đào tạo và trải nghiệm đồng nhất từ phụ huynh, học sinh.

King’s Spotlight là hoạt động đầu tiên trong chuỗi, được giảng dạy bởi giáo viên từ King’s College School, Wimbledon. Sự kiện lớp học Anh Quốc King’s Spotlight sẽ diễn ra từ ngày 07 đến 09/07/2026 dành cho học sinh từ 6–12 tuổi. Lần đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh, học sinh sẽ được học trực tiếp cùng các giáo viên đến từ King’s Anh Quốc, tham gia một lớp học được thiết kế theo đúng tinh thần giảng dạy của King’s, nơi Trí tuệ, Tinh thần và Nhân cách cùng được nuôi dưỡng và phát triển.

Chương trình được thiết kế dưới dạng một buổi học kéo dài khoảng hai giờ, gồm hai hai tiết học. Ở tiết học đầu tiên là Toán Tư duy, học sinh không bắt đầu từ công thức hay đáp án. Các em cùng khám phá quy luật, hình khối, con số và những bài toán mở, từng bước xây dựng sự tự tin thông qua quá trình suy luận và tìm lời giải.

Tiếp nối là tiết học Ngôn ngữ và Giao tiếp, nơi học sinh khám phá cách ngôn ngữ vận hành, cách ý tưởng được hình thành và cách sử dụng ngôn từ để diễn đạt suy nghĩ, hợp tác với người khác và phát triển sự tự tin trong việc trình bày quan điểm của mình.

Mỗi lớp học được tổ chức với quy mô nhỏ để giáo viên có thể lắng nghe từng học sinh. Thay vì đưa ra đáp án ngay lập tức, các thầy đặt câu hỏi, gợi mở và khuyến khích học sinh tự tìm ra lời giải của riêng mình. Tại King’s, việc đặt câu hỏi “Tại sao?” được xem là điểm khởi đầu của học tập. Sự tò mò được khuyến khích, còn việc thử và sai là một phần tự nhiên của quá trình khám phá. Không chỉ mang về những kiến thức mới, mỗi học sinh rời lớp với nhiều niềm vui, những người bạn mới và một cuốn nhật ký lớp học để lưu giữ trải nghiệm.

King’s Spotlight sẽ được giảng dạy bởi 2 thầy từ King’s Anh Quốc và thực hiện hoàn toàn bằng tiếng Anh.

Gặp gỡ những giáo viên đến từ King’s

Dẫn dắt phần lớn các buổi học là thầy Ted Lougher, Hiệu trưởng Khối Tiểu học của King’s College School, Wimbledon từ năm 2021. Là thầy giáo chuyên về ngôn ngữ học được đào tạo bài bản, tốt nghiệp hạng xuất sắc tại Đại học Exeter và hoàn thành chương trình thạc sĩ sư phạm loại ưu tại Đại học Oxford. Đồng thời, thầy mang theo kinh nghiệm từ nhiều ngôi trường tại Anh Quốc như Cheltenham College và Clifton College.

Đồng hành cùng chương trình là thầy Simon Connolly, một trong những giáo viên ưu tú của King’s, hiện phụ trách công tác đánh giá và theo dõi học thuật của nhà trường. Bắt đầu giảng dạy tại King’s từ năm 2014, thầy từng là thành viên đội ngũ sáng lập King’s College International School Bangkok và đảm nhiệm vai trò Trưởng khối Năm 6 (tương đương lớp 5). Hơn một thập kỷ gắn bó với hệ thống King’s mang đến cho thầy góc nhìn sâu sắc về cách một trường King’s được xây dựng, phát triển và duy trì những giá trị cốt lõi tại nhiều quốc gia khác nhau.

Trải nghiệm dành cho cả gia đình

King’s Spotlight được thiết kế như một trải nghiệm dành cho cả gia đình. Trong khi học sinh tham gia lớp học, phụ huynh sẽ có một chương trình riêng, xoay quanh những chủ đề và câu hỏi mà nhiều gia đình quan tâm khi lựa chọn trường cho con.

Thầy Simon Connolly sẽ chia sẻ hành trình phát triển của King’s từ Anh Quốc tới Bangkok, cách một trường King’s được xây dựng và phát triển tại một thành phố châu Á, cũng như những xu hướng đang định hình giáo dục tiểu học hiện nay. Đối với các gia đình có con chuẩn bị bước vào lớp 1, đây cũng là cơ hội để hiểu rõ hơn những kỹ năng và phẩm chất mà nhà trường kỳ vọng ở học sinh, cũng như cách cha mẹ có thể đồng hành cùng con trong giai đoạn chuyển tiếp quan trọng này.

Phụ huynh cũng sẽ có cơ hội gặp gỡ thầy Kieran McLaughlin, Hiệu trưởng Sáng lập của King’s College Wimbledon TP. HCM, để tìm hiểu về tầm nhìn giáo dục, chương trình học và những định hướng phát triển của nhà trường trong những năm đầu tiên.

King’s Spotlight sẽ diễn ra tại School Gallery, 179 Võ Nguyên Giáp, An Khánh, TP.HCM, với hai khung giờ mỗi ngày dành cho học sinh từ Year 2 đến Year 7 (tương đương 6–12 tuổi).

Học sinh sẽ được chia thành hai nhóm gồm Years 2–4 và Years 5–7, tham gia các lớp học được thiết kế phù hợp với từng độ tuổi. Tất cả các lớp học đều được thực hiện hoàn toàn bằng tiếng Anh.

Chương trình được tổ chức miễn phí dành cho các gia đình đăng ký tham gia. Do số lượng chỗ ngồi giới hạn, phụ huynh được khuyến khích đăng ký sớm tại đây.

Về King’s College Wimbledon, TP. HCM:
- King’s College Wimbledon TP. HCM cung cấp lộ trình giáo dục Anh Quốc dành cho học sinh từ 2 đến 18 tuổi, giảng dạy IGCSEs và A Levels. Trường dự kiến khai giảng niên khóa đầu tiên vào tháng 08/2027 tại The Global City.

Quyền lực mềm là gì mà có thể khiến người khác tự nguyện đồng ý với mình?

Gấm Võ — Sat, 27 Jun 2026 07:29:45 +0000

Nhắc đến hai chữ quyền lực, đa số vẫn nghĩ đến khả năng ép buộc như tiền bạc, vũ lực, luật pháp, địa vị hay ra lệnh cho một ai đó. Tuy nhiên, trong thực tế tồn tại một dạng quyền lực khác có thể khiến người khác tự nguyện đồng ý với mình mà không cần ép buộc. Đó chính là quyền lực mềm (soft power).

1. Quyền lực mềm là gì?

Hiểu đơn giản, quyền lực mềm (soft power) là khả năng tạo ra sự hấp dẫn, thuyết phục để người khác làm theo điều mình mong muốn. Khác với quyền lực cứng (hard power) - tức là cơ chế “cây gậy và củ cà rốt” - dùng sức mạnh quân sự để đe dọa hoặc dùng tiền bạc, lợi ích kinh tế để thao túng, quyền lực mềm hoạt động chủ yếu dựa trên sức hút. Người chịu tác động không cảm thấy mình bị ép buộc, mà tin rằng quyết định đó xuất phát từ lựa chọn và mong muốn của chính họ.

Chẳng hạn, ở cấp độ quốc gia, Nhật Bản tạo dựng ảnh hưởng toàn cầu thông qua manga, anime, ẩm thực và tinh thần thủ công. Hàn Quốc thúc đẩy sức ảnh hưởng bằng K-pop, K-dramas, thời trang và văn hóa đại chúng. Trong khi Mỹ từ lâu đã lan tỏa quyền lực mềm thông qua Hollywood, các trường đại học top đầu, công nghệ và giấc mơ Mỹ (American Dream). Những sản phẩm văn hóa này không chỉ mang tính giải trí mà còn góp phần định hình cách thế giới nhìn nhận về quốc gia sản sinh ra chúng.

Tuy nhiên, quyền lực mềm và quyền lực cứng không phải hai khái niệm đối lập mà luôn bổ trợ cho nhau. Một quốc gia có thể gia tăng ảnh hưởng nhờ văn hóa và hình ảnh hấp dẫn, nhưng để duy trì vị thế lâu dài vẫn cần nền tảng kinh tế, công nghệ hoặc quân sự vững mạnh. Ngược lại, sức mạnh vật chất đơn thuần cũng khó tạo ra sự đồng thuận nếu thiếu sức hút về giá trị và văn hóa.

2. Nguồn gốc của Quyền lực mềm

Thuật ngữ soft power (Quyền lực mềm) được nhà khoa học chính trị Joseph Nye đưa ra vào cuối thập niên 1980.

Khi Chiến tranh Lạnh bước vào giai đoạn hạ màn, thế giới chứng kiến những biến động lớn. Nhiều học giả phương Tây hoài nghi về vị thế của nước Mỹ, cho rằng sức mạnh kinh tế và quân sự của siêu cường này đang trên đà suy giảm. Vì thế, năm 1990, Joseph Nye tung ra cuốn sách Bound to Lead: The Changing Nature of American Power để phản bác quan điểm trên.

Ông chỉ ra rằng, thế giới đang dịch chuyển từ thế đối đầu quân sự cục mịch sang một kỷ nguyên mới của sự phụ thuộc lẫn nhau. Ở đó, sức mạnh của một quốc gia không còn chỉ được đo bằng số lượng đạn hạt nhân hay GDP. Nước Mỹ lúc bấy giờ đang sở hữu một thứ vũ khí tối tân hơn, đó là sự thống trị về văn hóa đại chúng, phim ảnh Hollywood, những chiếc quần Jeans Levi's, hệ thống đại học danh tiếng, lối sống tự do.... Đây cũng là mở đầu cho khái niệm quyền lực mềm - một lý thuyết sau này được ông hoàn thiện trong cuốn sách xuất bản năm 2004.

Nước Mỹ lúc bấy giờ đang sở hữu một thứ vũ khí tối tân hơn, đó là sự thống trị về văn hóa đại chúng, phim ảnh Hollywood, những chiếc quần Jeans Levi's, hệ thống đại học danh tiếng, lối sống tự do,... | Nguồn: Matt Chase illustration for Foreign Policy

Theo Nye, quyền lực mềm thường đến từ ba nguồn chính:

Văn hóa: Âm nhạc, phim ảnh, thời trang, ẩm thực, ngôn ngữ và lối sống,...
Giá trị và tư tưởng: Những giá trị được xã hội coi là tích cực như tự do, sáng tạo, bình đẳng hoặc nhân văn
Chính sách và hình ảnh

3. Vì sao nó phổ biến?

Vì đã xuất hiện từ lâu và được dùng trong nhiều bối cảnh, quyền lực mềm không phải một cụm từ mới. Ở Việt Nam, nhắc đến quyền lực mềm chắc chắn chúng ta không thể không nhắc đến nền ẩm thực phong phú được ngợi ca từ trong nước đến quốc tế, như phở, bánh mì,.... Lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam cũng là một loại quyền lực mềm khác. Hành trình đấu tranh giành độc lập và những chiến thắng trước các cường quốc lớn đã tạo nên một câu chuyện mang tính biểu tượng về ý chí, tinh thần tự cường và khát vọng dân tộc. Chính những giá trị đó đã giúp Việt Nam nhận được sự quan tâm, tôn trọng và thiện cảm từ nhiều quốc gia.

Ẩm thực là một trong những loại quyền lực mềm của Việt Nam. | Nguồn: VietnamNet

Theo thời gian, ngoài sức hấp dẫn của một quốc gia, quyền lực mềm còn được sử dụng để chỉ khả năng tạo ảnh hưởng của một cá nhân hoặc tổ chức trong một lĩnh vực nhất định, ví dụ như truyền thông, kinh doanh hoặc sức ảnh hưởng của KOL/KOC trên mạng xã hội.

Gần đây nhất là việc khái niệm này bỗng được nhắc đến dày đặc trong những tranh luận xoay quanh hai cái tên đình đám trong giới skinbiz là Võ Hà Linh và Hannah Olala. Từ câu chuyện ban đầu liên quan đến chất lượng sản phẩm retinol, cuộc thảo luận nhanh chóng mở rộng sang vấn đề “quyền lực mềm” trong giới skincare và làm đẹp. Theo video của Võ Hà Linh đăng tải trên Tiktok, một số cá nhân đang dùng quyền lực mềm - tức mối quan hệ sâu-rộng và vị thế của mình để tác động ngầm ở hậu trường, chèn ép khiến các nhãn hàng quốc tế từ chối làm việc với các creators khác. Dù không nêu tên trực tiếp, cộng đồng mạng mặc nhiên cho rằng cô đang nhắm đến Hannah Olala.

Đây cũng không phải lần đầu cụm từ này được gắn với tên Võ Hà Linh. Trong một số tranh cãi trước đó, chẳng hạn những lùm xùm liên quan đến các thương hiệu bị review tiêu cực, cộng đồng mạng cũng từng sử dụng khái niệm quyền lực mềm để mô tả sức ảnh hưởng mà một nhà sáng tạo nội dung lớn có thể tạo ra đối với câu chuyện làm ăn của doanh nghiệp.

4. Quyền lực mềm dễ bị nhầm lẫn sang những định nghĩa nào khác?

Khi được sử dụng rộng rãi trên mạng xã hội, quyền lực mềm dần trở thành một từ khóa để chỉ mọi dạng “ảnh hưởng vô hình”, điều khiến khái niệm này dễ bị đánh đồng với nhiều thuật ngữ khác trong truyền thông, tâm lý học và khoa học xã hội. Dưới đây là 4 khái niệm dễ gây nhầm lẫn nhất:

Reputation Capital (Vốn danh tiếng)

Đây là mức độ uy tín và niềm tin mà một cá nhân hoặc tổ chức tích lũy được theo thời gian. Danh tiếng càng lớn, lời nói càng có trọng lượng và càng dễ nhận được sự tin tưởng từ công chúng.

Reputation Capital có thể là nguồn tạo nên quyền lực mềm, nhưng bản thân nó không phải quyền lực mềm. Nói cách khác, danh tiếng là tài sản, còn quyền lực mềm là khả năng sử dụng tài sản đó để tạo ra ảnh hưởng.

Ví dụ, một bác sĩ có uy tín cao có Reputation Capital. Khi lời khuyên của vị bác sĩ đó khiến hàng triệu người thay đổi thói quen chăm sóc sức khỏe, đó mới là biểu hiện của quyền lực mềm.

Social Capital (Vốn xã hội)

Social Capital là giá trị đến từ mạng lưới quan hệ, sự tin cậy và khả năng kết nối với người khác. Người sở hữu vốn xã hội lớn thường có nhiều mối quan hệ chất lượng và dễ tiếp cận các nguồn lực hơn.

Vì vậy, khi nói một người “có quyền lực mềm” vì quen biết nhiều nhãn hàng, agency hay người trong ngành, họ thực chất đang nói nhiều hơn đến Social Capital. Có nhiều mối quan hệ chưa chắc đã tạo ra quyền lực mềm, và ngược lại.

Nguồn: Getting Smart

Sharp Power (Quyền lực sắc bén)

Nếu quyền lực mềm khiến người khác tự nguyện bị thu hút, thì Sharp Power lại tìm cách định hình nhận thức bằng những phương thức thiếu minh bạch như kiểm soát thông tin, tuyên truyền, kiểm duyệt hoặc thao túng dư luận.

Khái niệm này được đưa ra để mô tả cách một số quốc gia mở rộng ảnh hưởng ra bên ngoài không phải bằng sức hấp dẫn văn hóa, mà bằng việc can thiệp vào môi trường thông tin của nước khác.

Điểm khác biệt nằm ở cách thức tạo ảnh hưởng: quyền lực mềm dựa trên sự hấp dẫn và đồng thuận, còn Sharp Power dựa trên việc bóp méo hoặc kiểm soát dòng chảy thông tin.

Manipulation (Thao túng)

Đây có lẽ là khái niệm bị nhầm lẫn nhiều nhất.

Thao túng là việc cố ý sử dụng các thủ thuật tâm lý, che giấu thông tin hoặc khai thác điểm yếu của người khác để đạt mục đích cá nhân. Người bị thao túng thường không nhận ra mình đang bị dẫn dắt.

Trong khi đó, quyền lực mềm không nhất thiết mang ý nghĩa tiêu cực. Nó có thể được tạo ra từ văn hóa, giá trị, uy tín hay năng lực thực sự và khiến người khác tự nguyện đồng thuận.

Tuy nhiên, ranh giới giữa hai khái niệm đôi khi khá mong manh. Khi sức ảnh hưởng được sử dụng để dẫn dắt dư luận bằng thông tin sai lệch hoặc gây sức ép ngầm, quyền lực mềm có thể bị biến dạng thành thao túng.

5. Cách dùng quyền lực mềm

Tiếng Việt

A: Dạo này nhiều người bảo cô ấy có quyền lực mềm trong giới làm đẹp, ý là không cần lên tiếng nhiều nhưng vẫn tác động được đến quyết định của các nhãn hàng

B: Đúng, nhưng cũng cần phân biệt giữa quyền lực mềm với việc có nhiều mối quan hệ và gây dựng được niềm tin với họ.

Tiếng Anh

A: People keep saying she has a lot of soft power in the beauty industry as she rarely needs to speak up, yet brands still pay attention to her influence.

B: True, but soft power isn't the same as having powerful connections.

Thời Chúng Tôi: Xem World Cup có nghĩa là xem cùng nhau

Thanh Trúc — Sun, 28 Jun 2026 11:32:36 +0000

Sau vòng bảng, đội tuyển Nhật sẽ gặp Brazil ở vòng loại trực tiếp 1/32 vào ngày 29/6. Có lẽ đây chẳng phải một thông tin quá đáng chú ý. Chỉ là, nếu thuộc thế hệ từng xem World Cup vào thời Brazil vẫn là một trong những đội tuyển mạnh nhất thế giới, thì việc một đội bóng châu Á đối đầu với Brazil ở World Cup từng chỉ có thể là cái kết trong mơ của một bộ phim. Và quả thật, tập cuối cùng của loạt phim hoạt hình Tsubasa chính là trận đấu ấy.

Từ thời World Cup gần như mặc định là sân chơi của các đội tuyển châu Âu và Nam Mỹ, khi việc xem bóng đá còn phải qua chiếc tivi thùng, cho đến lúc World Cup trở thành chất liệu nội dung bất tận của internet, Nhật Bản cũng đã thật sự gặp Brazil.

Mùa World Cup trên thùng tivi hộp

Mùa World Cup đầu tiên tôi xem là World Cup 1998, khi Pháp lên ngôi vô địch. Khi ấy, với tâm tình đơn giản của một đứa trẻ, tôi chọn Pháp là đội mình yêu thích và giữ tình cảm ấy đến tận bây giờ. Còn ba, người luôn thích xem World Cup, thì yêu Brazil. Bởi trong những năm tháng ấy, Brazil luôn mang đến cảm giác của một đội bóng mạnh với thứ kỹ thuật làm say đắm lòng người. Thế là cứ mỗi bốn năm, World Cup lại trở thành… một truyền thống, một nghi thức giữa tôi và ba.

Không khí mùa World Cup 1998 tại Việt Nam (10/6/1998)

Những năm ấy, xem World Cup đồng nghĩa với thức khuya trước chiếc tivi thùng. Chẳng có chương trình bình luận trước hay sau trận đấu, cũng chẳng có các chương trình đồng hành cùng World Cup. Chỉ có việc nhớ giờ rồi tự bật tivi lên, bởi ngày đó truyền hình cũng không phát sóng suốt 24 giờ.

Chiếc tivi thùng ngày xưa xem World Cup. | Source: Reuters

Muốn nhớ lịch thi đấu thì cứ đến mùa giải, ba tôi lại ra sạp báo mua một tấm poster in đầy đủ giờ giấc và các trận đấu. Bây giờ, nếu có đi ngang một nhà sách hay sạp báo mà bắt gặp tờ lịch chỉ dùng đúng một tháng ấy, tôi lại thấy thời gian dường như chẳng đổi thay. Phong cách thiết kế với thật nhiều cầu thủ, thật nhiều màu sắc của các lá cờ quốc gia vẫn y như vậy. Giống như tờ lịch treo tường trăm năm vẫn giữ vẻ cũ, lịch World Cup cũng phải như thế. Có vậy mới thật vui tươi.

Hai hình ảnh tưởng như một của hai kỳ World Cup. | Nguồn: EVA, Lao Động

Nhưng cũng chẳng mấy ai xem hết toàn bộ các trận đấu. Mỗi người thường chọn đội mình yêu thích để theo dõi, hoặc đơn giản là xem những đội mạnh nhất, thường đến từ châu Âu và Nam Mỹ.

Xong một trận đấu, nếu chưa quá khuya, nghi thức sẽ là ba chở tôi đi ăn hủ tiếu gõ rồi cùng bàn luận về trận đấu vừa xem. Đến giờ tôi vẫn không hiểu vì sao ba lại muốn lắng nghe một đứa trẻ nói về bóng đá, hay nghe tôi đặt niềm tin đội nào sẽ vô địch. Tô hủ tiếu bò viên trong đêm mát lành ấy là một ký ức tôi chẳng bao giờ quên. Một phần vì nó ngập tràn niềm vui, một phần vì chính trong những đêm ấy, tình yêu dành cho môn thể thao này đã được ba gieo vào trái tim bé nhỏ của tôi.

Sáng hôm sau, sau mỗi trận đấu, ba lại mang về những tờ báo phân tích kỹ lưỡng trận đấu đêm trước cùng đủ mọi thông tin bên lề về các cầu thủ. "Content" ăn theo sự kiện lớn ngày ấy được in ngay ngắn trong từng khung tin nhỏ, lời văn cẩn trọng, nắn nót và đầy suy nghĩ. Có những mùa World Cup hay Euro, chỉ cần đọc những bài viết ấy thôi cũng như học được cách viết. Hồi còn đi học, tôi chỉ vài lần được điểm 10 môn Văn, gần như lần nào cũng nhờ những trang báo được các nhà báo thể thao viết vội trong đêm, rồi ban biên tập và nhà in tất bật để sáng hôm sau có mặt trên sạp.

Báo Thể Thao & Văn Hóa năm 1998. | Nguồn: Thể Thao & Văn Hóa

Còn tên các cầu thủ khi đó? Với đội mình yêu thích thì tôi nhớ Zinedine Zidane, Petit, Thuram và cả vị đội trưởng cần mẫn như một người nông dân gánh nước là Didier Deschamps, người đang dẫn dắt tuyển Pháp bây giờ. Nhưng khi ấy Brazil vẫn được đánh giá cao hơn, nên dù không "stan", những cái tên như Ronaldo béo, Rivaldo hay Roberto Carlos vẫn được mọi người đọc vanh vách như một bài thơ có vần.

"Người ngoài hành tinh" Ronaldo béo và mái tóc từng khiến nhiều bà mẹ khóc thét vì đám con trai đều đòi cạo theo. Hình ảnh này năm 2026 đã trở thành một meme trên mạng xã hội. | Nguồn: Pressefoto Ulmerullstein/Getty Images

Mùa World Cup trong những bộ phim hoạt hình

Nhưng World Cup chỉ diễn ra bốn năm một lần, chỉ là một phần rất nhỏ trong đời sống. Điều World Cup để lại, ngoài những trận cầu hấp dẫn, còn là niềm yêu thích bóng đá và ước ao một ngày nào đó đội tuyển quốc gia của mình sẽ được góp mặt trên sân khấu ấy. Thế nên trong những ngày không có World Cup, bọn trẻ mê bóng đá lại vùi đầu vào những trang truyện và thước phim hoạt hình. Nào là Jindo - Đường Dẫn Đến Khung Thành, rồi đến Tsubasa - Giấc Mơ Sân Cỏ.

Bộ Tsubasa ấy tôi nhớ mình đã đọc miệt mài và say sưa. Vốn tên gốc là Captain Tsubasa, nhưng tôi vẫn yêu cái tên Việt hóa hơn hẳn, bởi nó thật sự là một "giấc mơ sân cỏ". Hay nói đúng hơn, là giấc mơ của một đội bóng châu Á, rằng rồi sẽ có ngày được đối đầu với đội mạnh nhất thế giới khi ấy là Brazil.

Không chỉ đọc truyện, sau này khi có những chiếc đĩa VCD rồi DVD của bộ phim hoạt hình chuyển thể cùng tên, tôi cũng xem ngấu nghiến trên chiếc đầu đọc đĩa. Đoạn kết, đội trưởng Tsubasa đứng trước quả bóng, nhìn sang từng cầu thủ Brazil... rồi bộ phim dừng lại ở đó.

Đoạn kết của “Giấc mơ sân cỏ”.

Những năm tháng ấy, Brazil và cả bóng đá Nam Mỹ đang dần nhường lại sân chơi cho các đội tuyển châu Âu, nhưng họ vẫn đủ mạnh để đánh bại Nhật Bản với tỷ số 4-1 tại World Cup 2006. Trong truyện gốc, Nhật lại thắng Brazil 3-2 ở phút bù giờ.

Nghĩ lại, tôi vẫn thích cái kết của bộ phim hoạt hình hơn. Bộ phim đã hoàn thành phần việc của mình là khơi gợi cảm hứng và nuôi dưỡng niềm tin. Còn con người sẽ là người viết tiếp niềm tin ấy cho đến ngày nó trở thành hiện thực.

World Cup của thời đại mạng xã hội

Ngày 29/6, Nhật sẽ lại gặp Brazil. Tôi tự hỏi liệu lần này họ có đánh bại Brazil như câu chuyện mình từng viết hay không.

Trên mạng xã hội, người Brazil và người Nhật chuyền tay nhau những bài viết chia sẻ về kết quả trận đấu mà tuổi thơ họ từng tò mò không biết. Một tình hữu nghị xuyên biên giới diễn ra nhẹ nhàng và tự nhiên đến lạ.

Một người Nhật chia sẻ sự xúc động khi người Brazil nhắc đến đoạn kết của phim hoạt hình Tsubasa trước thềm trận đấu giữa hai đội tuyển trên nền tảng X.

Và quả thật, World Cup trong thời đại mạng xã hội khiến mọi thứ đều trở nên… dễ hơn. Muốn biết lịch trận đấu cũng không cần mua tờ lịch nào mà Google hay mạng xã hội đều cập nhật “real time” cho bạn. Không thể thức khuya xem trực tiếp thì có thể xem highlight trên YouTube. Muốn tìm hiểu thông tin về đội tuyển cũng chẳng cần đợi sáng ra mua báo. Chỉ cần trận đấu kết thúc là lên mạng xã hội, nơi các blogger thể thao đã cập nhật và phân tích gần như ngay lập tức. Chúng ta còn được "đọc" World Cup qua cả một thế giới meme và những trò đùa hài hước.

Thế nhưng, điều khó nhất của World Cup ngày nay có lẽ là tìm lại quán hủ tiếu gõ năm ấy, tìm lại người đừng từng ngồi xem bóng đá cùng mình. Bởi khi mọi thứ đều có sẵn trong chiếc tivi mỏng dính treo tường hay màn hình chữ nhật nhỏ trên tay, liệu chúng ta còn muốn xem bóng đá cùng nhau?

Tôi nghĩ là còn.

Tôi và đám bạn mê bóng đá giờ mỗi người một nơi. Nhưng cứ đến World Cup là chúng tôi lại có cớ nhắn tin cho nhau, liên tục gửi vào khung chat tình hình trận đấu.

Tôi và bạn mình dù chẳng nói chuyện với nhau chẳng được mấy lần một năm, nhưng vẫn vội nhắn tin cho nhau để cùng xem World Cup qua...khung chat.

Hay như chính World Cup 2026 này, có hôm xem xong trận đấu, sáng sớm đến công ty tôi bắt gặp các anh bên team Tech đã có mặt từ tận 6–7 giờ để cùng xem bóng đá rồi đi ăn sáng. Nhìn các anh, tôi lại thấy rằng dù là thời nào đi nữa, World Cup vẫn luôn là một sự kiện kỳ diệu với bất kỳ ai trót yêu môn thể thao này.

Ngày Gia đình Việt Nam: Ta đang hiểu “nhà” rộng đến đâu?

Khánh Vy — Mon, 29 Jun 2026 04:55:00 +0000

Vài ngày trước, tôi tình cờ đọc được một quan điểm: “Family is the beauty of growing old together” (Gia đình là vẻ đẹp của việc cùng nhau già đi). Tác giả bài viết lập luận rằng, một gia đình luôn được bắt đầu bởi những người dưng. Những người không cùng huyết thống gặp nhau, chọn ở lại, để rồi chia sẻ từ một bữa cơm, một khoản vay, cho đến việc nuôi nấng một đứa trẻ và cả một tuổi già.

Về mặt pháp lý, Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam định nghĩa gia đình dựa trên ba trụ cột: hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng. Như vậy, ngay từ lăng kính luật pháp, gia đình chưa bao giờ là đặc quyền của máu mủ. Nó được định hình bằng lựa chọn, trách nhiệm và những hành vi chăm sóc lặp đi lặp lại.

Tuy nhiên, chúng ta thường nghĩ một “gia đình hoàn chỉnh” thì phải có đủ cả cha, mẹ và con cái. Khuôn mẫu này không sai, nhưng cấu trúc xã hội hiện đại đang hiển thị nhiều hình thái khác rõ ràng hơn. Đây là kết quả tất yếu của các biến động nhân khẩu học. Từ quy mô hộ gia đình nhỏ lại, người trẻ kết hôn muộn hơn, sinh ít hơn hoặc chọn không sinh con đến xã hội già hóa, khiến ông bà vừa là người chăm sóc, vừa là người được chăm sóc, hoặc đơn giản chỉ là thái độ xã hội với những mô hình gia đình ngoài khuôn mẫu đang dần thay đổi.

Nhân Ngày Gia đình Việt Nam, cùng nhìn lại định nghĩa về gia đình của chúng ta đang rộng đến đâu?

1. Gia đình hạt nhân (Nuclear family)

Nuclear family, hay gia đình hạt nhân, thường được hiểu là gia đình gồm một cặp cha mẹ và con cái. Đây có lẽ là hình dung quen thuộc nhất khi ta nói đến một “gia đình bình thường”.

Gia đình hạt nhân là hình dung quen thuộc nhất khi ta nói đến một “gia đình bình thường”. | Nguồn: Pexels

Tuy nhiên, trong xã hội Việt Nam truyền thống, gia đình thường được hiểu là nơi nhiều thế hệ cùng chung sống và gắn với nhau bằng huyết thống, tôn ti, gia đạo, lễ nghĩa. Theo thời gian, quá trình đô thị hóa, di cư, thay đổi việc làm và lối sống khiến quy mô gia đình dần thu nhỏ. Theo Cục Thống kê, đến ngày 01/04/2024, Việt Nam có hơn 28,1 triệu hộ dân cư với quy mô hộ trung bình khoảng 3,6 người, thấp hơn đáng kể so với mức 4,6 người/hộ năm 1999.

Gia đình truyền thống thường gắn với mô hình đại gia đình, nơi nhiều thế hệ cùng chung sống và được kết nối chủ yếu bằng quan hệ huyết thống. | Nguồn: Pexels

Sự thu nhỏ ấy khiến gia đình hạt nhân trở thành một hình dung ngày càng quen thuộc hơn. Nhưng hình thái này không phải lúc nào cũng là mặc định. Trên thực tế, ngay cả cái gọi là “truyền thống” cũng đang thay đổi theo thời gian. Câu nói quen thuộc “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” vốn không còn phù hợp với nhiều gia đình hiện đại, nơi cả cha và mẹ đều có thể cùng kiếm tiền, chăm con, làm việc nhà, nấu ăn, và chia sẻ mọi trách nhiệm khác trong gia đình.

2. Gia đình đơn thân (Single-parent family)

Một người mẹ đơn thân sau ly hôn khác với một người mẹ chủ động sinh con và nuôi con một mình. Một người cha nuôi con sau khi vợ mất khác với một người cha trở thành người chăm sóc chính sau hôn nhân đổ vỡ. Có gia đình đơn thân đi qua tổn thương, có gia đình đơn thân bắt đầu từ lựa chọn.

Chính vì mỗi nhà mỗi cảnh, ta không nên dán nhãn rằng gia đình thiếu cha hoặc thiếu mẹ là không trọn vẹn hoặc thiếu tình thương. Ở góc nhìn người chăm sóc, mô hình này còn thể hiện được sự kiên cường vì trên thực tế một người tự nuôi con là phải gồng gánh cùng lúc trăm thứ việc từ kiếm tiền, chăm sóc, đưa đón, dạy dỗ, rồi lại tự chữa lành tổn thương cho cả con lẫn chính mình.

Một người tự nuôi con có thể phải gánh nhiều vai cùng lúc, nhưng điều đó không đồng nghĩa rằng gia đình đơn thân là thiếu trọn vẹn. | Nguồn: Pexels

Theo Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ 2024 từ Tổng cục Thống kê, cả nước có khoảng 2,2 triệu người ly hôn/ly thân. Trong khi đó, khảo sát SDGCW/MICS 2020–2021 của Tổng cục Thống kê và UNICEF ghi nhận 6,6% trẻ 0–17 tuổi sống không cùng cha mẹ ruột, 4,0% có cha hoặc mẹ, hoặc cả hai, đã mất, và 1,5% có ít nhất một cha/mẹ ruột sống ở nước ngoài.

Những con số này không đồng nghĩa tất cả đều là gia đình đơn thân. Nhưng trên thực tế, việc chăm sóc trẻ em không phải lúc nào cũng nằm trong hình dung quen thuộc về một gia đình có đủ cha, đủ mẹ.

3. Gia đình thân tộc, ông bà nuôi cháu (Kinship family / Grandfamily)

Bên cạnh đó, khi cả cha và mẹ ruột đều không thể trực tiếp chăm con thì ông bà sẽ trở thành người chăm sóc và nuôi dưỡng chính. Hình thái này được gọi là grandfamily, hay skipped-generation household, tức gia đình “bỏ qua một thế hệ”. Ngoài ra, khi trẻ lớn lên trong sự chăm sóc của họ hàng khác như cô dì, chú bác, hình thức này thường được gọi là kinship family (gia đình thân tộc).

Trong nhiều gia đình, ông bà không chỉ là người phụ giúp, mà còn là người trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng con cháu. | Nguồn: Pexels

UNFPA Việt Nam cho biết người từ 60 tuổi trở lên chiếm 11,9% dân số năm 2019 và có thể tăng lên hơn 25% vào năm 2050. Trong bối cảnh già hóa dân số và làn sóng dịch chuyển lao động như hiện nay, kiểu gia đình này trở nên khá phổ biến ở Việt Nam, nhưng hiếm khi được nhìn nhận như một mô hình gia đình hiện đại. Điều này cũng có nghĩa rằng trong khi ở nhiều hộ gia đình hiện đại, ông bà vừa là người chăm sóc, vừa là người được chăm sóc.

4. Gia đình lựa chọn (Chosen family)

Không phải gia đình nào cũng bắt đầu từ huyết thống. Có những gia đình là do chúng ta tự lựa chọn cho mình.

Chosen family, hay gia đình lựa chọn, là thuật ngữ thường được nhắc đến trong cộng đồng LGBTQ+, nơi nhiều người từng phải đối mặt với sự kỳ thị, im lặng hoặc từ chối từ chính gia đình ruột thịt. Vì vậy, họ tìm đến bạn bè, người yêu, cộng đồng hoặc những người cùng hoàn cảnh để tạo nên một nơi họ được là chính mình, được chăm sóc và được ở lại.

Gia đình lựa chọn không cần bắt đầu từ huyết thống, mà từ những người khiến ta thấy mình được yêu thương và thuộc về. | Nguồn: Pexels

Theo thời gian, khái niệm này mở rộng ra cho bất kỳ ai miễn là họ sẵn sàng ở cạnh nhau trong những lúc khó khăn nhất và cùng chia sẻ giá trị chung. Khác với gia đình ruột thịt (immediate/biological family) được gắn kết bởi ADN và quan hệ pháp lý, gia đình lựa chọn thường được gắn kết bởi lòng tin, sự thấu hiểu, sự tôn trọng và tình yêu thương tự nguyện.

Vì vậy, gia đình lựa chọn có thể mang nhiều hình dạng, từ bạn thân, cộng đồng có cùng trải nghiệm, người cố vấn, người cưu mang,...

5. Gia đình không con (Childfree family)

Liệu một gia đình có nhất thiết phải có trẻ em mới được xem là gia đình?

Nếu cốt lõi của gia đình là sự cam kết, trách nhiệm và việc chăm sóc lẫn nhau qua năm tháng, thì sự vắng mặt của một đứa trẻ không thể làm giảm đi giá trị của sự gắn kết đó. | Nguồn: Pexels

Trong xã hội hiện đại, có những cặp đôi chọn sống cùng nhau mà không có con, hoặc chưa có con trong một giai đoạn dài. Nếu cả hai cùng có thu nhập và không có con, họ thường được gọi là DINK (dual income, no kids).

Kể từ năm 2025, sau thời gian dài quen với khẩu hiệu “mỗi gia đình chỉ sinh 1 đến 2 con”, Việt Nam đã bãi bỏ quy định giới hạn số con, cho phép vợ chồng tự quyết định số con, thời điểm sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh. Tuy nhiên, áp lực sinh con vẫn thường được đặt lên vai các cặp đôi. Một gia đình không có con hay được xem là “chưa trọn vẹn”, “ích kỷ”, hoặc “bất hiếu”. Nhưng với nhiều người, không có con lại là lựa chọn sau nhiều lần cân nhắc về sức khỏe, tài chính, môi trường sống, mục tiêu cá nhân, hoặc đơn giản là không muốn trở thành cha mẹ. Đặc biệt với phụ nữ, áp lực làm mẹ thường đi kèm với kỳ vọng phải hy sinh nhiều hơn cho gia đình.

Nói vậy không có nghĩa là chúng ta đang khuyến khích tất cả mọi người chọn lối sống không con cái, nhưng nếu cốt lõi của gia đình là sự cam kết, trách nhiệm và việc chăm sóc lẫn nhau qua năm tháng, thì sự vắng mặt của một đứa trẻ không hề làm giảm đi giá trị của sự gắn kết đó.

6. Gia đình một người (Single-person household)

Nhà sử học Peter Laslett phân loại gia đình thành 5 hình thái, đó là hộ gia đình độc thân, hộ gia đình không có quan hệ huyết thống, gia đình hạt nhân, gia đình mở rộng và gia đình đa thế hệ. Trong đó, hộ gia đình độc thân là hộ gia đình một người hay một thành viên (solitaries). Nói cách khác, gia đình một người thường được hiểu là hộ gia đình chỉ có một người trưởng thành sống một mình.

Nguồn: Unsplash

Theo nghiên cứu về gia đình một thành viên ở Việt Nam, tỷ lệ loại hình này đã tăng từ 4,24% năm 2005 lên 10,38% năm 2019. Năm 2019, Việt Nam có khoảng 2,79 triệu hộ gia đình một người. Trong đó, tỷ lệ ở thành thị cao hơn nông thôn. Nếu xu hướng này tiếp tục, gia đình một thành viên có thể chiếm khoảng 13–14% tổng số gia đình Việt Nam vào năm 2030.

Sự gia tăng ấy không chỉ đến từ lựa chọn sống độc thân. Nó còn liên quan đến kết hôn muộn, ly hôn/ly thân, đô thị hóa và già hóa dân số. Một người có thể chủ động chọn sống độc lập, tự chủ và hài lòng với đời sống riêng. Cũng có những người sống một mình vì thiếu sự hỗ trợ như người cao tuổi neo đơn, người sau đổ vỡ hôn nhân, người trẻ xa quê, hoặc những người không có mạng lưới chăm sóc,...

Kết

Gia đình là một thiết chế xã hội mang tính lịch sử, luôn vận động và biến đổi theo sự phát triển của xã hội, từ cách con người kết hôn, sinh con, cho đến cách chúng ta định nghĩa về hai chữ “người nhà”.

Suy cho cùng, một mái nhà có trọn vẹn hay không chưa bao giờ nằm ở những khuôn mẫu có sẵn, mà nằm ở sự dũng cảm chọn lựa và trách nhiệm của những người bên trong. Gia đình hiện đại có thể mang trăm ngàn hình thái khác nhau, nhưng bản chất vẫn là nơi ta được là chính mình.

8 Sự thật nơi công sở mà nếu biết sớm hơn, bạn sẽ đi nhanh hơn

Hoàng Nguyễn (hoangthoughts) — Mon, 29 Jun 2026 06:08:00 +0000

Khi bước vào môi trường công sở, có những sự thật mà không ai nói với bạn. Chúng là những bài học mà bạn chỉ có thể học được qua những lần vấp ngã, thất vọng, hay những quyết định sai lầm rồi mới dần vỡ lẽ.

Dưới đây là những sự thật nơi công sở mà nếu biết sớm hơn thì có lẽ mình đã phát triển nhanh hơn. Một nửa trong số đó mình học được khi còn là nhân viên, một nửa mình nhận ra khi trở thành leader.

Một lưu ý nhỏ trước khi vào bài: Mình không thích từ sếp nên sẽ dùng từ “leader” xuyên suốt bài viết này. Bạn có thể hiểu leader là sếp, quản lý, direct line manager, cấp trên trong công ty của bạn.

1. Leader không theo dõi sát sao những gì bạn làm như bạn nghĩ

Bạn tin rằng leader của bạn sẽ ghi nhớ từng dự án bạn hoàn thành, từng đêm bạn thức khuya để kịp deadline hay từng lần bạn xung phong nhận thêm việc. Tuy nhiên, thực tế không phải vậy. Leader có quá nhiều thứ phải quản lý, quá nhiều người cần quan tâm, và quá nhiều áp lực từ cấp trên.

Mình đã rút ra bài học này một cách đau đớn khi sau một năm làm việc cật lực, đến buổi đánh giá, leader chỉ nhớ lờ mờ vài việc xảy ra gần đây nhất.

Vậy nên hãy tạo thói quen ghi lại công việc mỗi tuần, tổng hợp mỗi tháng và gửi báo cáo cập nhật định kỳ, dù không được yêu cầu. Đây là cách tốt nhất để đảm bảo bạn được ghi nhận xứng đáng và công bằng.

2. Thăng tiến đòi hỏi nhiều thứ hơn là chỉ kỹ năng

Bạn có thể là người giỏi nhất, code nhanh nhất, thiết kế đẹp nhất, phân tích sâu nhất,... nhưng chừng đó chưa đủ để đưa bạn lên một vị trí cao hơn. Thăng tiến còn phụ thuộc vào ba yếu tố:

Niềm tin mà người khác đặt vào bạn.
Thời điểm bạn xuất hiện và nắm bắt cơ hội đúng lúc.
Mức độ nhận diện của bạn trong tổ chức (mọi người thấy bạn nhiều đến đâu).

Chỉ có kỹ năng thôi là chưa đủ, bạn phải học cách làm cho công việc của mình được nhìn thấy, đồng thời xây dựng được lòng tin với những người có quyền quyết định. Đây không phải là điều bất công, mà là cách công việc vận hành.

3. Trung thành thầm lặng là con dao hai lưỡi

Trung thành là đức tính tốt, nhưng lòng trung thành chỉ có giá trị khi đi kèm với sự phát triển và được ghi nhận xứng đáng. Nhiều người làm việc chăm chỉ năm này qua năm khác, giữ thái độ im lặng và chờ đợi, tin rằng sự tận tâm của mình sẽ tự động được cấp trên nhìn thấy. Tuy nhiên, đó là một cách tiếp cận thụ động có thể kìm hãm sự nghiệp của bạn.

Sự chăm chỉ và lòng trung thành sẽ càng có giá trị hơn khi được ghi nhận xứng đáng. | Nguồn: Pexels

Hãy chủ động có những cuộc trò chuyện thẳng thắn với leader về định hướng sự nghiệp, về mức lương thị trường, và về các cơ hội phát triển.

Nếu môi trường hiện tại đang đầu tư vào bạn và tạo điều kiện cho bạn phát triển, thì đó là nơi đáng để gắn bó. Nhưng ngược lại, nếu bạn cảm thấy mình đang đứng yên trong khi năng lực đã vượt xa vị trí hiện tại, thì đừng ngần ngại tìm kiếm những cơ hội tốt hơn, dù là ở trong hay ngoài công ty.

4. Feedback thường không phải là sự thật hoàn toàn

Phản hồi (feedback) bạn nhận được thường đã được lọc qua nỗi sợ hãi, sự e dè, và mối quan hệ cá nhân. Chẳng hạn, khi leader nói bạn cần cải thiện kỹ năng giao tiếp, có thể ý họ thực sự là bạn đang quá thách thức ý kiến của họ trong các cuộc họp.

Bây giờ ở vị trí leader, mình hiểu rõ hơn tại sao phản hồi lại bị “lọc” như vậy. Có những sự thật mình muốn nói thẳng nhưng sợ nhân viên buồn, mất động lực, hoặc tệ hơn là nghỉ việc. Đôi khi, mình phải diễn đạt vấn đề về thái độ thành vấn đề về kỹ năng, vì nó dễ để người khác tiếp nhận hơn.

Vì thế, hãy chú ý cả những điều leader cố tình không nói. Quan trọng hơn, hãy tập thói quen quan sát hành động vì đây mới là ngôn ngữ trung thực nhất trong môi trường công sở.

Nếu leader nói bạn đang làm tốt nhưng chưa giao cho bạn những dự án quan trọng, thì hãy thử đánh giá lại “tốt” ở đây thực sự nghĩa là gì. Nếu đồng nghiệp khen bạn giỏi nhưng chưa bao giờ hỏi ý kiến bạn khi có vấn đề khó, thì rất đáng để cân nhắc lại lời đánh giá của họ về bạn.

5. Vấn đề văn hóa làm việc thường bắt nguồn từ lãnh đạo

Nguồn: Unsplash

Khi một nhóm làm việc không hiệu quả hay không phối hợp tốt với nhau, nguyên nhân thường nằm ở cách quản lý từ trên xuống. Một người lãnh đạo tốt tạo ra môi trường làm việc lành mạnh, một người lãnh đạo yếu tạo ra môi trường độc hại.

Nếu bạn đang ở trong một môi trường không lành mạnh, hãy nhìn lên người dẫn dắt chứ đừng chỉ nhìn xung quanh đồng nghiệp. Nếu vấn đề nằm ở phong cách lãnh đạo mà không có dấu hiệu thay đổi, thì có lẽ đã đến lúc bạn cần tìm kiếm một môi trường khác.

6. Không tự quy trình hóa thì sẽ mãi mắc kẹt trong công việc lặp đi lặp lại

Nếu bạn không tự tạo quy trình cho công việc của mình, bạn sẽ mãi bận rộn nhưng không thực sự phát triển. Bạn hoàn thành hết việc này đến việc khác, nhưng khi nhìn lại, bạn sẽ thấy mình vẫn đang làm những việc tương tự, với cùng một mức độ ảnh hưởng.

Người giỏi không chỉ làm việc hiệu quả, họ còn biết cách tạo ra tài liệu hướng dẫn, template hay checklist để người khác có thể thực hiện công việc đó mà không cần phải hỏi lại. Khi bạn tự quy trình hóa được công việc, hiệu suất cũng như giá trị mang lại sẽ được cải thiện đáng kể.

7. Bạn sẽ vượt qua leader trước khi vai trò thay đổi

Nguồn: Pexels

Sẽ có lúc bạn phát triển vượt trội hơn leader của mình, thậm chí là trước khi vai trò công việc của bạn kịp thay đổi. Điều này xảy ra khi bạn học hỏi nhanh, phát triển mạnh, và bắt đầu nhìn nhận các vấn đề ở tầm cao hơn, trong khi leader của bạn có thể đã đạt đến giới hạn hoặc đang bận rộn với những công việc hành chính.

Trách nhiệm để tiến lên nấc thang tiếp theo nằm ở chính bạn. Thế nên đừng ngồi chờ bất kỳ ai nhận ra hay tạo cơ hội cho mình. Thay vào đó, bạn cần chủ động tìm kiếm cơ hội mới, chủ động kết nối với các bộ phận khác, chủ động tìm hiểu về những vị trí cao hơn, hoặc thậm chí tìm kiếm cơ hội ở bên ngoài công ty.

8. Danh tiếng được xây từ những khoảnh khắc nhỏ

Danh tiếng nghề nghiệp của bạn không chỉ được xây dựng từ những thành tích lớn, mà còn từ hàng trăm tương tác nhỏ với mọi người mỗi ngày.

Một số tình huống có thể tạo nên ấn tượng về bạn như:

Cách bạn phản hồi email.
Cách bạn ứng phó khi có vấn đề.
Cách bạn đối xử với cấp dưới.
Cách bạn thừa nhận khi mắc lỗi.
Cách bạn chia sẻ công lao với cả đội nhóm.

Bạn không bao giờ biết khoảnh khắc nào đang thực sự xây nên hoặc phá hủy danh tiếng của mình. Vì mọi người sẽ ghi nhớ những ấn tượng khác nhau và kể lại cho người khác. Một khi đã xây dựng được danh tiếng tốt và bền vững, bạn sẽ thấy cơ hội tự động đến với mình, không cần giành giật với ai.

Kết

Môi trường công sở vốn không phải là một đường đua công bằng, mà là một hệ thống phức tạp với những quy tắc ngầm không được viết ra.

Việc hiểu rõ cách “đường đua” này vận hành sẽ mang lại cho bạn lợi thế lớn so với những người chỉ làm theo những gì được giao.

Hy vọng những chia sẻ này sẽ là hành trang giúp bạn tiến nhanh và vững chắc hơn trong thế giới công sở.

Male-centered women: Khi mọi câu chuyện đều xoay quanh “đàn ông”

Minh Trang — Mon, 29 Jun 2026 10:35:12 +0000

Có những người xem tình yêu chỉ là một phần của cuộc sống. Nhưng bên cạnh đó, cũng có không ít người, mà gần như mọi quyết định đều xoay quanh các mối quan hệ với đàn ông. Trong những năm gần đây, mạng xã hội đặt cho nhóm người thứ hai một cái tên: male-centered female.

Male-centered female nhanh chóng trở thành một thuật ngữ xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, đặc biệt trong các cuộc thảo luận về tình yêu hay tình bạn. Đồng thời, nó cũng trở thành một khái niệm gây nhiều tranh cãi vì dễ bị biến thành một nhãn dán dành cho phụ nữ.

1. Male-centered female là gì?

Male-centered female, hay male-centered woman, thường được dùng để chỉ những phụ nữ đặt sự công nhận, nhu cầu hoặc góc nhìn của nam giới vào vị trí trung tâm trong cuộc sống của mình.

Điều này có thể thể hiện qua những hành vi rất đời thường. Một người sẵn sàng thay đổi sở thích, cách ăn mặc hoặc quan điểm sống chỉ để vừa vặn với bộ tiêu chuẩn của người đàn ông họ đang quan tâm. Họ đánh giá giá trị bản thân dựa trên việc được đàn ông chú ý hay lựa chọn. Trong các mối quan hệ xã hội, họ cũng vô tình xem những người phụ nữ khác là đối thủ cạnh tranh để giành lấy sự chú ý từ phái mạnh, thay vì xây dựng sự gắn kết bạn bè thông thường.

Male-centered women là người sẵn sàng thay đổi sở thích, cách ăn mặc hoặc quan điểm sống chỉ để vừa vặn với bộ tiêu chuẩn của người đàn ông họ đang quan tâm. | Nguồn: Pexels

Trên mạng xã hội, thuật ngữ này thường gắn với hình ảnh những cô gái xem sự hiện diện của đàn ông là thước đo quan trọng nhất cho hạnh phúc, thành công hoặc cảm giác được công nhận.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc yêu thương, mong muốn kết hôn hay dành nhiều thời gian cho một mối quan hệ với việc trở thành một male-centered female. Điểm khác biệt nằm ở việc liệu một người có còn duy trì được bản sắc, mục tiêu và các mối quan hệ riêng bên ngoài tình yêu hay không.

2. Nguồn gốc của male-centered female?

Male-centered female có liên hệ với một khái niệm học thuật lâu đời hơn là androcentrism (tạm dịch: tư duy lấy nam giới làm trung tâm). Theo các giáo sư tại Đại học Edinburgh, androcentrism là tư duy đặt nhu cầu, giá trị và trải nghiệm của nam giới như tiêu chuẩn mặc định của xã hội.

Dấu vết của tư duy này xuất hiện trong nhiều lĩnh vực của đời sống. Từ những nghiên cứu y khoa từng chủ yếu dựa trên cơ thể nam giới, đến các sản phẩm, chính sách hay hình mẫu thành công được xây dựng dựa trên trải nghiệm của nam giới nhiều hơn phụ nữ.

Đến những năm gần đây, thuật ngữ này dần trở nên phổ biến hơn trên mạng xã hội. Trên TikTok, các video gắn hashtag #malecentered thường mô tả những tình huống quen thuộc như hủy hẹn với bạn bè vì người yêu gọi điện, liên tục tìm kiếm sự xác nhận từ đàn ông hoặc xem các mối quan hệ lãng mạn là ưu tiên hàng đầu. Từ một khái niệm xã hội học, male-centered female trở thành một từ khóa văn hóa đại chúng.

@pearlgossips A lot of you are male centered women! #pearlgossips #womensupportingwomen #foryou #tipsforgirls ♬ original sound - PEARL

3. Tại sao male-centered female lại phổ biến?

Trong nhiều thập kỷ, việc phụ nữ hy sinh vì người đàn ông thường được lãng mạn hóa như một đức tính tốt đẹp. Phim ảnh, sách báo hay những câu chuyện đời thường đều từng lặp lại một mô-típ quen thuộc: người phụ nữ tìm thấy hạnh phúc khi được yêu và được lựa chọn.

Hiện nay, với sự phát triển của nhận thức về sức khỏe tinh thần, nhiều người bắt đầu nhìn thẳng vào những hệ lụy của tư duy này, bởi nó tạo ra sự lo lắng thường trực và làm xói mòn sự tự tin. Họ đặt câu hỏi về việc vì sao thành công nghề nghiệp, sở thích cá nhân hay các mối quan hệ bạn bè của phụ nữ đôi khi bị xem là thứ yếu so với đời sống tình cảm.

Sự phát triển của mạng xã hội cũng góp phần làm cho khái niệm này lan rộng. Những hành vi trước đây chỉ tồn tại trong phạm vi cá nhân nay trở thành nội dung được chia sẻ công khai. Một đoạn video kể chuyện bỏ cuộc hẹn với bạn thân vì bạn trai muốn gặp mặt, có thể nhanh chóng trở thành ví dụ cho một cuộc tranh luận lớn về việc phụ nữ đang ưu tiên điều gì trong cuộc sống.

Bên cạnh đó, sự bùng nổ của văn hóa hẹn hò ngẫu hứng (casual dating) giúp phụ nữ nhận ra việc đặt đàn ông làm trung tâm khiến họ dễ rơi vào tầm ngắm của những kẻ thao túng, ái kỷ, hoặc những người thích kiểm soát. Khái niệm này chạm đúng vào nhu cầu gọi tên một góc khuất tâm lý, giúp phái nữ lý giải được lý do họ vô tình đánh mất bản sắc cá nhân trong các mối quan hệ và mong muốn tìm lại sự độc lập.

Sự bùng nổ của văn hóa hẹn hò ngẫu hứng (casual dating) giúp phụ nữ nhận ra việc đặt đàn ông làm trung tâm khiến họ dễ rơi vào tầm ngắm của những kẻ thao túng, ái kỷ, hoặc những người thích kiểm soát. | Nguồn: Unsplash

4. Làm thế nào để giữ vững quỹ đạo độc lập của bản thân?

Tâm lý lấy nam giới làm trung tâm có thể vận hành một cách vô thức thông qua những thói quen nhỏ nhặt hàng ngày. Để kéo bản thân về lại vị trí trung tâm của cuộc đời mình, bạn có thể thực hiện những thay đổi sau:

Xác lập lại ranh giới cá nhân: Một mối quan hệ lành mạnh cần được xây dựng trên sự tôn trọng lẫn nhau thay vì sự phục tùng một chiều. Việc học cách nói “không” với những yêu cầu làm tổn hại đến giá trị cá nhân hoặc các mối quan hệ quan trọng khác là bước đầu tiên để đưa bản thân về vị trí trung tâm.
Làm phong phú thế giới nội tại: Việc duy trì các mục tiêu sự nghiệp, phát triển kỹ năng mới và theo đuổi các sở thích độc lập giúp cuộc sống của người phụ nữ luôn phong phú. Khi cuộc sống của bạn có nhiều điểm tựa, sự quan tâm của một người đàn ông không còn là yếu tố duy nhất quyết định niềm vui trong ngày.
Nuôi dưỡng các kết nối chất lượng: Thay vì xem những người phụ nữ khác là đối tượng để so sánh, việc xây dựng những tình bạn dựa trên sự thấu hiểu và nâng đỡ lẫn nhau sẽ tạo ra một mạng lưới hỗ trợ tinh thần lành mạnh.

5. Cách sử dụng thuật ngữ male-centered female?

Tiếng Anh

A: Yesterday, my friend canceled our dinner plans at the last minute again just because her boyfriend randomly called her. And whenever we hang out, all she talks about is him.

B: Yeah, she’s getting way too male-centered. It’s like her whole identity revolves around that guy now, it’s so draining.

Tiếng Việt

A: Hôm qua nhỏ bạn của tui lại hủy hẹn ăn tối vào phút chót chỉ vì người yêu gọi đột xuất. Mà dạo này lần nào gặp nhau, bả cũng chỉ nói đúng một chủ đề về lão đó thôi ấy.

B: Ờ, tui thấy bả kiểu bị male-centered rồi á. Kiểu cuộc sống chỉ xoay quanh đúng ông người yêu đó thôi, cứ vậy hoài thì mệt mỏi nhỉ.

Bên vịnh Nha Trang, voco™ Scenia Bay giới thiệu hành trình wellness và trải nghiệm The Show

Cao Vy — Tue, 30 Jun 2026 10:00:00 +0000

Ghi dấu một tháng Sáu đầy năng động bên vịnh Nha Trang, khách sạn voco™ Scenia Bay Nha Trang giới thiệu chương trình “Rhythm by the Bay”, một hành trình kéo dài một tháng dành cho chăm sóc sức khỏe toàn diện nhân dịp Ngày hội Sức khoẻ Toàn cầu (Global Wellness Day) và Ngày Quốc tế Yoga (International Day of Yoga). Trong khuôn khổ chương trình Tháng Sáu Wellness này, khách sạn đồng thời ra mắt nhà hàng The Show với “Symphony of the Bay”, sự kiện trải nghiệm ẩm thực kết hợp giải trí mang màu sắc đa giác quan.

Được xây dựng từ sự giao thoa giữa các hoạt động sức khỏe giàu tính trải nghiệm, sáng tạo và một đêm trình diễn ẩm thực đặc biệt, chương trình thể hiện định hướng tiếp theo của khách sạn trong tầm nhìn trở thành điểm đến du lịch nơi sức khỏe, văn hóa và ẩm thực được kết nối trong một trải nghiệm liền mạch. Đồng thời, “Rhythm by the Bay” cũng mở ra một góc nhìn gần gũi hơn về wellness, nơi sức khỏe được nuôi dưỡng từ những lựa chọn thường ngày, thay vì chỉ gắn với những chuyến nghỉ dưỡng ngắn hạn.

Góc nhìn hiện đại về wellness: Tìm thấy niềm vui trong phong cách sống năng động lấy cảm hứng từ đại dương

Hưởng ứng Ngày hội Sức khoẻ Toàn cầu 2026 với chủ đề kỷ niệm 15 năm #JoyMagenta, voco™ Scenia Bay Nha Trang hợp tác cùng Rainbow Divers Vietnam (PADI) và Evolve Wellness Center, điểm đến chăm sóc phục hồi và tái tạo năng lượng ngay trong khuôn viên khách sạn, để mang đến các trải nghiệm wellness lấy niềm vui làm trọng tâm.

Tại khu vực wellness tầng 05 và hồ bơi vô cực Infini Bleu, du khách được trải nghiệm hoạt động lặn bình khí, hòa mình vào làn nước và tìm lại cảm giác tự do qua những chuyển động nhẹ nhàng dưới nước. Song song đó, các liệu trình phục hồi, không gian riêng tư, tinh tế cùng các trải nghiệm được thiết kế theo nhu cầu của từng vị khách tại Evolve Wellness Center mang đến những khoảng thời gian thư giãn sâu, giúp cơ thể phục hồi và tái cân bằng năng lượng.

Các hoạt động này cùng chia sẻ một tinh thần chung: wellness có thể bắt đầu từ những niềm vui đơn giản, từ vận động, nghỉ ngơi, chăm sóc cơ thể đến việc kết nối với thiên nhiên và nhịp sống xung quanh.

Wellness được khám phá trong không gian và thời gian, thông qua chuyển động, hơi thở và sự sáng tạo

Một trong những điểm nhấn của chương trình là hành trình wellness sáng tạo do Henri Hubert, Đại sứ Global Wellness Day tại Việt Nam, dẫn dắt. Hành trình đưa người tham dự qua nhiều điểm chạm khác nhau trong khách sạn, từ không gian phòng lưu trú, phòng gym, âm nhạc, chuyển động cùng ca sĩ Đoan Trang đến trải nghiệm chuẩn bị nguyên liệu tươi theo tinh thần farm-to-table.

Mỗi hoạt động gợi mở một cách tiếp cận khác nhau về wellness, cho thấy việc chăm sóc sức khỏe có thể được lồng ghép tự nhiên vào nhịp sống thường ngày thông qua những lựa chọn có ý thức. | Nguồn: voco™ Scenia Bay Nha Trang

Chương trình tiếp nối với buổi yoga đón bình minh và thiền chuông do Yoga Pod Saigon hướng dẫn, trong khung cảnh nhìn ra vịnh Nha Trang. Hòa cùng tinh thần Ngày Quốc tế Yoga, hoạt động này mang đến cho khách tham gia cơ hội lắng nghe cơ thể, kết nối với thiên nhiên và cảm nhận wellness như một thói quen bền bỉ cho sức khỏe lâu dài.

Lễ ra mắt nhà hàng The Show cùng trải nghiệm ẩm thực đặc trưng Symphony of the Bay

Nguồn: voco™ Scenia Bay Nha Trang

Khi chương trình “Rhythm by the Bay” đi tới hồi kết, voco™ Scenia Bay Nha Trang đã mang đến một đêm sôi động tại The Show, nhà hàng mới mang phong cách “show-dining” (ẩm thực kết hợp trình diễn), nơi trải nghiệm ẩm thực được tái hiện sống động cùng với các tiết mục biểu diễn nghệ thuật. Là không gian được thiết kế để biến chuyển theo từng chủ đề, The Show đưa thực khách hoà mình vào câu chuyện và mỗi món ăn là một phần của hành trình khám phá đa giác quan. Được phát triển như một trải nghiệm đặc trưng tại Nha Trang, The Show thể hiện tầm nhìn rộng hơn của voco™ Scenia Bay Nha Trang trong việc kiến tạo một điểm đến khác biệt, nơi lưu trú không chỉ dừng lại ở không gian nghỉ ngơi mà còn là những trải nghiệm đáng nhớ.

Nguồn: voco™ Scenia Bay Nha Trang

Chia sẻ về chiến lược phía sau The Show, ông Justin Malcolm - Tổng Quản lý voco™ Scenia Bay Nha Trang, đã chia sẻ: “Ngay từ đầu khi hình dung về phong cách ẩm thực này, chúng tôi đã mong muốn tạo nên một trải nghiệm đặc biệt chỉ có tại voco™ Scenia Bay Nha Trang. Vì thế, sự kiện ra mắt The Show là một cột mốc có ý nghĩa rất lớn với chúng tôi, là một yếu tố để bắt đầu mang đến những trải nghiệm vượt ngoài kỳ vọng của du khách khi sử dụng ẩm thực, nghệ thuật và cảm xúc để tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ.”

Nguồn: voco™ Scenia Bay Nha Trang

Đêm ra mắt đã giới thiệu chương đầu tiên, “Symphony of the Bay” đưa thực khách bước vào một thế giới đại dương đa giác quan. Các tiết mục âm nhạc, trình diễn sân khấu và ảo thuật được kết hợp đan xen giữa các món ăn, biến không gian nhà hàng thành một sân khấu sống động và đưa khu vực bếp trở thành một phần của màn trình diễn.

Kết hợp sự tinh tế của ẩm thực Pháp cùng hương vị địa phương, hành trình ẩm thực được tạo nên bởi bảy đầu bếp gồm Chef Huy Trần, Bếp trưởng nhà hàng voco™ Scenia Bay Nha Trang; Chef Sakal Phoeung, Chủ tịch Hiệp hội Disciples Escoffier Vietnam; Chef Pierre Meneau; Chef Galli Gilles; Chef Tsuruhara Shozo; Chef Olivier Genique; và Chef Kiệt Huỳnh, dưới sự dẫn dắt của Tracie May trong vai nàng tiên cá gìn giữ Scenia Bay. Mỗi đầu bếp mang đến một cá tính ẩm thực riêng cho thực đơn bảy món, với những kỹ thuật, hương vị và cách truyền tải khác nhau. Khi kết hợp chúng lại, những tác phẩm sáng tạo ấy tạo nên một câu chuyện liền mạch về vịnh Nha Trang, nơi mà mỗi món ăn là một màn trình diễn riêng trong bản giao hưởng độc đáo của Scenia Bay.

Nguồn: voco™ Scenia Bay Nha Trang

Đêm ra mắt cũng là Lễ kết nạp thành viên của Disciples Escoffier Vietnam (Hiệp hội Ẩm thực Escoffier Việt Nam) tại Nha Trang, đưa Nha Trang lên bản đồ quốc tế của tinh hoa ẩm thực và di sản Pháp.

“Được có mặt tại Nha Trang cùng các đầu bếp tài năng khác là niềm vui lớn của tôi. Chúng tôi đã đứng bếp cùng nhau và cùng phục vụ các vị khách mang cùng niềm đam mê với ẩm thực. Đó cũng chính là động lực luôn đưa chúng tôi bước tiếp hành trình này của mình”, Chef Sakal Phoeung, Chủ tịch Hiệp hội Disciples Escoffier Vietnam chia sẻ. “Phong cách ẩm thực Pháp truyền thống là một nền tảng vững chắc, nhưng chính con người và niềm đam mê nấu nướng mới là những gia vị thổi hồn vào từng món ăn. Chúng tôi có mặt tại đây để tiếp nối sứ mệnh lan tỏa tinh thần của Hiệp hội bằng việc đào tạo, hướng dẫn và chia sẻ kỹ thuật cùng những giá trị ẩm thực đến thế hệ đầu bếp trẻ.”

“Symphony of the Bay” là chương mở đầu cho hành trình câu chuyện của The Show. Với những đêm tiệc chủ đề và các hoạt động hợp tác ẩm thực mới dự kiến được giới thiệu trong năm tới, The Show tại voco™ Scenia Bay Nha Trang hứa hẹn sẽ trở thành một dấu ấn nổi bật trên bản đồ ẩm thực và giải trí của Nha Trang. Để cập nhật lịch sự kiện và đặt chỗ, khách hàng có thể theo dõi fanpage chính thức của khách sạn hoặc liên hệ trực tiếp với khách sạn.

Không chỉ là chuỗi hoạt động wellness, “Rhythm by the Bay” còn thể hiện tầm nhìn rộng hơn của voco™ Scenia Bay Nha Trang trong việc định hình trải nghiệm nghỉ dưỡng tại duyên hải miền Trung. Chương trình kết nối sức khỏe, văn hóa, ẩm thực và giải trí, đưa Scenia Bay trở thành điểm đến nơi du khách có thể dừng chân, khám phá và cảm nhận trọn vẹn nguồn năng lượng sống động của phía Bắc thành phố Nha Trang.

Về voco™ hotels

Được thiết kế để nổi bật với cá tính riêng, voco hotels là thương hiệu cao cấp hiện đang phát triển nhanh nhất của IHG, mang đến trải nghiệm lưu trú vừa nhất quán vừa khác biệt. Mỗi khách sạn voco đều mang một dấu ấn riêng, đem đến cho du khách những trải nghiệm mới mẻ, đồng thời vẫn đảm bảo sự tin cậy của một thương hiệu toàn cầu. Với phong thái gần gũi, không kiểu cách, voco tạo nên một không gian nơi du khách có thể thực sự thả lỏng và tận hưởng theo cách của riêng mình. Xoay quanh ba trụ cột thương hiệu “Come on in”, “Me time” và “voco life”, voco mang đến những trải nghiệm nhẹ nhàng mà giàu cảm xúc, được hiện thực hóa bởi đội ngũ nhân sự tinh tế và chu toàn.

Để biết thêm thông tin và đặt phòng, vui lòng truy cập đường dẫn website.

Những chính sách nào sẽ đi vào đời sống của bạn kể từ ngày 1/7?

Ngọc Thùy — Wed, 01 Jul 2026 02:48:05 +0000

Từ ngày 1/7/2026, 29 luật cùng nhiều nghị định mới chính thức có hiệu lực. Dù không phải quy định nào cũng tác động trực tiếp đến số đông, nhiều thay đổi sẽ ảnh hưởng đến những việc rất quen thuộc như tiền lương, thuế thu nhập, mua sắm online, xây sửa nhà hay chăm sóc sức khỏe.

Nếu chưa kịp cập nhật, dưới đây là 6 chính sách đáng chú ý nhất mà bạn nên biết để không bỏ lỡ những quyền lợi của mình và chủ động hơn trước các thay đổi trong đời sống hằng ngày.

Tiền lương và thuế sẽ thay đổi thế nào từ 1/7?

Thu nhập và thuế sẽ có sự thay đổi đáng kể từ ngày 1/7. | Nguồn: Inc.

Có lẽ đây là thay đổi được chờ đợi nhất bởi nó tác động trực tiếp đến thu nhập của hàng triệu người lao động ở Việt Nam.

Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở chính thức tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026. Nhóm được hưởng lợi bao gồm cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố cùng nhiều đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đây không chỉ đơn thuần là việc tăng lương cho cán bộ, công chức hay viên chức mà còn kéo theo hàng loạt khoản phụ cấp, trợ cấp và chế độ được tính dựa trên mức lương cơ sở.

Song song với đó là một thay đổi được khu vực lao động tư nhân đặc biệt quan tâm. Đó là Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi.

Mức giảm trừ gia cảnh tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và lên 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Đồng thời, biểu thuế lũy tiến được rút từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, trong đó một số mức thuế suất trung gian được điều chỉnh giảm nhằm hạn chế tình trạng thu nhập chỉ tăng nhẹ nhưng phải nhảy sang bậc thuế cao hơn.

Biểu thuế lũy tiến từng phần được rút xuống, và khoảng cách của các bậc thuế cũng được nới rộng hơn:

5%: Thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng.
10%: Trên 10 - 30 triệu đồng/tháng.
20%: Trên 30 - 60 triệu đồng/tháng.
30%: Trên 60 - 100 triệu đồng/tháng.
35%: Trên 100 triệu đồng/tháng.

Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người lao động sẽ vừa được giữ lại nhiều thu nhập hơn, vừa giảm áp lực nộp thuế so với trước.

Tuy nhiên, đây cũng là chính sách nhận về khá nhiều tranh luận. Một bộ phận người lao động đánh giá việc điều chỉnh là cần thiết sau nhiều năm chi phí sinh hoạt leo thang. Ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng mức tăng thu nhập chỉ thực sự có ý nghĩa nếu đi kèm khả năng kiểm soát giá cả trên thị trường. Bởi nếu giá hàng hóa và dịch vụ tiếp tục tăng nhanh thì phần thu nhập tăng thêm rất dễ bị "bào mòn".

Mua bán online sẽ khác gì?

Hoạt động trên sàn thương mại điện tử được Nhà nước thắt chặt hơn ngay từ khâu quản lý. | Nguồn: The Strikingly Blog

Nếu vài năm trước, việc mở một gian hàng online gần như chỉ cần một chiếc điện thoại và tài khoản mạng xã hội thì từ tháng 7 này hoạt động thương mại điện tử sẽ bước sang một giai đoạn quản lý chặt chẽ hơn.

Lần đầu tiên, Việt Nam có Luật Thương mại điện tử riêng với các quy định dành cho cả nền tảng, người bán lẫn người mua. Điểm thay đổi dễ nhận thấy nhất là người bán trên các nền tảng như Shopee, TikTok Shop hay Facebook sẽ phải xác thực danh tính điện tử trước khi hoạt động. Các nền tảng cũng phải chịu trách nhiệm rõ ràng hơn trong việc xác minh người bán, xử lý khiếu nại và bảo vệ người tiêu dùng.

Một khoảng trống pháp lý tồn tại suốt nhiều năm cũng được lấp đầy khi livestream bán hàng và tiếp thị liên kết (affiliate marketing) chính thức được đưa vào luật. Theo đó, người livestream không được quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm về chất lượng sản phẩm. Các nền tảng phải lưu trữ dữ liệu, xác minh danh tính và có cơ chế tiếp nhận phản ánh nếu xảy ra tranh chấp.

Ngoài ra, các sàn thương mại điện tử nước ngoài hoạt động tại Việt Nam với quy mô lớn cũng phải thành lập pháp nhân hoặc có đại diện được ủy quyền tại Việt Nam để thực hiện nghĩa vụ theo quy định.

Đối với người tiêu dùng, đây được xem là bước tiến nhằm hạn chế tình trạng hàng giả, hàng nhái, quảng cáo quá mức và những phiên livestream "chốt đơn thần tốc" nhưng thiếu kiểm chứng. Nhưng ở phía còn lại của chính sách, nhiều nhà bán hàng nhỏ bày tỏ lo ngại chi phí tuân thủ sẽ tăng lên. Đặc biệt với những cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ vốn quen với môi trường online khá tự do trước đây. Một số ý kiến cũng đặt câu hỏi liệu việc siết chặt quản lý có khiến quá trình đăng ký bán hàng trở nên phức tạp hơn trong giai đoạn đầu hay không.

Chính sách sinh con và chăm sóc sức khỏe có gì mới?

Nhà nước tiếp tục khuyến sinh thông qua việc điều chỉnh các chính sách. | Nguồn: Creative Market

Trong nhiều năm, Việt Nam theo đuổi mục tiêu ổn định quy mô dân số. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã thay đổi khi nhiều địa phương bắt đầu đối mặt với tình trạng mức sinh giảm thấp kéo dài. Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7 đánh dấu sự chuyển hướng trong cách tiếp cận. Thay vì tập trung vào việc hạn chế sinh, chính sách mới hướng đến tạo điều kiện để các gia đình yên tâm sinh và nuôi con.

Thai sản - sinh con thứ hai: Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, nhiều hơn một tháng so với trước. Trường hợp sinh đôi hoặc sinh nhiều con cũng được tăng thời gian nghỉ tương ứng.
Ngày nghỉ của chồng khi vợ sinh con thứ 2 hoặc sinh đôi: Nếu vợ sinh con thứ hai hoặc sinh đôi, người chồng sẽ được nghỉ làm nhiều ngày hơn để cùng chăm sóc gia đình trong giai đoạn đầu sau sinh.
Gia đình có từ 2 con: Bổ sung nhóm gia đình có từ hai con trở lên vào diện được ưu tiên trong một số chính sách nhà ở xã hội.
Giới tính của thai nhi: Luật đồng thời siết chặt việc tiết lộ giới tính thai nhi. Điều này hướng đến việc giảm bớt tình trạng mất cân bằng giới tính đang tồn tại tại nhiều địa phương.

Dù nhận được nhiều phản hồi tích cực, không ít chuyên gia cho rằng thời gian nghỉ thai sản chỉ là một phần của bài toán. Điều khiến nhiều cặp vợ chồng còn băn khoăn vẫn là chi phí nuôi dạy con, giá nhà, học phí và áp lực công việc ngày càng lớn. Vì vậy, hiệu quả của chính sách sẽ còn phụ thuộc vào việc các chính sách hỗ trợ khác có được triển khai đồng bộ hay không.

Xây, sửa nhà sẽ thuận tiện hơn ra sao?

Sau 1/7 việc xây dựng và sữa chữa nhà sẽ không còn rườm rà như trước nữa. | Nguồn: Xây Dựng Song Phát

Ít người quan tâm đến Luật Xây dựng cho đến khi bản thân chuẩn bị sửa nhà hoặc xin giấy phép xây dựng. Từ ngày 1/7, hàng loạt nghị định hướng dẫn mới chính thức có hiệu lực với mục tiêu giảm thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch trong hoạt động xây dựng.

Chính sách này nêu rằng việc xin chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng sẽ không còn bao gồm việc bắt buộc tham gia kỳ thi sát hạch như trước. Quy trình được đơn giản hóa nhằm giảm thời gian và chi phí cho người hành nghề. Bên cạnh đó, giấy phép xây dựng sau khi được cấp sẽ phải được công khai trên cổng thông tin điện tử trong thời gian tối thiểu 12 tháng. Đây được xem là giải pháp giúp tăng tính minh bạch, đồng thời tạo điều kiện để người dân và cơ quan quản lý dễ dàng tra cứu thông tin. Các quy định mới cũng điều chỉnh nhiều vấn đề liên quan đến quản lý dự án, hợp đồng xây dựng, quản lý vật liệu và phân cấp thẩm quyền cho địa phương.

Đối với người dân, điều quan trọng nhất có lẽ vẫn là kỳ vọng thời gian giải quyết thủ tục sẽ được rút ngắn, giảm tình trạng phải đi lại nhiều lần khi xin phép xây dựng hoặc cải tạo nhà ở. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng cải cách thủ tục chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu được triển khai đồng bộ tại các địa phương. Nếu quy trình thực hiện giữa các cơ quan vẫn chưa thống nhất thì người dân vẫn có thể gặp khó khăn dù quy định trên giấy đã được đơn giản hóa.

Việt Nam chính thức đưa "bài học COVID-19" vào Luật Phòng bệnh

Phòng bệnh trở nên quan trọng và được đầu tư hơn bao giờ hết. | Nguồn: Medinthailand

Nếu đại dịch COVID-19 để lại bài học lớn nhất nào cho hệ thống y tế thì đó chính là tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và phòng ngừa bệnh thay vì chỉ tập trung điều trị. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Khác với luật trước đây chủ yếu tập trung vào bệnh truyền nhiễm, luật mới mở rộng phạm vi sang các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng và nhiều yếu tố nguy cơ khác. Một trong những điểm mới được nhiều người quan tâm là quy định về khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo từng nhóm đối tượng và lộ trình thực hiện. Đây là lần đầu tiên quyền được khám sức khỏe định kỳ được đưa vào luật với kỳ vọng phát hiện bệnh từ sớm, giảm chi phí điều trị và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Ngoài ra, nhiều kinh nghiệm được rút ra từ đại dịch COVID-19 cũng đã được nhà nước đem vào bộ luật như hệ thống cảnh báo sớm, giám sát dịch tễ, kiểm dịch y tế, sử dụng vaccine và phối hợp giữa các ngành khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Không chỉ vậy, sức khỏe tâm thần cũng lần đầu tiên được đưa vào phạm vi điều chỉnh của luật. Điều này phản ánh thực tế khi các vấn đề về stress, trầm cảm và rối loạn tâm lý ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại.

Nhiều người đánh giá đây là bước chuyển cần thiết của ngành y tế. Tuy nhiên, cũng có không ít băn khoăn về việc liệu hệ thống y tế cơ sở đã đủ nguồn lực để triển khai khám sức khỏe định kỳ cho số lượng lớn người dân hay chưa.

4 Phân vùng đang quyết định tốc độ phát triển sự nghiệp của bạn

Thanh Trúc — Wed, 01 Jul 2026 04:05:16 +0000

Ai cũng mong có những bước tiến đáng nhớ trong sự nghiệp: một vị trí mới, một cơ hội lớn hơn, hay đơn giản là cảm giác mình đang phát triển đúng hướng. Nhưng khi sự nghiệp chững lại, phản ứng quen thuộc của nhiều người là tìm kiếm một thay đổi bên ngoài: đổi công ty, đổi sếp, thậm chí đổi ngành.

Tuy nhiên, một bước chuyển mình bền vững hiếm khi đến từ một quyết định mang tính “vá víu” nhất thời. Nó cần được xây dựng trên một bệ phóng đủ vững từ trước.

Bài viết này sẽ giúp bạn đi thẳng vào rà soát 4 phân vùng cốt lõi trong “Hệ điều hành sự nghiệp”, từ đó nhận diện chính xác điểm nghẽn đang cản trở bước tiến tiếp theo của mình.

*Nội dung được cố vấn chuyên môn bởi ThS. Lương Dũng Nhân, Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Giáo dục.

Phân vùng 1: Thu nhập & đãi ngộ

*Dựa trên mô hình Yêu cầu - Nguồn lực công việc (Job Demands-Resources) của Demerouti, Bakker, Nachreiner & Schaufeli.

Nhiều người lầm tưởng nhân sự làm lâu chỉ rời đi khi lương thấp. Thực tế, sự ức chế lớn nhất ở giai đoạn này đến từ nhận thức về sự bất công trong tưởng thưởng.

Dấu hiệu thường gặp

Tháng này bạn xuất thần vượt 150% chỉ tiêu, nhưng thứ nhận về chỉ là cái vỗ vai “phát huy nhé em” kèm một tràng pháo tay làm vốn, hoặc chỉ tiêu tháng sau lặng lẽ nhảy lên 200%. Bạn phải cố gắng “hợp gu với sếp” để được xét duyệt tăng lương, hoặc chứng kiến cảnh hai người cùng đội, một người gánh kết quả gấp đôi người kia nhưng nhận thưởng bằng nhau “cho êm nhà êm cửa”.

Hậu quả

Khi cán cân giữa công sức bỏ ra và số tiền nhận về bị lệch, bạn dễ rơi vào trạng thái làm việc cầm chừng. Hệ thống vận hành theo kiểu “sống lâu lên lão làng” sẽ bào mòn động lực bứt phá của bạn.

Việc cần làm

Theo Amy Gallo (tác giả chuyên viết về đàm phán lương, quản lý và phát triển sự nghiệp của tờ Harvard Business Review), người lao động nên tập trung vào việc tìm hiểu những tiêu chí đánh giá hiệu suất đang được áp dụng tại tổ chức. Một hệ thống minh bạch thường sẽ có những tiêu chí tương đối rõ ràng về hiệu quả công việc và lộ trình phát triển.

Khi cân nhắc cơ hội mới, đừng chỉ so sánh mức lương được đề nghị. Hãy nhìn vào toàn bộ “gói đãi ngộ” (total rewards package), bao gồm lương cơ bản, thưởng hiệu suất, bảo hiểm, chế độ nghỉ phép, hỗ trợ đào tạo, chính sách chăm sóc sức khỏe và các quyền lợi dài hạn khác.

Thu nhập không chỉ là con số mỗi tháng, mà còn là cách tổ chức ghi nhận công sức, hiệu suất và giá trị dài hạn của bạn. | Nguồn: Pexels

Chủ động tham khảo dữ liệu thị trường từ các báo cáo lương của các đơn vị tuyển dụng uy tín để hiểu rõ giá trị của mình đang nằm ở đâu trên thị trường lao động.

Phân vùng 2: Hệ sinh thái hỗ trợ

*Dựa trên nhu cầu gắn kết (Relatedness) trong Thuyết Tự quyết của Deci & Ryan.

Càng bước lên cao, bạn càng thấy cô đơn vì xung quanh không có ai nâng đỡ. Một hệ sinh thái tốt là một môi trường không bắt bạn phải tự bơi, đồng thời cung cấp đủ công cụ và uy tín để bạn làm việc hiệu quả.

Một hệ sinh thái nghề nghiệp tốt không khiến bạn bớt giỏi đi, mà giúp năng lực cá nhân được nâng đỡ đúng lúc và đúng cách. | Nguồn: Thirdman/Pexels

Dấu hiệu thường gặp

Bạn liên tục đối mặt với những vấn đề mới nhưng không biết tìm kiếm sự hỗ trợ từ đâu. Những người có kinh nghiệm hơn quá bận rộn hoặc không có cơ chế hỗ trợ rõ ràng. Các công cụ, quy trình hay nguồn lực nội bộ chưa đủ hiệu quả để giúp bạn giải quyết công việc.

Ở một số môi trường, thách thức còn đến từ việc uy tín thương hiệu chưa đủ mạnh để tạo dựng niềm tin ban đầu với khách hàng hoặc đối tác. Khi đó, mỗi cá nhân phải dành thêm thời gian và công sức để bù đắp cho những khoảng trống mà lẽ ra hệ sinh thái tổ chức có thể hỗ trợ.

Phép thử tối thượng

Hãy đặt ra một giả thuyết: Nếu một người bạn giỏi chuyên môn và có tiềm năng phát triển hỏi liệu có nên gia nhập công ty hiện tại của bạn hay không, bạn sẽ giới thiệu với sự tự tin hay sự do dự.

Câu trả lời thường phản ánh khá chính xác niềm tin của bạn vào hệ sinh thái đang hỗ trợ công việc hằng ngày.

Việc cần làm

Năm 2001, nghiên cứu của Scott Seibert, Maria Kraimer và Robert Liden trên Academy of Management Journal cho thấy những người có mạng lưới hỗ trợ đa dạng thường có khả năng tiếp cận thông tin, cơ hội và nguồn lực tốt hơn so với những người chỉ dựa vào nỗ lực cá nhân. Vì vậy, nếu tiếp tục gắn bó với tổ chức hiện tại, hãy chủ động mở rộng hệ sinh thái hỗ trợ của mình thay vì chỉ dựa vào một người quản lý trực tiếp. Điều đó có thể bắt đầu từ việc tìm một mentor, tham gia cộng đồng nghề nghiệp hoặc xây dựng mạng lưới đồng nghiệp ở các phòng ban khác để có thêm góc nhìn và nguồn lực khi cần.

Khi cân nhắc cơ hội mới, hãy tìm hiểu doanh nghiệp đầu tư như thế nào cho con người, công cụ làm việc, chương trình đào tạo và sức mạnh thương hiệu. Một hệ sinh thái tốt không thay thế năng lực cá nhân, nhưng có thể giúp bạn phát huy năng lực đó nhanh hơn và bền vững hơn.

Phân vùng 3: Lộ trình phát triển

*Dựa trên nhu cầu năng lực (Competence) trong Thuyết Tự quyết và nhóm câu hỏi về học hỏi - phát triển trong bộ Q12 của Gallup.

Nỗi sợ lớn nhất của một Senior không phải là việc khó, mà là cảm giác mình đang “cũ dần đi” giữa thời đại mọi thứ đổi mới theo tuần, trong khi cơ thể đang chạy ở chế độ “nhắm mắt làm cũng xong”.

Một lộ trình phát triển rõ ràng không chỉ giúp bạn làm tốt công việc hiện tại, mà còn tạo bệ phóng cho bước nhảy tiếp theo. | Nguồn: Unsplash

Dấu hiệu thường gặp

Sau một thời gian làm việc, bạn nhận ra phạm vi công việc của mình gần như không thay đổi, trong khi thị trường yêu cầu ngày càng nhiều hơn. Các chương trình đào tạo nội bộ nếu có thường thiên về lý thuyết hoặc thiếu sự kết nối với công việc thực tế. Và người quản lý tập trung giao mục tiêu và kết quả đầu ra nhưng chưa dành nhiều thời gian cho việc hướng dẫn hoặc phát triển năng lực của đội ngũ.

Hậu quả

Về lâu dài, bạn có thể rơi vào trạng thái làm việc hiệu quả nhưng không thực sự tiến bộ. Công việc vẫn được hoàn thành, nhưng năng lực chuyên môn, khả năng thích ứng và giá trị nghề nghiệp trên thị trường không được cải thiện tương xứng.

Việc cần làm

Trong bộ chỉ số Q12 nổi tiếng về đo lường trải nghiệm nhân sự của Gallup, “cơ hội học hỏi và phát triển” là một trong những tiêu chí được sử dụng để đánh giá chất lượng môi trường làm việc. Vì vậy, hãy thường xuyên tự đánh giá “Tôi đang học được gì?” từ công việc hiện tại.

Nếu vẫn tiếp tục ở lại tổ chức, hãy trao đổi với quản lý về lộ trình phát triển cụ thể cho vị trí của mình: những năng lực nào cần được xây dựng, đâu là các dự án có thể giúp mở rộng trải nghiệm và tổ chức đang đầu tư ra sao cho hoạt động đào tạo hoặc cố vấn chuyên môn. Khi tìm kiếm bến đỗ mới, hãy ưu tiên doanh nghiệp có chương trình đào tạo rõ ràng, có cơ chế luân chuyển công việc và phản hồi định kỳ.

4. Phân vùng 4: Ý nghĩa công việc

*Dựa trên mô hình Đặc điểm công việc (Job Characteristics Model) của Hackman & Oldham, đặc biệt là yếu tố tầm quan trọng của nhiệm vụ (Task Significance).

Nhiều người thu nhập rất đỉnh, kỹ năng rất sắc, nhưng mỗi ngày đi làm về đều thấy trống rỗng. Đó là vì phân vùng Ý nghĩa công việc (Tầm quan trọng của nhiệm vụ - Task Significance) đang bị bỏ đói.

Dấu hiệu thường gặp

Bạn ngày càng khó trả lời câu hỏi: “Công việc của mình đang tạo ra giá trị gì?”. Dù công việc vẫn được hoàn thành, nhưng mối liên hệ giữa công việc bạn làm và khách hàng, đồng nghiệp hoặc cộng đồng trở nên mờ nhạt.

Một dấu hiệu khác là cảm giác thiếu tự hào khi giới thiệu sản phẩm, dịch vụ hoặc tổ chức mình đang làm việc vì bạn chưa thực sự nhìn thấy hoặc đồng thuận với giá trị mà công việc đó đang tạo ra.

Khi không còn nhìn thấy công việc của mình tạo ra giá trị cho ai, cảm giác mất kết nối rất dễ xuất hiện. | Nguồn: Anna Tarazevich/Pexels

Hậu quả

Khi công việc mất đi ý nghĩa, động lực làm việc cũng dần chuyển từ chủ động sang thụ động. Bạn khó tìm thấy sự hứng thú, niềm tự hào hay cảm giác phát triển từ những gì đang làm, dẫn đến trạng thái mất kết nối với công việc.

Việc cần làm

Nếu vẫn tiếp tục ở lại, hãy chủ động tìm hiểu khách hàng, đồng nghiệp hoặc các bên liên quan đang hưởng lợi như thế nào từ công việc của mình. Đồng thời, trao đổi với quản lý về cơ hội tham gia những dự án có mức độ ảnh hưởng lớn hơn hoặc gắn kết trực tiếp hơn với người dùng cuối.

Nếu bạn chọn tìm một cơ hội nghề nghiệp mới, hãy tìm hiểu: sản phẩm hoặc dịch vụ này đang giải quyết vấn đề gì? Tôi có tin vào giá trị mà tổ chức đang tạo ra hay không?

Bước đi để thiết lập lại cấu hình sự nghiệp

Một sự nghiệp bền vững không chỉ được xây bằng mức lương tốt, mà còn bằng những điều đủ rõ để mỗi người biết mình đang được ghi nhận, được hỗ trợ, được phát triển và được đóng góp vào điều có ý nghĩa.

Để hiểu rõ hơn 4 trụ cột này và kiểm tra xem sự nghiệp của mình đang cần được củng cố ở đâu, hãy khám phá bài kiểm tra Hệ điều hành Sự nghiệp tại đây.

“Be The One - Start As One | Khởi đầu từ vị thế Tiên phong” là chiến dịch do Prudential Việt Nam và Vietcetera phối hợp thực hiện, hướng đến những người đi làm đang muốn nhìn lại hành trình sự nghiệp, nhận diện những “số 0” còn tồn tại và tìm kiếm nền tảng phù hợp cho bước phát triển tiếp theo.

Chiến dịch nhằm mở ra một không gian để người tham gia hiểu rõ hơn về giá trị bản thân, cập nhật những góc nhìn mới về thị trường lao động và sự ổn định tài chính, đồng thời cân nhắc các lựa chọn phát triển nghề nghiệp trong bối cảnh công việc không ngừng thay đổi.

Lộ trình chiến dịch chi tiết:
- Từ 22.06: Ra mắt The 1 Hub và bài kiểm tra Hệ điều hành Sự nghiệp.
- Từ 06.07 đến 08.07 và từ 13.07 đến 15.07: Be The 1 Pop-up Café tại các tòa nhà văn phòng ở TP. HCM.
- Ngày 09.08: The 1 Masterclass tại Trung tâm hội nghị Thiskyhall, số 10 Mai Chí Thọ, Khu đô thị Sala, An Khánh, TP. Hồ Chí Minh.

Thông tin chi tiết về chiến dịch: Tìm hiểu thêm tại đây.

Room tín dụng: Chiếc "phanh" của hệ thống ngân hàng hoạt động như thế nào?

Thanh Trúc — Wed, 01 Jul 2026 11:12:10 +0000

"Room" tín dụng là gì?

Trong ngôn ngữ tài chính thường nhật, "room" tín dụng là thuật ngữ quen thuộc phản ánh giới hạn cho vay tối đa mà một ngân hàng được phép cung cấp ra nền kinh tế trong một năm tài chính. Tên gọi chính thức của công cụ này là hạn mức tăng trưởng tín dụng, trong tiếng Anh thường được gọi phổ biến là credit growth quota hoặc credit quota.

Đây là một biện pháp quản lý hành chính đặc thù do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thiết lập nhằm kiểm soát cung tiền và ngăn ngừa rủi ro lạm phát hệ thống. Công cụ này bắt đầu được áp dụng sơ khai từ giai đoạn 1994-1998 đối với bốn ngân hàng quốc doanh lớn trước khi tạm ngưng do thanh khoản ổn định.

Sau đó, cơ chế trần tín dụng đã chính thức được tái áp dụng bắt buộc từ năm 2011 trước bối cảnh tín dụng tăng trưởng quá nóng và lạm phát phi mã chạm mốc kỷ lục 18,85%.

Vì sao có thể cơi nới "room" tín dụng?

Hạn mức cấp vốn tối đa của mỗi ngân hàng thương mại được xác định dựa trên quy mô dư nợ tín dụng cuối năm trước nhân với tỷ lệ tăng trưởng được cấp phép.

Nguồn: Al Bawaba

Để điều hành linh hoạt, Ngân hàng Nhà nước áp dụng cơ chế phân bổ và cơi nới (nới room) dựa trên khung đánh giá sức khỏe tài chính nghiêm ngặt theo mô hình CAMELS để đo lường toàn diện từ độ an toàn vốn, chất lượng tài sản, năng lực quản trị đến tính thanh khoản. Mô hình này bao gồm 6 trụ cột cốt lõi:

C (Capital Adequacy) - An toàn vốn: Đo lường thông qua tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu.
A (Asset Quality) - Chất lượng tài sản: Việc kiểm soát nợ xấu dưới ngưỡng quy định là điều kiện tiên quyết để được xem xét nới rộng hạn mức.
M (Management) - Năng lực quản trị: Đánh giá hiệu quả điều hành của Ban lãnh đạo và tính tuân thủ pháp luật trong hoạt động cấp tín dụng.
E (Earnings) - Kết quả kinh doanh: Phản ánh qua các chỉ số ROA (Return on Assets, tạm dịch: Tỷ suất sinh lời trên tài sản), ROE (Return on Equity, tạm dịch: Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) và biên lãi ròng (NIM: Net Interest Margin) để xác định khả năng tự tích lũy vốn từ lợi nhuận.
L (Liquidity) - Tính thanh khoản: Kiểm soát tỷ lệ dư nợ trên tổng tiền gửi (LDR: Loan-to-Deposit Ratio) để đảm bảo ngân hàng đáp ứng tốt các nghĩa vụ chi trả ngắn hạn.
S (Sensitivity) - Độ nhạy cảm: Khả năng chống chịu của ngân hàng trước các biến động về lãi suất và tỷ giá trên thị trường.

Các ngân hàng có danh mục lành mạnh, kiểm soát tốt nợ xấu và giải ngân đúng hướng khu vực sản xuất sẽ được chủ động cộng thêm room tự động mà không cần gửi văn bản đề xuất. Ngược lại, những đơn vị giải ngân chậm trễ sẽ bị chủ động thu hồi bớt chỉ tiêu nhằm tối ưu hóa dòng vốn toàn hệ thống.

Việc duy trì và điều chỉnh room tín dụng luôn phải cân đối chặt chẽ với các biến số vĩ mô kèm theo nhiều hệ lụy. Nếu nới lỏng quá đà, dòng tiền có nguy cơ chảy lòng vòng vào các kênh tài sản đầu cơ rủi ro như bất động sản hay chứng khoán, dễ thổi bùng lạm phát hệ thống và bong bóng tài sản. Ngược lại, nếu siết room quá cứng nhắc sẽ gây môi trường kinh doanh ngột ngạt, đẩy chi phí vay vốn lên cao và buộc các doanh nghiệp phải tìm đến các định chế phi ngân hàng với chi phí đắt đỏ để duy trì chu kỳ kinh doanh.

Khi nào doanh nghiệp được loại khỏi mức tính "room" tín dụng thông thường?

Các doanh nghiệp sẽ được cơ quan quản lý xem xét loại trừ dư nợ cấp tín dụng khỏi các chỉ tiêu kiểm soát thông thường khi triển khai các công trình có quy mô siêu lớn, thuộc danh mục trọng điểm quốc gia, mang tính chất lan tỏa, liên kết vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế mạnh mẽ theo chỉ đạo của Chính phủ.

Mới đây nhất, Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản gửi các ngân hàng thương mại phản hồi thông qua kiến nghị của ba doanh nghiệp lớn gồm Tập đoàn Vingroup, Công ty cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise và Công ty cổ phần Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group). Cả ba đơn vị này đều đề xuất loại trừ dư nợ đối với các siêu dự án đang triển khai khi tính toán tăng trưởng tín dụng hằng năm, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, cũng như giới hạn cấp vốn cho một khách hàng và nhóm khách hàng liên quan.

Các dự án phục vụ APEC đang được gấp rút triển khai. | Nguồn: Sungroup

Các công trình đặc thù này bao gồm nhóm dự án phục vụ Hội nghị APEC, các dự án theo hình thức đối tác công tư (PPP), tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh, cùng các hạng mục thuộc Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Cơ chế đặc thù miễn tính room này giúp khơi thông hành lang vốn khổng lồ lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng cho hạ tầng quốc gia mà không làm ảnh hưởng đến chỉ tiêu hạn mức kinh doanh thông thường của các ngân hàng.

"Room" tín dụng có còn hợp thời?

Dù đóng vai trò như một chiếc phanh hãm hành chính đắc lực kiểm soát thị trường trong quá khứ, cơ chế room tín dụng đang dần không còn phù hợp với xu thế phát triển tự nhiên của nền kinh tế. Việc xóa bỏ rào cản hành chính này là xu thế tất yếu nhằm triệt tiêu cơ chế xin cho, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh giữa các tổ chức tài chính.

Nguồn: Thời báo Tài chính Việt Nam

Lộ trình cải cách thể chế đang diễn ra rất rõ nét khi Ngân hàng Nhà nước đã chính thức dỡ bỏ hoàn toàn việc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho khối ngân hàng nước ngoài, chi nhánh ngân hàng ngoại và các định chế phi ngân hàng, tạo bước đệm thử nghiệm trước khi tiến tới xóa bỏ hoàn toàn cho toàn hệ thống. Để thay thế trần tín dụng hành chính, cơ quan quản lý sẽ chuyển dịch mạnh mẽ sang phương thức điều tiết gián tiếp bằng các chỉ số an toàn vĩ mô theo cơ chế thị trường.

Hệ thống ngân hàng thương mại sẽ bắt buộc phải tăng tốc áp dụng và nâng cấp quản trị rủi ro lên tiêu chuẩn quốc tế Basel III nhằm tự xây dựng bộ đệm vốn vững chắc. Song song với đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ tăng cường vai trò điều tiết thông qua tỷ lệ dự trữ bắt buộc, kiểm soát nghiêm ngặt tỷ lệ dư nợ trên vốn huy động (LDR), tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SMLR) và linh hoạt áp hệ số rủi ro rất cao đối với các phân khúc bất động sản cao cấp hoặc đầu cơ đất nền.

7 Nhân vật CRY ME AN OCEAN phản chiếu 7 nỗi sợ chúng ta không bao giờ muốn người khác nhìn thấy

Gấm Võ — Thu, 02 Jul 2026 02:00:00 +0000

Chỉ mới 5% diện tích đại dương được khám phá, phần còn lại vẫn còn là điều bí ẩn.

Tương tự, với con người, chúng ta có những lớp cảm xúc muốn thể hiện, muốn giấu kín, hoặc những góc khuất chưa được tìm thấy. Đặt để vào từng hoàn cảnh, mỗi người sẽ đưa ra lựa chọn khác nhau, từ đó bộc lộ tính cách của chính mình.

Mượn ý tưởng đó, POP MART cùng CRY ME AN OCEAN mang đến Singapore Oceanarium triển lãm gồm 11 không gian trải nghiệm, trong đó 7 loài sinh vật biển được lựa chọn để kể những câu chuyện về sự cô đơn, tổn thương, áp lực, những lời phán xét hay khát khao được thấu hiểu. Mỗi tạo hình không chỉ phản chiếu tập tính của một loài sinh vật dưới đại dương, mà còn như dẫn dắt người xem bước vào những tầng sâu nhất trong thế giới nội tâm của mình.

1. THE ANGLERFISH - Nỗi sợ của “kẻ lập dị”

Nguồn: POP MART

Bạn có biết rằng: Anglerfish (cá cần câu hoặc cá lồng đèn) là loài sống ở độ sâu hơn 1.500 mét dưới đại dương, nơi ánh sáng mặt trời gần như không thể chạm tới và nhiệt độ vô cùng lạnh lẽo. Để sinh tồn trong không gian đó, chúng tiến hóa một chiếc “đèn lồng” phát quang ngay trên đầu, trở thành nguồn sáng duy nhất giữa những khoảng không đen đặc.

Khi sinh ra, chúng ta chắc hẳn không ai muốn sẽ trở thành những “oddball” - kẻ lập dị hoặc cảm thấy mình không thuộc về bất kì một môi trường nào. Thế nhưng, cuộc sống lại là tập hợp của muôn vàn sự kiện không thể đoán trước. Đôi khi nó đẩy chúng ta vào những “vùng biển sâu” - áp lực bủa vây và không phải ai - lúc nào, cũng sẵn sàng dang tay cứu giúp.

Chính vì thế, tạo hình Anglerfish khi đặt cạnh Sunfish (cá mặt trăng) trong bộ sưu tập CRY ME AN OCEAN là để tạo nên một “Oddball Alliance” (Liên minh của những kẻ lập dị). Giọt nước mắt của nó phát sáng, chiếu rọi khoảng không tăm tối dưới đáy đại dương là một lời nhắc nhở cho chúng ta rằng: “Be your own light amidst the darkness”. Nghĩa là, dù cuộc sống áp lực đến mấy, bạn cũng hãy cố gắng tự tạo ra ánh sáng cho riêng mình.

2. THE PUFFERFISH - Nỗi sợ bị làm tổn thương

Nguồn: POP MART

Cá nóc (Pufferfish) vốn không phải lúc nào cũng tròn xoe với đầy gai nhọn. Phần lớn thời gian, chúng bơi giữa đại dương như bao loài cá khác. Chỉ khi cảm nhận được mối đe dọa, cơ thể mới phồng lên, dựng lên những chiếc gai để khiến kẻ săn mồi chùn bước.

Trong một khoảnh khắc nào đó, rất có thể chúng ta đã từng là cá nóc, sẵn sàng “xù lông” để bảo vệ bản thân và những người mình yêu thương. Nhưng thông điệp của tạo hình này, đi cùng một chú nhím biển bên cạnh chính là: “I may look prickly all over, but my heart is gentle.” Bạn có thể cứng rắn, nhưng đừng quên mất là mình cũng có một trái tim dịu dàng.

3. THE WHALESHARK - Nỗi sợ với hai từ “gánh nặng”

Nguồn: POP MART

Bản thân mỗi người đều không muốn trở thành gánh nặng của ai đó. Nhưng sẽ ra sao nếu bạn là người mang theo “gánh nặng”?

Hãy nhìn vào tập tính của cá mập voi (Whale Shark) - loài cá lớn nhất thế giới, nhưng lại nổi tiếng hiền lành, thường xuyên cho phép các loài cá nhỏ bám vào vây và thân mình để cùng di cư, trú ẩn. Việc gánh trên lưng những “vị khách” này tạo ra lực cản lớn, khiến cá mập voi tốn nhiều năng lượng hơn trên hành trình vạn dặm. Nhưng thay vì bỏ lại, chúng chấp nhận sự đồng hành đó như một phần của tự nhiên.

Trong bất kỳ mối quan hệ gắn kết sâu sắc nào - dù là tình yêu, tình bạn hay tình thân, chúng ta luôn muốn trở thành một mẫu hình hoàn hảo - sẵn sàng che chở, lắng nghe và cho đi không tính toán. Điều đó dẫn đến những lúc ta vô tình giấu nhẹm cảm giác ngột ngạt, kiệt sức vì phải gánh vác cảm xúc, trách nhiệm với đối phương, sợ họ sẽ tổn thương hoặc nghĩ mình ích kỷ. Nhưng Whale Shark ở đây là để xoa dịu nỗi sợ đó, rằng cảm giác ôm trọng trách lớn khi bước vào thế giới của nhau là điều hết sức bình thường, nếu có đủ kiên nhẫn và thời gian để biến gánh nặng thành một mối quan hệ đồng hành bền chặt.

4. THE MANTA RAY - Nỗi sợ bị phán xét

Nguồn: POP MART

Cá đuối nón (Manta Ray) được ví như những “loài chim biết bay” nhờ đôi vây ngực khổng lồ tựa như sải cánh rộng lớn. Khi bơi, chúng lướt đi vô cùng uyển chuyển, tự tại và thường lặn sâu xuống tầng nước dưới để cách biệt hoàn toàn với những tiếng ồn hay sóng gió náo động trên bề mặt. Cấu tạo cơ thể linh hoạt cũng cho phép chúng thực hiện những cú lộn nhào, cuộn tròn đôi vây lại như đang tự ôm lấy chính mình giữa không gian mênh mông.

Tập tính này của cá đuối nón gợi nhắc về một trong những nhu cầu của con người mà không phải ai cũng làm được: tìm cho mình một vùng an toàn về cảm xúc. Khó khăn hơn cá đuối nước, con người ngoài việc chạy trốn “tiếng ồn bên ngoài”, còn phải cố gắng “dọn dẹp” sự phán xét từ bên trong. Như thông điệp mà Manta Ray mang lại trong bộ sưu tập này: “opening its arms to embrace its crying self” - tự vá víu những rạn nứt trước khi tiếp tục kiêu hãnh sải cánh bay xa.

5. THE SHARK - Nỗi sợ đối đầu với thử thách

Nguồn: POP MART

“If you can’t stand the sight of it, just bite right through it.” Một lời nhắn ngắn gọn, có thể khiến một du khách lập tức bật cười bởi sự ngông cuồng, “thô nhưng thật” của nó.

Không cần bàn cãi, được mệnh danh là “hung thần biển cả”, cá mập đích thị là một trong những loài săn mồi đáng sợ nhất khi có hẳn cái tên Hội chứng sợ cá mập (Galeophobia) dành riêng cho chúng. Bản năng của cá mập là luôn bơi thẳng về phía trước, liên tục chuyển động. Với nhiều loài cá mập, dừng lại đồng nghĩa với việc không thể hô hấp và đánh mất cơ hội sống sót.

Điều này gợi chúng ta liên tưởng đến cách mỗi người đối diện với vấn đề trong cuộc sống. Liệu bạn có dám trở thành cá mập, quyết liệt đâm đầu vào vấn đề để giải quyết nó thay vì lảng tránh và tìm con đường khác cho mình?

6. THE WHALE - Nỗi sợ về khoảnh khắc muốn từ bỏ

Nguồn: POP MART

Ngược lại với cá mập, cá voi (whale) dạy chúng ta rằng không phải hành trình nào cũng cần gồng mình để vượt qua. Có những lúc, điều duy nhất cần làm là buông bỏ.

Cá voi là sinh vật lớn nhất hành tinh. Để nâng đỡ một cơ thể khổng lồ nặng hàng chục, hàng trăm tấn di cư qua những đại dương bao la, chúng phải tiêu tốn một lượng năng lượng khổng lồ và không ngừng chống lại lực cản của dòng nước. Đôi lúc, thay vì cố quẫy đuôi chống chọi với sóng dữ, cá voi chọn cách thả lỏng toàn bộ cơ thể, nương theo lực đẩy của nước và để mặc cho đại dương đưa mình đi. Trong bộ sưu tập CRY ME AN OCEAN, hình ảnh đó được tái hiện qua tạo hình chú cá voi đang mang theo một chiếc mỏ neo nặng nề, gương mặt mệt mỏi và bất lực.

Sống trong một thời đại mà ai cũng không ngừng nỗ lực để vươn lên, nói không với đầu hàng, một trong những nỗi sợ mà chúng ta mang theo là nỗi sợ bị đánh giá là yếu đuối, chưa gì đã bỏ cuộc. Vì thế, điều khiến một người thực sự kiệt sức đôi khi không phải là quãng đường phía trước, mà là emotional baggage - những gánh nặng cảm xúc từ quá khứ, sự nuối tiếc, mặc cảm, kỳ vọng. Trong nhiều trường hợp, chỉ có một cách duy nhất là ngừng mang theo những điều không còn giúp mình tiến về phía trước.

7. THE JELLYFISH - Nỗi sợ cô đơn

Nguồn: POP MART

“CRYBABY cứ thế bật khóc không ngừng. Trên bầu trời, một chú hải âu nhẹ nhàng sải cánh, kiên nhẫn lắng nghe từng nỗi buồn được thổ lộ. Chỉ bằng sự hiện diện ấy, một ngày tưởng như quá sức chịu đựng cũng dần trở nên nhẹ lòng hơn.”

Sứa không não, không xương, không có trái tim. Chúng chỉ lặng lẽ trôi theo dòng nước, mềm mại và mong manh, dễ dàng bị tổn thương hay xé rách bởi bất kỳ tác động nào của dòng nước. Chúng hoàn toàn trong suốt, không có một lớp vỏ cứng hay lớp ngụy trang nào để che giấu những gì đang diễn ra bên trong mình.

Để “trong suốt” như loài sứa có lẽ là một quyết định rất khó vì không phải ai cũng đủ dũng cảm bộc lộ mình, càng không phải ai cũng may mắn có một người bạn như hải âu. Vì vậy, hãy là “hải âu” của một ai đó, một cách chân thành, để khi ta là “sứa”, cũng có ít nhất một hải âu ở bên cạnh mình.

Kết

Những cảm xúc, nỗi sợ của con người - khi được lồng ghép trong những tạo hình của sinh vật biển - không chỉ là lời nhắc về việc hãy tử tế và bao dung với chính mình. Đó còn là lời nhắc rằng mọi sinh vật ở đại dương sâu thẳm, cũng như nhiều loài vật khác, đều có các tập tính của riêng nó, đều cần được thấu hiểu và nâng niu.

CRY ME AN OCEAN là hoạt động hợp tác giữa POP MART và Singapore Oceanarium, với 11 điểm check-in được bố trí tại hai khu vực: 9 installation bên trong Singapore Oceanarium và 2 không gian trưng bày ngoài trời tại WEAVE, Resorts World Sentosa.

Mỗi điểm trưng bày đi kèm một bảng giới thiệu về nhân vật CRYBABY tương ứng, lấy cảm hứng từ tập tính có thật của các loài sinh vật biển để kể những câu chuyện về tình bạn, sự kiên cường, chấp nhận bản thân và hy vọng, đồng thời khuyến khích du khách kết nối sâu sắc hơn với thế giới đại dương.

- Địa điểm: Singapore Oceanarium & WEAVE, Resorts World Sentosa, Singapore.
- Thời gian diễn ra: 24/06/2026 - 30/08/2026
- Mua vé tại đây.

My Royal Nemesis và triết học Adler: Cần làm gì khi cuộc đời không yêu ta tha thiết?

Vanventure — Thu, 02 Jul 2026 06:38:36 +0000

My Royal Nemesis đã chính thức khép lại sau 14 tập, để lại một khoảng trống với không ít khán giả từng ngóng chờ mỗi tuần chỉ để xem Cha Sae-gye và Shin Seo-ri sẽ lại gây náo loạn cuộc đời nhau như thế nào.

Thoạt nhìn, đây dường như chỉ là một bộ phim "trùng sinh" khác: một linh hồn từ quá khứ thức dậy trong thân xác của một người hiện đại, mang theo những cú sốc văn hóa quen thuộc, những tình huống dở khóc dở cười và một chuyện tình định mệnh. Thế nhưng, yếu tố giúp My Royal Nemesis bứt khỏi lối mòn lại không nằm ở cú twist hay chuyện tình tổng tài, mà ở chính cách nhân vật chính Shin Seo-ri lựa chọn sống.

Điều khiến Shin Seo-ri mang một sức hút khác biệt hoàn toàn so với mô-típ nữ chính rom-com truyền thống chính là ở những phát ngôn táo bạo mang tinh thần sống rực lửa và ráo riết, tận cùng với cái mình muốn. Rất có thể, team biên kịch lần này đang áp dụng những lý thuyết của triết học hành động từ Alfred Adler khi trao cho nhân vật cuộc đời thứ hai để sống.

Nguồn: Netflix

Alfred Adler vốn chẳng xa lạ với khán giả đại chúng qua bộ đôi tác phẩm nổi bật ở Việt Nam là: Dám hạnh phúc và Dám bị ghét. Mọi lập luận trong bài viết sẽ ở thì nghi vấn vì có thể bạn có góc nhìn khác người viết, hoàn toàn. Nhưng nếu bạn vẫn chưa thoát khỏi bộ phim này cũng như tôi, chúng ta cùng mổ xẻ và phân tích nhân vật này theo góc nhìn triết học xem sao.

Nguồn: Diễn đàn Nghề giáo

Nghi vấn 1: Trả lại vị trí hay tự kiến tạo ngai vàng từ "Mục đích luận"?

Từng có nhận định là Shin Seo-ri dễ dàng tỏa sáng vì cô được trả lại đúng vị trí. Người viết không phủ nhận thực tế cô ấy thích nghi rất nhanh: cầm điện thoại rất thuận tay, học lối sống hiện đại chỉ qua việc cày phim.

Nguồn: Netflix

Nhưng dưới lăng kính triết học thì trong tâm thức, Seo-ri đã thực hiện một cú rẽ hướng ngoạn mục.

Khi số phận ném cô vào một thực tại nghiệt ngã: tâm hồn vỡ vụn vì mặc cảm tội lỗi kiếp trước, lạc lõng giữa một thời đại lạ lẫm, mang thân xác của một cô diễn viên nhí hết thời đang chật vật lo từng bữa ăn. Seo-ri có quyền đầu hàng và chọn cái chết vì áp lực của quá khứ tăm tối. Nhưng ở khoảnh khắc đứng trên tòa nhà cao tầng, cô đã chọn không gieo mình xuống.

Nguồn: SBS play

Dưới lăng kính của Alfred Adler, Seo-ri bước vào góc nhìn của Mục đích luận (teleology): Con người hành động dựa trên mục tiêu và ý chí hiện tại, thay vì bị điều khiển bởi quá khứ. Khi cái chết không còn là lối thoát, mục tiêu của Seori là sống một cuộc đời huy hoàng, giúp thân xác đi mượn này trở thành diễn viên nổi tiếng, phụng dưỡng bà. Ý chí sống của cô cũng mãnh liệt tới từng khoảnh khắc.

Từ tâm thế này, cô đã biến mọi nghịch cảnh và giới hạn thành bệ phóng:

Dùng mọi kinh nghiệm chơi “cung đấu hàng real” để giành spotlight trong phim Cung đấu mà mình đang đóng vai tì nữ.
Vận dụng mọi kỹ năng học lỏm từ mọi “ban bệ trong Hoàng Cung” để tỏa sáng trong show livestream bán hàng, đòi quyền lợi cho bà và bạn bè.
Táo bạo hơn cả: từ một cung nữ vốn không được hở một chút tay áo, cổ áo; giờ đây khi cần mặc áo quây để quay quảng cáo cho nhãn hàng, cô cũng chả ngại. Miễn kiếm tiền chân chính thì có gì đâu mà sai?
Trong tình yêu, Seo-ri không đóng vai "bánh bèo chịu đựng" mà tự tin tuyệt đối vào giá trị bản thân. Cô lao thẳng vào vấn đề, tự tin hôn Sa Gye, giải quyết "bé ba" trong một nốt nhạc.

Nghi vấn 2: Tách biệt "Con người nguyên mẫu" và "Con người hành động"

Adler tin rằng con người không bị đóng đinh bởi bản ngã quá khứ. Câu chuyện nổi tiếng có thể đem ra minh chứng là Jean Genet (1910 – 1986) - một trong những nhà văn, nhà viết kịch kiệt xuất và gai góc nhất của văn học Pháp thế kỷ 20. Jean Genet nghĩ mình sinh ra chỉ có thể làm tướng cướp, nhưng những năm tháng biệt giam rảnh rỗi đã khiến gã đọc sách, viết văn và trở thành một nhà văn lỗi lạc. Có thể nói, gã đã tách biệt Con người nguyên mẫu (tội phạm) và Con người hành động (nhà văn).

Shin Seo-ri kiếp này cũng thế. Cô sở hữu khí chất không bị xích lại bởi cái mác cô gái cổ đại hay diễn viên nhí hết thời. Cô tuyên bố muốn học thật giỏi một cái gì đó, trở thành một chuyên gia trong một lĩnh vực vì không muốn những năm tháng tranh biện của các học giả nữ thời xưa trở thành vô nghĩa.

Nguồn: Ghiền Phim Chưa?

Seo-ri đã tự giải tỏa mọi ẩn ức tâm lý (complexes). Cô tự bẻ gãy cảm giác tự ti, dùng tri thức và sự can đảm của hiện tại để tái định nghĩa chính mình.

Cả phim, ta thấy Seo-ri miệt mài hòa nhập cùng cuộc sống hiện đại, thậm chí tiếng Anh của cô còn tốt hơn theo thời gian. Không thay đổi được xuất thân, nhưng cô toàn quyền quyết định mình hành động ra sao mỗi ngày.

Nghi vấn 3: Sự vươn lên theo Chiều ngang lẫn dọc và Cảm thức cộng đồng

Một lý thuyết khác: nhà tư tưởng Nietzsche từng nói về khát vọng vươn lên theo chiều dọc, tức là tư duy thứ bậc. Con người phải dẫm đạp lên nhau, đứng trên đỉnh tháp để trở thành siêu nhân (Übermensch) thống trị kẻ khác. Ngược lại, tư tưởng theo chiều ngang muốn cào bằng xã hội để ai cũng như ai.

Shin Seo-ri chọn một lối đi thú vị hơn nhiều: cô kết hợp cả uy quyền của chiều dọc lẫn sự khích lệ nhân đại quần thần của chiều ngang. Cô ra dáng một vị "mama", một chủ nhân hậu cung đầy uy lực, sẵn sàng xử đẹp những kẻ hỗn hào để lập lại trật tự. Nhưng khi đứng cùng những người tốt bụng như quản lý tòa nhà, “dẫn nô”, các cô y tá, thậm chí cô diễn viên phụ xấu tính thì Seo Ri cũng đối xử tử tế với họ.

Cách kết hợp dọc ngang này có lý. Khi Seo-ri nhận ra mình và tập thể không thể tách rời, dưới góc nhìn của Adler đó chính là "Cảm thức cộng đồng" (Community Feeling).

Sự vươn lên của Seo-ri không có mùi vị của sự ích kỷ mà mang tính nâng đỡ. Cô dùng sự tử tế để ghi nhận giá trị của từng người, kéo họ cùng tiến lên. Theo như Adler, đó là sự dũng cảm vươn lên mà không biến người khác thành công cụ cho tham vọng của riêng mình.

Nghi vấn 4: Bản lĩnh “Dám bị ghét” và tinh thần tách biệt nhiệm vụ để giành tự do.

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên mạng xã hội, nơi các cuộc săn phù thủy kỹ thuật số diễn ra như một thứ giải trí rẻ tiền. Tổng tài Sae-gye ở đầu phim chính là hiện thân của một tài phiệt bị ghét nhất với hàng tá tin đồn bủa vây. Còn Seo-ri, ở vị thế một diễn viên mới nổi chính là miếng mồi ngon nhất để dư luận bắt nạt.

Nguồn: SBS play

Nhưng xem cách cô ấy bẻ gãy áp lực dư luận như bẻ tay những kẻ xấu bằng tư duy Tách biệt nhiệm vụ (Separation of Tasks) xem:

Choi Mun-do đe dọa? Dọa là chuyện của nhà ngươi, sợ hay không là chuyện của ta.
Khi scandal Sae-gye vừa say xỉn vừa lái xe ở Jeju nổ ra, đối diện với làn sóng tẩy chay tàn khốc, Seo-ri chỉ buông một câu xanh rờn: “Vậy hãy tỏa sáng cùng nhau, biến mất cùng nhau.”
Đặc biệt, cô cực kỳ thấu suốt cho cuộc hôn nhân bình phong của Cha Sae-gye. Cô hiểu cuộc chơi hôn nhân chính trị của tài phiệt rất phức tạp, một cái tin có thể làm cổ phiếu nhảy múa. Cô không phải là kiểu bạn gái "tử tế" đến mức chịu đựng để khán giả tức trào máu họng. Ngược lại, cô tự tin khẳng định vị thế bạn gái độc quyền của Cha Sae-gye và cho phép Sae-gye dắt Mun Hee đi một vòng trong tiệc ra mắt sản phẩm như “thỏa mãn nguyện vọng cuối cùng” của cô ả. Seo Ri không sống để đáp ứng kỳ vọng của người khác. Cô khó đoán định, mà nhờ thế, cô tự do.

Kết luận

Nguồn: Netflix

Có thể nói, My Royal Nemesis là một bộ rom-com rất khác nhờ một nhân vật nữ chính có tư duy hành xử như Shin Seo-ri.

Khi cuộc đời này không yêu ta tha thiết, kẻ yếu sẽ chọn đổ lỗi cho hoàn cảnh, còn Shin Seo-ri giành quyền chủ động để bắt nó phải phục tùng. Cô giải phóng chính mình khỏi xiềng xích của quá khứ, cộng hưởng với người khác để sửa mình, vươn lên. Đó mới là cách tận hưởng một cuộc đời đáng sống, và đã tạo ra một bộ phim đáng để chúng ta tương tư.

Việt Nam tăng tốc AI, Green SM mở rộng B2B, quỹ VC chịu áp lực hoàn vốn

Genesia Ventures — Thu, 02 Jul 2026 09:00:00 +0000

Việt Nam đứng thứ 2 Đông Nam Á về tỷ lệ sử dụng AI

Với hơn 26% dân số trong độ tuổi lao động sử dụng AI, Việt Nam hiện có tỷ lệ ứng dụng AI cao thứ hai Đông Nam Á, ghi nhận mức tăng lớn nhất khu vực trong quý I/2026, từ 23,5% lên 26,5%, theo báo cáo Global AI Diffusion của Microsoft.

Việt Nam hiện chỉ xếp sau Singapore (63,4%), đồng thời vượt Malaysia (21,8%), Philippines (20,1%) và Thái Lan (12,4%). Microsoft cũng xếp Việt Nam vào nhóm những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng ứng dụng AI nhanh nhất kể từ giữa năm 2025.

Logo một số ứng dụng AI trên điện thoại, tháng 3/2026. | Nguồn: VnExpress

Tại Việt Nam, doanh nghiệp, cộng đồng phát triển, các cơ sở giáo dục và khu vực công đều đang mở rộng ứng dụng AI để nâng cao năng suất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Song song với sự phát triển của hệ sinh thái công nghệ và nguồn nhân lực số, Việt Nam càng có thêm lợi thế để đón đầu làn sóng tăng trưởng kinh tế dựa trên AI.

Châu Á hiện có 12 trong số 15 nền kinh tế có tốc độ ứng dụng AI nhanh nhất thế giới. Trong bối cảnh đó, bài toán tiếp theo của Việt Nam là tạo ra nhiều giá trị hơn từ công nghệ này, bao gồm: nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các doanh nghiệp AI có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Green SM mở rộng mảng B2B tại thị trường Ấn Độ

Đội xe điện của Green SM sẽ được tích hợp vào hệ thống của RouteMatic - một trong những nền tảng đưa đón nhân viên hàng đầu Ấn Độ, mở ra cơ hội tiếp cận hơn 400 doanh nghiệp và 350.000 người dùng tại hơn 24 thành phố trên cả nước.

Green SM ký kết thỏa thuận này chỉ ít tuần sau khi chính thức gia nhập thị trường Ấn Độ vào đầu tháng 6 với mẫu xe VinFast Limo Green. Với hơn 5 triệu chuyến đi mỗi tháng, RouteMatic sẽ giúp Green SM mở rộng tệp khách hàng doanh nghiệp. Đồng thời, RouteMatic cũng sẽ cung cấp nền tảng quản lý vận tải ứng dụng AI và công nghệ tối ưu hóa tuyến đường để nâng cao hiệu quả vận hành.

Lãnh đạo Green SM cùng đại diện các cơ quan Chính phủ Ấn Độ, Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ và các khách mời nhấn nút khai trương dịch vụ taxi điện Green SM tại Ấn Độ. | Nguồn: Báo Thanh tra

Hợp tác diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đưa đón nhân viên bằng phương tiện xanh ngày càng tăng tại Ấn Độ, đặc biệt khi thủ đô Delhi đặt mục tiêu chuyển 95% xe đăng ký mới sang xe điện vào năm 2027 (theo dự thảo EV Policy 2.0). Với lợi thế từ nhà máy lắp ráp VinFast tại Tamil Nadu có công suất 50.000 xe mỗi năm, Green SM đang từng bước mở rộng hoạt động và xây dựng chỗ đứng lâu dài tại thị trường này.

Đà Nẵng chi 100 triệu đồng để thu hút nhân tài AI và bán dẫn

Chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) đến làm việc tại Đà Nẵng sẽ được hỗ trợ một lần 100 triệu đồng sau 12 tháng làm việc, cùng chi phí lưu trú tối đa 20 triệu đồng mỗi tháng. Đây là một trong những chính sách mới của thành phố nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao và phát triển ngành bán dẫn, AI.

Khu Công viên phần mềm số 2 thành phố Đà Nẵng đang dần được hoàn thiện hạ tầng để thu hút đầu tư. | Nguồn: Tạp chí điện tử Thương hiệu và Công luận

Để nhận hỗ trợ, các chuyên gia phải đáp ứng ít nhất một trong các tiêu chí về thu nhập, học vị, kinh nghiệm hoặc sở hữu trí tuệ. Thành phố cũng khuyến khích hoạt động nghiên cứu khi hỗ trợ tới 50 triệu đồng cho mỗi bằng sáng chế được công bố quốc tế.

Không chỉ thu hút nhân tài, Đà Nẵng còn hỗ trợ các doanh nghiệp đối tác chiến lược bằng cách trợ cấp 30% chi phí thuê nhân lực chất lượng cao trong 5 năm đầu, với mức tối đa 1 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp và 200 triệu đồng cho mỗi nhân sự mỗi năm. Chính sách áp dụng cho các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và tổ chức phát triển nhân lực trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn và AI, hướng đến mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành một trong những trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Nhà đầu tư gây áp lực buộc quỹ VC sớm hoàn vốn

Các nhà đầu tư góp vốn (LP - limited partner) đang gây áp lực buộc các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC - venture capital) sớm hoàn trả vốn, trong bối cảnh hoạt động thoái vốn vẫn diễn ra chậm. Điều này khiến chỉ số DPI (Distributed to Paid-In Capital, tạm dịch: chỉ số phản ánh tỷ lệ vốn đã hoàn trả cho nhà đầu tư), ngày càng được quan tâm khi đánh giá hiệu quả của các quỹ.

Diễn biến dòng tiền nộp/rút (ròng) theo tháng. | Nguồn: FiinPro-X Platform

Thay vì thoái vốn hoàn toàn, một số quỹ lựa chọn bán từng phần cổ phần để vừa giúp hoàn vốn cho nhà đầu tư, vừa duy trì cơ hội hưởng lợi từ các doanh nghiệp còn nhiều dư địa tăng trưởng. Theo Ascend Vietnam Ventures (AVV), đầu tư vào các công ty ở giai đoạn tăng trưởng cũng giúp các quỹ có lộ trình thoái vốn rõ ràng hơn.

Về dài hạn, các nhà đầu tư cho rằng startup Việt cần mở rộng ra thị trường quốc tế thay vì chỉ dựa vào nhu cầu trong nước. Đồng thời, việc nâng cao chất lượng quản trị và chuyên nghiệp hóa vận hành sẽ giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong hoạt động gọi vốn, M&A và thoái vốn.

Genesia Ventures mang đến cho bạn góc nhìn tổng hợp về những câu chuyện đang định hình thị trường khởi nghiệp Việt. Là quỹ đầu tư mạo hiểm giai đoạn sớm hoạt động tại Nhật Bản và Đông Nam Á, Genesia Ventures tin tưởng mạnh mẽ vào tiềm năng dài hạn của nền kinh tế số Việt Nam. Không chỉ cung cấp nguồn vốn, Genesia còn đồng hành cùng các startup thông qua tư vấn chiến lược và kết nối với mạng lưới khu vực.

Chiếc túi Analog: Khi gen Z tìm cách rời xa màn hình điện thoại nhưng lại bước vào chiếc bẫy tiêu dùng mới

Thanh Trúc — Fri, 03 Jul 2026 02:00:00 +0000

Chiếc túi Analog là gì?

Trong vài tháng gần đây, hashtag #AnalogBag xuất hiện ngày càng nhiều trên TikTok. Hàng triệu lượt xem đổ về những video ghi lại cảnh người trẻ mở chiếc túi vải hoặc balo của mình, bên trong không phải laptop hay iPad mà là những món đồ gợi nhớ một thời “trước smartphone”: sổ tay, bút máy, sách giấy, máy ảnh compact, tai nghe có dây, máy nghe CD, máy chơi game cầm tay hay thậm chí cả bản đồ giấy.

Cái tên “Analog Bag” có thể hiểu đơn giản là một “chiếc túi ngoại tuyến”. Nó chứa những vật dụng giúp người dùng hạn chế cầm điện thoại trong những khoảng thời gian chờ đợi hoặc nghỉ ngơi. Thay vì mở mạng xã hội khi ngồi trên tàu trên xe, trong quán cà phê hay lúc đợi bạn, họ đọc vài trang sách, viết nhật ký, nghe một album hoặc chụp ảnh bằng máy ảnh kỹ thuật số đời cũ.

Ngoài công dụng “đánh lạc hướng” khỏi mạng xã hội thì mỗi phiên bản của “analog bag” đại diện cho cá tính riêng của người sử dụng. | Nguồn: @haikubags/Monday Notes/Adriana Taranto

Ở một góc độ nào đó, chiếc túi này không chỉ là một bộ sưu tập đồ vật. Nó phản ánh mong muốn rất phổ biến của thế hệ trẻ: lấy lại quyền kiểm soát sự chú ý trong một thế giới mà màn hình luôn tìm cách giành lấy nó.

Vì sao chiếc túi Analog trở thành xu hướng?

Nguồn: Tổng hợp

Khó có thể tách chiếc túi Analog khỏi bối cảnh của vài năm trở lại đây, khi khái niệm digital detox dần trở thành một phần trong lối sống của nhiều người trẻ.

Điện thoại từng là công cụ để giải trí, kết nối bạn bè và khám phá thế giới. Nhưng theo thời gian, nó cũng trở thành nơi công việc bám theo chúng ta sau giờ làm, là dòng tin tức bất tận, những cuộc tranh luận không hồi kết và áp lực phải luôn cập nhật. Không gian số không còn đơn thuần là nơi thư giãn mà đã trở thành một phần mở rộng của công việc và guồng quay thông tin. Chính vì vậy, việc có thể rời khỏi điện thoại trong vài giờ đồng hồ đang dần trở thành một điều xa xỉ.

Chiếc túi Analog xuất hiện như một giải pháp khá trực quan. Nó không yêu cầu người dùng từ bỏ công nghệ hoàn toàn, mà đơn giản là chuẩn bị sẵn những lựa chọn khác để lấp đầy khoảng thời gian vốn trước đây dành cho việc lướt màn hình. Một quyển sách thay cho TikTok, một cuốn sổ thay cho ứng dụng ghi chú, một chiếc máy ảnh thay cho camera điện thoại.

Vì sao gen Z lại là thế hệ dẫn dắt xu hướng này?

Không phải ngẫu nhiên mà chiếc túi Analog lại được đón nhận mạnh mẽ nhất bởi gen Z.

Xu hướng “analog bag” trên TikTok. | Nguồn: Ảnh chụp màn hình

Đây là thế hệ đầu tiên lớn lên cùng smartphone, mạng xã hội và internet tốc độ cao. Họ cũng là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất từ nền kinh tế chú ý (attention economy), nơi từng phút tập trung đều trở thành tài nguyên để các nền tảng cạnh tranh. Có lẽ vì thế, gen Z cũng là thế hệ sớm nhận ra cái giá của việc luôn kết nối.

Bên cạnh đó, chiếc túi Analog còn phản ánh một xu hướng muôn thuở: sự hoài niệm dành cho những thời kỳ mà bản thân họ chưa từng trải qua. Trong nhiều năm, thế hệ 9x từng yêu thích thời trang thập niên 1970, 1980; thì giờ đây, gen Z cũng bắt đầu hoài niệm những năm 2000, giai đoạn gắn với tuổi thơ của Millennials, với phong cách Y2K, cùng mày CD, máy ảnh kỹ thuật số hay sổ lưu bút vẫn là những vật dụng quen thuộc.

Điều này khiến chiếc túi Analog không chỉ là một công cụ để digital detox, mà còn trở thành một lựa chọn thẩm mỹ. Hàng loạt influencer chia sẻ “chiếc túi ngoại tuyến” của mình, biến nó thành một dạng nội dung mới tương tự các video “What’s in my bag?” từng rất phổ biến trước đây. Từ đó, một thói quen sống dần được định hình như một phong cách để theo đuổi.

Mặt trong của chiếc túi Analog

Vẻ ngoài của chiếc túi Analog đẹp đẽ là vậy, nhưng lật mặt trong của chiếc túi lên, ta thấy nhiều câu hỏi và mâu thuẫn của thời đại số. Khi nhìn kỹ lại, chúng ta thấy túi Analog vốn được sinh ra để giúp con người rời xa internet lại phát triển mạnh mẽ nhờ chính internet. Người xem mở TikTok để học cách bỏ điện thoại xuống, sau đó nhấp vào liên kết mua sắm để sở hữu đúng những món đồ mà influencer đang sử dụng.

Điều được bán không còn chỉ là máy ảnh, sổ tay hay tai nghe có dây mà là cảm giác rằng chỉ cần sở hữu đúng chiếc túi, chúng ta sẽ sống chậm hơn, bình yên hơn và ít phụ thuộc vào công nghệ hơn. Chính lời hứa ấy khiến nhiều người đuổi theo chiếc túi Analog như một biểu tượng của lối sống tốt đẹp hơn, từ đó hình thành cả một thị trường riêng xoay quanh nó.

Nhưng khi một món đồ trở thành xu hướng, người ta thường mua nhiều hơn mức mình thực sự dùng, thay mới nhanh hơn vì sợ lỗi mốt, và vô tình biến một lựa chọn hướng đến sự giản dị thành một vòng tiêu dùng ngắn hạn. Kết quả là thay vì giúp con người thoát khỏi sự dư thừa, chiếc túi Analog lại góp phần tạo ra thêm nhiều dư thừa và nhiều rác thải hơn.

Điều quan trọng nhất của “analog bag” có lẽ không nằm ở chiếc túi, hay những món đồ đủ “aesthetic”, mà ở khả năng biến nhu cầu rời xa màn hình thành những thói quen ngoại tuyến có thể được tạo lập và duy trì như đọc, viết, vẽ, chụp ảnh, gặp gỡ bạn bè,... | Nguồn: Tổng hợp

Đây không phải lần đầu tiên một ý tưởng tốt đẹp bị thị trường thương mại hóa. Lối sống tối giản, không rác thải hay thuần chay đều từng bắt đầu như những lựa chọn mang tính phản biện đối với cách tiêu dùng truyền thống. Nhưng theo thời gian, mỗi triết lý ấy đều được đóng gói thành những bộ sản phẩm, danh sách vật dụng “phải có” và một thị trường mới xoay quanh chính khát vọng sống khác đi.

Chiếc túi Analog cũng đang đi trên con đường tương tự và còn đi nhanh hơn cả các lối sống khác.

Ở một khía cạnh khác, chiếc túi Analog cũng không nên trở thành một tuyên ngôn khép kín để phản kháng công nghệ. Mục đích cuối cùng của việc bớt nhìn vào màn hình điện thoại không phải để gắn bó hơn với đồ vật, mà để mở ra nhiều cơ hội kết nối với con người ngoài đời thực. Một chiếc máy ảnh chỉ thực sự có ý nghĩa khi bạn dùng nó để quan sát nơi mình ở, lưu giữ những ký đẹp đẽ với bạn bè. Một cuốn sách có thể trở thành khởi đầu cho một câu lạc bộ đọc sách. Một cuốn sổ tay có thể ghi lại những suy nghĩ và cảm nhận của bạn, thay vì chỉ nằm đẹp trong chiếc túi.

Làm sao để dùng chiếc túi Analog đúng nghĩa?

Nhu cầu rời xa màn hình là hoàn toàn chính đáng. Nhưng chúng ta không cần mua một “phiên bản mới” của bản thân trên các sàn thương mại điện tử để bắt đầu sống chậm hơn.

Có lẽ, điều đầu tiên cần học là chấp nhận sự nhàm chán. Chính những khoảng lặng không bị lấp đầy bởi thông báo hay video ngắn mới là lúc con người có cơ hội quan sát, suy ngẫm và hiểu mình hơn.

Nếu muốn xây dựng một chiếc túi Analog, hãy bắt đầu từ những gì bạn đã có. Cuốn sổ còn dang dở, quyển sách mượn từ thư viện, chiếc máy ảnh cũ của gia đình hay một món đồ mua lại từ cửa hàng secondhand đều có thể mang nhiều ý nghĩa hơn việc chạy theo một danh sách “must-have” trên TikTok.

Quan trọng hơn, đừng xem điện thoại là kẻ thù. Nó vẫn là một công cụ hữu ích cho công việc, học tập và kết nối. Điều cần thay đổi không phải là sự hiện diện của chiếc điện thoại, mà là cách chúng ta tương tác với nó.

Và cuối cùng, hãy nhớ rằng chiếc túi Analog chỉ là một phương tiện. Giá trị lớn nhất của nó không nằm ở những món đồ được cất bên trong, mà ở những điều nó giúp bạn làm khi bước ra khỏi màn hình: gặp gỡ bạn bè, tham gia một cộng đồng, trò chuyện với người lạ hay đơn giản là dành trọn một buổi chiều để hiện diện cùng chính mình.

Thời chúng tôi: “Cơm trên” - Lớp nhường nhịn trong gian bếp cũ

An Lee — Sat, 04 Jul 2026 13:21:31 +0000

Nếu có dư năm phút một ngày… bạn sẽ làm gì?

Một buổi trưa cuối tuần, dậy muộn, tôi ăn bữa sáng lúc 11:30, cùng lúc với bữa trưa của bà ngoại. Mẹ chuẩn bị món cơm tấm: thịt nướng trong nồi chiên không dầu, dưa leo đồ chua đã cắt sẵn, xếp gọn gàng trong cái khay lớn, giữa bàn. Có cả mỡ hành, nước mắm pha sẵn, vị chắc chắn sẽ giống cơm tấm ngoài quán. Ai muốn gì cứ chọn tùy thích, cơm dĩ nhiên trong nồi cơm điện.

Tôi ngồi gần nồi cơm nhất, xới cho bà ngoại một chén nhỏ trước tiên, rồi mới xới cho bản thân muỗng cơm lớn, nóng hổi, đặt vào đĩa sâu lòng, rồi sẽ xếp tất cả các topping lên!

Bà bưng chén cơm nóng, như thường lệ, lại mở đầu câu nói bâng quơ, như không chỉ nói với tôi “ngày xưa…”

Bà ngoại, người giờ vẫn hay mở đầu bằng "ngày xưa.."

“ngày xưa”...

Ngày thường, tôi sẽ ăn hết phần của mình, và vội vã dắt xe ra cửa. Nhưng hôm nay, không cần đi đâu gấp, không hiểu tại sao, tôi tháo một bên ipod... và nghe trọn vẹn phần tiếp theo câu nói của bà: “…người đầu nồi luôn hớt cơm trên vào bát mình, giờ nồi điện chẳng còn cơm trên nữa...”

À chứ không phải bát cơm đầu tiên phải xới cho người lớn hơn, bậc cao niên đáng kính nhất trong nhà hay sao, như kiểu mời cơm của người Bắc, tôi tò mò…

“ngày xưa nấu cơm khó nhọc, cần rất nhiều kỹ năng, sự khéo léo. Cơm nấu bằng bếp củi, bếp dầu, bếp trấu, bếp mùn cưa… mỗi lần tắt bếp dầu, nhà hàng xóm lại nín thở, bếp mùn cưa phải nhồi sao để khi rút cái chai làm lõi ở trong ra thì mùn cưa nén chắc, cháy từ từ, không đổ sụp xuống…

Bếp củi, bếp dầu đến bếp trấu, bếp mùn cưa. | Nguồn: Tổng hợp

Bây giờ, công nghệ đã làm hết cho các con rồi. Nấu bữa cơm để mà xanh rau, thơm mùi ấm áp, đầu tóc vẫn gọn gàng, vừa nấu vừa chat chit, yên tâm 20 phút có cơm cháy giòn, thịt nướng chuẩn, đơn giản! Ai giờ này vào bếp còn than thở là chưa biết ơn cuộc đời đâu!”

Dạ, nhưng cơm trên là gì ạ?

Dù thi thoảng, vì công việc yêu cầu phải tìm insight của khách hàng, tôi cũng thử phong trào sống chậm, cố gắng làm mọi việc tập trung, tìm đọc những câu chuyện xưa để có cảm xúc. Tôi cũng đã biết đến lớp cơm cháy đáy nồi thời khó khăn, giờ trở thành món ăn vặt hấp dẫn được thế hệ sau đón nhận, vì giòn thơm, vì topping phong phú, vì bảo quản dễ, mang đi như thứ lương khô trong các chuyến đi cũng rất ổn.

Đó là thi thoảng, còn thì đa phần ngày nào, bữa nào cũng cơm chín thì ăn, ăn xong còn đi làm việc khác. Rất hiếm khi tôi có thời gian mở nắp nồi cơm điện ra, hít hà mùi thơm của cơm nóng, nói gì đến việc để tâm ngó lớp cơm trên. Tôi có nghe nói bao giờ đâu...

“Cơm trên” là sự nhường nhịn vô danh?

Muốn nấu bếp củi, phải đi rất xa thành phố, phải sống chậm.

Hôm nay, mới được nghe bà nhắc kể về lớp cơm trên cùng của nồi cơm nấu bằng bếp dầu, bếp trấu, bếp củi ngày xưa.

Đó là lớp cơm hơi khô hơn, hạt cơm rời rạc hơn. Lớp cơm trên này không kết thành vầng như cơm cháy, không dẻo. Nó chỉ là phần “hứng gió”, hứng lửa trước nhất. Ăn thì vẫn no, giống như cơm cháy đáy nồi, đều được tận dụng, đều không bỏ phí, nhưng không thể ngon bằng lớp cơm giữa.

Hình ảnh mâm cơm ngày xưa, nồi cơm nấu bằng bếp dầu, bếp trấu, bếp củi ngày xưa. | Nguồn: Quỳnh Nga/ Dân Việt

Người “ngồi đầu nồi”, khi mở nắp vung, sẽ lặng lẽ, như một phản xạ tự nhiên, hớt lớp cơm trên này vào bát mình trước. Xong rồi mới xới lớp cơm trắng, dẻo, nóng hổi bên dưới, cho ông bà, cha mẹ, vợ chồng, cho con, cho em mình. Khách đến nhà, tuyệt nhiên, “luật bất thành văn”, chủ nhà phải xới cơm giữa, không bao giờ để khách phải ăn cơm trên hay cơm cháy.

Tôi có chút thắc mắc, bà ngoại là người khó tính, kỹ lưỡng, dạy dỗ các mẹ các dì rồi đến đời chúng tôi là các cháu gái, không sót điều gì, phải ăn trông nồi ngồi trông hướng, cách dùng đũa trong mỗi bữa cơm… nhưng chưa khi nào bà dặn chúng tôi rằng xới cơm thì phải hớt trên cùng ấy vào bát mình.

“Nhận phần kém ngon hơn về mình, để dành phần ngon hơn cho người thân, ‘ăn cơm trên’, là việc rất nhỏ, nhỏ đến nỗi những người ngồi ở vị trí xới cơm (thường là phụ nữ), coi nó như một việc đương nhiên” - Bà giải thích.

Có những nhường nhịn nhỏ đến mức không ai gọi thành lễ nghi, nhưng lại âm thầm giữ ấm cả một bữa cơm.

Một việc nhỏ xíu, chỉ trong vòng vài chục giây, âm thầm, giản dị, như một thói quen, không hề được coi là lễ nghi, không được định danh, không được label là sự nhường nhịn.

Những bữa cơm đã khác “ngày xưa”...

Nồi cơm điện đã trở thành vật dụng dường như không thể thiếu trong mọi căn bếp hiện đại. | Nguồn: Pew Nguyen/Pexels

Đũa cả nồi gang đã không còn, cơm nấu trong nồi cũng khác. Chúng ta có nồi cơm điện. Thậm chí trong bộ phim Hạ cánh nơi anh, biên kịch còn hài hước mô tả về “nồi cơm điện biết nói”, như một sự diệu kỳ đã hiện hữu. Bấm một cái, cơm chín đều từ trên xuống dưới. Không còn lớp cháy, cũng chẳng còn lớp cơm trên (muốn ăn cơm cháy, thì phải chọn chế độ riêng). Cơm chín, tự động bật sang nút giữ ấm. Khi nào ăn, có thể xới đảo cả nồi lên cho tơi. Cũng có thể cứ để y nguyên đấy, dùng cái muỗng xới cơm sẵn xắn một muỗng.

Nhà ở thành phố bây giờ cũng ít ăn bữa cơm chung. Nồi cơm điện cắm từ sáng, ai về trước ăn trước. Bữa cơm gia đình trở thành một khái niệm biểu tượng của sự gắn kết, cần nhiều nỗ lực của tất cả các thành viên. Ông bà, cha mẹ… thì có thể tham gia dễ dàng. Nhưng các con, thế hệ trẻ, có biết bao việc, biết bao nghĩa vụ phải hoàn tất nên phải cố gắng lắm thì cuối tuần may ra mới có thể góp mặt trong bữa cơm chung được vài lần.

Nếu không có năm phút có để lắng nghe hôm nay, tôi sẽ không biết “lớp cơm trên”. Vẫn nấu, vẫn ăn, nhưng “cơm trên” không còn, nếu không còn bà để kể lại, những yêu thương nhường nhịn nhỏ xíu, tự nhiên ấy sẽ hoàn toàn biến mất. Mà đúng hơn, là chúng tôi không hề biết nó đã tồn tại.

Gìn giữ di sản bằng năm phút chậm lại

Thiết nghĩ, chúng ta đi qua bao mùa thay đổi của đời sống để học cách kể những giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ hiện đại. Phủ nhận sự tiện lợi hôm nay không làm cho ngày xưa đẹp hơn, nhưng nếu có lúc nào đó, ta có thể dừng tay trên bàn phím, bỏ tai nghe xuống, lắng nghe đầy đủ vài câu bâng quơ của cha mẹ, ông bà... Ta sẽ thấy “ngày xưa” của những người đã và đang đi qua khoảng thời gian, không gian ấy đẹp biết bao nhiêu, nhiều yêu thương biết bao nhiêu.

Yêu thương, nhường nhịn, chẳng phải là di sản mà mọi thế hệ đều muốn được kế thừa sao?

Phantom Vibration Syndrome: Vì sao bạn luôn nghĩ điện thoại đang rung dù chẳng có ai gọi hay nhắn?

Tô Huy — Sun, 05 Jul 2026 10:11:23 +0000

Sau một ngày làm việc dài 8 tiếng hoặc có thể nhiều hơn, bạn chạy xe về nhà trên con đường kẹt xe quen thuộc. Bỗng dưng bạn nghe thấy một tiếng động khiến bạn phải bật xi nhan tấp vào lề đường. Bạn run lẩy bẩy và đã tưởng tượng được những feedback tồi tệ mà sếp đã soạn sẵn trong ứng dụng nhắn tin. Và bạn kiểm tra điện thoại… thì không có tin nhắn nào cả… Ơn trời!

Câu hỏi “Chuyện gì vừa xảy ra vậy?” có lẽ hiếm khi được ta dừng lại để tự hỏi, vì cảm giác này đã quá quen thuộc, nhất là với những người làm việc văn phòng và luôn phải giữ điện thoại trong trạng thái sẵn sàng. Ta kiểm tra, thở phào vì không có tin nhắn nào, rồi nhanh chóng bỏ qua.

Nhưng khi một ảo giác về âm thanh cũng đủ khiến ta nghĩ đến tin nhắn công việc, tiếng rung điện thoại đã “tiến hóa” từ một tín hiệu thông báo thành một bóng ma ám ảnh tâm trí (như một pokemon). Và hiện tượng này được gọi là Phantom Vibration Syndrome.

Phantom Vibration Syndrome là gì?

Theo tác giả Robert Rosenberger từ Georgia Tech, Phantom Vibration Syndrome (Tạm dịch: Hội chứng tiếng rung ảo) là cảm giác nhầm tưởng rằng điện thoại đang rung hoặc đổ chuông vì có thông báo quan trọng, trong khi thiết bị thật ra không phát ra tín hiệu nào.

Dù nghe có vẻ như đây là một kết quả xuất phát từ sự ra đời của điện thoại cảm ứng nhưng sự thật lại khác. Ngay cả các chàng trai cô gái 8x 9x với những chiếc điện thoại “cục gạch” cũng không muốn bỏ lỡ tin nhắn tâm huyết mà người thương đã cố gắng bấm suýt gãy móng trên chiếc bàn phím 12 nút bé xíu.

Nếu nhìn rộng hơn, đây là một cơ chế rất quen thuộc của con người - nhận nhầm tín hiệu mơ hồ thành điều đã quen chờ đợi. Trong quá khứ, đó có thể là hình ảnh người tiền sử nghe tiếng động trong bụi cây và lập tức nghĩ đến thú dữ. Về sau, cùng một cơ chế đó tiếp tục xuất hiện trong nhiều hình hài khác: tiếng động trong đêm bị hiểu thành tiếng bước chân, một cái bóng thoáng qua bị nhìn thành người đứng đó, hay tiếng gió nghe như ai đó đang gọi tên mình.

Tuy nhiên, điều khiến Phantom Vibration trở nên đáng chú ý hiện nay không phải là sự khác biệt về nguồn phát mà là tần suất nó xảy ra. Khi công việc, gia đình, tình cảm, nhóm chat và mạng xã hội đều dần được nén vào cùng một thiết bị, một cú rung không còn là tín hiệu nhỏ, nó trở thành dấu hiệu rằng có ai đó, ở đâu đó, có thể đang cần ta phản hồi.

Phantom Vibration Syndrome trong thời đại số

Để hiểu vì sao hiện tượng này đáng nói, cần đặt nó trong bối cảnh của Attention Economy, tức nền kinh tế của sự chú ý. Khi thông tin trở nên dư thừa, thứ khan hiếm không còn là nội dung, mà là thời gian, sự tập trung và phản ứng của con người. Vì vậy, nhiều nền tảng không chỉ cạnh tranh để được nhìn thấy, mà còn tìm cách kéo ta quay lại càng nhanh, càng thường xuyên càng tốt.

Điện thoại là điểm giao nhau của cuộc cạnh tranh đó. Một cú rung có thể đến từ tin nhắn công việc, cuộc gọi gia đình, lời nhắn của người yêu, thông báo ngân hàng, nhóm chat, app giao hàng, mạng xã hội hoặc một nội dung quảng cáo.

Nguồn: Nhi Thanh @obanhmis cho Vietcetera

Những tín hiệu này không có cùng mức độ quan trọng, nhưng chúng thường xuất hiện dưới cùng một hình thức: một âm báo, một chấm đỏ, một dòng preview... Khi điều quan trọng và điều vô nghĩa cùng dùng chung một ngôn ngữ, ta khó biết tín hiệu nào có thể bỏ qua.

Chính sự lẫn lộn này khiến sự tác động của Attention Economy trở nên mạnh mẽ. Nó không cần mọi thông báo đều quan trọng, nó chỉ cần ta tin rằng biết đâu thông báo tiếp theo sẽ quan trọng. Từ đó, việc liên tục kiểm tra điện thoại không còn đơn thuần là thói quen mà đã trở thành phản ứng trước một hệ thống được thiết kế để giữ ta trong trạng thái sẵn sàng: sẵn sàng mở máy, sẵn sàng trả lời, sẵn sàng quay lại với dòng thông tin mới.

Phantom Vibration còn cho thấy trạng thái sẵn sàng ấy đã vượt ra khỏi phạm vi của một màn hình. Ngay cả khi không có tín hiệu thật, cơ thể vẫn có thể phản ứng như thể một tín hiệu vừa xuất hiện. Điều này nhấn mạnh rằng hiện tượng rung ảo trong hiện tại không chỉ nói về một sự nhầm lẫn của giác quan, mà về cách sự chú ý của cơ thể đã được huấn luyện để chờ đợi. Trong nền kinh tế này, việc phải online đã trở thành thứ bắt buộc, mọi lúc mọi nơi.

Hậu quả khi cơ thể luôn chờ tín hiệu

Phantom Vibration thường không gây nguy hiểm khi diễn ra với tần suất ít. Nhiều người chỉ gặp nó thoáng qua, kiểm tra điện thoại rồi quên mất. Nhưng nếu hiện tượng này lặp lại thường xuyên, nó cho thấy một điều đáng chú ý hơn khi cơ thể đang quen với trạng thái lúc nào cũng có thể bị gián đoạn.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc bạn mất vài giây để mở điện thoại. Tác hại lớn hơn là mỗi lần kiểm tra, sự chú ý của bạn bị cắt khỏi việc đang làm. Bạn có thể đang trò chuyện với ai đó, đang đọc một bài viết, đang tập trung làm việc hoặc đang nghỉ ngơi. Nhưng chỉ cần cảm giác giống điện thoại rung xuất hiện, bạn lập tức chuyển sang trạng thái “phóng viên”: có ai nhắn không, có việc gì mới không, mình có bỏ lỡ điều gì không.

Khi điều này xảy ra nhiều lần, ranh giới giữa online và offline trở nên mờ đi. Bạn có thể đã đặt điện thoại xuống, nhưng tâm trí vẫn chưa thật sự rời khỏi nó. Cơ thể vẫn để sẵn một phần chú ý cho khả năng có thông báo mới.

Dần dà, điều này khiến ta khó sống trọn trong một khoảnh khắc. Một bữa ăn đoàn viên bên người thân yêu dễ bị ngắt bởi một tin nhắn. Một cuộc trò chuyện dễ bị chia đôi khi người đối diện cứ mãi kiểm tra điện thoại. Một khoảng nghỉ cũng không hoàn toàn yên tĩnh, vì ta vẫn có thể cảm thấy như có gì đó đang chờ đợi mình.

Giải pháp để lấy lại quyền im lặng

Hiện tượng trên không nhất thiết cần được xem như một căn bệnh. Nhưng nó có thể là dấu hiệu cho thấy điện thoại đang can thiệp quá sâu vào nhịp chú ý hằng ngày. Vấn đề không phải là bỏ điện thoại, mà là phân loại lại: tín hiệu nào cần phản hồi ngay, tín hiệu nào có thể chờ.

Cách đầu tiên là tắt rung với những ứng dụng không khẩn cấp. Tin nhắn từ người thân, cuộc gọi công việc hoặc một vài liên hệ quan trọng có thể được giữ lại. Những thông báo từ mạng xã hội, app mua sắm, app giao hàng, email quảng cáo hoặc các nhóm chat ít quan trọng không nhất thiết phải được phép rung sát cơ thể. Khi mọi thông báo đều dùng cùng một kiểu báo động, cơ thể sẽ khó phân biệt đâu là việc thật sự cần chú ý.

Nguồn: Nhi Thanh @obanhmis cho Vietcetera

Bạn cũng có thể đổi cách mang điện thoại. Nếu luôn để điện thoại ở cùng một túi, cơ thể sẽ quen với vị trí đó như nơi có thể phát tín hiệu. Khi làm việc, ăn uống hoặc nghỉ ngơi, hãy thử để điện thoại trên bàn, trong balo hoặc xa người hơn một chút. Khoảng cách vật lý này giúp giảm phản xạ kiểm tra ngay lập tức.

Một cách thực tế hơn nữa là đặt vài khung giờ kiểm tra cố định, thay vì phản ứng với từng thông báo. Ví dụ: kiểm tra tin nhắn sau mỗi 30-60 phút khi làm việc, bật chế độ Không làm phiền khi ngủ, hoặc chỉ cho phép cuộc gọi từ người quan trọng.

Nhiều người thấy bật chế độ im lặng giống như một điều có lỗi vì sợ bị xem là chậm trễ hoặc thiếu trách nhiệm. Nhưng im lặng không phải là biến mất. Nó chỉ là cách nói rằng không phải ai, lúc nào, cũng có quyền bước vào sự chú ý của bạn.

Tranh cãi sử dụng máy lạnh giữa đợt nắng nóng cực đoan đang càn quét Âu-Mỹ: Chúng ta đã hiểu đúng về cách bảo vệ môi trường?

Ngọc Thùy — Mon, 06 Jul 2026 11:30:11 +0000

Chuyện gì đang xảy ra phía bên kia Địa cầu?

Trong những ngày vừa qua, không khó để bắt gặp trên mạng xã hội hình ảnh người dân Paris chen kín dưới dòng kênh Saint-Martin để tránh cái nóng lên tới 41,9°C. Tại khu đô thị Timmendorfer Strand của Đức, hàng chục nghìn người cũng đổ ra các bãi biển khi nhiệt độ tăng cao bất thường.

Tuy nhiên, đây không còn là câu chuyện của riêng một vài thành phố ở Châu Âu. Đức ghi nhận mức nhiệt kỷ lục 41,5°C tại bang Brandenburg, Thụy Sĩ chạm mốc 38,8°C ở Basel. Trong khi đó, Ba Lan, Áo và Hungary đồng loạt phát cảnh báo nắng nóng ở mức cao nhất.

Nắng nóng cực độ khắp châu Âu vào ngày 24/6 khiến lục địa này trở thành một “lò thiêu” ngoài trời. | Nguồn: New Scientist

Nắng nóng cực đoan cũng đang để lại những hậu quả rõ rệt. Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết hơn 1.300 ca tử vong vượt mức bình thường đã được ghi nhận tại châu Âu chỉ trong những ngày đầu của đợt nắng nóng. Ngay cả FIFA cũng thông báo toàn bộ 104 trận đấu của World Cup 2026 sẽ có quãng nghỉ ba phút giữa mỗi hiệp để cầu thủ bổ sung nước. Có thể thấy đây là một quyết định phản ánh mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết cực đoan đang diễn ra.

Thế nhưng, điều gây tranh cãi gay gắt không chỉ là những con số kỷ lục xoay quanh vấn đề nhiệt độ ở Âu - Mỹ. Giữa lúc nhiều khu vực ở Tây Âu liên tục vượt ngưỡng 40°C, điều hòa vẫn là một thiết bị khá hiếm trong nhiều ngôi nhà và tòa nhà công cộng. Điều này dấy lên các cuộc thảo luận về ranh giới của việc bảo vệ môi trường cực đoan hay đang góp phần giảm thiểu sự gia tăng nhanh chóng của nhiệt độ toàn cầu.

Vì sao điều này lại xảy ra?

1. Đặc điểm nhà tại châu lục này

Nguồn: Leaning Eascapes

Phần lớn các tòa nhà lịch sử ở Tây Âu được thiết kế cho việc giữ ấm suốt mùa đông dài. Tường gạch hoặc đá dày, cửa sổ lắp kín, ít khoảng thông thoáng tự nhiên. Điều này bắt nguồn từ đặc điểm khí hậu tại nơi này. Việc xây dựng như thế là giải pháp hoàn hảo để giải quyết bài toán cách nhiệt khi ngoài trời hầu như luôn âm độ. Nhưng khi mùa hè đến với nhiệt độ ngày càng cao hơn, chính đặc điểm đó lại biến các tòa nhà thành một bẫy nhiệt nguy hiểm. Thành phố tích nhiệt trong ngày và không tản ra được vào ban đêm. Hiệu ứng đảo nhiệt đô thị càng làm cho nhiệt độ trong các tòa nhà của người dân trở nên nóng và oi ả hơn vào những lúc nhiệt độ tăng cao.

2. Lắp điều hòa là việc của cả bộ máy chính quyền.

Nguồn: Logicool Air

Trời nóng là vậy nhưng để lắp một chiếc điều hòa ở nhiều thành phố lịch sử của châu Âu cũng không phải là một việc đơn giản. Việc gắn cục nóng ra mặt tiền phải yêu cầu hồ sơ xin phép, đánh giá tác động đến cảnh quan và đôi khi bị từ chối thẳng tay để bảo vệ kiến trúc lâu đời. Các luật bảo tồn di sản càng khiến quy trình này trở nên khắt khe hơn. Thế nhưng điều này không phải hoàn toàn vô lý. Thử tưởng tượng một cục nóng được treo lơ lửng trên mặt tiền tòa nhà Baroque từ thế kỷ 17 rõ ràng là không phù hợp. Thế nhưng khi nhiệt độ vượt 40 độ C và người già tử vong vì sốc nhiệt trong căn hộ không có điều hòa, người dân bắt đầu đặt nhiều câu hỏi hơn về sự cứng nhắc của bộ máy hành chính tại các quốc gia này.

3. Net zero nhưng lại đánh vào lĩnh vực dân dụng.

Nguồn: NetZero.VN

Việc sử dụng máy lạnh đẩy nhu cầu điện năng lên cao, nhất là trong những giai đoạn nắng nóng cao điểm, khi toàn bộ lưới điện đang chịu áp lực tối đa. Khi nguồn điện chưa được xanh hóa hoàn toàn, hệ thống làm mát vô hình trung làm tăng lượng khí thải gián tiếp. Các thiết bị làm lạnh còn chứa chất có khả năng gây hiệu ứng nhà kính cực mạnh nếu rò rỉ. Đây chính là lý do các chính sách tại EU đang siết chặt nhằm giảm thiểu cả mức tiêu thụ năng lượng lẫn tác động tiêu cực từ các loại khí thải này. Điều này càng trở nên phức tạp hơn trong bối cảnh nhiều đợt khủng hoảng năng lượng liên tiếp những năm gần đây, khiến việc vận hành một chiếc điều hòa trở thành một khoản chi không nhỏ với nhiều hộ gia đình châu Âu. Thế nhưng, điểm đáng nói là thay vì thắt chặt ở các ngành công nghiệp xả thải lớn như hàng không hay hàng hải thì Chính phủ lại quyết định thắt chặt các quy định lên người dân bất kể bối cảnh hiện tại.

4. Niềm tin không sử dụng máy lạnh.

Nguồn: Ulysse

Bên cạnh đó, trong phần lớn bề dày lịch sử, khí hậu ôn đới của châu Âu chỉ có vài ngày nắng đỉnh điểm mỗi năm, thường chỉ vượt 30 độ một chút. Gió tự nhiên và cửa sổ mở là đủ để người dân vượt qua. Hay thậm chí người ta còn thích thú tận hưởng cái nóng của mùa hè hơn là một mùa đông lạnh buốt. Vì thế mà điều hòa hầu như không có trong danh sách thiết bị thiết yếu. Thậm chí ở một số nơi còn tồn tại quan niệm rằng luồng khí lạnh nhân tạo từ máy lạnh không tốt cho sức khỏe, khiến người dân ưa chuộng gió tự nhiên hơn. Kết quả là khi đợt nóng thực sự ập đến, người dân không có đủ thời gian, tiền bạc, lẫn thói quen để kịp thích nghi.

Các tranh cãi liên quan

Nếu nhìn từ phía ủng hộ chính sách hạn chế điều hòa thì các chính sách được đưa ra không phải không có lý. Theo IEA, vận hành điều hòa đóng góp gần 1 tỷ tấn CO2 mỗi năm trên toàn cầu, tương đương khoảng 125kg CO2 trên đầu người nếu chia đều.

Nhưng hầu hết các phản ứng đáng chú ý trong đợt tranh cãi này đều đến từ phía người dân, những người cảm thấy mình đang bị yêu cầu hy sinh trong khi những bên gây ô nhiễm lớn hơn không bị kiểm soát tương xứng.

Ta hãy thử làm một phép tính đơn giản từ các số liệu đã được công bố. Lấy con số 125kg CO2/người/năm từ điều hòa nhân với 50 năm sử dụng. Thì một người dùng điều hòa cả đời tạo ra khoảng 6.250kg CO2. Trong khi đó theo số liệu từ T&E và ICCT, một chuyến bay tư nhân 4 giờ có thể thải khoảng 8 tấn CO2 tương đương 8.000kg. Nói cách khác, 4 giờ di chuyển bằng chuyên cơ riêng của một tỷ phú có thể xấp xỉ hoặc vượt toàn bộ lượng CO2 mà một người bình thường tạo ra từ điều hòa trong 50 năm dùng liên tục. Mặc dù đây chỉ là ước tính thô dựa trên mức trung bình toàn cầu chứ không phản ánh chính xác cho từng cá nhân hay khu vực. Nhưng những con số đó đủ để ta có thể dừng lại để trăn trở và suy nghĩ.

Bên cạnh đó, các trung tâm dữ liệu đang mọc lên khắp nơi để phục vụ nhu cầu AI và điện toán đám mây được ghi nhận là tạo ra các "đảo nhiệt" cục bộ. Chúng làm nóng đất đai và không khí xung quanh, ảnh hưởng đến hơn 340 triệu người sống gần khu vực đó. Trong khi chính những người dân bị yêu cầu hạn chế dùng máy lạnh thì những trung tâm dữ liệu tiêu thụ điện khổng lồ để làm mát server lại tiếp tục vận hành như một việc thường tình.

Nguồn: Getty Images

Và trong khi đó, nếu nhìn lại Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu năm 2015 cam kết việc hạn chế tăng nhiệt độ dưới 2°C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Lượng CO2 toàn cầu vẫn cao hơn khoảng 9% so với mức cần thiết để đáp ứng. Nghĩa là dù người dân có tắt hết máy lạnh đi nữa, bức tranh tổng thể vẫn còn rất xa so với mục tiêu đã hứa.

Phản hồi chính thức của Bộ Ngoại giao Pháp trên X khi bị chỉ trích về chính sách hạn chế điều hòa càng làm tăng thêm cơn phẫn nộ của người dân: "We're not banning A/C. We're making sure future summers need it less." (Tạm dịch: Chúng tôi không cấm việc dùng điều hòa. Chúng tôi chủ đảm bảo là những mùa hè trong tương lai sẽ ít cần đến chúng hơn). Về mặt chiến lược dài hạn, đây là một lập luận có cơ sở và hoàn toàn có thể hiểu được. Nhưng người ngồi trong căn hộ gần 40 độ ngay lúc này có lẽ không có nhiều tâm trí để nghĩ đến tương lai.

Không ai phủ nhận rằng điều hòa có tác động đến môi trường. Vấn đề là khi người dân nhìn vào và thấy rằng những hy sinh mà họ đang được yêu cầu thực hiện không được áp dụng đồng đều với tất cả mọi người thì niềm tin vào chính sách khí hậu bắt đầu lung lay. Và một chính sách môi trường mà người dân không còn tin thì dù đúng về mặt khoa học đến đâu cũng rất khó tạo ra thay đổi thực sự về lâu dài.

Vậy thì chúng ta đã hiểu đúng về bảo vệ môi trường chưa?

Thông qua những tranh cãi xoay quanh đợt nắng nóng cực đoan ở châu Âu, có lẽ chúng ta cần nhìn lại cách chúng ta vẫn hiểu về việc bảo vệ môi trường và thay đổi niềm tin chỉ cần sống xanh là vấn đề môi trường sẽ được tự giải quyết.

Đối với một quốc gia đang hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050 như Việt Nam, yêu cầu giảm phát thải sẽ đi thẳng vào đời sống hằng ngày, từ việc tiết kiệm điện, thay đổi thói quen tiêu dùng cho đến các chính sách dân dụng, đến áp lực giảm phát thải. Mới đây, nghiên cứu trên tạp chí Nature Food cho thấy phát thải từ ruộng lúa toàn cầu đã tăng gần gấp đôi trong sáu thập kỷ qua. Điều này đồng nghĩa nông nghiệp, bên cạnh công nghiệp hay giao thông, cũng là một mảnh ghép không thể tách rời của bài toán khí hậu.

Và khi biến đổi khí hậu trở thành chuyện của từng căn hộ và từng thửa ruộng, liệu chúng ta có đang phân chia trách nhiệm một cách công bằng?

Có lẽ vì vậy, điều cần phá vỡ không phải là nhu cầu làm mát, cũng không phải thói quen sinh hoạt hay cách canh tác của người dân, mà là sự phụ thuộc vào các nguồn phát thải lớn của toàn bộ nền kinh tế. Bởi một chính sách khí hậu chỉ có thể đi được đường dài khi những hy sinh mà nó yêu cầu được phân bổ công bằng với trách nhiệm phát thải của từng nhóm đối tượng. Nếu không, điều mất đi đầu tiên sẽ không phải là vài chiếc điều hòa hay vài thửa ruộng, mà là niềm tin của xã hội vào chính quá trình chuyển đổi xanh.

Flavors Vietnam 2026 trở lại với vai trò mới trong văn hóa F&B Việt Nam

Thư Trần — Tue, 07 Jul 2026 02:16:55 +0000

Trong hơn một thập kỷ qua, F&B Việt Nam đã đi qua một giai đoạn phát triển đáng chú ý. Thị trường ngày càng cạnh tranh, người tiêu dùng cũng trở nên khắt khe hơn với những gì họ kỳ vọng ở một thương hiệu: ngoài món ăn ngon hay thức uống hợp khẩu vị, còn là trải nghiệm, chất lượng, câu chuyện và cảm giác gắn kết mà thương hiệu có thể tạo ra.

Sự thay đổi này diễn ra rất tự nhiên theo cả hai chiều. Các thương hiệu Việt quen thuộc như Highlands Coffee, Pizza 4P’s, hay Cộng Cà Phê đã tự tin bước ra thị trường quốc tế, chứng minh các mô hình nội địa hoàn toàn có thể chạm đến thực khách toàn cầu. Ở chiều ngược lại, Việt Nam ngày càng được chú ý hơn thông qua các hệ thống đánh giá uy tín như Michelin Guide, Asia’s 50 Best Bars hay World’s 50 Best Restaurants.

Một số thương hiệu F&B gắn với Việt Nam như Highlands Coffee, Pizza 4P’s và Cộng Cà Phê đã mở rộng hiện diện ra thị trường quốc tế, góp phần đưa trải nghiệm ẩm thực và đồ uống Việt Nam đến gần hơn với thực khách toàn cầu. | Nguồn: Jennifer Nguyen cho Vietcetera.

Cùng lúc đó, một thế hệ nhà hàng, quán bar, đầu bếp, bartender và người làm nghề mới đang kể câu chuyện văn hóa Việt qua món ăn, thức uống, không gian và trải nghiệm. Thay vì dừng lại ở việc phục vụ đơn thuần, họ chọn cách định nghĩa lại tiêu chuẩn về trải nghiệm, không gian thiết kế, và cùng nhau kể câu chuyện văn hóa Việt qua từng hương vị. Thậm chí ở nước ngoài, các thương hiệu như Nguyen Coffee Supply, Fat Miilk hay Cafely cũng đang lớn mạnh dựa trên chính hạt cà phê và di sản ẩm thực cội nguồn.

Khi ẩm thực không còn gói gọn trong chuyện ăn uống hay kinh doanh thuần túy, F&B đã trở thành một phần của lối sống, của văn hóa đương đại, và của cách Việt Nam kể câu chuyện của mình với thế giới.

Flavors Vietnam 2026 trở lại trong chính thời điểm đó.

Bước tiến chiến lược của Flavors

Nhìn lại chặng đường từ những ngày đầu, Flavors đã lớn lên cùng sự trưởng thành của chính ngành F&B Việt Nam.

Hành trình ấy bắt đầu vào năm 2018 với Giải thưởng Nhà hàng & Quán Bar Việt Nam (Bánh Mì Awards) nhằm vinh danh những cá nhân, thương hiệu xuất sắc.

Hình ảnh chiếc cúp "bánh mì" đặc trưng của Giải thưởng Nhà hàng và Quán Bar Việt Nam.

Đến năm 2020, Flavors mở rộng thêm không gian đối thoại chuyên môn thông qua Hội thảo Ẩm thực và Đồ uống Việt Nam, nơi các chuyên gia, doanh nghiệp và người làm nghề cùng ngồi lại để thảo luận về những chuyển động, thách thức và cơ hội của ngành.

Năm 2020, mở rộng với Hội thảo Ẩm thực và Đồ uống Việt Nam, tạo không gian đối thoại chuyên môn và tìm kiếm giải pháp cho toàn ngành.

Giai đoạn 2022–2023 đánh dấu bước phát triển rõ nét hơn khi Flavors mở rộng thành chuỗi hoạt động thường niên với nhiều trụ cột: Hội thảo Ẩm thực và Đồ uống Việt Nam, Giải thưởng Nhà hàng & Quán Bar Việt Nam (Bánh Mì Awards), Tuần lễ nhà hàng Việt Nam,Tuần lễ quán bar Việt Nam, Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng. Từ một giải thưởng, Flavors dần trở thành một nền tảng nội dung và sự kiện kết nối nhiều thành tố của hệ sinh thái F&B, từ đầu bếp, bartender, nhà hàng, quán bar, thương hiệu đến cộng đồng thưởng thức.

Năm 2022-2023, phát triển thành chuỗi hoạt động thường niên đa trụ cột cố định với giải thưởng, tuần lễ trải nghiệm đô thị và cuộc thi tài năng trẻ.

Năm 2024, Flavors tiếp tục mở rộng trải nghiệm cộng đồng qua Tuần lễ Quán bar Flavors (từng là Tuần lễ Quán bar Việt Nam), Hội thảo Flavors (từng là Hội thảo Ẩm thực và Đồ uống Việt Nam), Lễ trao giải Flavors (từng là Lễ trao giải Nhà hàng và Quán bar Việt Nam, và Lễ hội Flavors kết hợp cùng HOZO (Hò Dô). Những hoạt động này cho thấy Flavors không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận những cái tên nổi bật, mà còn tạo ra nhiều điểm chạm để công chúng trực tiếp tham gia vào đời sống ẩm thực và đồ uống Việt Nam.

Năm 2024, mở rộng các điểm chạm trải nghiệm cộng đồng đại chúng với Lễ hội âm nhạc ẩm thực Flavors Vietnam 2024 x HOZO International Food Fest.

Bước sang năm 2026, Flavors chính thức trở lại với diện mạo và định vị mới: Vietnam’s F&B Culture Platform - Nền tảng Văn hoá Ẩm thực Việt Nam.

Flavors chuyển từ vai trò Celebration Platform - tôn vinh những thành tựu nổi bật sang Shaping Culture - tạo không gian để khám phá câu chuyện, trao đổi ý tưởng, kết nối cộng đồng và góp phần định hình tương lai F&B Việt Nam.

Thay vì chỉ ghi nhận các thành tựu sẵn có, Flavors muốn mở rộng vai trò thành một không gian chung. Đây là nơi các câu chuyện được khám phá, các ý tưởng được trao đổi, các kết nối được hình thành, và những cuộc đối thoại mới có thể góp phần định hình tương lai của văn hóa ẩm thực Việt Nam.

Diện mạo mới của Flavors có gì đặc biệt?

Sự thay đổi về vai trò của Flavors được gửi gắm qua bộ nhận diện thị giác hoàn toàn mới. Lấy cảm hứng từ cách hương vị di chuyển, hòa trộn và biến đổi trong đời sống, bộ nhận diện mới sử dụng các hình khối mềm mại, hữu cơ và linh hoạt.

Mỗi đường cong đại diện cho tính mở, khả năng thích ứng và bản chất năng động của văn hóa, nơi những con người và ý tưởng khác nhau liên tục gặp gỡ và tạo ra những hình thái mới.

Logo Flavors vẫn giữ lại những gợi nhắc quen thuộc của ẩm thực Việt: hạt gạo, bánh mì, chiếc đĩa, hành lá, rau thơm và hơi lửa bếp. Nhưng trong diện mạo mới, những chi tiết ấy không chỉ đại diện cho ký ức hay bản sắc sẵn có. Chúng trở thành điểm khởi đầu cho một tinh thần rộng hơn: văn hóa F&B Việt Nam luôn sống, luôn chuyển động và luôn được viết tiếp bởi những con người của hiện tại. Diện mạo mới không chỉ là thay đổi hình ảnh, mà là cách Flavors xác lập vai trò mới trong hệ sinh thái F&B Việt Nam.

Dù khoác lên mình chiếc áo mới, logo Flavors vẫn giữ lại những gợi nhắc rất đỗi thân quen của ẩm thực Việt: hạt gạo, ổ bánh mì, chiếc đĩa, cọng hành lá, rau thơm và hơi lửa bếp lò.

Nền tảng Flavors 2026 với chủ đề “Thời Vị” – The Flavors of Our Time

Mùa này, Flavors chọn “Thời Vị” -The Flavors of Our Time làm chủ đề dẫn dắt.

Chủ đề “Thời Vị” – The Flavors of Our Time

Trong tiếng Việt…

“Thời” gợi đến dấu ấn của thời gian, mùa, khoảnh khắc và bối cảnh của thời đại.
“Vị” là hương vị, bản sắc, tinh túy, và cũng là vị thế mà một cá nhân hay nền văn hóa xứng đáng nắm giữ.

“Thời Vị” vì thế không chỉ nói về món ăn hay thức uống của hôm nay; nó nói về dấu ấn mà mỗi thế hệ để lại qua cách họ nấu, uống, thưởng thức, gặp gỡ và kể chuyện về văn hóa của mình.

Người xưa có câu “Ăn theo thuở, ở theo thì”, mỗi thời đại đều gọi tên một cách thưởng thức riêng. Tô phở chúng ta ăn hiện tại đã mang những kết cấu khác tô phở trong ký ức của ông bà, chiếc bánh mì từ ảnh hưởng Pháp nay đã trở thành một biểu tượng không thể nhầm lẫn của Việt Nam.

Mỗi truyền thống quen thuộc hôm nay thực chất đều từng là một hành động đổi mới trong quá khứ. Văn hóa không đứng yên mà tiếp tục tiến hóa khi những “vị” khác nhau cùng tồn tại, ảnh hưởng lẫn nhau và được truyền tiếp sang thế hệ kế tiếp.

3 Chuyển động đưa “Thời Vị” vào đời sống

Để đưa tinh thần “Thời Vị” vào đời sống, Flavors 2026 sẽ vận hành quanh ba chuyển động chính: khám phá, kết nối và định hình.

1. Khám phá cùng Tuần lễ ẩm thực và đồ uống Flavors (Flavors Week)

Không gian đưa công chúng đến gần hơn với văn hóa bar, nghệ thuật pha chế đương đại và những trải nghiệm đô thị được tuyển chọn. Thông qua các thực đơn giới hạn, những địa điểm tham gia và sự đồng hành của thương hiệu bia Royal Arctika, Tuần lễ ẩm thực và đồ uống Flavors (Flavors Week) mở ra cách để công chúng cảm nhận những hương vị, con người và không gian đang tạo nên nhịp sống F&B hôm nay.

2. Kết nối qua Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng (Rising Chefs Challenge) và Giải thưởng Flavors (Flavors Awards)

Nếu Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng (Rising Chefs Challenge) là nơi thế hệ đầu bếp mới chuyển hóa ký ức cội nguồn, bản sắc cá nhân và tinh thần thời đại thành những sáng tạo ẩm thực hiện đại, thì Giải thưởng Flavors (Flavors Awards) là nơi vinh danh những cá nhân, nhà hàng, quán bar, thương hiệu và điểm đến đang góp phần tạo nên diện mạo F&B Việt Nam. Một bên mở đường cho những tài năng mới. Một bên ghi nhận những dấu ấn đã và đang định hình ngành.

3. Định hình cùng Hội nghị Flavors (Flavors Conference)

Đây là buổi gặp gỡ thường niên để các đầu bếp, nhà sáng lập, nhà vận hành, thương hiệu và chuyên gia cùng ngồi lại nhìn về tương lai. Tại đây, những dịch chuyển trong khẩu vị, hành vi tiêu dùng, văn hóa thưởng thức và thị trường F&B được đưa ra để phân tích, đối thoại và chuyển hóa thành những góc nhìn có thể tạo ra hành động.

Từ những trải nghiệm dành cho công chúng đến các cuộc đối thoại chuyên môn, từ sân chơi cho thế hệ tài năng mới đến giải thưởng thường niên của ngành, Flavors 2026 không chỉ gọi tên “Thời Vị” như một chủ đề. Flavors tạo ra một hệ sinh thái để tinh thần ấy được cảm nhận, trao đổi, thưởng thức và tiếp nối trong đời sống F&B Việt Nam.

Sự trở lại lần này vì thế cũng khẳng định vai trò mới của Flavors: một nền tảng kết nối cộng đồng người làm nghề, khơi mở những ý tưởng mới và cùng viết tiếp chương tiếp theo cho dòng chảy văn hóa F&B Việt Nam.

Theo dõi collection Flavors để cập nhật những câu chuyện, con người và trải nghiệm đang định hình văn hóa F&B Việt Nam hôm nay.

Từ burnout đến beauty trend: Điều gì đang xảy ra với Tired Girl Makeup?

Ngọc Thùy — Tue, 07 Jul 2026 04:09:15 +0000

Từ Bella Hadid trên sàn diễn Prada cho bộ sưu tập Thu Đông 2026 đến hình ảnh mới của aespa trong sản phẩm kết hợp cùng G-Dragon, những đôi mắt thâm quầng, gương mặt có phần uể oải và vẻ đẹp thiếu ngủ đang xuất hiện ngày càng nhiều trong văn hóa đại chúng. Những dấu hiệu từng được xem là thứ cần che giấu giờ đây lại trở thành một phần của sức hút cá nhân. Cùng với sự lăng xê xu hướng này ở trên các sân khấu lớn là các nền tảng mạng xã hội. Chỉ cần tìm kiếm từ khóa "Tired Girl Makeup" ở TikTok bạn có thể bắt gặp hàng nghìn người hướng dẫn cách tạo ra một "layout mệt mỏi"một cách hoàn hảo.

Nguồn: SMTOWN

Trong nhiều thập kỷ, ngành công nghiệp làm đẹp liên tục tìm cách loại bỏ quầng thâm mắt, dấu hiệu tuổi tác hay sự mệt mỏi khỏi gương mặt phụ nữ. Thế nhưng ngày nay, một xu hướng mang tên "Tired Girl Makeup" (tạm dịch: trang điểm phong cách mệt mỏi) lại chủ động tái hiện chính những đặc điểm ấy.

Có lẽ Tired Girl Makeup đang phản ánh một nghịch lý văn hóa lớn hơn của thời đại. Trong khi người trẻ ngày càng kiệt sức với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà xã hội đặt ra, họ dường như đang dùng chính sự mệt mỏi làm chất liệu cho cái đẹp.

Tired Girl Makeup là gì?

Khác với những xu hướng như Clean Girl Makeup, Strawberry Makeup hay Douyin Makeup vốn đề cao vẻ ngoài chỉn chu, rạng rỡ và hoàn hảo, Tired Girl Makeup dường như đang đi theo một hướng hoàn toàn ngược lại.

Để có một lớp trang điểm trông "mỏi mệt", người ta không cần tuân theo những quy tắc nghiêm ngặt của các xu hướng làm đẹp truyền thống. Trọng tâm của toàn bộ gương mặt thường nằm ở vùng mắt với quầng thâm được nhấn mạnh, bọng mắt được giữ lại thay vì che phủ bằng che khuyết điểm. Thậm chí một số người còn chủ động thêm sắc đỏ hoặc sắc tím dưới mắt để tạo hiệu ứng thiếu ngủ. Lớp nền thường mỏng, giữ lại kết cấu da tự nhiên thay vì hướng đến một làn da hoàn hảo. Bronzer hay highlighter được tiết chế để gương mặt không quá tươi tắn. Tóc hơi rối, thần thái có phần uể oải và cảm giác "chưa hoàn thiện" lại trở thành một phần của tổng thể.

Nguồn: Marie Claire

Kết quả là, lớp trang điểm trông mỏi mệt đó lại tạo nên những hình ảnh cá tính, tôn vinh những đường nét có sẵn thay vì cố gắng che giấu đi. Các nhà thiết kế Meruert Tolegen và Hillary Taymour của Collina Strada thậm chí còn nhấn mạnh quầng thâm mắt là một phần của đế chế "fempire" (tạm dịch: nữ vương) tưởng tượng khi một xã hội được cai trị bởi phụ nữ, tính nữ trở thành nguồn sức mạnh. Và người ta quan tâm nhiều đến quyền lực hơn là các tiêu chuẩn sắc đẹp đã lỗi thời.

Có thể thấy, Tired Girl Makeup đang đảo ngược logic của nhiều tiêu chuẩn thẩm mỹ trước đó khi chứng minh cái đẹp chưa bao giờ là một tiêu chuẩn cố định. Những gì từng bị xem là khuyết điểm hoàn toàn có thể trở thành một đặc điểm được ngưỡng mộ trong một bối cảnh văn hóa khác.

Tired Girl Makeup không tự nhiên xuất hiện

Dù chỉ thực sự bùng nổ trong vài năm gần đây, Tired Girl Makeup là sản phẩm của nhiều dòng thẩm mỹ đã tồn tại từ trước. Trong lịch sử thời trang cao cấp, "sick chic" hay "heroin chic" của thập niên 90 từng thẩm mỹ hóa sự gầy gò, xanh xao và mệt mỏi theo cách gây tranh cãi mạnh mẽ. Gắn liền với những cái tên như Kate Moss, trào lưu thẩm mỹ này biến những đặc điểm vốn liên quan đến sự thiếu sức sống thành biểu tượng của thời trang cao cấp. Dù bị chỉ trích trong nhiều năm nhưng những hình ảnh ấy chưa bao giờ thực sự biến mất khỏi thời trang.

Nguồn: Cosmopolitan

Bên cạnh đó, Tired Girl Makeup còn chịu ảnh hưởng từ những dòng thẩm mỹ nhỏ hơn như grunge, goth hay alt-rock, nơi sự không hoàn hảo được xem như một biểu hiện của cá tính thay vì một điều cần chỉnh sửa để phù hợp với thị hiếu của số đông.

Trong văn hóa đại chúng, những hình tượng như Wednesday Addams do Jenna Ortega thủ vai cũng góp phần khiến công chúng quen thuộc hơn với kiểu thẩm mỹ này. Đôi mắt thâm quầng, làn da nhợt nhạt và vẻ ngoài lạnh lùng của nhân vật không trực tiếp tạo ra xu hướng nhưng phản ánh sự xuất hiện ngày càng nhiều của những hình tượng mang vẻ đẹp không dựa trên sự khỏe khoắn hay hoàn hảo. Trên TikTok và các nền tảng mạng xã hội, Tired Girl Makeup cũng đã có rất nhiều tutorial hướng dẫn cách tạo "quầng thâm mắt", "làn da nhợt nhạt" hay "vẻ đẹp mệt mỏi". Điều đáng chú ý là phần lớn người tham gia xu hướng này là phụ nữ trẻ.

Hình ảnh các ngôi sao lớn theo đuổi hình ảnh của Tired Girl Makeup. | Nguồn: EpicFail.com

Thế nhưng, liệu những xu hướng trang điểm này có thật sự đang giải phóng vẻ đẹp tự nhiên của phụ nữ và loại bỏ những chuẩn mực khắt khe hay không? Hay đó chỉ là một chuẩn mực khác được đóng gói với việc lãng mạn hóa sự mệt mỏi và kiệt sức?

Vì sao lãng mạn hóa "sự mệt mỏi"lại nguy hiểm?

Khi "trông mệt" trở thành một thẩm mỹ được ngưỡng mộ, Tired Girl Makeup tạo ra một tín hiệu ngầm rằng sự mệt mỏi là dấu hiệu của một cuộc sống bận rộn, có mục tiêu và đáng ngưỡng mộ.

Đây không phải là một hiện tượng hoàn toàn mới. Trong nhiều năm, văn hóa hustle (lối sống tôn vinh sự bận rộn và làm việc cật lực) đã gắn sự thiếu ngủ và làm việc quá sức với thành công. Tuy nhiên, Tired Girl Makeup đưa điều đó sang một cấp độ khác. Thay vì chỉ tồn tại dưới dạng những câu chuyện về làm việc chăm chỉ, sự mệt mỏi giờ đây được thể hiện bằng hình ảnh và thẩm mỹ. Điều này đáng chú ý bởi hình ảnh thường có sức mạnh chuẩn hóa mạnh hơn ngôn ngữ.

Khi một loại hình ảnh liên tục xuất hiện trong những bối cảnh tích cực hoặc đáng ngưỡng mộ, công chúng có xu hướng dần xem nó như một điều bình thường hoặc đáng hướng tới. Với Tired Girl Makeup, điều đó có nghĩa là quầng thâm mắt, vẻ ngoài thiếu ngủ hay sự hốc hác có thể dần được nhìn nhận như một đặc điểm thẩm mỹ thay vì một dấu hiệu cho thấy cơ thể cần được nghỉ ngơi.

Nguồn: Amazon

Trong Illness as Metaphor (1978), nhà phê bình văn hóa Susan Sontag từng cảnh báo rằng việc gán cho bệnh tật hay những trạng thái sức khỏe một ý nghĩa biểu tượng có thể khiến chúng ta nhìn nhận sai về bản chất của chúng.

Không có gì tàn nhẫn hơn việc gán cho một căn bệnh ý nghĩa đạo đức nào đó.

Theo bà, những biểu hiện của cơ thể không nên bị lãng mạn hóa hay biến thành một thứ mang giá trị văn hóa vượt lên trên chính tình trạng sức khỏe mà chúng phản ánh. Theo cách đó, điều đáng lo ngại không nằm ở lớp trang điểm mô phỏng vẻ mệt mỏi, mà là khi những tín hiệu vốn được cơ thể tạo ra để báo hiệu sự căng thẳng và quá tải bắt đầu được diễn giải như một biểu tượng của sự thú vị, bận rộn hay đáng ngưỡng mộ.

Nếu trước đây một người nhìn vào gương và nhận ra mình cần nghỉ ngơi vì vẻ ngoài quá mệt mỏi thì ngày nay họ có thể dễ dàng nghĩ rằng đó chỉ là một phần bình thường của cuộc sống hiện đại. Thậm chí, trong một số trường hợp, nó còn được xem như dấu hiệu của một người đang sống bận rộn, có mục tiêu và luôn nỗ lực.

Sự thay đổi này đáng chú ý bởi sức khỏe thường không suy giảm trong một ngày. Nó được tích lũy từ những thói quen nhỏ được lặp lại liên tục. Thiếu ngủ thêm một giờ. Làm việc thêm một chút. Bỏ qua một vài dấu hiệu căng thẳng. Trì hoãn việc nghỉ ngơi thêm vài ngày. Khi những biểu hiện của sự quá tải được bình thường hóa, con người cũng dễ bình thường hóa chính tình trạng quá tải đó.

Makeup như một tuyên ngôn để định nghĩa bản thân

Nguồn: Pexels

Nếu nhìn Tired Girl Makeup đơn thuần như một xu hướng làm đẹp, chúng ta có thể bỏ lỡ phần thú vị nhất của nó. Rằng vì sao chúng ta lại theo đuổi một hình ảnh, một xu hướng thẩm mỹ?

Nhà xã hội học Pierre Bourdieu cho rằng gu thẩm mỹ không đơn thuần là vấn đề sở thích cá nhân. Trong Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste (1979), ông lập luận rằng những gì được xem là đẹp, tinh tế hay đáng ngưỡng mộ thực chất phản ánh những giá trị mà xã hội đang đề cao ở một thời điểm nhất định.

Gu thẩm mỹ không chỉ là thước đo, mà còn đo luôn cả người tạo nên cây thước đó.

Nói cách khác, gu thẩm mỹ không chỉ cho thấy chúng ta thích gì mà còn cho thấy chúng ta muốn trở thành ai. Ở đây, với Tired Girl Makeup, nhiều người trẻ có lẽ đang muốn xây dựng hình ảnh của một người đủ bận để được xem là đang sống có mục đích, có sự nghiệp, có chỗ đứng trong một thị trường lao động ngày càng bất định.

Có lẽ đó cũng là lý do xu hướng này dễ tạo được sự đồng cảm. Nó không chỉ mô phỏng sự mệt mỏi mà còn biến một trải nghiệm mang tính thế hệ thành một ngôn ngữ thẩm mỹ. Và khi sự mệt mỏi trở thành thứ để làm đẹp, ranh giới giữa việc phản ánh áp lực và việc tôn vinh áp lực cũng dần mờ đi.

Có thể vài tháng nữa, Tired Girl Makeup sẽ bị thay thế bởi một xu hướng khác. Nhưng điều đáng nhớ không nằm ở lớp phấn mắt hay quầng thâm được vẽ khéo đến đâu mà là cách mỗi xu hướng làm đẹp đều vô tình lưu lại dấu vết của thời đại.

Road Rage cùng 10 lý do khiến ta dễ nổi điên trên đường phố

Tô Huy — Wed, 08 Jul 2026 03:08:07 +0000

Giao thông và các tình huống giao thông luôn là vấn đề muôn thuở trong đời sống hàng ngày. Và không thể chỉ giơ một ngón tay vì hẳn chúng ta đều từng gặp phải một vài đến một trăm tình huống khó đỡ khi lái xe khiến đôi mắt ánh lên hình viên đạn.

Đằng sau hiện tượng này là một câu hỏi mà podcast Speaking of Psychology của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ từng đặt ra: Vì sao việc lái xe, một hoạt động quen thuộc hằng ngày, lại có thể ảnh hưởng mạnh đến tâm trạng, cảm xúc và cả cách ta cư xử với người khác?

Trong tập Road rage, traffic jams, and why driving stresses us out, host Kim Mills trò chuyện với TS. Dwight Hennessy, giáo sư tâm lý học tại Buffalo State University, người có nhiều nghiên cứu về căng thẳng khi lái xe, hành vi gây hấn sau tay lái và stress giao thông đã phân tích thuật ngữ Road Rage và cách nó ảnh hưởng đến đời sống thường ngày của chúng ta.

Road rage là gì?

Theo TS. Dwight Hennessy, Road Rage (Cơn thịnh nộ trên đường phố) thường được dùng để chỉ những hành vi nghiêm trọng và kịch tính hơn trong giao thông, chẳng hạn, một cuộc đối đầu trực tiếp khi người lái bước ra khỏi xe. Trước đó, nó có thể bắt đầu từ những hành vi như bấm còi, la hét, bám đuôi hoặc cố tình thắng gấp trước mặt xe khác.

Nói cách khác, Road Rage không đơn thuần là cảm giác bực bội khi lái xe, mà là khoảnh khắc người lái chuyển mục tiêu từ “tới nơi” sang “tới công chuyện”.

Điểm cần chú ý là trạng thái này không phải một cảm xúc bùng nổ bất chợt, nó thường là kết quả của một chuỗi leo thang. Bạn đang mệt mỏi, vội vàng về nhà trong giờ cao điểm sau một ngày dài bị sếp feedback “Chưa wow” và đột nhiên bạn bị một chiếc xe khác tạt đầu vô duyên vô cớ. Và từ giây phút này, một tình huống giao thông quen thuộc không còn là điều nằm trong giới hạn độ lượng của bạn.

Do đó, Road Rage nguy hiểm ở chỗ nó khiến ta thay đổi mục tiêu ban đầu. Thay vì cố đến nơi an toàn, ta bắt đầu muốn “giáp lá cà” với một người lạ trên đường.

Khi ra đường, đặc biệt trong các thành phố lớn, việc giữ một tâm thế bình tĩnh và thư thái không phải là chuyện đơn giản. | Nguồn: Anh Tú - Báo Lao động

10 lý do khiến đường phố là nơi ta dễ hóa rồ

Bạn có thể thắc mắc “Vì sao phải là Road Rage...Có những nơi khác cũng khiến tôi sôi máu mà?”. Đúng vậy, nhưng không có tình huống nào trớ trêu và có thể khiến mọi căng thẳng gia tăng trong một nốt nhạc như khi ta lái xe trên đường. Và đây là 10 lý do.

1. Đường phố là nơi hoàn hảo để stress

Khi ra đường, đặc biệt trong các thành phố lớn, việc giữ một tâm thế bình tĩnh và thư thái không phải là chuyện đơn giản. Bạn đã phải đối mặt với nắng nóng, khói bụi, tiếng còi, mật độ xe dày đặc, lịch trình gấp và cảm giác mệt mỏi sau một ngày dài. Những yếu tố này riêng lẻ có thể không đáng kể, nhưng khi kết hợp với nhau, chúng khiến bạn luôn trong tâm thế “căng như dây đàn” . Và chỉ cần thêm một cú tạt đầu xe của người khác, cơn giận có thể bật lên rất nhanh.

Insight: Một tình huống giao thông chỉ là tác nhân cuối cùng. Thứ khiến ta nổi nóng thật sự là cảm giác đã bị đường phố bào mòn từ trước đó.

2. Ta dễ cảm thấy mất kiểm soát

Ở quán ăn, siêu thị hay những nơi khác, nếu khó chịu, bạn có thể rời đi, đổi chỗ hoặc góp ý trực tiếp. Nhưng trên đường, bạn không có nhiều sự lựa chọn. Xe trước đi chậm thì ta phải chậm theo. Xe khác chen vào thì ta phải thắng lại, né đi hoặc nhường trong thế bị động. Đường kẹt thì ta gần như không làm gì được. Cảm giác bị mắc kẹt trong dòng xe khiến sự bực bội dâng cao hơn bình thường.

Insight: Cơn giận thường xuất hiện khi ta cảm thấy mình bị động trong cách di chuyển.

3. Cảm giác đang vội sẽ biến người khác thành vật cản

Khi đang trễ giờ, bạn nhìn đường phố bằng một tâm thế khác. Chiếc xe trước mắt không còn là một người đang di chuyển bình thường, mà trở thành thứ làm mình chậm lại. Một người xin nhập làn không còn là người cần khoảng trống, mà là người lấy mất thời gian của mình. Càng vội vã, ta càng dễ chạy liều, ít nhường đường và dễ cáu với mọi chuyển động xung quanh.

Insight: Khi bị áp lực thời gian, ta không còn thấy người khác là người cùng đi đường, mà là vật cản trên hành trình của mình.

4. Giao thông luôn có rủi ro thật

Một người chen hàng ở siêu thị có thể khiến ta khó chịu nhưng một người chen đầu xe có thể khiến ta thắng gấp, ngã xe. Cùng là một hành vi “chen”, nhưng trên đường, hậu quả tiềm tàng nghiêm trọng hơn rất nhiều. Vì vậy, não không chỉ xem tình huống này như sự bất lịch sự, mà còn như một mối đe dọa thật với sự an nguy của bản thân.

Insight: Trên đường, cơn giận thường là phản ứng phòng vệ trước một nguy cơ có thật.

Nguồn: Báo Tiền Phong

5. Chiếc xe mở rộng vùng an toàn cá nhân

Khi ngồi trên xe, vùng an toàn của ta không chỉ là cơ thể. Nó còn bao gồm khoảng trống trước đầu xe, hai bên hông, khoảng cách với xe sau và thời gian cần để thắng hoặc né tránh va chạm. Vì vậy, khi ai đó tạt đầu, bám sát hoặc chen vào khoảng trống ta đang giữ, ta không chỉ thấy họ tiến lại gần. Ta thấy vùng an toàn của mình bị xâm phạm.

Insight: Một cú chen ngang dễ làm ta tức tối vì nó chạm vào cảm giác an toàn, không chỉ chạm vào làn đường.

6. Giao tiếp trên đường quá nghèo nàn

Thông thường, ta có thể dùng lời nói, ánh mắt, nét mặt và giọng điệu để giải thích ý định với người khác. Tuy nhiên khi lái xe, ta chỉ có còi, xi nhan, đèn pha, tốc độ và khoảng cách. Những tín hiệu này rất dễ bị hiểu sai. Một tiếng còi có thể chỉ là lời nhắc “đèn xanh rồi, chạy đi bạn ơi”, nhưng người nghe lại có thể hiểu thành thúc ép hoặc khiêu khích.

Insight: Road Rage thường bắt đầu khi ta không biết ý định thật của người khác, rồi tự điền vào chỗ trống bằng một diễn giải tiêu cực.

7. Ta dễ cá nhân hóa lỗi của người khác

Một người tạt đầu có thể do họ không thấy ta, không quen đường hoặc xử lý kém. Nhưng khi đang căng thẳng, ta dễ diễn giải hành động đấy thành “Nó cố tình chen mình”, “Nó coi thường mình”, “Nó nghĩ mình phải nhường”. Từ lúc đó, tình huống giao thông chuyển thành vấn đề của cái tôi. Ta không chỉ muốn tránh nguy hiểm, ta còn muốn chứng minh bản thân không phải là người dễ bị lấn ép.

Insight: Ta không chỉ giận vì người khác làm sai, ta giận vì nghĩ họ cố tình làm sai với mình.

8. Đường phố tạo cảm giác cạnh tranh liên tục

Trên đường, khoảng trống là tài nguyên quan trọng nhất. Ai chen đường được thì đi trước. Ai nhường đường thì có thể bị lấn sân. Chỉ cần một khoảng cách được tạo ra thì sẽ ngay lập tức có người muốn chạy vào. Điều này tạo cảm giác người tuân thủ thường bị thiệt, còn người liều lĩnh lại được lợi. Khi cảm giác bất công lặp lại đủ nhiều, người lái dễ trở nên hiếu chiến và ít muốn nhường hơn.

Insight: Nhiều cơn giận trên đường không chỉ đến từ nguy hiểm, mà đến từ cảm giác mình đang bị người khác chiếm mất lợi thế.

9. Đường phố có luật bất thành văn

Ngoài luật giao thông chính thức, mỗi nơi còn có một bộ luật ngầm. Dù sống ở đâu, bạn hẳn sẽ có vài lần được nghe mọi người bàn tán các truyền thuyết đô thị như “Đi đường X này phải ráng lấn lên, không là khỏi về nhà”, “Quận Y này toàn đường vắng khi chạy xe nhớ phóng cho nhanh”. Khi sống đủ lâu trong môi trường đó, ta bắt đầu thích nghi. Ta không chỉ lái theo điều được dạy, mà lái theo điều thấy người khác làm mỗi ngày.

Insight: Ta không chỉ mang tính cách của mình ra đường, ta còn học tính cách của con đường mình đi hằng ngày.

10. Cơn giận trên đường có công cụ để xả ngay

Trong nhiều bối cảnh khác, ta có thể bực tức nhưng không có công cụ phản ứng tức thì. Còi, xi nhan, tay lái… những công cụ này có thể dùng để cảnh báo, nhưng cũng có thể trở thành cách xả giận: bóp còi dài hơn hơn cả những tràng pháo tay 5 - 6 phút, ép sát, vượt mặt, chắn đầu xe.... Khi có phương tiện biểu hiện ngay, cảm xúc luôn được đặt trong trạng thái sẵn sàng kích hoạt.

Insight: Đường phố không chỉ làm ta giận, nó còn cho ta cách biểu diễn cơn giận trong tích tắc.

Nguồn: Báo Lao Động

Làm sao để hạn chế Road Rage?

Hạn chế Road Rage không có nghĩa là bắt ép bản thân không được nổi giận. Vì khó ai có thể luôn giữ được sự bình tĩnh khi bị người khác “tranh chấp” trên đường phố. Điều quan trọng là không để cơn giận khiến ta mất đi lý trí.

Cách đầu tiên là giảm cảm giác vội vã trước khi ra đường. Càng căng thẳng, bạn càng khó kiềm chế cảm xúc và dễ hành động liều lĩnh. Vì vậy, nếu biết một tuyến thường kẹt, việc đi sớm hơn vài phút hoặc không đặt lịch quá sát có thể làm ta ít nhìn người khác như vật cản hơn.
Cách thứ hai là đổi cách diễn giải tình huống. Thay vì nghĩ “À ha! thì ra mày cố tình chơi tao”, bạn có thể tự nhắc nhở với bản thân “An toàn là trước hết, ai chửi mắng thì ta giả điếc - Chữ nhẫn hòa ta để đầu tiên”. Hoặc thay cách giải thích bằng một câu mang hướng "bình luận bóng đá", chẳng hạn "vừa rồi là 1 pha phối hợp không ăn ý của mình và chị xe Lead".
Khi đụng độ quái xế, cách tốt nhất thường là giảm tương tác. Bạn có thể để họ vượt mặt, không chạy song song quá lâu, không liếc nhìn, không còi lại nếu không cần thiết. Trên đường, bình tĩnh không phải là nhường thua. Và đây là đời thật, không phải một màn rượt đuổi trong Grand Theft Auto V.

Dẫu vậy, Road Rage không chỉ là một vấn đề cá nhân. Theo TS Hennessy, nó là một vấn đề xã hội mà việc cải thiện phải đến từ 3 yếu tố thực thi luật pháp, thiết kế hạ tầng, giáo dục. Thôi thì, trong khi chờ các nhà chức trách nghiên cứu giải pháp, bạn vẫn có thể bảo vệ sự an toàn của mình từ những hành động nhỏ.

Flavors Vietnam 2026: Kể câu chuyện ẩm thực qua "Thời Vị"

Nhật Hạ — Wed, 08 Jul 2026 04:20:25 +0000

Flavors Vietnam là chuỗi sự kiện F&B thường niên do Vietcetera khởi xướng, nhằm vinh danh những cống hiến của cộng đồng người làm nghề và góp phần nâng tầm giá trị văn hóa ẩm thực Việt Nam trên bản đồ quốc tế. Bước sang mùa 2026, Flavors Vietnam chính thức khởi động với diện mạo mới.

Mang chủ đề “Thời Vị” - The Flavors of Our Time, Flavors Vietnam 2026 nhìn vào cách mỗi thời đại tạo nên một “vị” riêng trong dòng chảy văn hóa ẩm thực không ngừng chuyển động.

“Thời” gợi đến bối cảnh, nhịp sống, ký ức và những chuyển biến của hiện tại; còn “vị” là hương vị, bản sắc, tinh túy, đồng thời cũng là vị thế mà văn hóa F&B Việt Nam đang từng bước khẳng định.

Từ di sản ẩm thực truyền thống, những cách diễn giải mới trong món ăn và đồ uống, đến các đầu bếp, bartender, nhà hàng, quán bar và thương hiệu đang định hình trải nghiệm ăn uống hôm nay, Flavors Vietnam 2026 mở ra một hành trình khám phá, kết nối và cùng viết tiếp tương lai F&B Việt Nam.

Có gì tại Flavors Vietnam 2026?

Hành trình Flavors Vietnam 2026 sẽ được triển khai qua 4 hoạt động điểm nhấn, kết nối cả cộng đồng người làm nghề lẫn công chúng yêu ẩm thực và đồ uống:

1. Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng (Rising Chefs Challenge): 11/07 - 28/08

Mở màn cho Flavors Vietnam 2026 là Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng, sân chơi sáng tạo dành cho thế hệ đầu bếp trẻ muốn kể câu chuyện của mình qua ẩm thực Việt Nam.

Với chủ đề “The Dish That Made You” và “The Dish That Makes You”, cuộc thi mời các thí sinh nhìn lại gốc rễ đã tạo nên mình, sau đó chuyển hóa ký ức, bản sắc và tinh thần thời đại thành một cách diễn giải mới cho ẩm thực Việt.

Món ăn làm nên chiến thắng của quán quân Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng năm 2023. | Nguồn: Vietcetera

Các thí sinh sẽ bắt đầu bằng vòng đăng ký online chính thức mở đơn vào 12 tháng 07, bước qua quá trình tuyển chọn của ban giám khảo, trước khi những gương mặt xuất sắc nhất tiến vào vòng “cook-off” diễn ra vào ngày 28/08 tại TP.HCM. Đây không chỉ là cuộc thi kỹ năng, mà còn là cơ hội để những đầu bếp trẻ được kết nối với các chef, nhà hàng, thương hiệu và cộng đồng F&B rộng lớn hơn.

Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng 2026 được đồng tổ chức bởi thương hiệu bia Royal Arctika, góp phần mang đến những trải nghiệm đặc sắc và lan tỏa văn hóa F&B Việt Nam.

Để giúp thí sinh chuẩn bị tốt hơn cho hành trình dự thi, landing page chính thức của Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng 2026 đã cập nhật đầy đủ thông tin về chủ đề, thể lệ, lộ trình, giải thưởng và hướng dẫn nộp bài. Tìm hiểu chi tiết tại đây.

2. Giải thưởng Flavors (Flavors Awards): 01/10

Giải thưởng Flavors là sự kiện thường niên nhằm vinh danh những cá nhân, nhà hàng, quán bar, thương hiệu và điểm đến đang tạo nên dấu ấn trong ngành ẩm thực và đồ uống Việt Nam.

Ở mùa 2026, tinh thần vinh danh năm nay ngoài sự xuất sắc, còn là dấu ấn, bản sắc và cảm xúc mà một địa điểm hay một con người để lại trong lòng cộng đồng thưởng thức.

Và cũng là dịp cùng cộng đồng nhìn lại những nỗ lực nổi bật của ngành, từ các gương mặt tiên phong đến những điểm đến mới đang góp phần định hình cách chúng ta ăn, uống, gặp gỡ và trải nghiệm F&B hôm nay.

3. Hội nghị Flavors (Flavors Conference): 02/10

Hội nghị Flavors là không gian đối thoại chuyên môn dành cho các đầu bếp, nhà sáng lập, nhà vận hành, thương hiệu, chuyên gia, nhà đầu tư, truyền thông và những người quan tâm đến tương lai của F&B Việt Nam.

Hội nghị năm nay tập trung vào câu hỏi: điều gì khiến một thực khách muốn dừng chân và quay lại? Từ trải nghiệm, niềm tin, lòng trung thành của khách hàng đến những thay đổi trong hành vi tiêu dùng, Hội nghị Flavors mở ra các cuộc thảo luận về cách ngành F&B có thể tạo ra giá trị bền vững hơn trong một thị trường nhiều biến động.

Bên cạnh các phiên chia sẻ và thảo luận, hội nghị cũng là cơ hội để cộng đồng F&B kết nối, trao đổi ý tưởng và tìm kiếm những hợp tác mới.

4. Tuần lễ ẩm thực & đồ uống Flavors (Flavors Week): 19/09 - 04/10

Tuần lễ ẩm thực & đồ uống Flavors là chuỗi trải nghiệm đô thị đưa công chúng đến gần hơn với văn hóa bar, nghệ thuật pha chế đương đại và những địa điểm F&B đang tạo nên nhịp sống của các thành phố lớn.

Năm 2024, khách tham quan đãthưởng thức ẩm thực tại hơn 60 gian hàng tại phố đi bộ Nguyễn Huệ. Nguồn: Vietcetera

Dự kiến diễn ra tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và Nha Trang, Tuần lễ ẩm thực & đồ uống Flavors sẽ quy tụ các địa điểm được tuyển chọn, nơi thực khách có thể khám phá thực đơn giới hạn, các trải nghiệm nhóm, hoạt động tasting, happy hour menu, và những cuộc gặp gỡ xoay quanh hương vị, đồ uống và đời sống đô thị.

Bạn đã sẵn sàng cho Flavors Vietnam 2026?

Trong thời gian tới, Flavors Vietnam sẽ lần lượt giới thiệu các câu chuyện, nhân vật, địa điểm và hoạt động thuộc mùa 2026, nơi những hương vị của hiện tại được khám phá, kết nối và lan tỏa.

Flavors Vietnam 2026 là chuỗi sự kiện F&B thường niên do Vietcetera khởi xướng. Mang chủ đề “Thời Vị” - The Flavors of Our Time, chương trình mở ra nhiều hoạt động nhằm kết nối cộng đồng người làm nghề, tôn vinh những dấu ấn nổi bật và góp phần định hình tương lai văn hóa F&B Việt Nam.Chuỗi sự kiện trong khuôn khổ Flavors Vietnam 2026 sẽ diễn ra xuyên suốt từ tháng 7 đến đầu tháng 10, bao gồm Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng (Rising Chefs Challenge) đồng tổ chức cùng thương hiệu Royal Arctika, Tuần lễ ẩm thực và đồ uống Flavors (Flavors Week), Giải thưởng Flavors (Flavors Awards), Hội nghị Flavors (Flavors Conference), cùng chuỗi nội dung xoay quanh những câu chuyện, con người và trải nghiệm đang tạo nên “vị” của thời đại.

Tìm hiểu thêm về Flavors Vietnam 2026 tại đây.

Thưởng thức có trách nhiệm, 18+.
Không chia sẻ nội dung này cho người dưới 18 tuổi.

Tóm lại là: 154 điểm 10 tại Tuyên Quang và câu chuyện phía sau phòng thi

Ngọc Thùy — Wed, 08 Jul 2026 08:02:54 +0000

Kỳ thi THPT năm 2026 vừa chứng kiến hiện tượng nhiều điểm 10 tập trung tại tỉnh Tuyên Quang. Từ một địa phương không có thành tích quá nổi bật ở môn Toán vào năm ngoái, Tuyên Quang bỗng vươn lên top đầu cả nước về số lượng điểm tuyệt đối, kéo theo đó là sự vào cuộc của cơ quan điều tra.

Chuyện gì vừa xảy ra?

Nguồn: VnExpress

Theo sức nóng của việc công bố điểm thi tốt nghiệp THPTQG vào ngày 1/7 vừa qua, nhiều tỉnh thành bùng nổ về điểm số hoặc thiết lập các kỷ lục mới về điểm trung bình của các sĩ tử. Vượt ngoài dự đoán của nhiều người, tỉnh Tuyên Quang bất ngờ ghi nhận 154 điểm 10 môn Toán trong tổng số 17.589 thí sinh dự thi. Để dễ hình dung về độ "khủng" của con số này, tỉnh Tuyên Quang có 154 bài thi đạt điểm 10 trên tổng 17589 thí sinh, cả nước có 4208 điểm 10 trên khoảng 1,19 triệu thí sinh. Tức là tỷ lệ đạt điểm 10 của tỉnh Tuyên Quang là 0,88% trong khi đó cả nước chỉ có tỉ lệ trung bình 0,35%.

Tại sao netizen lại "dậy sóng"?

Sự bùng nổ điểm số này không mang lại những lời chúc mừng mà thay vào đó là hàng loạt nghi vấn từ cư dân mạng. Những "dấu hỏi lớn" được đặt ra đến từ các số liệu thống kê đầy bất thường:

Màn bứt phá ngoạn mục: So sánh phổ điểm năm 2025 và 2026, Tuyên Quang đã đi từ một tỉnh không có bất kì điểm 10 nào để leo thẳng lên vị trí top 2 cả nước chỉ trong một năm. Điều này khiến nhiều người thắc mắc làm sao để trong vòng chỉ một năm tỉnh này có thể đạt được một con số ấn tượng như thế.

Hình ảnh so sánh sự khác thường về số lượng điểm 10 môn toán của tỉnh Tuyên Quang vào năm 2025 và năm 2026. | Nguồn: VietnamNet

Điểm 10 "hội tụ": Trong số các bài thi điểm tối đa, có tới 147 bài (chiếm hơn 95%) thuộc về học sinh của duy nhất một trường là Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Trong khi đó, 7 điểm 10 khác lại chỉ nằm rải rác ở các trường khác.

Nguồn: Báo Dân Chí

Sự trùng hợp của các con số: Dư luận càng thêm xôn xao khi danh sách điểm 10 do Báo Lao Động đăng tải cho thấy các số báo danh đạt điểm tuyệt đối lại nằm liên tiếp nhau. Số lượng điểm 10 nằm liên tục từ số báo danh từ 080163xx đến 080166xx của hội đồng thi trường chuyên tỉnh Tuyên Quang.

Số lượng điểm 10 liên tục trong môn toán tại kì thi THTPQG. | Nguồn: Báo Lao Động

Người trong cuộc giải thích ra sao?

Trước những thắc mắc của dư luận, bà Nguyễn Thị Hằng - Hiệu trưởng Trường THPT tỉnh Tuyên Quang - khi trao đổi với Báo Tuổi Trẻ đã cho biết, học sinh đã được ôn tập kỹ và tham gia nhiều đợt thi thử để làm quen với cấu trúc đề. Mặc dù kết quả các lần thi thử chưa cao như kỳ thi chính thức, bà vẫn đánh giá việc học sinh chuyên văn, sử đạt điểm toán cao là "không quá bất ngờ". Bên cạnh đó, Chánh văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang cho biết tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có giáo viên gác thi từ ba trường khác nhau và không có giáo viên của trường được phân công ở lại coi thi.

Cơ quan chức năng đã hành động thế nào?

Dù có lời giải thích từ phía các lãnh đạo cấp cao, sự chênh lệch số liệu quá lớn đã khiến các cơ quan chức năng không thể ngồi yên. Vào ngày 2/7, sau khi các tranh cãi liên quan dậy sóng, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức thành lập tổ công tác kiểm tra, xác minh các nội dung liên quan đến kết quả thi tại Hội đồng thi môn toán tỉnh Tuyên Quang. Đồng thời, Công an tỉnh Tuyên Quang cũng phối hợp với đoàn công tác của Bộ để kiểm tra các dấu hiệu bất thường.

Đến chiều 5/7, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (sinh năm 1998). Đáng chú ý, Duy chính là giáo viên của Trường THPT chuyên Tuyên Quang và bị tạm giữ để điều tra liên quan đến kết quả điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi của ngôi trường này.

Tóm lại thì...

Hiện tại, Ban Giám đốc Công an tỉnh vẫn đang chỉ đạo cơ quan điều tra tiếp tục xác minh, xử lý vụ việc theo đúng quy định của pháp luật. "Cơn mưa" 154 điểm 10 môn Toán giờ đây không còn là một kỷ lục để tự hào mà đang chờ đợi một kết luận minh bạch và công bằng từ phía các cơ quan chức năng.

Làm thế nào để hạnh phúc khi áp lực công việc đè nặng?

Huệ Chi — Wed, 08 Jul 2026 10:16:00 +0000

Giới trẻ ngày nay đang phải đối mặt với ngày càng nhiều áp lực hơn, cũng vì thế mà thế hệ Millennials được gọi là thế hệ lo âu. Căng thẳng, lo lắng vì áp lực là phản ứng tâm lý tự nhiên giúp chúng ta hoàn thành tốt công việc và phát triển bản thân. Nhưng nếu không biết cách cân bằng tâm lý thì thay vì được thúc đẩy, chúng ta sẽ bị những suy nghĩ tiêu cực đó đè ép.

Tuy nhiên, với nhịp sống không ngừng tăng tốc như hiện nay, liệu việc tìm thấy hạnh phúc và tận hưởng cuộc sống giữa áp lực công việc có còn khả thi? Thế hệ trẻ nên làm thế nào để có thể làm việc ở năng suất cao mà vẫn giữ tinh thần vui vẻ, thư thái?

Bạn có biết rằng, hầu hết chúng ta dành phần lớn thời gian trong đời để làm việc?

Tuổi thọ trung bình của người Việt Nam là 73,5 tuổi, theo báo cáo của Tổng cục Dân số – Kế hoạch hóa gia đình năm 2018. Giả sử bạn khỏe mạnh sống đến 80 tuổi, làm việc liên tục từ năm 20 đến 65 tuổi. Những con số này nói lên điều gì? Bạn sẽ dành phần lớn thời gian cuộc đời mình để làm việc. Chính vì thế, đừng sử dụng nó một cách hoang phí.

Vấn đề của bạn cũng như của đa số mọi người hiện nay là không thể tận hưởng, không tìm thấy niềm vui lao động. Theo thống kê, ở Mỹ có đến 80% người lao động cảm thấy chán nản, không hài lòng với công việc của mình. Trong khi đó, ở Nhật con số người chết do hiện tượng “karoshi” – làm việc quá sức, đã lên tới hàng nghìn.

Ở Việt Nam thì sao? Tuy chưa tìm thấy số liệu thống kê chính xác, nhưng mỗi ngày lên đến công ty, bạn đã từng nghe đồng nghiệp của mình than vãn vì hạn định cận kề, sếp hay gắt gỏng, hay vì đồng lương ít ỏi chưa?

Chị đồng nghiệp của tôi lúc nào cũng hối hả chạy deadline nên thường xuyên gắt gỏng, khó chịu với mọi người. Anh bạn thuở nhỏ theo đuổi ngành xây dựng, mỗi khi gặp mặt lại than thở mình không có thời gian chăm sóc gia đình, suốt ngày phải túc trực bên dự án. Đứa em họ mới ra trường của tôi với bao nhiệt huyết tuổi trẻ, cũng cảm thấy hụt hơi, đuối sức trước vòng xoay hối hả của công việc.

Với nhịp sống không ngừng tăng tốc như hiện nay, liệu việc tìm thấy hạnh phúc và tận hưởng cuộc sống giữa áp lực công việc có còn khả thi?

Thử nghĩ xem, nếu cứ như vậy thì khi nào ta sẽ hạnh phúc đây? Sau khi về nhà? Sau khi nghỉ hưu? Hay là khi đã ở thế giới bên kia? Thời gian không chờ đợi một ai cả. Vậy thì làm sao để tìm được một công việc “hoàn hảo”, để mỗi ngày đi làm với niềm vui sướng, hạnh phúc?

Câu trả lời là không có công việc nào hoàn hảo và đảm bảo 100% sẽ mang lại năng lượng tích cực cho bạn cả. Mà bạn phải đưa ra lựa chọn phù hợp với bản thân mình, từ đó thật sự tận hưởng cuộc sống, cảm thấy vui vẻ, phấn khởi, đó mới là tiền đề cho một công việc suôn sẻ.

Thạc sĩ Trường Đại học Harvard, Shawn Achor, tác giả cuốn sách “The Happiness Advantage” (Lợi thế của Sự Hạnh phúc) cũng chỉ ra rằng, mức độ thành công của một người không hề phụ thuộc vào trí tuệ cũng như tài năng của họ, mà phụ thuộc vào mức độ hạnh phúc của người đó.

Cụ thể hơn, bạn hạnh phúc, vui vẻ, tinh thần thoải mái thì bạn cởi mở, sáng tạo và tỉnh táo hơn trong công việc, từ đó bạn sẽ làm việc năng suất hơn, thậm chí kiếm được nhiều tiền hơn. Và điều quan trọng là, bạn sẽ sống lâu hơn. Nghe có vẻ hoang đường, nhưng các nhà nghiên cứu từ Đại học Boston đã phát hiện ra rằng, những người lạc quan có xu hướng sống lâu hơn tới 15% so với những người bi quan vì họ thường không có những thói quen thiếu lành mạnh, ví dụ như hút thuốc.

Những điều đơn giản tạo nên sự khác biệt

Những người đang hài lòng với công việc của mình và có một cuộc sống hạnh phúc thì sao? Họ đã làm cách nào? Những điều đơn giản sau đây đã khiến họ trở nên khác biệt:

1. Tận dụng điểm mạnh của mình

Nhiều người thường sẽ khuyên bạn nên thử thách bản thân, tìm cách vượt qua điểm yếu: làm việc chăm chỉ hơn, học hỏi thêm,… Mặc dù bạn vẫn có thể làm được, nhưng về lâu dài cũng không giúp bạn cảm thấy hạnh phúc với công việc đang làm. Hơn thế nữa, nếu vội vàng nhảy ra khỏi vùng an toàn khi chưa có sự chuẩn bị sẽ mang đến nhiều rủi ro hơn là thành công.

Nhận thức và tận dụng điểm mạnh cá nhân là điều kiện tiên quyết để cảm thấy hạnh phúc trong công việc.

Theo tiến sĩ tâm lý Ryan Niemiec, não bộ con người thường ghi nhớ và chịu ảnh hưởng bởi những điều tiêu cực nhiều hơn tích cực. Tuy những trải nghiệm tiêu cực có tác dụng giúp ta học hỏi và phát triển, nhưng phải với điều kiện là có sự cân bằng tâm lý.

Việc nhận thức và tận dụng điểm mạnh cá nhân sẽ hỗ trợ bạn trong vấn đề cân bằng tâm lý, từ đó giúp bạn tự tin hơn, thể hiện khả năng của bản thân ở mức cao nhất. Đây gần như là điều kiện tiên quyết để hạnh phúc hơn trong công việc.

Trước hết cần xác định được điểm mạnh của mình, bằng cách tự vấn bản thân: Tôi có thể tập trung làm việc nào trong thời gian dài mà không thấy mệt mỏi, chán nản? Công việc nào tôi làm luôn được mọi người đánh giá cao?

Điểm mạnh không chỉ là những kỹ năng: kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình,… mặc dù kỹ năng và kiến thức cũng đóng vai trò quan trọng tạo nên điểm mạnh. Mà hơn thế, điểm mạnh còn bao gồm những khả năng vốn có: tinh thần trách nhiệm, khả năng thích nghi với môi trường mới, khả năng đồng cảm,…

Một khi tìm được điểm mạnh của mình, hãy thử suy xét liệu công việc hiện tại có tạo điều kiện cho bạn phát huy hết điểm mạnh, lợi thế của bản thân không? Bởi lẽ, bí quyết để tìm thấy niềm vui trong công việc chính là được làm việc đúng với điểm mạnh của chính mình.

2. Học cách quản lý giờ giấc

Quản lý thời gian là một kỹ năng thiết yếu, tuy nhiên trước đó bạn cần biết bản thân phải quản lý những gì.

Quản lý thời gian là một kỹ năng thiết yếu, tuy nhiên trước đó bạn cần biết bản thân phải quản lý những gì. Theo bậc thầy về các phương pháp quản lý thời gian Mark Forster chia sẻ, hãy lập một danh sách giới hạn những việc cần làm thay vì một danh sách dài dằng dặc. Trong đó cần đặt những mục tiêu chi tiết, rõ ràng và cố gắng đảm bảo tiến độ. Nếu tập trung vào tiến độ, bạn sẽ thấy dễ theo dõi hơn là chăm chăm vào đích đến.

Một khi đã bắt tay làm việc thì hãy tập trung cao độ để hoàn thành nó. Tạm ngưng sử dụng mạng xã hội, và điện thoại nếu không cần thiết, vì bộ não của bạn không thể làm nhiều việc cùng lúc. Tốt nhất là xây dựng điều này trở thành một nguyên tắc của bản thân.

Không chỉ vậy, việc nghỉ ngơi là không thể thiếu trong một thời gian biểu khoa học. Một giấc ngủ ngon và đủ 7-8 tiếng sẽ mang đến cho bạn năng lượng ở mức tối đa, giúp đầu óc minh mẫn, suy nghĩ thông suốt. Thử nghĩ xem, một khi để bản thân bị quá tải, bạn chắc chắn sẽ không đủ sức hoàn thành công việc và sẽ càng trễ tiến độ mà thôi.

3. Đừng quá khắc nghiệt với bản thân

Không ai là hoàn hảo cả, vì thế cũng đừng buồn bã hay tuyệt vọng khi gặp khó khăn. Những điều xuất chúng, tuyệt vời cần thời gian để đạt tới. Chăm sóc bản thân luôn là giới hạn cuối cùng mà bạn cần giữ cho mình.

Thay vì bắt ép bản thân bằng mọi giá, bạn nên dành một khoảng thời gian để thư giãn, giữ mình thoải mái, hồi phục và nhìn lại bản thân.

Thay vì bắt ép bản thân bằng mọi giá, bạn nên dành một khoảng thời gian để thư giãn, giữ mình thoải mái, hồi phục và nhìn lại bản thân. Bạn đã bao giờ thấy những người tức giận trong lúc làm việc quan trọng chưa, chẳng hạn một cầu thủ bóng đá không giữ được “cái đầu lạnh”? Họ sẽ không bao giờ thắng trong tâm trạng như thế!

Rèn luyện lòng tự trắc ẩn cũng là một điều thiết yếu trong quá trình phát triển của mỗi người. Chỉ khi bạn hiểu được bản thân, biết cách đối xử tốt với bản thân khi đối mặt với tiêu cực, cho phép bản thân phạm sai lầm, thì bạn mới có thể học hỏi và tiến bộ.

Bài viết này được thực hiện bởi Huệ Chi.

Xem thêm:

[Bài viết] 5 Điều cần biết để quản lý thời gian hiệu quả

[Bài viết] Câu thần chú giúp bạn yên tâm sống

Out meta: Khi đã 2026 nhưng câu đùa của bạn vẫn kẹt lại ở năm kỉa năm kia

Bảo Anh — Thu, 09 Jul 2026 02:25:30 +0000

1. Out meta là gì?

Out meta được ghép từ hai từ tiếng Anh: out (ra khỏi, không còn thuộc về) và meta (viết tắt của Most Effective Tactics Available - một người, một chiến thuật hoặc lựa chọn hiệu quả nhất ở một thời điểm).

Khi kết hợp lại với nhau, out meta được hiểu ngắn gọn là những thứ không còn phù hợp với “cuộc chơi” hiện tại, nằm ngoài xu hướng và ít được cân nhắc, ưu tiên.

2. Nguồn gốc của out meta

Cụm từ này xuất phát từ cộng đồng gaming, cụ thể là trò chơi Liên Minh Huyền Thoại. Trong mỗi phiên bản cập nhật, nhà phát triển sẽ điều chỉnh sức mạnh của tướng, trang bị hoặc lối chơi. Khi một vị tướng không còn phù hợp với chiến thuật đang thống trị, người chơi sẽ gọi đó là out meta.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc các tướng này yếu, chỉ là không phù hợp với meta mới. Out meta có thể là cơ hội để những vị tướng này được nâng cấp, đồng thời “trở lại và lợi hại hơn xưa”.

Cụm từ out meta được dùng nhiều hơn dạo gần đây cho những tranh luận trên Threads.

3. Vì sao nó phổ biến?

Sức nóng của Liên Minh Huyền Thoại

Yếu tố đầu tiên khiến cụm từ này phổ biến nằm ở chính sức ảnh hưởng của Liên Minh Huyền Thoại. Ra mắt từ năm 2009, tựa game này nhanh chóng trở thành một trong những trò chơi có lượng người chơi lớn nhất thế giới. Theo nhà phát triển Riot Games, trò chơi từng duy trì hơn 100 triệu người chơi hoạt động hằng tháng trong giai đoạn cao điểm và đến nay vẫn là một trong những tựa game PC có lượng người xem esports lớn nhất thế giới.

Liên Minh Huyền Thoại là meta luôn thay đổi, được cập nhật cứ sau vài tuần. Người chơi gần như quen thuộc với khái niệm “meta” và “out meta”, được lặp đi lặp lại trong livestream, giải đấu, video YouTube, diễn đàn giữa các game thủ, tương tự các thuật ngữ game khác như “gank”, “buff” - cũng dần được sử dụng từ trong game đến các cuộc trò chuyện hằng ngày.

Đánh trúng nỗi lo sợ lạc lõng

Chúng ta đang sống trong thời kỳ mà mọi xu hướng có thể xuất hiện rồi biến mất sau một giấc ngủ dậy.

Cho dù đó là bài nhạc, phong cách thời trang, một ứng dụng, nền tảng mạng xã hội hay một nghề nghiệp đều có thể “lên” và “rớt” xu hướng chỉ trong vài tháng, tuần hoặc thậm chí vài ngày ngắn ngủi. Một nghiên cứu chỉ ra rằng mọi xu hướng đều có vòng đời, và chu kỳ xu hướng ngày càng bị rút ngắn, khi thuật toán liên tục ưu tiên nội dung mới để giữ chân người dùng.

Không chỉ trend, ngay cả kỹ năng làm việc cũng thay đổi liên tục. Báo cáo về tương lai việc làm của World Economic Forum cho thấy gần 40% kỹ năng cốt lõi của người lao động được dự báo sẽ thay đổi trong vài năm tới do tác động của AI và chuyển đổi số. Trong bối cảnh đó, out meta là cụm từ phản ánh rất đúng nhiều nỗi sợ của con người: sợ bị bỏ lại phía sau, sợ bị đào thải,...

Một cách nói thay cho “lỗi thời”

Thay vì dùng từ “lỗi thời” hoặc “hết thời” - cảm giác khá tiêu cực như thể một thứ đã hết giá trị, out meta, như bản chất, là cách nói khác cho thấy giá trị của một người hay một sự vật luôn phụ thuộc vào bối cảnh, như câu “đúng người, đúng thời điểm” thì duyên số tác thành.

Vì vậy, khi ai đó buông lời nhận xét bạn thật “out meta”, đó không hẳn một lời chê bai tuyệt đối, có thể bạn không phải là lựa chọn phù hợp hiện tại. Nhưng đó cũng là lời nhắc khéo rằng, đã tới lúc bạn cần làm mới bản thân, học thêm kỹ năng, cập nhật tư duy tiến bộ để trở lại là một “vị tướng” với phiên bản mạnh và có ích hơn nữa.

YOLO (You Only Live Once) từng là một câu đùa thịnh hành vào những năm 2012. Nếu bây giờ bất chợt dùng lại, có thể nó không sai, nhưng bạn sẽ được hỏi một câu đại loại là: “Đẻ mấy đứa rồi?”. | Nguồn: CadencePoetica trên flickr

4. Làm thế nào để “in meta”?

Trong Liên Minh Huyền Thoại, khi một vị tướng out meta, người chơi thường có ba lựa chọn: tiếp tục sử dụng theo cách cũ và chấp nhận bất lợi, tìm một lối chơi mới phù hợp hơn hoặc chuyển sang một vị tướng khác. Rất tiếc là ngoài đời không có giải pháp nào bày sẵn để bạn lựa chọn.

Nên bước đầu tiên khi cảm thấy hoặc bị nói out meta là bạn cần xác định mình out meta ở đâu. Là kỹ năng đã lỗi nhịp với thị trường? Là cách làm việc chưa bắt kịp công nghệ? Hay đơn giản là bạn đang ở trong một môi trường không còn phát huy được thế mạnh của mình? Chỉ khi xác định đúng "điểm trừ", bạn mới biết mình cần thay đổi điều gì. Sau khi tìm được nguyên nhân, thay vì cố chạy theo mọi xu hướng, hãy chọn lọc những điều thực sự cần cập nhật nhé.

Một số bài viết của Vietcetera bạn có thể tham khảo nếu đang trải qua cảm giác “đang bị bỏ lại”:

5. Cách dùng out meta

Tiếng Anh

A: Why are their jokes so out of meta?

B: Right? They would've killed it a few years ago, but now the jokes don't hit anymore.

Tiếng Việt

A: Họ đùa joke gì mà out meta vậy?

B: Thiệt! Joke này hồi trước thấy vui, giờ xào lại nghe lạc quẻ.

Điều gì có thể khiến một người gắn bó với nghề hàng chục năm?

Bích Hồ — Thu, 09 Jul 2026 03:45:57 +0000

Có một điều khá thú vị về những người yêu nghề tôi may mắn có cơ hội được gặp gỡ.

Nếu hỏi họ rằng công việc có áp lực không, câu trả lời gần như luôn là “có”. Nếu hỏi họ đã từng muốn nghỉ việc, muốn bỏ nghề chưa, nhiều người sẽ cười và kể vanh vách những lần muốn bỏ cuộc. Nhưng rồi bằng một cách nào đó, họ vẫn chọn ở lại, 5 năm, 10 năm, hơn 20 năm. Rồi khi chúng ta hỏi họ: Họ có chán việc chưa? Họ vẫn sẽ nói chưa.

Vì sao lại thế?

Nghịch lý của người đi làm

Có một câu thần chú người đi làm vẫn thường “nhắc nhở” nhau: Đi làm là để kiếm tiền. Đồng nghiệp bàn tán thì mỉm cười cho qua. Lãnh đạo phê bình thì lắng nghe và cải thiện. Cuối tháng vẫn được trả lương đều đặn thì vui vẻ làm tiếp.

Tuy nhiên, tiền có một đặc điểm thú vị. Nó khiến chúng ta hạnh phúc, nhưng hiếm khi đủ lâu. Mức lương từng khiến ta sung sướng rồi cũng trở thành bình thường. Công việc cũng dễ trở thành thứ đáng ghét nhất khi kiếm tiền trở thành mục tiêu duy nhất.

Chúng ta như con chuột trong lồng, chạy một vòng luẩn quẩn mà không nhận ra: Mở mắt đi làm, kiếm tiền, tiêu tiền, rồi lại lặp lại. Cho tới một ngày mất luôn mọi cảm xúc. Ngay cả khi lương tăng, KPI đạt, mà lòng vẫn trống rỗng, tự hỏi rốt cuộc kiếm tiền để làm gì.

Vậy… rốt cuộc chúng ta kiếm tiền vì điều gì?

Kiếm tiền để đủ ăn, đủ mặc. Kiếm tiền để đi du lịch, học hành, phát triển bản thân. Để mua sự tự do khi cần. Vân vân và vân vân.

Bạn có thể liệt kê thêm rất nhiều lý do khác. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của một chuyên gia tài chính hàng đầu tại Nhật Bản, Manabu Tanuchi cho rằng câu hỏi kia vẫn chưa đủ hữu ích. Câu hỏi tốt hơn để thoát khỏi vòng luẩn quẩn nên là: Bạn kiếm tiền vì ai?

Khi tiền trở thành mục tiêu duy nhất, công việc dễ biến thành một vòng lặp khiến ta quên mất mình đang làm điều đó vì ai. | Nguồn: Greta Hoffman/Pexels

Bởi phía sau đồng tiền là con người. Xã hội này không vận hành bằng cách trao đổi tiền, mà là trao đổi giá trị. Chúng ta giúp nhau giải quyết vấn đề và lấy tiền làm đơn vị trao đổi, nhưng lại thường nhầm lẫn rằng tiền giúp giải quyết vấn đề.

Khi trả lời câu hỏi mình kiếm tiền vì ai, chúng ta tập trung hơn vào tính kết nối giữa con người, vào ý nghĩa công việc, vào giá trị nó tạo ra, và qua đó, cũng tập trung vào đúng vấn đề hơn. Bởi phía sau đồng tiền luôn là con người.

Hiểu lầm về ý nghĩa công việc

Khảo sát Hopes & Fears vào năm 2025 của tổ chức PwC với gần 50.000 người lao động tại 48 quốc gia cho thấy: Nhóm cảm nhận công việc của mình có ý nghĩa cao nhất có động lực làm việc cao hơn tới 91% so với nhóm cảm nhận ý nghĩa thấp nhất.

Điều đó phần nào cho thấy, hầu hết chúng ta đều tha thiết cần một ý nghĩa nào đó trong công việc.

Dẫu đúng là có những giai đoạn chúng ta đi làm chỉ đơn giản là để kiếm sống, và điều đó chẳng có gì phải xấu hổ. Nhưng ngay cả khi ưu tiên số một là cơm áo gạo tiền, nhu cầu về ý nghĩa không vì thế mà biến mất.

Nhiều nghiên cứu tâm lý học hiện nay cũng chỉ ra tháp nhu cầu Maslow thực ra có thiếu sót. Các tầng nhu cầu không xếp hàng chờ tới lượt (phải no đủ mới nghĩ đến chuyện đóng góp xã hội), mà chúng tồn tại song song. Một người đang chật vật với hoá đơn cuối tháng vẫn có thể khao khát làm điều gì đó có ý nghĩa.

Và điều thú vị là: ý nghĩa công việc không gắn cố định với một vài chức danh cụ thể như chúng ta thường nghĩ. Chẳng hạn như làm bác sĩ, giáo viên thì mặc định là công việc cao cả, ý nghĩa, còn làm kinh doanh thì không.

Theo thuyết Beneficiary Contact của giáo sư Adam Grant, động lực cống hiến của một người thường đạt điểm số cao nhất vào khoảnh khắc họ tiếp xúc trực tiếp với “người thụ hưởng” các giá trị mà công việc của họ tạo ra. Hay nói cách khác là ý nghĩa công việc sinh ra vào khoảnh khắc một người nhận ra việc mình làm vừa giúp cuộc sống của ai đó tốt hơn.

Và đó là một bí mật giúp nhiều người gắn bó với nghề hàng chục năm trời.

Anh Lý Kim Long, Giám đốc Kinh doanh Cấp cao tại Prudential Việt Nam, cũng có trải nghiệm tương tự. Anh thành thật chia sẻ rằng ban đầu mình tìm đến công việc tư vấn viên như một công việc bán thời gian, nhưng cuối cùng nó đã trở thành cả sự nghiệp của anh. Tới thời điểm hiện tại anh đã làm trong ngành hơn 19 năm. Càng làm, anh càng thấy cái hay của nghề.

Một hợp đồng bảo hiểm có thể kéo dài 10 năm, 20 năm hoặc trọn đời. Thế nên, tư vấn viên thường trở thành người đồng hành nhiều năm với gia đình khách hàng, chứng kiến các cột mốc quan trọng của họ như: kết hôn, sinh con, con đi học, nghỉ hưu,... Chính cam kết đồng hành biến vai trò của họ gần giống như một người bạn, người thân của gia đình, hơn là nhân viên bán hàng. Thành công lớn nhất là giúp khách hàng an tâm trước những rủi ro.

Niềm hạnh phúc lớn còn là khi anh trở thành người tuyển dụng và dẫn dắt các thế hệ tư vấn tài chính tiếp theo tại chương trình RED+, giúp lan tỏa giá trị của bảo hiểm đến nhiều người hơn.

Ý nghĩa công việc đôi khi hiện ra rất rõ trong những khoảnh khắc ta biết điều mình làm đang giúp ai đó thấy an tâm hơn. | Nguồn: Young Hwan Choi/Pexels

Công việc cũng cần môi trường phù hợp để phát huy ý nghĩa của nó

Sẽ không có một câu trả lời chính xác hoàn toàn cho câu hỏi: Điều gì có thể khiến một người gắn bó với nghề hàng chục năm?

Nhưng tôi tin những người yêu nghề thường có một điểm giống nhau. Họ nhiều lần được chứng kiến công việc của mình tạo nên khác biệt tích cực trong cuộc sống của người khác.

Khoảnh khắc ấy sẽ không thường xuyên xuất hiện mỗi ngày. Nhưng chỉ cần xuất hiện đủ nhiều lần trên hành trình làm nghề, nó có thể trở thành lý do đủ lớn để một người bền bỉ với công việc của mình, chấp nhận mọi thử thách, vì điều đó xứng đáng.

Tuy nhiên có một điều đáng lưu ý. Trong thực tế, việc tìm thấy được khoảnh khắc ý nghĩa trong công việc hiếm khi là nỗ lực của riêng một cá nhân. Một người khó có thể tạo ra giá trị dài hạn nếu thiếu nền tảng.

Với Prudential, đó chính là động lực để doanh nghiệp cùng nhân viên xây dựng sự nghiệp bền vững: mỗi cá nhân được tạo môi trường tốt để phát triển chuyên môn, chính sách thu nhập minh bạch và đồng thời nhìn thấy giá trị mình tạo ra cho cộng đồng. Đó cũng là cách Prudential hiện thực hóa sứ mệnh mang sự yên tâm trọn vẹn đến mỗi gia đình Việt: bắt đầu từ một đội ngũ tin vào ý nghĩa công việc mình đang làm, tự tin vào chất lượng sản phẩm, dịch vụ mình đại diện và được trao điều kiện để tạo ra những giá trị lâu dài cho khách hàng.

Nếu lúc này hệ điều hành sự nghiệp của bạn đang phát đi những tín hiệu báo động về cảm giác trống rỗng, có lẽ đã đến lúc bạn cần nâng cấp và tìm kiếm một nền tảng phù hợp hơn để bứt phá.

“Be The One - Start As One | Khởi đầu từ vị thế Tiên phong” là chiến dịch do Prudential Việt Nam và Vietcetera phối hợp thực hiện, hướng đến những người đi làm đang muốn nhìn lại hành trình sự nghiệp, nhận diện những “số 0” còn tồn tại và tìm kiếm nền tảng phù hợp cho bước phát triển tiếp theo.

Chiến dịch nhằm mở ra một không gian để người tham gia hiểu rõ hơn về giá trị bản thân, cập nhật những góc nhìn mới về thị trường lao động và sự ổn định tài chính, đồng thời cân nhắc các lựa chọn phát triển nghề nghiệp trong bối cảnh công việc không ngừng thay đổi.

Lộ trình chiến dịch chi tiết:

- Từ 22.06: Ra mắt The 1 Hub và bài kiểm tra Hệ điều hành Sự nghiệp.
- Từ 06.07 đến 08.07 và từ 13.07 đến 15.07: Be The 1 Pop-up Café tại các tòa nhà văn phòng ở TP.HCM.
- Ngày 09.08: The 1 Masterclass tại Trung tâm hội nghị Thiskyhall, số 10 Mai Chí Thọ, Khu đô thị Sala, An Khánh, TP.HCM.

Thông tin chi tiết về chiến dịch: Tìm hiểu thêm tại đây.

22 Năm VnRock: Mạch ngầm nuôi dưỡng dòng Rock Việt

Ngạo Thuyên — Thu, 09 Jul 2026 09:28:33 +0000

Nếu bạn có nghe rock và dành một tình cảm đặc biệt đối với dòng nhạc này, thì dù bạn là ai, bao nhiêu tuổi, đang tập tành tìm hiểu những bản “thánh ca” đầu tiên hay đã có cho mình một chỗ đứng riêng trong cộng đồng nhạc rock, thì tôi tin, bạn đều sẽ biết đến cái tên VnRock Community. Cái tên này đã ghi dấu trong tiềm thức của những người yêu rock khắp Việt Nam không phải bằng lượng thành viên, số lượt thích trên bài đăng mạng xã hội mà bằng một mối liên kết bền bỉ, vững chắc và chân thành với mọi thanh âm rung lên trong tiến trình rock Việt suốt thời gian qua.

Đó là chiếc cổ đau rã rời sau những đêm mosh pit, là chiếc áo vương đầy mùi thuốc lá và mồ hôi, là những tuần cuống cuồng tập duyệt và sắp xếp kế hoạch cho một show rock, là khoảnh khắc đứng cạnh người mình yêu ở một góc phòng trong tiếng nhạc và ánh đèn nhập nhoạng, là sự ra đời, bùng nổ và có thể là kết thúc của những tên band, tên venue,... VnRock đã ở đó, chứng kiến và ghi dấu tất cả.

Năm nay, VnRock, cái tên đã gắn liền với rock Việt, tròn 22 tuổi. Còn VnRock Community, ngôi nhà chung nơi hàng chục nghìn con người yêu rock tụ về mỗi ngày trên một group Facebook nhỏ bé cũng bước sang tuổi 11. Hai con số, hai chặng đường, nhưng chung một trái tim yêu rock Việt bền bỉ.

22 năm của những ký ức sống

Người ta hay nói về lịch sử như một thứ gì đã xong xuôi, đã nằm yên trong sách vở. Nhưng lịch sử của VnRock không nằm yên ở đâu cả. Nó vẫn còn đang thở, trong từng câu chuyện được kể lại mỗi khi ai đó nhắc tên Black Infinity, Ngũ Cung, Quái Vật Tí Hon,... của những ngày đầu hoang sơ nhất. Nó thở trong niềm tự hào khi Cá Hồi Hoang, Những Đứa Trẻ, The Flob, Chillies, Mủn Gỗ,... xuất hiện, tiếp nối như một dòng chảy chưa từng đứt gãy.

Những ngày sơ khai, VnRock đã ra đời khi Rock Việt đang nằm trên đỉnh vinh quang của dòng chảy, bùng cháy giữa lòng công chúng: Hàng vạn khán giả cùng gào lên trong các đêm Rock Storm khắp Nam ra Bắc, những chuyến phượt đường dài của Rock fan mang theo cờ và âm nhạc của Bức Tường, Ngũ Cung cho đến cảm giác rợn người khi biết My Chemical Romance thực sự đặt chân đến Việt Nam năm 2008.

My Chemical Romance tại Sài Gòn trong chuyến lưu diễn Tiger Unite năm 2008. | Nguồn: Tuấn RC / Group VnRock Community.

Rồi có cả giai đoạn dở dở ương ương hậu Rock Storm, khi mọi thứ lắng xuống, rock lùi về underground, sống vật vờ không sân khấu lớn. Nhưng VnRock vẫn ở đó, âm ỉ như cái bếp lửa chưa bao giờ tắt hẳn, đợi ngày Gen Z mang một làn gió khác, điên hơn, thể nghiệm hơn, thổi bùng nó dậy lần nữa.

VnRock ở đó những ngày buồn nhất, khi Hanoi Rock City, W2M lần lượt tháo dỡ những viên gạch cuối cùng, khi thành phố đổi thay và những "thánh địa" cũng biến mất hoặc chuyển mình. Và đau đớn hơn cả, là khi rock Việt phải tiễn biệt những người đã gieo mầm cho cả một thế hệ: Trần Lập của Bức Tường, Bố Tân của Đại Bàng Trắng. Những cái tên ấy ra đi, nhưng ký ức về họ vẫn được VnRock gìn giữ, như một lời hứa không bao giờ để ai bị lãng quên.

Hanoi Rock City bị phá dỡ và dừng hoạt động. | Nguồn: Hanoi Rock City

“Chặng đường hơn 20 năm mà Rock Việt đã đi qua đánh dấu bao nhiêu ban nhạc đã thành lập rồi tan rã, được chứng kiến bởi cộng đồng người nghe và chơi nhạc ở Việt Nam. VnRock ở đó để ghi lại những ký ức ấy” - anh Lê Minh Đức, một trong những nhà tổ chức các minishow nhạc Rock ở Hà Nội những năm 2000s, chia sẻ trên trang cá nhân.

Từ một minishow đến một mái nhà chung

Mọi câu chuyện lớn đều bắt đầu từ một điều rất nhỏ. Được thành lập năm 2004 bởi một founder đầy đam mê và nhiệt huyết với nền nhạc Rock Việt còn quá hoang sơ ngày đó - Tuấn Jacob, VnRock đã tiếp quản minishow Fighting Skull để tiếp tục tổ chức năm 2007, không lâu sau đó anh và những người bạn lập nên vnrock.com, trang tin về nhạc Rock đầu tiên được cấp phép báo chí chính thống bởi Bộ Thông Tin Và Truyền Thông.

Ở thời điểm 2010, đây đã là 1 nhóm quản trị viên “khét tiếng” với những bài viết có giá trị đóng góp cho content của các sự kiện lớn nhỏ như Rock Storm hay Rock Your Passion, những thành viên như Đoàn Bách hay Bạch Hưng Phú thời điểm đó không lạ lẫm gì với các ban nhạc Rock hay giới truyền thông báo chí.

Đội ngũ VnRock Community. | Nguồn: VnRock Community.

Từ nền móng ấy, 11 năm trước, VnRock Community ra đời như một sự tiếp nối tự nhiên, một cách để tinh thần VnRock có một mái nhà rộng hơn, nơi mọi thế hệ có thể cùng ngồi lại. Hôm nay, 51,8K con người cùng sinh hoạt trong ngôi nhà chung ấy trên Facebook - một con số không quá lớn, nhưng chứa đựng trọn vẹn cả một hệ sinh thái: những người đã dựng nên các thánh địa như Polygon, Hub, Hanoi Rock City; những label như DEV Record, Việt Nam Indie Club; những cây đại thụ như Bức Tường, Ngũ Cung; những gương mặt trẻ đầy nhiệt huyết như The Flob, Truant Fu; những người con xa xứ đang mang rock Việt ra thế giới như Dạ Ma; và cả những mầm non rụt rè đang đăng video đầu đời, mong tìm được một người bạn cùng đam mê - một dòng comment tìm bandmate, một show rock chẳng hoành tráng gì tổ chức cho mấy ban nhạc trẻ chưa ai biết tên, một buổi trà đá bàn chuyện âm nhạc... Để giờ đây, những mảnh ghép chân phương ấy đã dệt nên cả một hệ sinh thái sống, nơi mọi thế hệ của rock Việt cùng tồn tại, cùng nâng đỡ nhau đi tiếp.

Rock Việt trong thời kỳ bùng nổ với Rock Storm. | Nguồn: Báo Thanh Niên

Khi một dòng bình luận trở thành một tình bạn

Và đây, đây là phần quan trọng nhất của câu chuyện. VnRock Community sinh hoạt trên một group Facebook nhưng nếu ai đó nghĩ rằng cộng đồng này chỉ tồn tại sau màn hình, thì họ đã bỏ lỡ phần hay ho nhất.

Bởi vì thứ thực sự giữ cho VnRock sống suốt 11 năm qua không phải là những dòng chữ trên newsfeed mà là sự kết nối qua âm nhạc. Nhiều khi chẳng cần phải hẹn nhau, chẳng cần phải biết nhau trước, cứ đến show, nhìn thấy mặt nhau ở đó, hòa cùng trong một dòng âm nhạc, và thế là thành những người bạn bên cốc trà đá, bi thuốc lào hay ly bia hơi.

Những không gian như Bụi Rock, KoFi,.. trở thành cứ địa của các thành viên thuộc cộng đồng VnRock Community. | Nguồn: Bụi Rock

Đó là những đêm cùng quàng vai bá cổ nhau trong những màn headbang điên loạn, hò hét đến khản cả giọng vì một ban nhạc mới toanh hay một cuộc tái hợp sau nhiều năm xa cách. Một cốc trà đá vỉa hè sau giờ tan làm để trao đổi album hay chiếc áo band, một ly bia sau một show mệt nhoài nhưng đầy hưng phấn, hay một buổi chiều ngồi lại ở Quả Đất Tròn, ở Bụi, ở KoFi - những quán cà phê rock đã âm thầm trở thành "trụ sở không tên" của cả cộng đồng. Ở đó chẳng ai phân biệt đại thụ hay mầm non. Ai cũng có thể ngồi cạnh nhau, cãi nhau xem ban nào đỉnh hơn, rồi lại im re khi một bài quen thuộc vang lên. Chính những khoảnh khắc này chứ không phải số lượng thành viên hay lượt tương tác mới là thứ giữ cho VnRock Community sống bền suốt 11 năm.

Không ít dự án âm nhạc cũng bắt đầu từ mấy dòng comment tưởng như vu vơ: một đứa tìm bandmate, một đứa ngỏ ý làm hậu cần, rồi từ đó một bài hát ra đời. Rock Việt, xét cho cùng, được dựng nên từ đúng những cái duyên tình cờ như vậy đó.

Admin Hoàng Ngọc Duy tại show diễn sinh nhật 20 tuổi của VnRock. | Nguồn: NVCC

Chính những khoảnh khắc rất đời thường ấy đã biến VnRock Community từ một cái tên trên mạng thành một điều gì đó gần gũi hơn nhiều: một gia đình không cùng huyết thống nhưng cùng nhịp tim, nơi một cây đại thụ của làng rock và một đứa trẻ mới ôm đàn guitar lần đầu đều có thể ngồi chung một bàn, uống chung một vại bia.

Nhân dịp 22 năm VnRock và 11 năm VnRock Community, cả kho lưu trữ đồ sộ tích lũy suốt hai thập kỷ - những câu chuyện, hình ảnh, mảnh ký ức mà giờ chỉ còn nằm trong đầu vài người trong cuộc - sẽ được chuyển hóa thành một series thông tin tổng hợp trên YouTube.

Nếu suốt 22 năm qua VnRock là người đứng sau lưng ghi chép, thì giờ là lúc họ bước ra kể lại câu chuyện đó bằng hình ảnh và âm nhạc, để ngọn lửa Rock còn bừng cháy trong lòng những thế hệ tiếp nối.

22 năm VnRock. 11 năm VnRock Community. Và một mạch lửa vẫn đang cháy, chưa bao giờ có ý định tắt.

Ai sẽ “đổi đời” sau World Cup 2026?

Minh Nguyễn — Thu, 09 Jul 2026 23:50:00 +0000

Theo FIFA, kỳ World Cup gần nhất đã thu hút hơn 5 tỷ lượt tương tác trên các nền tảng số và trận chung kết được theo dõi bởi hơn 1,5 tỷ khán giả trên toàn cầu. Chỉ một pha cứu thua xuất thần, một cú sút quyết định hay một màn trình diễn vượt xa kỳ vọng cũng đủ khiến giá trị chuyển nhượng một cầu thủ tăng lên gấp bội, tài khoản mạng xã hội bùng nổ và những bản hợp đồng thương mại xuất hiện trên bàn đàm phán.

Bởi vậy, World Cup không chỉ là cuộc đua giành chiếc cúp vàng mà còn là cơ hội để nhiều cầu thủ tự tìm cho mình một tấm vé “đổi đời”.

Vozinha: 40 tuổi đỉnh cao đời người

Vozinha - Ngôi sao tuổi 40 của đội tuyển Cape Verde / Ảnh: Getty Images

Bóng đá vốn chẳng ưu ái những người bước qua tuổi 35. Thủ môn thường có tuổi nghề dài hơn, nhưng khi chạm mốc 40, phần lớn đều chuẩn bị khép lại sự nghiệp thay vì bắt đầu một chương mới.

Vì thế, trước khi World Cup 2026 khởi tranh, gần như chẳng ai nhắc đến cái tên Vozinha của đội tuyển Cape Verde. Anh mang mức định giá chuyển nhượng chỉ khoảng 50.000 euro – con số quá nhỏ bé nếu đặt cạnh những ngôi sao trị giá hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu euro góp mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.

…Thế rồi World Cup đã khiến cả thế giới phải chú ý đến anh ngay từ trận đấu đầu tiên.

Vozinha có kỳ World Cup đầu tiên trong đời ở tuổi 40 / Ảnh: Getty Images Korea

Giữa những Lionel Messi, Cristiano Ronaldo hay Kylian Mbappé, người hâm mộ lại bị cuốn hút bởi một thủ môn ngoài 40 tuổi với những pha bay người cứu thua ngoạn mục. Vozinha kết thúc giải với 18 pha cứu thua, bốn lần từ chối bàn thắng của Lionel Messi và thậm chí sở hữu thống kê rê bóng thành công còn nhiều hơn Cristiano Ronaldo tính đến hết vòng 32 đội.

Mỗi trận đấu trôi qua, độ phủ sóng của anh tăng theo cấp số nhân. Chỉ sau cuộc đối đầu với Argentina, tài khoản Instagram của Vozinha tăng hàng triệu lượt theo dõi và nhanh chóng chạm mốc 25 triệu follower, vượt xa sức ảnh hưởng mà anh từng có trong suốt hơn hai thập kỷ thi đấu chuyên nghiệp.

Danh tiếng kéo theo giá trị thương mại. Những lời đề nghị chuyển nhượng bắt đầu xuất hiện. Tin đồn về việc David Beckham muốn đưa anh đến Inter Miami để sát cánh cùng Lionel Messi trở thành đề tài nóng trên truyền thông.

Ở môn thể thao mà người ta thường tin rằng tuổi tác là giới hạn lớn nhất, World Cup đã chứng minh điều ngược lại. Đôi khi, chỉ cần đủ kiên trì để tiếp tục dấn thân, ánh hào quang sẽ luôn chờ đợi ở bước đi phía trước.

Tim Payne: Thua trên sân, làm “vua cõi mạng”

Tom Payne trong màu áo đội tuyển New Zealand / Ảnh: Getty Images

Câu chuyện của Vozinha minh chứng cho thành công đến từ một quá trình không ngừng mài dũa chuyên môn. Tuy nhiên, có những bước ngoặt đổi đời diễn ra đầy bất ngờ như một món quà từ trên trời rơi xuống

Tim Payne, hậu vệ của New Zealand đang khoác áo Wellington Phoenix tại A-League, bước vào World Cup với chưa đầy 4.000 người theo dõi trên Instagram. Anh không phải đội trưởng, cũng chẳng phải sao số của giải đấu. Nếu không có điều gì đặc biệt xảy ra, Payne có lẽ vẫn sẽ trở về cuộc sống bình lặng như bao cầu thủ tầm trung khác.

Hẳn Tim Payne sẽ chẳng thể nào ngờ cuộc sống mình sẽ thay đổi sau World Cup 2026 / Ảnh: timpayne__

Nhưng mạng xã hội và cuộc sống luôn vận hành theo những cách khó đoán.

Cuối tháng 5/2026, một thử thách do nhà sáng tạo nội dung người Argentina có tên Valen Scarsini khởi xướng đã kêu gọi người hâm mộ trên toàn thế giới chọn ra một cầu thủ ít danh tiếng nhất tại World Cup để theo dõi và cổ vũ. Sau những cuộc truy tìm kỹ lưỡng, cái tên được chọn chính là Tim Payne.

Cơn sốt mạng xã hội mùa World Cup gọi tên Tim Payne / Ảnh: @nzallwhites

Chỉ trong ba ngày, lượng người theo dõi của anh tăng từ vài nghìn lên hơn 2 triệu, rồi tiếp tục bùng nổ tới gần 6 triệu tính đến thời điểm hiện tại. Từ một cầu thủ hiếm ai nghe tên, giờ đây Tim Payne đã đích thực trở thành một hiện tượng mạng toàn cầu mùa World Cup.

Danh tiếng ấy nhanh chóng mở ra những cánh cửa mới. Payne được đồng hành cùng chiến dịch quảng bá mùa World Cup lớn nhất của Mcdonald's mang tên "FIFA World Cup 26 Meal", nơi khoảnh khắc ăn mừng của anh được in lên phiên bản cốc đặc biệt cùng nhiều danh thủ nổi tiếng thế giới như David Beckham, Thierry Henry hay Ronaldinho. Đồng thời, anh cũng bắt đầu hợp tác với Duolingo Español để rèn luyện vốn tiếng Tây Ban Nha, nhằm đáp lại tình cảm từ những người theo dõi mới đến từ khu vực Mỹ Latin.

Xem bài viết này trên Instagram

Bài viết do Tim Payne (@timpayne__) chia sẻ

Tuy Tim Payne cùng đội tuyển New Zealand chưa thể đi đến trận đấu cuối cùng tại World Cup 2026. Nhưng hơn ai hết, anh là người hiểu rằng chiếc cúp trong lòng người hâm mộ là chiếc cúp quý giá nhất mùa hè này.

Yan Diomande: Giấc ngủ góc sân tập và giấc mơ dành cho em gái

Yan Diomande – Đôi cánh dũng mãnh của đội tuyển Bờ Biển Ngà / Ảnh: RB Leipzig

Lớn lên trên những sân bóng bê tông phủ bụi ở Abidjan, Bờ Biển Ngà, anh rời gia đình để theo đuổi con đường bóng đá khi mới là một thiếu niên. Những ngày đầu ở châu Âu, Diomande không có nhà riêng, từng ngủ ngay trong khu tập luyện của CLB Leganés, trong một căn phòng nhỏ không có lấy một chiếc tivi.

Chiếc áo MU được cậu vẽ lên tên thần tượng ngày bé của mình / Ảnh: The Player's Tribune

Thay vì than phiền, cậu dành trọn toàn bộ thời gian cho bóng đá. Mùa giải đầu tiên tại Đức, Diomande ghi 12 bàn, có thêm 8 kiến tạo, trở thành một trong những tài năng trẻ đáng chú ý nhất châu Âu.

Và rồi, World Cup 2026 chính là bệ phóng hoàn hảo đưa sự nghiệp của chàng cầu thủ trẻ lên một nấc thang mới.

Cầu thủ 19 tuổi sở hữu thông số ấn tượng ngay tại kỳ World Cup đầu tiên trong đời / Ảnh: @optaanalyst

Theo thống kê của Opta, Diomande là cầu thủ đầu tiên trong thế kỷ 21 tạo ra hơn 10 cơ hội ghi bàn và hơn 10 pha qua người thành công ngay từ vòng bảng World Cup. Màn trình diễn ấn tượng cùng đội tuyển Bờ Biển Ngà có thể khiến giá trị chuyển nhượng của cậu tiếp tục vượt ngưỡng 130 triệu euro – mức giá được đội bóng chủ quản công bố trước giải đấu, đồng thời trở thành tâm điểm của cuộc đua tranh chữ ký từ hai ông lớn Liverpool và Paris Saint-Germain.

Xem bài viết này trên Instagram

Bài viết do The Players' Tribune (@playerstribune) chia sẻ

Dù đứng trước cơ hội trở thành một trong những cầu thủ có giá trị chuyển nhượng cao nhất Châu Phi, nhưng có lẽ Diomande sẽ chẳng thể nào quên những sân bóng bê tông bụi bặm ở quê nhà, chuỗi ngày gian khó ở châu Âu và hình bóng cô em gái nhỏ quá cố – người từng tin anh sẽ trở thành cầu thủ giỏi nhất thế giới.

Những giấc mơ lớn đang chờ chàng trai tuổi đôi mươi chinh phục / Ảnh: @yandiomande

Bóng đá luôn được gắn liền với chiến thắng và thất bại. Nhưng World Cup vẫn luôn là sân khấu lưu lại những câu chuyện nhân văn giàu cảm hứng. Ở đó, chỉ cần bạn đủ bản lĩnh để tỏa sáng đúng thời điểm, cả thế giới sẽ sẵn sàng định nghĩa lại giá trị của bạn.

Meccha Chameleon tiếp nối thành công Among Us: Vì sao game “trốn tìm” chưa bao giờ hết hấp dẫn?

Tùng Thư — Fri, 10 Jul 2026 11:11:24 +0000

Có những tựa game chỉ cần nhìn qua là biết ngay mình sẽ phải làm gì. Meccha Chameleon là một trong số đó.

Người chơi được chia thành hai phe. Một phe đi tìm. Phe còn lại tìm mọi cách để không bị phát hiện. Nghe giống trò trốn tìm mà hầu như ai cũng từng chơi khi còn nhỏ, nhưng thay vì chui sau cánh cửa hay gốc cây, người chơi phải tự biến mình thành một phần của khung cảnh.

Ra mắt trên Steam vào cuối tháng 06/2026, Meccha Chameleon nhanh chóng trở thành một trong những hiện tượng game indie lớn nhất năm. Chỉ sau chưa đầy hai tuần, trò chơi đã bán được hơn 7 triệu bản, một tốc độ tăng trưởng khiến ngay cả nhiều bom tấn cũng phải ghen tị.

Sự thành công ấy khiến nhiều người nhớ đến Among Us. Sáu năm trước, tựa game “tìm kẻ mạo danh” cũng từng đi từ một dự án indie ít người biết đến thành hiện tượng toàn cầu nhờ những clip lan truyền trên YouTube và Twitch.

Thoạt nhìn, hai trò chơi rất khác nhau. Một bên xoay quanh việc nói dối, bên kia xoay quanh khả năng ngụy trang. Nhưng ở tầng sâu hơn, cả hai đều khai thác cùng một niềm vui rất nguyên thủy: đánh lừa người khác trong một trò chơi trốn tìm.

Khi trò trốn tìm không còn chỉ là... tìm chỗ để trốn

Với Meccha Chameleon, mỗi người chơi chọn phe trốn sẽ bắt đầu với một nhân vật màu trắng cùng bảng màu, cọ vẽ và công cụ lấy mẫu màu từ môi trường. Muốn sống sót, họ phải tự quyết định sẽ ngụy trang thành gì: một góc tường, thân cây, bụi cỏ, biển báo hay thậm chí là chiếc ghế trong căn phòng.

Trong Meccha Chameleon, trốn không còn là tìm một góc để trốn, mà là tự biến mình thành bức tranh, khúc gỗ, con bò hay bất cứ chi tiết nào đủ “hợp lý” trong khung cảnh.

Khả năng quan sát vì thế quan trọng không kém kỹ năng điều khiển. Người chơi phải nhận ra bề mặt nào có màu sắc, chất liệu và ánh sáng phù hợp, sau đó tự pha màu để cơ thể hòa lẫn vào khung cảnh. Họ còn phải điều chỉnh tư thế sao cho hình dáng của mình không tạo cảm giác “lạc quẻ” giữa môi trường.

View this post on Instagram

A post shared by Menevir (@artofmenevir)

Nhưng vẽ đẹp chưa chắc đã thắng.

Một trong những đoạn clip được chia sẻ nhiều nhất về trò chơi không phải màn ngụy trang hoàn hảo như tàng hình, mà là một ý tưởng đơn giản đến mức buồn cười. Thay vì đứng yên cạnh bức tường, một người chơi bám sát phía sau chân của phe đi tìm, rồi sơn cơ thể mình cùng màu với nhân vật đó. Trong lúc người đi tìm liên tục đảo mắt quan sát khắp bản đồ, họ lại không nhận ra “chiếc bóng” đang đi theo mình suốt cả trận.

Đó là khoảnh khắc cho thấy Meccha Chameleon còn là trò chơi về sự sáng tạo.

Người đi tìm cũng đang chơi một “trò chơi tâm lý”

Nếu phe trốn phải nghĩ như một họa sĩ, thì phe tìm lại phải suy nghĩ như một thám tử.

Phe tìm không chỉ nhìn, mà phải nghi ngờ mọi chi tiết: một bức tường, cái móc áo hay mảng màu quá hoàn hảo đều có thể là người chơi đang ngụy trang. | Nguồn: Eurogamer

Họ không thể kiểm tra mọi góc của bản đồ. Thay vào đó, họ liên tục đặt ra những câu hỏi: vật thể này có xuất hiện từ đầu trận không? Mảng màu này có quá hoàn hảo không? Tại sao cái cây này lại đứng ở vị trí kỳ lạ như vậy?

Nói cách khác, người đi tìm phải soi ra những điều bất thường trong thời gian có hạn để có chiến thắng trò chơi.

Chính điều này khiến mỗi ván đấu trở thành một cuộc đấu trí giữa hai cách tư duy. Một bên cố gắng hòa mình vào môi trường đến mức không ai để ý. Bên còn lại cố gắng phát hiện những chi tiết nhỏ mà phần lớn người chơi sẽ bỏ qua.

Đó cũng là lý do mỗi trận đấu đều tạo ra những khoảnh khắc rất phù hợp để chia sẻ lên TikTok hay YouTube Shorts. Chỉ cần một cú quay đầu chậm vài giây, hoặc một người chơi bước ngang qua đối thủ mà không hề hay biết, người xem đã có đủ chất liệu cho một đoạn clip lan truyền.

Trốn tìm là “gameplay” lâu đời nhất của con người

Cơ chế chơi (gameplay) của Meccha Chameleon về bản chất vẫn là trò trốn tìm, trò chơi cổ xưa nhất của con người. Một người đi tìm. Những người còn lại tìm cách không bị phát hiện. Một bên biết sự thật, bên còn lại thì không. Từ đó tạo ra sự bất cân xứng về thông tin dẫn đến cảm giác hồi hộp khi trốn, háo hức khi tìm và vỡ òa khi chiến thắng.

Trước khi có màn hình, Internet hay máy chơi game, hầu như đứa trẻ nào cũng từng trải qua cảm giác đó. Đến khi trưởng thành, chúng ta vẫn liên tục sử dụng cùng một kỹ năng để chơi trốn tìm trong đời sống hằng ngày: đoán người khác đang nghĩ gì, che giấu ý định của mình hay tìm cách đọc vị đối phương. Trong tâm lý học, khả năng này được gọi là Theory of Mind – năng lực suy luận về suy nghĩ, niềm tin và ý định của người khác để điều chỉnh hành vi của chính mình.

Có lẽ vì thế mà rất nhiều tựa game thành công ngày nay vẫn xoay quanh cùng một ý tưởng chưa bao giờ lỗi thời.

Meccha Chameleon chỉ là chương mới của một thể loại đã tồn tại nhiều năm

Nếu nhìn rộng hơn, Meccha Chameleon không phải tự nhiên xuất hiện. Trong khoảng hơn một thập kỷ qua, dòng game “ẩn mình và đánh lừa” đã liên tục có những đại diện tạo được tiếng vang.

Prop Hunt trong Garry’s Mod cho phép người chơi biến thành những chiếc ghế, cái thùng hay chậu cây để đánh lừa đối thủ. Witch It đưa ý tưởng đó vào thế giới phù thủy với bối cảnh đầy màu sắc. SpyParty lại đẩy cuộc đấu trí lên cực điểm khi người chơi phải hòa mình vào đám đông NPC để hoàn thành nhiệm vụ mà không bị phát hiện.

Trước Meccha Chameleon, những cái tên như Prop Hunt, Witch It hay SpyParty đã chứng minh rằng trốn tìm trong game chưa bao giờ chỉ là tìm một chỗ nấp.

Đến năm 2020, Among Us biến khái niệm “ẩn mình” thành việc che giấu danh tính thay vì ngoại hình, tạo nên một trong những hiện tượng lớn nhất lịch sử game indie.

Meccha Chameleon tiếp tục kế thừa tinh thần ấy nhưng thay đổi cách tiếp cận. Thay vì để trò chơi quyết định bạn sẽ biến thành món đồ nào, nó trao toàn bộ quyền sáng tạo cho người chơi.

Nhìn lại, các trò chơi này đều có luật chơi dễ hiểu, chi phí gia nhập thấp và gần như ai cũng có thể tham gia sau vài phút làm quen. Điều giữ chân người chơi không phải hệ thống kỹ năng đồ sộ, mà là những tình huống không thể đoán trước do chính con người tạo ra.

Khi đối thủ là một người thật thay vì trí tuệ nhân tạo, không có hai trận đấu nào diễn ra giống hệt nhau. Mỗi lần chơi đều có khả năng sinh ra một câu chuyện mới để kể với bạn bè hoặc chia sẻ lên mạng xã hội.

Đó là kiểu trải nghiệm mà dù công nghệ phát triển đến đâu, máy móc vẫn rất khó thay thế.

Có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ chán trò chơi lâu đời nhất của loài người

Từ sân trường đến Steam, từ trò trốn tìm đến Among Us rồi Meccha Chameleon, có một điều gần như không thay đổi. Con người luôn thích cảm giác được kết nối với con người qua những phương thức giao tiếp cầu kỳ như trò chơi trốn tìm muôn thuở.

Có lẽ vì vậy mà sau hàng chục năm chạy đua về đồ họa, trí tuệ nhân tạo và thế giới mở, một trong những hiện tượng lớn nhất của năm 2026 vẫn chỉ xoay quanh ý tưởng về một người đi tìm và một người tìm cách không bị tìm thấy.

Meccha Chameleon rồi sẽ được thay thế bởi một hiện tượng mới. Nhưng chừng nào con người vẫn là con người, còn thích đánh lừa nhau, còn bật cười khi một bí mật được hé lộ, thì trò chơi lâu đời nhất của tuổi thơ vẫn sẽ tiếp tục được viết lại dưới những hình thức mới.

Haaland và Mbappe: “Quái thú” săn bàn thế hệ mới và số 6 bí ẩn trên bàn ăn

Minh Nguyễn — Sat, 11 Jul 2026 00:00:00 +0000

Khi cuộc đua vĩ đại giữa Ronaldo và Messi tại World Cup 2026 đã chính thức khép lại, thế giới bóng đá dần đổ dồn sự chú ý vào sự so kè kịch tính không kém giữa Erling Haaland cùng Kylian Mbappé. 7 bàn thắng sau 5 trận của cặp “quái thú” săn bàn lần lượt đưa đội tuyển Na Uy và Pháp bước vào vòng Tứ kết với khí thế cao nhất.

Trong khi Haaland sở hữu thân hình hộ pháp với lối chơi rình rập, sẵn sàng trừng phạt mọi sai lầm của hàng thủ đối phương bằng khả năng chọn vị trí, tì đè cùng những cú sút uy lực thì số 10 của đội tuyển Pháp lại mang dáng dấp của một chiếc xe công thức 1 trên sân cỏ với kỹ năng bứt tốc thần sầu và dứt điểm sắc bén ngay cả khi đang di chuyển với tốc độ cao.

Người viết sẽ chẳng bất ngờ nếu một ngày hai cái tên này xuất hiện trong một đề tài nghiên cứu khoa học về dinh dưỡng và thể chất, nơi nghiên cứu sinh có thể sẽ khiến các giảng viên phải đặc biệt chú ý tới số 6 xuất hiện bí ẩn trong bữa ăn của bộ đôi xuất chúng này.

6.000 calo và một gã khổng lồ Viking

Erling Haaland cần tới 6.000 calo mỗi ngày để duy trì thể trạng sung mãn nhất. | Nguồn: The Sun

Thay vì sử dụng các loại thực phẩm bổ sung công nghiệp hay ăn kiêng với ức gà như nhiều cầu thủ chuyên nghiệp, Erling Haaland đang tự thiết lập một quy chuẩn thể lực mới với chế độ ăn “nguyên thủy” lên tới 6.000 calo mỗi ngày. Để duy trì sức mạnh của một “cỗ máy ghi bàn” trước thềm World Cup 2026, thực đơn khổng lồ của tiền đạo này tập trung hoàn toàn vào các nguyên liệu bản địa siêu dinh dưỡng nhưng vô cùng kén người dùng, nổi bật là tim bò, gan bò, bít tết cỡ đại và lượng lớn sữa tươi chưa qua tiệt trùng.

Dù bị nhiều chuyên gia đánh giá là cực đoan, sự kết hợp giữa nguồn dinh dưỡng dị biệt – được kiểm soát gắt gao về nguồn gốc cùng chế độ phục hồi nghiêm ngặt bằng ánh sáng đỏ và tắm đá, xông hơi đã biến Haaland thành một “gã khổng lồ” thực sự trên sân cỏ. Anh đã chứng minh rằng chất lượng thực phẩm nguyên bản, chứ không phải việc đong đếm từng calo, mới là chìa khóa tối thượng để bứt phá mọi giới hạn thể chất.

View this post on Instagram

A post shared by News Flip (@newsfliplive)

Nếu sếp giao cho tôi nhiệm vụ theo kèm Haaland trên sân bóng, tôi cầu cho mình bình an ngày hôm đó! | Nguồn: Getty Images

Bên cạnh chế độ ăn “nguyên thủy” kết hợp thịt và nội tạng động vật, Haaland còn duy trì thói quen bước ra ngoài để hít thở không khí trong lành và tắm nắng sớm ngay trước khi dùng bữa. Bữa sáng của “cỗ máy ghi bàn” tưởng chừng đơn giản nhưng lại rất tinh tế, thường chỉ bao gồm trứng ốp la lòng đào ăn kèm với bánh mì men tự nhiên (sourdough) vừa mới ra lò.

Lối sống đề cao tính nguyên bản này của chân sút người Na Uy đã nhận được “cơn mưa” lời khen từ Paul Saladino – một bác sĩ kiêm chuyên gia sức khỏe có tiếng. Saladino đặc biệt ấn tượng với thói quen ra ngoài đón nắng sớm của nam cầu thủ, giúp thiết lập lại nhịp sinh học tự nhiên. Nhưng điểm nhấn khiến vị chuyên gia này phấn khích nhất chính là việc Haaland kiên trì sử dụng sữa tươi chưa qua tiệt trùng. Saladino khẳng định loại sữa thô này “cực kỳ tốt cho sức khỏe con người”, đồng thời dẫn chứng nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy việc uống sữa chưa tiệt trùng có mối liên hệ mật thiết với việc giảm thiểu tỷ lệ nhiễm trùng đường hô hấp, hen suyễn, bệnh chàm và các triệu chứng dị ứng.

Erling Haaland is taking the world by storm.

He drinks raw milk and eats beef liver and heart.

He doesn’t fear the sun. He gets sunlight in the morning and limits blue light at night.

In this video, I’m reviewing his diet… pic.twitter.com/kZaiYYfzEB
— Paul Saladino, MD (@paulsaladinomd) July 6, 2026

Chuyên gia Paul Saladino hoàn toàn bị chinh phục trước bữa tối với những miếng sườn và thăn lưng mềm mọng thường được chàng tiền đạo áp chảo xém cạnh. Theo ông, chất béo động vật cung cấp các dưỡng chất thiết yếu như vitamin A, E và đặc biệt là K2. Vị chuyên gia này thậm chí còn đưa ra một giả thuyết vô cùng thú vị: Haaland rất có thể đã tiêu thụ một lượng lớn thực phẩm giàu vitamin K2 ngay từ khi còn nhỏ. Dưỡng chất này giúp giữ cho các tế bào sụn tăng trưởng phân chia mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển. Và đó rất có thể là bí kíp giúp chàng tiền đạo Na Uy sở hữu chiều cao vượt trội 1m94 như hiện tại.

6 bữa 1 ngày của “Ninja rùa” nước Pháp

Có Ninja rùa nào ăn 6 bữa một ngày không? E là chỉ có Mbappé. | Nguồn: Getty Images

Thay vì bám víu vào cấu trúc ba cữ ăn truyền thống, Kylian Mbappé đã thiết lập một nhịp sinh học hoàn toàn khác biệt với sáu khẩu phần nhỏ gọn đan xen liên tục trong ngày. Dưới lăng kính y học thể thao, chiến lược này chính là chìa khóa để ngăn chặn triệt để sự bùng nổ của insulin – thủ phạm hàng đầu gây tích tụ mỡ nội tạng. Khối lượng thức ăn được nạp vào một cách có chừng mực ép “lò đốt” trao đổi chất của cơ thể phải duy trì trạng thái vận hành xuyên suốt 24 giờ, từ đó tự động tiêu hao thêm một lượng calo đáng kể chỉ thông qua quá trình xử lý và chuyển hóa năng lượng.

Điểm thú vị nhất trong chế độ dinh dưỡng của chàng tiền đạo 27 tuổi nằm ở việc phân bổ nguồn đạm mang tính chiến lược, đặc biệt là vào các khung giờ xế chiều và ngay trước khi chìm vào giấc ngủ. Động thái này hoạt động như một lớp khiên bảo vệ cơ bắp khỏi quá trình dị hóa sau những chuỗi vận động khắc nghiệt trên sân cỏ. Nhờ lượng protein được tiếp tế kịp thời, các vi tổn thương ở sợi cơ liên tục được vá lỗi và tái tạo ngay trong trạng thái nghỉ ngơi, đảm bảo nền tảng thể chất của anh luôn được “F5” hoàn hảo để bước vào cường độ tập luyện khốc liệt của ngày hôm sau.

Ngoài đánh lừa đối thủ, Mbappé còn biết cách đánh lừa sự tỉnh táo. | Nguồn: DYLAN MARTINEZ - REUTERS

Bên cạnh đó, việc Mbappé kiên quyết lựa chọn cá ngừ cho bữa trưa thay vì các loại thịt đỏ nặng nề là một kỹ thuật “hack” sự tỉnh táo cực kỳ đáng tham khảo. Thay vì để cơ thể rơi vào trạng thái rệu rã do hệ tuần hoàn phải dồn toàn bộ máu về dạ dày để tiêu hóa thịt mỡ trong nhiều giờ liền, cấu trúc đạm lỏng lẻo từ cá biển sâu cho phép cơ thể hấp thụ ở tốc độ cao. Lựa chọn tinh tế này không chỉ bảo toàn được lưu lượng máu giàu oxy lên não bộ, mà siêu dưỡng chất Omega-3 dồi dào còn đóng vai trò như một cỗ máy chống viêm tự nhiên, bôi trơn hệ thống khớp gối và duy trì sự bền bỉ của tim mạch trước những pha bứt tốc xé gió.

Khoa học dinh dưỡng góp phần không nhỏ trong sự phát triển của Haaland và Mbappé. | Nguồn: Ticketix

Những chế độ ăn không tưởng được thiết kế cho Haaland hay Mbappé càng chứng minh giá trị không thể thay thế của khoa học dinh dưỡng đối với sự phát triển của một ngôi sao bóng đá nói riêng và một vận động viên chuyên nghiệp nói chung. Nếu ai đó hỏi người viết rằng những khán giả bình thường có thể học hỏi điều gì từ hai chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt trên, tôi tin rằng sự hiểu biết khiêm nhường của mình chỉ có thể khuyên chúng ta sáng suốt hơn trong việc lựa chọn nguồn thực phẩm, ăn uống đủ bữa và dành thời gian vận động phù hợp với thời gian biểu trước khi đánh một giấc ngủ sâu để hồi phục năng lượng. Thực hiện được nhiêu đó thôi đã đủ khiến chúng ta đủ minh mẫn để chinh phục những mục tiêu xa và đủ hào hứng để chiêm ngưỡng thật nhiều màn trình diễn của hai chàng trai trẻ xuất chúng bậc nhất thế giới bóng đá đương đại.

World Cup đáng giá bao nhiêu với một đội tuyển quốc gia?

Thanh Trúc — Sun, 12 Jul 2026 07:28:50 +0000

Mỗi bốn năm, hàng tỷ người cùng hướng về World Cup để chứng kiến những bàn thắng đẹp, những bất ngờ và câu chuyện cổ tích của bóng đá. Nhưng phía sau 90 phút trên sân còn là cuộc chơi của những con số.

Một chiến thắng tại World Cup không chỉ mang về điểm số hay danh tiếng. Nó còn mang về tiền thưởng, giá trị thương mại, hợp đồng tài trợ và thậm chí có thể thay đổi tương lai của cả một nền bóng đá.

Chỉ cần góp mặt cũng đã là một phần thưởng

Ngoài tiền thưởng theo thứ hạng, mọi đội tuyển góp mặt tại World Cup 2026 đều nhận thêm 1,5 triệu USD hỗ trợ chuẩn bị, nghĩa là chỉ cần vượt qua vòng loại cũng đã có giá trị tài chính riêng. | Nguồn: SportyFM

Khác với nhiều giải đấu khác, FIFA thưởng tiền cho tất cả các đội tuyển tham dự World Cup, bất kể họ tiến sâu đến đâu.

Tại World Cup 2026, FIFA công bố tổng quỹ tiền thưởng và hỗ trợ cho các đội tuyển là 871 triệu USD. Đây không phải là khoản tiền chỉ dành cho đội vô địch hay chiến thắng ở các vòng đấu. Cả 48 đội tham dự đều nhận 2,5 triệu USD phí chuẩn bị, và các đội bị loại ở từng vòng vẫn nhận thêm tiền thưởng theo thành tích. Nói cách khác, đội thua vẫn có tiền, chỉ là mức thưởng sẽ thấp hơn đội đi sâu hơn.

Khoản 2,5 triệu USD phí chuẩn bị được cộng thêm cho mọi đội, nên tổng số tiền thực nhận sẽ là: đội dừng ở vòng bảng nhận 12,5 triệu USD; đội vào vòng 32 đội nhận 15,5 triệu USD; đội vào vòng 16 đội nhận 18,5 triệu USD; và đội vô địch nhận 52,5 triệu USD.

Tại World Cup 2026, chỉ cần góp mặt đã là một khoản thưởng lớn từ phí chuẩn bị đến phí trả thưởng theo thành tích. | Nguồn: Opta Analyst

Điều đó đồng nghĩa, một đội tuyển dừng bước ngay sau vòng bảng vẫn nhận khoảng 12,5 triệu USD. Đội vô địch sẽ mang về tổng cộng 52,5 triệu USD.

Khoản tiền này không được chuyển trực tiếp cho cầu thủ mà được FIFA chi trả cho liên đoàn bóng đá của từng quốc gia. Sau đó, mỗi liên đoàn sẽ tự quyết định cách sử dụng: chia thưởng cho cầu thủ và ban huấn luyện, bù đắp chi phí tham dự giải, đầu tư cho bóng đá trẻ hoặc cải thiện cơ sở vật chất.

Nói cách khác, World Cup không chỉ là nơi tạo ra nhà vô địch mà còn là nguồn tài chính quan trọng để các nền bóng đá tiếp tục phát triển sau giải đấu.

Nhưng tiền thưởng không phải lúc nào cũng giống nhau

Nếu FIFA có một bảng tiền thưởng chung, thì cách mỗi quốc gia chia khoản tiền ấy lại rất khác nhau.

Tại Mỹ, theo thỏa thuận tập thể giữa Liên đoàn Bóng đá Mỹ và các cầu thủ, khoảng 80% tiền thưởng World Cup được phân bổ cho đội tuyển, đồng thời áp dụng cơ chế chia sẻ giữa đội tuyển nam và nữ. Sau World Cup 2026, khi tuyển Mỹ dừng ở vòng 16 đội, mỗi cầu thủ nhận khoảng 246.000 USD tiền thưởng, chưa bao gồm các khoản khác.

Trong khi đó, nhiều liên đoàn châu Âu thường đàm phán mức thưởng trước giải. Tại World Cup 2022, truyền thông Pháp đưa tin mỗi tuyển thủ có thể nhận hơn nửa triệu USD nếu đội tuyển lên ngôi vô địch.

Ở những quốc gia khác, cách phân bổ còn đa dạng hơn. Có nơi chia đều cho toàn đội, có nơi tính theo số phút thi đấu, cũng có liên đoàn giữ lại phần lớn để tái đầu tư cho hệ thống bóng đá. Điều này khiến cùng một thành tích tại World Cup nhưng thu nhập thực tế của các cầu thủ có thể chênh lệch đáng kể.

Giá trị lớn nhất lại nằm ngoài sân cỏ

Sau mỗi kỳ World Cup, điều thay đổi nhiều nhất thường là giá trị thương mại của các đội tuyển và cầu thủ.

Sau chức vô địch năm 2022, đội tuyển Argentina trở thành biểu tượng quốc gia. Các cầu thủ bước vào hàng loạt chiến dịch quảng cáo, doanh số áo đấu tăng mạnh và giá trị hình ảnh của nhiều tuyển thủ tăng lên đáng kể.

Sáu chiếc áo Messi mặc tại World Cup 2022, nơi Argentina lên ngôi vô địch, đã được Sotheby’s New York đấu giá thành công với 7,8 triệu USD. | Nguồn: ESPN FC/毎日新聞

Morocco, đội bóng châu Phi đầu tiên vào bán kết World Cup, cũng chứng kiến làn sóng tự hào dân tộc lan rộng. Đội tuyển được Nhà vua Mohammed VI tiếp đón, trong khi các doanh nghiệp trong nước trao thêm nhiều khoản thưởng bên cạnh tiền từ liên đoàn.

Ở nhiều quốc gia, việc tiến sâu tại World Cup còn kéo theo các hợp đồng tài trợ mới, lượng người hâm mộ tăng nhanh và sự quan tâm lớn hơn đối với các giải vô địch quốc nội. Những giá trị này rất khó quy đổi thành tiền ngay lập tức, nhưng thường kéo dài nhiều năm sau giải đấu.

Với từng cầu thủ, World Cup còn có thể là bước ngoặt của sự nghiệp: một màn trình diễn xuất sắc như Michael Olise, hay một câu chuyện giàu cảm xúc như Vozinha, có thể khiến giá trị cá nhân tăng vọt chỉ sau vài trận đấu. Từ một cái tên ít được chú ý, họ có thể trở thành gương mặt được săn đón hơn trên thị trường chuyển nhượng, trong mắt nhà tài trợ và cả người hâm mộ toàn cầu.

Vậy World Cup đáng giá bao nhiêu?

Con số chính thức có thể là 12,5 triệu USD cho một đội bị loại từ vòng bảng hay hơn 50 triệu USD cho nhà vô địch. Nhưng với nhiều quốc gia, giá trị thật sự của World Cup không nằm ở khoản tiền FIFA chuyển vào tài khoản liên đoàn.

Đó là cơ hội thu hút nhà tài trợ, truyền cảm hứng cho một thế hệ cầu thủ trẻ, nâng tầm vị thế của nền bóng đá trên bản đồ thế giới và tạo động lực để tiếp tục đầu tư.

Nếu một ngày đội tuyển Việt Nam góp mặt ở World Cup, phần thưởng đầu tiên sẽ là hàng trăm tỷ đồng từ FIFA. Nhưng phần thưởng lớn hơn có lẽ sẽ là điều không thể đo đếm bằng tiền: niềm tin rằng bóng đá Việt Nam đã bước hẳn sang một chương mới.

Rising Chefs Challenge 2026 x Royal Arctika: Ai sẽ là thế hệ đầu bếp trẻ “tạo vị” cho thời đại?

Thư Trần — Mon, 13 Jul 2026 03:28:52 +0000

Một món phở tôm hùm hun khói được phục vụ trong không gian fine dining nghe có vẻ thời thượng và lôi cuốn, nhưng bát phở bò nghi ngút khói nơi đầu ngõ với phần nước dùng thanh trong vẫn là hương vị mộc mạc khiến bất kỳ người con đất Việt nào cũng phải xiêu lòng.

Ẩm thực Việt Nam không ít lần được đem ra biến tấu để bắt kịp các xu hướng quốc tế, nhưng những giá trị nguyên bản, những thức quà quê chân phương gắn liền với mảnh đất quê hương vẫn luôn sở hữu sức sống mãnh liệt nhất. Ngay cả những bậc thầy ẩm thực đã từng thử qua trăm ngàn phong vị xa hoa trên thế giới vẫn luôn tìm về những hương vị mộc mạc làm gốc rễ để tìm kiếm nguồn cảm hứng sáng tạo cho riêng mình.

Đằng sau bản đồ hình chữ S là câu chuyện của 34 tỉnh thành, với hàng ngàn món ăn vẫn đang chờ được kể tiếp.

Một chương mới cho ẩm thực Việt

Nằm trong khuôn khổ Flavors Vietnam 2026, Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng chính thức mở ra một chương mới với chủ đề “The Makers of Our Time” - Những Người Tạo Vị Của Thời Đại. Cuộc thi do Vietcetera phối hợp cùng Royal Arctika đồng tổ chức, thương hiệu bia với 35 năm kinh nghiệm nấu bia, nay mang tinh thần “Khởi vị phiêu lưu” đến hành trình khám phá những hương vị mới của ẩm thực Việt.

Cuộc thi tiếp nối sứ mệnh tôn vinh văn hóa ẩm thực, trao quyền và đồng hành cùng thế hệ đầu bếp trẻ tài năng từ 19 đến 30 tuổi trên toàn quốc, để họ bứt phá và tái định nghĩa bản sắc ẩm thực Việt.

Ông Aditya Sud, Tổng Giám đốc Khu vực Royal Arctika chia sẻ: “Đối với chúng tôi tại Royal Arctika, đây không chỉ là một cuộc thi đầy ấn tượng hay một sân chơi tuyệt vời để các tài năng trẻ thể hiện sự hợp tác dưới sự dẫn dắt của những đầu bếp bậc thầy. Trên hết, chúng tôi xem đây là khởi đầu của một hành trình đầy cảm hứng dành cho cả các đầu bếp trẻ và những đầu bếp danh tiếng, nơi mỗi người tham gia đều có cơ hội chia sẻ sự sáng tạo và niềm đam mê ẩm thực của mình, đồng thời góp phần giúp thế giới khám phá những "viên ngọc quý" còn ẩn mình trong nền ẩm thực Việt Nam, tinh thần khám phá, cũng như những câu chuyện giàu giá trị nhân văn mà mỗi món ăn mang theo.”

Những gương mặt đã chiến thắng tại “Thử thách Đầu bếp Tiềm năng” 2023.

Một món ăn có thể vừa giữ gốc rễ, vừa mang dấu ấn của thế hệ mới?

Việc định hình lại một món ăn vùng miền đòi hỏi người đầu bếp vừa tôn vinh được gốc rễ, vừa biến di sản kế thừa thành sự sáng tạo cá nhân mà không làm xóa nhòa đi bản sắc nguyên bản. Hành trình năm nay sẽ thử thách các ứng viên qua hai giai đoạn với 2 chủ đề:

Vòng đầu tiên của cuộc thi với chủ đề “The Dish That Made You” - Món Ăn Nuôi Dưỡng Bạn.

Thí sinh sẽ gửi một món ăn quê hương đặc trưng, bắt buộc là món chính, cùng video giới thiệu tối đa 3 phút. Bài dự thi cần thể hiện cảm hứng, câu chuyện, nguyên liệu chính mang bản sắc vùng miền và kỹ thuật nổi bật trong món ăn.

Từ các bài dự thi hợp lệ, Ban Giám Khảo sẽ chọn ra Top 20. Top 10 điểm cao nhất sẽ vào thẳng chung kết. Các thí sinh xếp hạng 11 đến 20 sẽ bước vào vòng Bình Chọn Cộng Đồng để tranh suất cuối cùng trong Top 11.

Vòng chung kết với chủ đề “The Dish That Makes You” – Món Ăn Định Hình Bạn

Dự kiến diễn ra vào ngày 28/08 tại Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn. 11 thí sinh chung kết sẽ nấu một thực đơn ba món gồm khai vị, món chính và tráng miệng, thể hiện phiên bản ẩm thực Việt mà họ muốn đưa đến với thế giới.

Các thí sinh đang chuẩn bị món ăn với chủ đề năm 2023 - “Nâng tầm món ăn thời thơ ấu yêu thích của bạn”. | Nguồn: Khooa Nguyễn cho Vietcetera

Sự đồng hành của Royal Arctika trong quy trình sáng tạo

Năm nay, Royal Arctika đồng tổ chức Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng 2026, góp phần mang đến một trải nghiệm mới cho cuộc thi.

Cùng chia sẻ niềm tin rằng một món ăn đáng nhớ không chỉ đến từ kỹ thuật, mà còn từ sự chỉn chu, sáng tạo và khả năng tạo nên những kết hợp mới, Royal Arctika sẽ đồng hành cùng các đầu bếp trẻ trong hành trình biến ý tưởng thành trải nghiệm thưởng thức trọn vẹn.

Dòng bia Royal Arctika Day Chiller sẽ xuất hiện như một phần của trải nghiệm vị giác dành cho Ban Giám Khảo tại vòng chung kết năm nay.

Trong vòng chung kết, Top 11 sẽ tham gia thử thách với một nguyên liệu bí mật được hé lộ tại buổi briefing. Mỗi đội thi có nhiệm vụ phải khéo léo đưa nguyên liệu này vào ít nhất một món ăn trong thực đơn 3 món chung cuộc.

Giữa các món ăn, dòng bia Royal Arctika Day Chiller sẽ xuất hiện như một phần của trải nghiệm vị giác. Đóng vai trò như một thức uống “thanh vị”, sự kết hợp này giúp loại bỏ hoàn toàn các dư vị trước đó, hỗ trợ Ban Giám Khảo và các khách mời cảm nhận rõ hơn từng tầng hương vị sáng tạo tinh tế tiếp theo trong thực đơn.

Thông qua cuộc thi, thương hiệu Royal Arctika cùng Vietcetera hướng đến việc tạo thêm cơ hội để các đầu bếp trẻ được giới thiệu món ăn, câu chuyện và tên tuổi của mình đến cộng đồng F&B.

Nền tảng nuôi dưỡng thế hệ đầu bếp trẻ tiềm năng

Là một trong những người khởi xướng Flavors Vietnam, Hảo Trần, CEO của Vietcetera, cho biết: "Tôi rất tự hào khi chứng kiến Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng phát triển từ một cuộc thi dành cho những đầu bếp trẻ thành một nền tảng kết nối và nuôi dưỡng thế hệ tài năng mới của ngành F&B Việt Nam. Mỗi mùa giải là một cơ hội để chúng tôi nhìn thấy những câu chuyện mới, những góc nhìn mới và những hương vị mới đang được viết nên bởi chính thế hệ đầu bếp hôm nay.

Flavors Vietnam luôn theo đuổi sứ mệnh tôn vinh và nâng tầm ẩm thực Việt Nam. Với Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng 2026, chúng tôi rất vui khi có Royal Arctika đồng hành cùng chung tầm nhìn, để tiếp tục trao cơ hội cho những người trẻ mang bản sắc Việt đến gần hơn với cộng đồng F&B và bạn bè quốc tế."

Giải thưởng xứng đáng với thử thách

Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng 2026 mang đến cơ cấu giải thưởng hấp dẫn dành cho ba gương mặt xuất sắc nhất, chưa bao gồm cúp, quà tặng từ nhà tài trợ và các quyền lợi truyền thông trên hệ sinh thái Vietcetera.

Quán quân Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng 2026 sẽ nhận cúp, giải thưởng hiện kim có giá trị 45.000.000 VNĐ, quà tặng đặc biệt từ nhà tài trợ, cùng một phim tài liệu ngắn và bài phỏng vấn chuyên đề độc quyền trên toàn bộ kênh của Vietcetera.

Á quân 1 nhận 25.000.000 VNĐ, cúp và bài phỏng vấn chuyên đề chung. Á quân 2 nhận 15.000.000 VNĐ, cúp và quà tặng từ nhà tài trợ.

Tất cả thí sinh chung kết sẽ nhận giấy chứng nhận từ ban tổ chức, bộ quà tặng từ nhà tài trợ và được giới thiệu trên các kênh mạng xã hội của Vietcetera.

Những người chiến thắng tại "Thử thách đầu bếp tiềm năng 2023" từ trái sang: Nguyễn Kim Quý, Trịnh Tuấn Dũng, Nguyễn Thế Sơn | Nguồn: Khooa Nguyễn cho Vietcetera

Đăng ký Rising Chefs Challenge 2026

Thử thách Đầu bếp Tiềm năng 2026 chính thức mở đơn đăng ký từ 11/07 đến 01/08/2026.

Cuộc thi dành cho thí sinh từ 19 đến 30 tuổi, đang sinh sống tại Việt Nam, có niềm đam mê với nấu nướng và ẩm thực. Đối tượng tham gia bao gồm học viên tại các trường nghề, trung tâm đào tạo ẩm thực, cũng như các đầu bếp đang làm việc tại nhà hàng, khách sạn, công ty cung cấp suất ăn hoặc các cơ sở F&B tương tự.

Nếu bạn là một đầu bếp trẻ có món ăn muốn kể về quê hương, ký ức và cách bạn nhìn thấy tương lai của ẩm thực Việt, đây là lúc đưa câu chuyện ấy ra khỏi căn bếp.

Bởi ẩm thực Việt Nam không chỉ được tạo nên bởi những món ăn đã nổi tiếng. Nó còn được viết tiếp bởi những người trẻ đang nấu, đang thử nghiệm và đang tìm cách đặt tên cho hương vị của thời đại mình.

Thử thách Đầu bếp Tiềm năng là sự kiện thuộc khuôn khổ chương trình Flavors Việt Nam 2026. Năm nay, sự kiện được đồng tổ chức bởi thương hiệu bia Royal Arctika, góp phần mang đến những trải nghiệm đặc sắc và lan tỏa văn hóa F&B Việt Nam.Thử thách Đầu bếp Tiềm năng 2026 chính thức mở đơn đăng ký từ 12/07 đến 02/08/2026, tìm hiểu chi tiết tại đây. Đăng ký tham gia TẠI ĐÂY.Vòng chung kết sẽ diễn ra vào:
Ngày 28/08/2026
Địa điểm: Trường Du lịch Saigontourist, Thành phố Hồ Chí Minh
Thưởng thức có trách nhiệm, 18+.
Không chia sẻ nội dung này cho người dưới 18 tuổi.

Nên nghỉ việc hay không, quyết định thế nào mới đúng?

Gấm Võ — Tue, 14 Jul 2026 00:03:00 +0000

Tôi có hai người bạn, tạm gọi là A và B.

A đã làm ở một công ty gần 6 năm. Mức lương không còn tăng đều mỗi năm, công việc cũng dần đi vào quỹ đạo. Mỗi lần lướt LinkedIn thấy bạn bè thông báo chuyển việc, A lại tự hỏi: “Mình có đang giậm chân tại chỗ không?”

Trong khi đó, B vừa nhận được lời mời làm việc với mức lương cao hơn 30%. Nhưng giữa bối cảnh nhiều doanh nghiệp cắt giảm nhân sự và tuyển dụng thận trọng, B cũng băn khoăn: đây là một bước tiến hay chỉ là quyết định vội vàng vì cảm giác chán công việc hiện tại?

Thoạt nhìn thì khác nhau, nhưng thực ra cả hai đều đang mắc kẹt ở cùng một câu hỏi: ở lại hay rời đi mới là lựa chọn tốt hơn?

Tôi tin không chỉ A hay B, rất nhiều người đi làm khác cũng đang đứng trước một “ngã hai đường” tương tự. Sau nhiều năm chứng kiến làn sóng Great Resignation (đồng loạt nghỉ việc), thị trường lao động xuất hiện những xu hướng khác như Quiet Quitting - nhân viên vẫn đi làm nhưng đã “nghỉ việc trong tâm trí” hoặc Conscious Unbossing - nhiều lao động trẻ chủ động từ chối con đường “làm sếp” để ưu tiên sự cân bằng và linh hoạt trong sự nghiệp. Bên cạnh đó, áp lực từ kinh tế, chi phí sinh hoạt và nhiều lý do bên lề khác cũng khiến quyết định ở lại hay rời đi trở nên khó khăn hơn.

Phần lớn lời khuyên khi này sẽ chia làm hai thái cực: hoặc “nếu không còn thấy hạnh phúc vào mỗi sáng thức dậy đi làm, nghỉ!” hoặc “bớt manh động, thời buổi này còn có việc làm đã là may”. Thực tế thì cả hai kiểu lời khuyên trên đều có thể sai nếu quyết định chỉ xuất phát từ cảm xúc nhất thời. Rời đi hay ở lại không quan trọng bằng việc bạn có chủ đích gì cho bước đi tiếp theo.

Vì sao rời đi chưa chắc đã hay?

Nếu tình yêu và hôn nhân có trường hợp “chán cơm thèm phở”, thì đi làm cũng xuất hiện một hiện tượng tương tự là Grass Is Greener - thấy cỏ nhà bên lúc nào cũng xanh hơn nhà mình. Chẳng hạn vì bất mãn với sếp, bạn quyết định đổi luôn sếp thay vì học cách quản trị với cấp trên. Đây là giải pháp “đổi chỗ đổi người” thay vì thứ cần làm là đổi tư duy. Vấn đề cũ hoàn toàn có thể lặp lại ở môi trường mới.

Học cách đổi tư duy trước khi đổi chỗ đổi người. | Nguồn: Lorman Blog

Bước vào một tổ chức nghĩa là bạn và tất cả những người trong vòng tròn đó - gồm sếp, đồng nghiệp,... đang lướt trên cùng một con tàu. Khi con tàu có dấu hiệu chòng chành, mong muốn rời đi và “bơi” đến những miền đất hứa khác hoàn toàn dễ hiểu. Còn với những người quyết định ở lại, biến động, mặt khác lại có tiềm năng trở thành “thời điểm vàng” để họ thăng chức, thử sức ở những vị trí mới, cao hơn - bình thường vốn sẽ mất vài năm xếp hàng chờ đợi.

Ở lại có là viễn cảnh đẹp đẽ?

Ở chiều ngược lại, lựa chọn “an phận thủ thường” đôi khi cũng để lại rủi ro nếu lý do không xuất phát từ việc phát triển bản thân.

Rất nhiều người gặp phải tình trạng với số năm kinh nghiệm thì tăng lên nhưng kỹ năng thì chững lại. Thị trường lao động hiện tại đúng là e ngại những CV nhảy việc liên tục mà không có lý do. Nhưng cũng không khỏi hoang mang với những ứng viên gắn bó quá lâu ở một vị trí mà năng lực gần như khó nói.

Lựa chọn “an phận thủ thường” đôi khi cũng để lại rủi ro nếu lý do không xuất phát từ việc phát triển bản thân. | Nguồn: Unsplash

Trước khi quyết định ở lại hay rời đi, kiểm tra xem bạn đã có đủ những thứ này chưa?

Người ta thường nói đừng mua nhà khi đang phấn khích và đừng bán cổ phiếu khi đang hoảng loạn, vì cảm xúc là một cố vấn tài chính rất tệ. Thế nên với sự nghiệp - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính - bạn cũng nên cân nhắc kĩ trước khi nộp đơn, bằng cách kiểm tra kĩ xem mình đã có hay chưa những nền tảng sau đây:

1. Nền tảng kỹ năng (Transferable Skills)

Không phải bất kỳ một điều gì khác, Transferable Skills mới là thứ đồng hành cùng bạn từ công ty này sang công ty khác - những kỹ năng có thể chuyển đổi và phát huy giá trị ở hầu hết mọi môi trường làm việc. Hãy dành một ít thời gian đánh giá lại bộ kĩ năng này.

Một cách đơn giản để tự đánh giá là thử mở một vài tin tuyển dụng cho vị trí mình mong muốn trên LinkedIn hoặc một vài trang tìm việc làm uy tín khác. Những kỹ năng nào liên tục xuất hiện trong yêu cầu tuyển dụng? Bạn đang sở hữu bao nhiêu trong số đó? Nếu ngày mai rời công ty hiện tại, đâu là những kỹ năng vẫn đủ sức giúp bạn tìm được một công việc mới? Ví dụ, khả năng giao tiếp tốt sẽ vẫn là lợi thế dù bạn làm ở startup hay tập đoàn. Kỹ năng quản lý thời gian, xử lý khủng hoảng, làm việc nhóm, giải quyết xung đột hay tư duy phản biện cũng vậy. Chúng giống như “đồng tiền mạnh” trong thị trường lao động: đi đâu cũng có giá.

2. Nền tảng tài chính (Financial Runway)

Có một nghịch lý là rất nhiều người nghỉ việc vì muốn cuộc sống tốt hơn, nhưng lại bước vào công việc mới trong trạng thái không có quyền lựa chọn. Lý do đơn giản là vì… hết tiền. Trong tài chính cá nhân, Financial runway (đường băng tài chính) là số tháng bạn có thể duy trì mức sống hiện tại khi dòng thu nhập chính bị ngắt đột ngột.

Không chỉ giúp bạn “sống qua ngày”, có cơm ăn áo mặc hay trà sữa rủng rỉnh trong thời gian chờ công việc mới, đường băng tài chính dài hay ngắn còn quyết định thế chủ động của bạn trong buổi phỏng vấn và deal lương. Nếu khoản tiết kiệm chỉ đủ sống thêm 1 tháng, áp lực cơm áo gạo tiền sẽ buộc bạn phải gật đầu với bất kỳ lời mời làm việc nào đến trước, ngay cả khi nó không thực sự phù hợp và phúc lợi cũng không đáp ứng nhu cầu của bạn. Ngược lại, một đường băng từ 4-6 tháng mua cho bạn sự kiên nhẫn, dám đặt câu hỏi, dám thương lượng, hoặc thậm chí giúp bạn đủ dũng khí từ chối những lựa chọn “ối giời ơi” và chờ đợi một cơ hội thực sự xứng đáng hơn.

Nguồn: Holborn Assets Asia

3. Nền tảng môi trường (Cultural fit)

Không có môi trường nào hoàn hảo, chỉ có môi trường phù hợp.

Vài người đánh giá một công ty bằng một vài yếu tố bề nổi: văn phòng đẹp, pantry đầy ắp đồ ăn, đãi ngộ tốt hay đồng nghiệp thân thiện. Cũng quan trọng, nhưng chưa đủ để kết luận đây là nơi dành cho bạn.

Sự hòa hợp văn hóa sâu sắc nằm ở cách tổ chức vận hành: Giá trị cốt lõi của công ty có đồng điệu với hệ giá trị cá nhân của bạn không? Phong cách quản lý của sếp là trao quyền (empowerment) hay kiểm soát chi tiết (micromanagement)? Cơ chế ghi nhận thành tích dựa trên năng lực thực tế hay các mối quan hệ?

Cultural fit thực sự diễn ra là khi bạn tự nhìn lại môi trường hiện tại và hỏi rằng: Mình phù hợp điều gì và yếu tố nào khiến mình ngột ngạt? Nếu những điểm “không hợp” xuất phát từ văn hóa doanh nghiệp, cách quản lý hay giá trị cốt lõi của tổ chức, khả năng cao bạn cũng nên ưu tiên những tiêu chí này khi tìm công việc tiếp theo. Còn nếu vấn đề nằm ở chính cách mình làm việc, rất có thể nó sẽ tiếp tục lặp lại, dù bạn đổi sang công ty thứ hai hay thứ ba hay thứ n+ đi chăng nữa.

4. Định hướng dài hạn (Long-term direction)

Cuối cùng, sự nghiệp không hẳn là một chiếc thang: nhân viên -> trưởng phòng -> quản lý -> giám đốc - như Corporate Ladder - mô hình chiếc thang sự nghiệp quen thuộc mà nhiều thế hệ theo đuổi. Đôi khi, đi ngang để học một kỹ năng mới hay chuyển sang một môi trường phù hợp hơn cũng là một bước tiến khôn ngoan.

Thật ra với nhiều người ngay cả kế hoạch sự nghiệp 06 tháng tiếp theo vẫn còn là dấu chấm hỏi, nên bức tranh 5 năm tới họ muốn vẽ gì càng khó trả lời. Định hướng dài hạn không nhất thiết phải là một bản kế hoạch dày công chi tiết, mà là sự thấu hiểu về giai đoạn cuộc sống mà bạn đang thuộc về. Bạn đang ở giai đoạn bứt tốc trước tuổi 35 (sẵn sàng đánh đổi thời gian, công sức lấy sự thăng tiến, chịu áp lực cao) hay giai đoạn “tích hợp” (ưu tiên sự cân bằng, sức khỏe tinh thần và gia đình)? Mỗi quyết định đi hay ở phải phục vụ trực tiếp cho mục tiêu tối thượng của giai đoạn đó thì mới có ý nghĩa.

Nếu mục tiêu của bạn là muốn một công việc vừa lương cao, vừa ít áp lực, vừa học được nhiều, vừa gần nhà, vừa cân bằng cuộc sống,... thì làm gì có. Mỗi giai đoạn chỉ nên xác định một hoặc vài mục tiêu ưu tiên thôi, quyết định ở lại hay rời đi sẽ dễ dàng hơn.

Định hướng dài hạn ở đây có thể hiểu đơn giản là mong muốn về cuộc sống mà bản thân muốn nó theo đuổi. | Nguồn: Unsplash

Cuối cùng, làm gì để quyết định không đi kèm hối tiếc?

Bước 1: Thẳng thắn và thành thật

Viết ra tất cả những điều khiến bạn muốn nghỉ việc. Deadline? Kiểu gì ít nhiều cũng gặp ở chỗ mới. KPI? Khó nói. Đồng nghiệp hay sếp toxic? Nên suy nghĩ. Viết ra giúp bạn phân biệt đâu là thứ mình chỉ đang muốn “chạy trốn”, đâu mới là điều thực sự cần tìm kiếm ở công việc tiếp theo.

Bước 2: Tối ưu hóa lựa chọn ở lại

Để “rời đi” là phương án cuối cùng khi mọi nỗ lực tối ưu hóa tại chỗ đã thất bại.

Trước khi nộp đơn, thử xin đảm nhận một dự án mới, chuyển phòng ban hoặc trao đổi thẳng thắn với quản lý về lộ trình phát triển. Biết đâu điều bạn cần không phải là một công ty mới mà chỉ là một “làn gió mới” nhẹ nhàng thổi qua thì sao.

Bước 3: Rời đi trong văn minh

Trái Đất coi vậy chứ nhỏ, nhất là trong cùng một ngành. Hôm nay là đồng nghiệp, vài năm nữa có thể là đối tác, khách hàng hoặc người phỏng vấn bạn. Vì vậy, dù bất mãn đến đâu cũng đừng đốt cầu. Hãy rời đi vì nhìn thấy một tương lai tốt hơn, chứ đừng ôm “mũi tên uất hận’’ vì muốn thoát khỏi thực tại tồi tệ.

Gen Alpha và câu chuyện "lèo lái" hướng đi của 5 thị trường lớn

Ngọc Thùy — Tue, 14 Jul 2026 06:05:00 +0000

Thế hệ Alpha và câu chuyện thời đại số

Trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, sự thống trị của mạng xã hội, đại dịch, khủng hoảng khí hậu và sự bất ổn kinh tế toàn cầu tưởng chừng như là bối cảnh của một bộ phim khoa học viễn tưởng pha chút hậu tận thế. Nhưng thật ra đó là những thứ mà Gen Alpha đã phải trải qua khi sinh ra và lớn lên trong suốt giai đoạn đầy biến động này. Là thế hệ đầu tiên tiếp xúc với công nghệ từ trong “trứng nước” và được quan sát những thách thức toàn cầu đang diễn ra phần nào định hình đặc điểm của những đứa trẻ sinh ra từ năm 2010 đến 2025 này.

Gen Alpha đã sớm trở thành một lực lượng tiêu dùng độc lập

Trong khi thế hệ 8x phải học cách làm quen với mạng không dây khi bước ra từ những chiếc điện thoại bàn và những bức thư tay, Gen Z phải liên tục phát triển và tìm cách định hình thế giới số, thì Gen Alpha chính là thế hệ thụ hưởng và coi thế giới số chính là môi trường sống tự nhiên.

Chính môi trường phát triển nhanh chóng đã tạo nên một thế hệ có hành vi tiêu dùng và khả năng tác động đến thị trường sớm hơn nhiều so với các thế hệ trước. Theo báo cáo của PwC công bố ngày 11/3 vừa qua, có đến 89% trẻ từ 13 đến 14 tuổi sở hữu smartphone riêng. Trong khi đó, 97% trẻ từ 7 đến 14 tuổi cho biết từng tự quyết định mua ít nhất một món đồ. Những con số gần như tuyệt đối này cho thấy Gen Alpha không còn đơn thuần là nhóm trẻ em phụ thuộc vào quyết định của bố mẹ mà đã trở thành một lực lượng tiêu dùng có tiếng nói riêng trong thị trường.

Nguồn: Pexels

Ảnh hưởng đó được dự báo sẽ còn tăng mạnh trong những năm tới. Theo Mastercard, Gen Alpha sẽ tạo ra khoảng 5,5 nghìn tỷ USD sức ảnh hưởng kinh tế toàn cầu vào năm 2029. Không chỉ vậy, Gen Z và Gen Alpha đang chuyển dịch từ vai trò người tiêu dùng nội dung số sang người đồng sáng tạo truyền thông, góp phần tạo ra xu hướng thay vì chỉ tiếp nhận chúng.

Khi một thế hệ lớn lên trong môi trường số bắt đầu có sức mua và khả năng ảnh hưởng đến quyết định tiêu dùng, thứ mà Gen Alpha thay đổi không chỉ là những sản phẩm được bán ra mà còn là cách các doanh nghiệp thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu và vận hành cả một thị trường. Vì vậy, hiện nay đang có một số thị trường riêng đã được “đo ni đóng giày” cho thế hệ tiềm năng này.

Các thị trường nào đang được định hình để phù hợp với thế hệ lãnh đạo tiếp theo?

1. Thị trường Metaverse

Metaverse được hiểu là một mạng lưới không gian kỹ thuật số 3D nơi người dùng có thể tương tác, làm việc, giải trí với nhau thông qua danh tính ảo. Đây cũng là một trong những thị trường mới xuất hiện dạo gần đây cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế số.

Nguồn: Marie Claire

Theo báo cáo của Gamefam, Gen Alpha dành trung bình từ 3 đến 4 giờ một ngày trên các nền tảng như Roblox và Fortnite. Con số đó hơn hẳn 43% tổng thời gian mà thế hệ này thường dành cho TikTok và YouTube cộng lại. Chính thời gian hiện diện càng nhiều trong thế giới số kéo theo các nhu cầu về vật phẩm ảo hay các trải nghiệm ngày càng tăng.

Điều này phần nào lý giải cho lý do các hàng hóa ảo, vật phẩm game hay công nghệ, hình ảnh, câu chuyện của thế giới ảo ngày càng được đầu tư mạnh. Do nhu cầu tăng cao của thế hệ Gen Alpha về việc giải trí, kết nối cũng như xây dựng một danh tính trên thế giới ảo ngày càng tăng cao. Với các doanh nghiệp thì Metaverse không chỉ là một ý tưởng công nghệ đơn thuần nữa mà còn là thị trường được xây dựng riêng cho thế hệ khách hàng đầu tiên lớn lên cùng thế giới số.

2. Thị trường EdTech

Bên cạnh việc thị trường Metaverse ngày càng phát triển, ngành giáo dục cũng không thể nào ở mãi với hình thức giảng dạy truyền thống được mà phải tích hợp cả các công nghệ tiên tiến để có thể đáp ứng những nhu cầu của thế hệ mới. Nhiều dự báo cho rằng quy mô thị trường Edtech sẽ đạt khoảng 142,37 tỷ USD vào năm 2023. Những tiện nghi đã và sẽ được áp dụng cho các cấp giáo dục, đặc biệt là chuẩn bị sẵn sàng một môi trường học tập số dành riêng cho thế hệ Gen Alpha.

Nguồn: The Renaissance Network

Có thể thấy rằng, giáo dục dần không chỉ cạnh tranh ở lượng kiến thức nữa mà còn ở trải nghiệm của người học. Việc gamification, AI hay cá nhân hóa không còn là một tính năng bổ sung cho lĩnh vực này nữa mà đang dần trở thành một tiêu chuẩn mới cho ngành giáo dục.

3. Thị trường Fintech

Lớn lên trong nền kinh tế khủng hoảng trầm trọng ở mức độ toàn cầu, nhiều ba mẹ Gen Y, Gen Z đã tiến hành giáo dục tài chính từ sớm cho con mình. Cùng với sự trợ giúp của công nghệ, một Google Sheet trên máy tính bảng có lẽ sẽ không còn là công cụ riêng đối với dân văn phòng mà thậm chí sẽ được một cô cậu bé 11, 12 tuổi tận dụng như một cách quản lý tài chính tối ưu.

Theo Attest, 54% thế hệ thiếu niên Alpha tại Anh có tài khoản tiết kiệm, 52,5% có tài khoản ngân hàng, 49,5% có thẻ tín dụng và 37% sở hữu ngân hàng điện tử. Những con số này phần nào dự báo về việc quản lý tài chính với sự hỗ trợ của công nghệ số đang là một kỹ năng được hình thành từ rất sớm.

Nguồn: Attest

Điều này cũng mở ra cơ hội cho các sản phẩm Fintech hướng đến nhóm khách hàng trẻ tuổi. Thị trường tài chính có thể không chỉ cạnh tranh để hút người trưởng thành mà còn để hút những người khách hàng đầu tiên của thế hệ tương lai.

4. Thị trường Kinh tế Sáng tạo Nhí (Kidfluencer Economy)

Siêu sao nhí Pamyeuoi với hàng triệu người theo dõi và đem về nguồn thu nhập khủng cho gia đình từ khi là một đứa trẻ. | Nguồn: pamyeuoi

Theo một nghiên cứu từ Pew Research Center về thói quen xem Youtube của trẻ em Mỹ, lượt xem từ các video có trẻ em dưới 13 tuổi cao gấp 3 lần các loại video khác. Không chỉ vậy, trong danh sách “Những Youtuber kiếm tiền nhiều nhất” của năm 2026 vừa qua xuất hiện những cái tên nhí như cô bé Nastya với 126 triệu người đăng ký hay Ryan Kaji với kênh youtube có 39 triệu người đăng ký. Đây là những con số khủng đối với cả các nhà sáng tạo nội dung tầm cỡ và dày dặn kinh nghiệm chứ chưa nói đến việc nó được thiết lập bởi Gen Alpha.

Những video thường nhật về cuộc sống, từ đi học, đi chơi đều trở thành một nơi để các “kid influencers” này đầu tư vào và tạo ra lợi nhuận khủng. Không chỉ đứng từ góc độ của người sáng tạo, khách hàng chính của nền kinh tế này còn là các cô bé, cậu bé đồng trang lứa khi dành hàng giờ để tiêu thụ các nội dung tưởng chừng như đơn giản. Trong tương lai, có thể đây sẽ tiếp tục trở thành một thị trường tốt để đầu tư và phát triển cho thế hệ Gen Alpha.

5. Thị trường làm đẹp

Nguồn: The Business of Fashion

Hàng loạt bài báo điều tra từ các trang báo lớn nhất thế giới này đã phỏng vấn các bác sĩ da liễu và CEO của các hãng mỹ phẩm về việc các thương hiệu (như Drunk Elephant) đang phải thích nghi ra sao trước việc Gen Alpha càn quét cửa hàng của họ. Theo một số trang báo, một xu hướng đáng lo ngại được nêu ra là có trẻ em ngày càng bị thu hút bởi cách sản phẩm chăm sóc da được thiết kế cho người lớn kể cả việc các sản phẩm gây hại cho sức khỏe làn da của chúng. Cụm từ “Sephora Kids” được dùng một cách ví von về những khách hàng nhí đang dần định hình lại thị trường skincare vốn dành cho đối tượng tuổi teen trở lên.

Kết

Trong khi chúng ta còn đang bận rộn làm người sản xuất trung thành cho nền thị trường hiện tại thì Gen Alpha đã bắt đầu trở thành những khách hàng tiềm năng. Từ kinh tế, giáo dục, giải trí đến việc sáng tạo và chăm sóc vẻ ngoài đều đang có sự góp mặt của thế hệ 2010 - 2025 tham gia vào việc tiêu thụ và định hình. Việc hiểu và đáp ứng được nhu cầu của tệp khách hàng này có lẽ là một điều gần như thiết yếu để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua kinh tế số của thập kỷ tới.

Khi nghề nghiệp xác quyết bỗng không còn ý nghĩa

Hướng nghiệp Sông An — Wed, 15 Jul 2026 11:37:35 +0000

Có một kiểu mệt mỏi không đến từ deadline, cũng không phải vì làm việc quá sức. Đó là cảm giác mỗi sáng thức dậy, bạn vẫn đi làm đúng giờ, vẫn hoàn thành công việc, vẫn nhận lương đều đặn… nhưng dần không còn tìm thấy lý do để hào hứng với công việc mà mình từng rất chắc chắn sẽ theo đuổi.

Dù là một người học tập, làm việc trong nước hay du học sinh học tập và sinh sống tại nước ngoài, và dù ở bất kỳ lĩnh vực nào, điểm chung trong câu chuyện của họ chính là: sau một khoảng thời gian làm việc, họ chợt nhận ra công việc mà họ hằng theo đuổi không thực sự là điều mình mong muốn.

Tôi từng nghĩ đây là một trải nghiệm hiếm gặp. Nhưng càng trò chuyện với bạn bè và những người trẻ đang đi làm, tôi càng nhận ra mình nghe câu chuyện này nhiều hơn tưởng tượng.

Sự mệt mỏi đôi khi không đến từ khối lượng công việc, mà từ cảm giác ta không còn biết mình đang cố gắng vì điều gì. | Nguồn: Ron Lach/Pexels

Một người bạn của tôi từng dành gần mười năm để theo đuổi ngành tài chính.

Bạn miệt mài đi thẳng trên con đường hướng đến mục tiêu đã chọn, từ việc nỗ lực ở những năm cấp 3 để được thi vào chương trình Tài chính tại một trường Đại học nổi tiếng, tham gia những dự án nghiên cứu khi đang là sinh viên, lấy chứng chỉ chuyên ngành, đến tìm kiếm những cơ hội thực tập chất lượng.

Công sức và sự tập trung đã được đền đáp khi bạn ứng tuyển thành công vào một vị trí với mức lương cao khi vừa tốt nghiệp.

Những tưởng bản thân sẽ tiếp tục gặt hái quả ngọt trên con đường này, thế nhưng càng làm lâu, bạn càng nhận ra công việc này không thật sự phù hợp với mình. Những con số, công thức, mô hình mà bạn đã dành thời gian học tập, nghiên cứu suốt bao năm nay giờ lại trở nên khô khan, nhàm chán và không hề gợi lên một chút hứng thú nào trong công việc. Tuy có một vị trí công việc đáng mơ ước, bạn lại chẳng có động lực để đi làm mỗi sáng.

Một người bạn khác của tôi lại đi theo một hành trình gần như ngược lại, dù kết quả cuối cùng vẫn là cảm giác xa lạ với chính công việc mình đang làm.

Bạn đã sớm nhận ra bản thân mình không quá hứng thú với ngành kế toán. Tuy nhiên, vì không tìm ra một phương án khác để cân nhắc, bạn vẫn chọn theo học và làm việc trong ngành này, một phần vì tính ổn định của công việc, và phần còn lại nhờ có sự cổ vũ của gia đình vốn cũng có nhiều người làm công việc kế toán.

Thế nhưng, trong công việc hiện tại, bạn “vật lộn” để đến công ty vào buổi sáng, và ngóng chờ đến lúc ra về. Bạn cố gắng làm đúng trách nhiệm của mình mà không có kế hoạch phát triển bản thân, năng lực chuyên môn. Bạn nhận ra rằng trong một thời gian dài, mình đã rơi vào chế độ “lái tự động” – chế độ lười biếng của não bộ, để thói quen và lối mòn dẫn dắt thay vì suy nghĩ hay tập trung cao độ.

Hai câu chuyện khác nhau, nhưng đều dẫn đến cùng một câu hỏi: Điều gì khiến một công việc từng rất chắc chắn bỗng trở nên xa lạ với chính người đã lựa chọn nó?

Lý do nào đưa đến kết quả này?

Với người bạn đầu tiên, sau khi dành rất nhiều thời gian để tự vấn bản thân, bạn nhận ra rằng lý do ban đầu khiến mình chọn theo lĩnh vực tài chính là lương cao. Cuộc sống mới ở xứ lạ với nhiều khó khăn tài chính đã hình thành trong bạn niềm thôi thúc kiếm thật nhiều tiền để giúp đỡ gia đình. Mong ước mạnh mẽ đó đã dẫn dắt bạn suốt một chặng đường dài nhưng ước mơ đó cũng nhanh chóng cạn kiệt khi không được nuôi dưỡng bằng những yếu tố nội tại có tính bền vững.

Sau rất nhiều lần nhìn lại bản thân, người bạn đầu tiên nhận ra điều đã dẫn dắt mình suốt những năm tuổi trẻ là mong muốn kiếm thật nhiều tiền để gia đình có cuộc sống tốt hơn.

Đó là một động lực hoàn toàn chính đáng. Thậm chí, chính động lực ấy đã giúp bạn kiên trì học tập, vượt qua nhiều thử thách và đạt được mục tiêu mình từng đặt ra. Nhưng rồi, khi cuộc sống dần ổn định hơn, mục tiêu ấy không còn đủ sức nâng đỡ hành trình nghề nghiệp về sau.

Công việc có thể mang lại sự ổn định, nhưng không phải lúc nào cũng là yếu tố đủ để duy trì động lực lâu dài. | Nguồn: Anntarazevich/Pexels

Với người bạn thứ hai, vấn đề lại là bạn cũng không nhìn thấy một lựa chọn nào khác rõ ràng hơn ngoài chuyện bạn biết mình không thích ngành kế toán. Giữa nhiều ngã rẽ, bạn chọn con đường an toàn nhất: một ngành học ổn định, có nhiều người thân theo đuổi và hứa hẹn một tương lai ít rủi ro. Quyết định ấy đủ hợp lý để bắt đầu, nhưng không đủ thuyết phục để duy trì động lực trong nhiều năm sau đó.

Cả hai câu chuyện đều không phải trường hợp cá biệt.

Phần đông trong chúng ta lựa chọn hướng đi nghề nghiệp dựa vào những “quả ngọt” như lương cao, sự ổn định, công ty nổi tiếng, mà không cân nhắc đến gốc rễ của mình gồm các yếu tố như: Sở thích, Khả năng, Cá tính và Giá trị nghề nghiệp.

Nói cách khác, mỗi người buộc phải có năng lực thấu hiểu bản thân trước khi chọn nghề, nhưng chúng ta lại làm ngược lại – chọn nghề trước, và không nắm chắc được liệu rằng ta có thể đi đường dài với nghề nghiệp đó hay không.

Điều khó nhận ra là có những công việc bạn hoàn toàn đủ năng lực để làm, nhưng lại không đủ phù hợp để gắn bó lâu dài. Cứ như vậy, chúng ta mải miết trên con đường sự nghiệp “tưởng chừng là phù hợp”, cho đến khi yếu tố “năng lực” không còn đủ sức để tiếp tục nâng đỡ bản thân đi xa hơn trên con đường sự nghiệp. Đây cũng chính là tình huống mà cả hai người bạn của tôi gặp phải khi bỏ qua sự thấu hiểu bản thân để lựa chọn ngành nghề.

Để có thể thu hoạch “quả ngọt” sự nghiệp lâu dài, điều cơ bản nhất mà chúng ta phải lưu tâm chính là có một công việc phù hợp với sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp của bản thân.

Hiểu bản thân cũng là một kỹ năng nghề nghiệp

Nếu bạn đọc đến đây và thấy đâu đó hình ảnh của mình trong những câu chuyện trên, điều đó không có nghĩa bạn phải nghỉ việc hay chuyển nghề ngay lập tức.

Bởi hiểu bản thân cũng là một kỹ năng, và giống như mọi kỹ năng khác, nó đòi hỏi thời gian để luyện tập. Không phải câu hỏi nào cũng có câu trả lời ngay trong một buổi tối, và không phải lúc nào bạn cũng cần đưa ra một quyết định lớn ngay lập tức.

Thay vì vội vàng kết luận, bạn có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ: ghi lại lúc nào mình thấy hứng thú nhất trong ngày làm việc, lúc nào mình thấy kiệt sức nhất, điều gì khiến mình muốn tiếp tục, và điều gì khiến mình chỉ đang cố gắng cho xong.

Và trước khi đưa ra một quyết định nghề nghiệp, đôi khi điều cần thiết hơn là cho bản thân một khoảng dừng để nhìn lại:

Điều gì từng khiến bạn lựa chọn công việc này?
Điều gì đang khiến bạn dần mất động lực?
Và đâu là những giá trị bạn thật sự mong muốn tìm thấy trong hành trình nghề nghiệp của mình?

Dành thời gian nhìn lại bản thân là một phần quan trọng trong quá trình phát triển nghề nghiệp. | Nguồn: Marcos Paulo Prado/Unsplash

Những câu hỏi ấy hiếm khi có câu trả lời ngay lập tức. Nhưng chúng xứng đáng được đặt ra trước khi sự mệt mỏi kéo dài biến thành cảm giác mắc kẹt.

Đó cũng là lý do cộng đồng Vững tâm đi làm được xây dựng như một không gian để những người trẻ có thể cùng nhau chia sẻ những băn khoăn trong công việc, lắng nghe nhiều góc nhìn khác nhau và từng bước hiểu rõ bản thân hơn trên hành trình sự nghiệp.

Bởi đôi khi, điều đáng tiếc nhất không phải là chọn nhầm nghề, mà là dành quá nhiều năm để chứng minh mình có thể làm tốt một công việc, trước khi kịp tự hỏi liệu đó có thật sự là công việc mình muốn gắn bó lâu dài hay không.

Nội dung dựa trên bài viết của Minh Thảo, biên tập bởi Thanh Tâm từ Hướng nghiệp Sông An.

5 Câu hỏi bạn cần trả lời trước khi quyết định đi du lịch biển

Gấm Võ — Thu, 16 Jul 2026 02:30:47 +0000

Du lịch biển chưa bao giờ hạ nhiệt, nhất là trong những ngày hè oi bức và nhu cầu “trốn nóng” tăng cao. Theo số liệu thống kê, chỉ trong nửa đầu năm 2026, Phú Quốc đã đón hơn 5,7 triệu lượt khách, tăng 30,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Phú Quý ghi nhận hơn 126.000 lượt khách với những tuyến tàu cao tốc thường xuyên kín chỗ. Ở Nha Trang, bến tàu du lịch cũng phục vụ trung bình khoảng 6.000 lượt khách mỗi ngày, cuối tuần thậm chí có thể vượt 10.000 lượt.

Tuy nhiên, đi cùng với sự bùng nổ đó, vài năm trở lại đây, chúng ta cũng chứng kiến không ít những tai nạn liên quan đến đường thủy, mới đây nhất là vụ lật ca nô nghiêm trọng tại đặc khu Phú Quốc. Đi du lịch vốn là để tận hưởng, trải nghiệm, chẳng ai mong muốn xảy ra những sự cố đáng tiếc thế này. Vậy nên trước khi đặt chân lên bất kỳ phương tiện du lịch sông nước, biển đảo nào, chúng ta cũng cần tự đi tìm đáp án cho một vài câu hỏi dưới đây.

1. Mình sẽ di chuyển bằng phương tiện gì?

Mỗi địa điểm bạn lui tới sẽ có đặc thù trải nghiệm đi lại khác nhau. Đi miền Tây, bạn có thể ngồi xuồng ba lá, ghe, vỏ lãi hoặc phà, khác với đi Phú Quý thường là tàu cao tốc hoặc ca nô. Tham quan vịnh Nha Trang, Hạ Long,... có tàu du lịch, tàu đáy kính hoặc tender, nhưng với các hang động như Tràng An, Tam Cốc,... thì phương tiện phổ biến là thuyền chèo tay. Có sự tìm hiểu về cách thức di chuyển sẽ giúp bạn chủ động hơn trong một số trường hợp cần ứng biến khẩn cấp.

Lấy ca nô làm ví dụ. Chỉ riêng phương tiện này đã có nhiều thiết kế phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau: ca nô thể thao/giải trí, ca nô kéo phao chuối, ca nô chở khách du lịch, ca nô cứu hộ…., với thiết kế kín hoặc hở. Ông Trần Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết: “Thiết kế kín hay hở không phải là yếu tố quyết định chung cho mọi loại tàu. Mỗi mẫu tàu có đặc điểm kết cấu khác nhau và phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tương ứng về ổn định, tính nổi và khả năng khai thác an toàn.” Mỗi thiết kế có ưu, nhược điểm khác nhau, tuy nhiên, thiết kế kín sẽ gây một chút khó khăn cho du khách trong những tình huống nguy hiểm.

Vì vậy, hãy hỏi thật kĩ bên cung cấp và tự mình tìm hiểu thêm để có những hình dung nhất định và lựa chọn phương tiện phù hợp theo nhu cầu. Trong trường hợp đã xuống thuyền, trước lúc rời bến, hãy nhìn trần thuyền, các lối thoát hiểm bên hông và cách di chuyển thuận tiện nhất từ vị trí ngồi của mình. Cũng đừng quên đọc các hướng dẫn an toàn nếu có nhé.

Khi xuống tàu, hãy nhìn trên trần, các lối thoát hiểm bên hông và cách di chuyển thuận tiện nhất từ vị trí ngồi của mình. | Nguồn: Sông Lô

2. Sự an toàn của bạn đang phó mặc cho ai? Phương tiện đã có giấy phép hợp lệ?

Đối với các phương tiện ca nô hoặc thuyền ra biển, thường hành khách sẽ chỉ biết đến thuyền trưởng và hướng dẫn viên. Nhưng bên cạnh đó còn có các thuyền viên hỗ trợ bạn trong suốt hành trình.

Nhớ mặt những người chịu trách nhiệm cho trải nghiệm và sự an toàn của bạn là điều vô cùng cần thiết. Bạn sẽ biết cần phải liên hệ ai trong những trường hợp như thiếu áo phao, cửa khoang bị kẹt,... hay bất cứ dấu hiệu bất thường nào khác trong chuyến đi của mình.

Ngoài ra, sự an toàn của bạn còn phụ thuộc vào phương tiện đưa đi đón về. Theo quy định, các phương tiện chở khách phục vụ du lịch phải đáp ứng các yêu cầu về đăng kiểm, đăng ký và giấy phép hoạt động tùy theo loại hình khai thác. Thực tế là vẫn tồn tại không ít phương tiện hoạt động tự phát hoặc đã được hoán cải nhưng chưa hoàn tất các thủ tục cần thiết.

Là hành khách, bạn hoàn toàn có thể hỏi đơn vị vận hành về giấy phép hoạt động hoặc tình trạng đăng kiểm của phương tiện, đặc biệt nếu thuê tàu hoặc ca nô riêng. Một đơn vị nếu làm ăn chuyên nghiệp thường sẽ không có lý do gì né tránh những câu hỏi này.

3. Xem dự báo thời tiết thôi thì có đủ?

Trong những vụ lật tàu, lật ca nô nghiêm trọng, chúng ta thường nghe những lời tường thuật như: "Trời đang nắng đẹp thì bỗng nổi gió" hay "Thời tiết chuyển biến rất nhanh". Vậy nếu chúng ta kiểm tra ứng dụng thời tiết và thấy rằng hôm nay nắng đẹp thì không đồng nghĩa thực tế 100% sẽ như vậy.

Trước khi lên đường, ngoài việc kiểm tra xem có mưa bão hay áp thấp nhiệt đới, bạn cũng nên theo dõi các bản tin dự báo biển từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thông báo của Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tại địa phương hoặc Cảng vụ, Bộ đội Biên phòng nếu khu vực đó đang có cảnh báo hạn chế hoặc tạm dừng tàu thuyền hoạt động.

Nếu cần thiết, hãy hỏi thêm đơn vị vận hành về lộ trình, những đoạn biển có thể xuất hiện sóng lớn để có thể chuẩn bị trước tâm lý.

4. Áo phao có cứu được mình?

Có, nhưng không phải trong tất cả trường hợp.

Trong vụ lật tàu khiến 34 người thiệt mạng vào năm 2025 ở Hạ Long, thông tin cho biết có đến 80-90% nạn nhân được đưa từ trong tàu ra đều mặc áo phao. Nghĩa là trước đó thuyền trưởng đã cảnh báo hành khách mặc áo phao sẵn sàng ứng phó tình huống bất lợi.

Thực chất, theo Thông tư 15/2012 của Bộ Giao thông vận tải, chỉ có hành khách đi trên phương tiện di chuyển ngang sông thì mới bắt buộc phải mặc áo phao suốt hành trình, còn lại đi đường dài chỉ phải mặc khi có nguy cơ mất an toàn và thuyền trưởng sẽ hướng dẫn.

Áo phao được thiết kế bằng vật liệu không thấm nước, có độ nổi cao. Tuy nhiên, mặc áo phao cũng chiếm một khoảng không gian xung quanh khiến cơ thể bị vướng víu. Khi ở trong một không gian chật hẹp như cabin tàu thuyền, nếu gặp sự cố đắm tàu, việc mặc áo phao có thể vô tình khiến cơ thể không thể cử động linh hoạt, khó chui qua các khoảng trống, ô cửa để thoát hiểm. Hoặc trong trường hợp cửa thoát hiểm chìm dưới nước cần lặn xuống để bơi qua, áo phao sẽ khiến cơ thể ta bị đẩy ngược, chèn ép lên trần cabin, nguy cơ tử vong do đuối nước tăng cao hơn. Đó là lý do mà việc xác định lối thoát hiểm rất quan trọng như tác giả đã đề cập ở câu hỏi 1.

Phải mặc áo phao xuyên suốt trong phương tiện có thiết kế mở. Còn đối với không gian kín, cần cân nhắc tìm lối thoát hiểm, cầm chặt phao cứu sinh và mặc vào ngay khi thoát ra. | Nguồn: Stepbystep

5. Chuẩn bị gì phòng trường hợp xảy ra sự cố?

Theo ông Trần Việt Phường - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL): “Điều đáng lo nhất, nhiều người chỉ quan tâm đến an toàn sau khi xảy ra tai nạn. Trong khi đó, an toàn phải được chuẩn bị ngay từ trước khi phương tiện rời bến. Đây là nguyên tắc không thể xem nhẹ trong hoạt động du lịch.”

Sự chuẩn bị ở đây đôi khi bắt đầu từ những việc rất nhỏ như cất điện thoại vào túi chống nước, lưu sẵn số của đơn vị tổ chức tour, Bộ đội Biên phòng hoặc lực lượng cứu hộ địa phương nếu đi tự túc chứ không phải loay hoay mở Google tìm khi tình thế đã “ngàn cân treo sợi tóc”.

Quan trọng hơn, hãy trang bị những kỹ năng cơ bản trước mỗi chuyến đi trên sông/biển: biết bơi hoặc ít nhất là kỹ năng nổi trên mặt nước, hô hấp nhân tạo, sơ cứu ban đầu và sử dụng các thiết bị an toàn như bộ đàm, la bàn, áo phao,... Bên cạnh đó cũng cần nắm vững kỹ năng sinh tồn như tạo tín hiệu, thu thập nước, tìm thức ăn, ứng phó cháy nổ,... Những kỹ năng này không chỉ giúp bảo vệ bản thân bạn mà còn có thể hỗ trợ người khác.

Theo anh Phạm Quốc Việt, Đội trưởng Đội hỗ trợ sơ cứu FAS Angel, kỹ năng thoát nạn vẫn là một khoảng trống lớn của nhiều người Việt. Bên cạnh việc biết bơi, mọi người cũng nên tìm hiểu các kỹ thuật sinh tồn dưới nước như HELP (Heat Escape Lessening Position) để giữ thân nhiệt khi ở một mình, hoặc HUDDLE khi đi theo nhóm nhằm giảm thất thoát nhiệt và tăng khả năng được phát hiện trong lúc chờ lực lượng cứu hộ.

Tư thế HELP (Heat Escape Lessening Position) để giữ thân nhiệt khi ở một mình. | Nguồn: Scouting America và tlsv.org

Tư thế HUDDLE khi đi theo nhóm nhằm giảm thất thoát nhiệt. | Nguồn: Scouting America và Sail-World

Kết

5 câu hỏi trên không chắc loại bỏ hoàn toàn mọi rủi ro, nhưng có thể giúp bạn bước vào một chuyến đi với sự chủ động thay vì đặt tất cả niềm tin vào phía cung cấp dịch vụ.

Du lịch biển hay sông nước tiếp tục sẽ là một trong những điểm sáng của ngành du lịch Việt Nam trong năm nay và nhiều năm tới. Nhưng để mỗi hành trình thực sự là một trải nghiệm an toàn, hãy tự trang bị cho mình kiến thức, chủ động quan sát và chuẩn bị trước khi rời bến cũng là cách để bảo vệ chính mình và những người xung quanh.

Nhớ cơm nhà thì ghé Quán Bụi Heritage

Cao Vy — Thu, 16 Jul 2026 07:01:22 +0000

Đây không phải lần đầu tôi đến Quán Bụi...

Lần này, Bụi xuất hiện mới hơn, nhưng vẫn góp nhặt những điều quen thuộc đã làm nên thương hiệu suốt 15 năm: một góc Sài Gòn cũ, những món ăn trải dài ba miền và cảm giác thân thuộc của bữa cơm nhà.

Tọa lạc tại số 16 Trần Cao Vân, phường Sài Gòn, Quán Bụi Heritage là chi nhánh thứ 10 của Quán Bụi. Không gian mới cũng đánh dấu cột mốc 15 năm thương hiệu theo đuổi hành trình gìn giữ và lan tỏa văn hóa Việt qua ẩm thực.

Heritage quy tụ ba thương hiệu của Quán Bụi Group gồm Cơm Niêu Quán Bụi, stiickyThai và Nhậu Bụi. Nhưng trước khi dẫn thực khách đến với những lựa chọn ẩm thực khác nhau, nơi đây bắt đầu câu chuyện bằng chính hành trình của Quán Bụi.

Một nơi để nhớ lại

Ra đời năm 2011, Quán Bụi bắt đầu từ tình yêu dành cho nét văn hóa quây quần quanh mâm cơm Việt.

Đó có thể là một bữa ăn đủ món canh, rau, cá, thịt và cơm trắng. Không nhất thiết cầu kỳ, nhưng mỗi món đều được chăm chút, đặt giữa bàn để mọi người cùng gắp, cùng chia sẻ và chậm lại sau một ngày dài.

Trong nhịp sống hiện đại, hình ảnh quen thuộc ấy đôi khi lại trở thành một điều khó tìm. Người ta ăn nhanh hơn, gặp nhau ít hơn và có nhiều bữa tối diễn ra trước màn hình thay vì quanh một chiếc bàn.

Quán Bụi phát triển từ chính khoảng trống đó. Từ một địa chỉ gợi nhớ Sài Gòn xưa, thực đơn của quán dần mở rộng theo dải đất hình chữ S, đưa những món ăn ba miền về chung trong tinh thần của một bữa cơm sum vầy.

Sau 15 năm và 10 chi nhánh, Heritage không chỉ đại diện cho một bước mở rộng mới. Đây còn là dịp để Quán Bụi nhìn lại điều đã tạo nên bản sắc của mình từ ngày đầu tiên: cảm giác có một nơi để gọi là nhà.

Anh Danh Trần, Nhà sáng lập Quán Bụi Group, chia sẻ: “Khi nhắc đến hai từ ‘di sản’, xin đừng vội nghĩ đến những điều gì đó quá đỗi xa xôi hay to lớn. Di sản, trong câu chuyện của Quán Bụi, chỉ giản dị là hơi ấm của gia đình, là một bữa cơm nhà được chăm chút tươm tất, trọn vẹn với đủ món canh, thịt, cá, rau và cơm.

Quán Bụi Heritage ra đời để tri ân hành trình 15 năm qua, là nơi chúng tôi gói ghém ký ức và lòng biết ơn đối với đội ngũ, cũng như hàng triệu thực khách đã đồng hành.”

“Di sản” không nhất thiết phải xa xôi

Lấy cảm hứng từ vẻ đẹp Đông Dương, tinh thần nhà Việt và ký ức Sài Gòn, Quán Bụi Heritage gợi lại cảm giác thân thuộc của một bữa cơm nhà.

Quầy sưu tầm gốm Sa Đéc, một nghề thủ công đã đồng hành cùng đời sống miền Tây qua nhiều thế hệ.

Không gian được trải dài trên ba tầng cùng khu rooftop và hệ thống phòng VIP dành cho những cuộc gặp gỡ riêng tư. Mỗi khu vực mang một sắc thái khác nhau, nhưng vẫn giữ chung chất liệu gỗ trầm, gạch bông, ánh sáng ấm và những chi tiết gợi nhớ kiến trúc cũ.

Ngay từ tầng một, văn hóa Việt xuất hiện trong những vật dụng khá đời thường.

Đó là quầy gốm Sa Đéc, một nghề thủ công đã đồng hành cùng đời sống miền Tây qua nhiều thế hệ. Là những chai nước mắm Ngọc Duy nguyên chất từ vùng biển Cà Ná, Ninh Thuận, được sử dụng như một trong những nguyên liệu nền của các món ăn. Hay khu trưng bày quà tặng và những bộ sưu tập merchandise theo mùa, trong đó có các giỏ quà dịp lễ hội được phát triển từ tinh thần quà tặng Việt.

Những chi tiết này không đứng riêng như vật trang trí. Chúng được đặt vào không gian như những lát cắt của đời sống, nơi một chiếc niêu đất, một chai nước mắm hay một món đồ gốm cũng có thể mang theo câu chuyện về nơi nó được làm ra.

Trong đó, Bức tường Ký ức là điểm nối trực tiếp nhất giữa quá khứ và hiện tại.

Các hình ảnh, con người và dấu mốc tiêu biểu được sắp xếp như một cuốn hồi ký bằng hình ảnh. Bức tường không chỉ kể lại hành trình lớn lên của thương hiệu, mà còn gợi nhắc rằng nhà hàng đôi khi được ghi nhớ không phải bằng số lượng chi nhánh, mà bằng những bữa ăn đã diễn ra tại đó.

Ở các tầng trên, câu chuyện tiếp tục được mở rộng qua ba phong vị.

Cơm Niêu Quán Bụi giữ vai trò trung tâm với những món Việt quen thuộc và cơm niêu được phục vụ độc quyền tại chi nhánh Heritage. stiickyThai mang đến hương vị Đông Bắc Thái Lan sống động hơn. Trong khi đó, Nhậu Bụi trên tầng thượng là một điểm hẹn trẻ trung, phù hợp cho những buổi tụ họp sau giờ làm.

Nhậu Bụi trên tầng thượng là một điểm hẹn trẻ trung, phù hợp cho những buổi tụ họp sau giờ làm.

Ba không gian, ba sắc thái, nhưng cùng xoay quanh một chiếc bàn. Ở đó, khác biệt về khẩu vị hay thế hệ có thể được thu hẹp bằng việc cùng nhau chia sẻ một món ăn.

Ba miền trên một mâm cơm

Thực đơn của Quán Bụi Heritage đi qua nhiều vùng miền, cân bằng giữa nông sản địa phương, hải sản và các loại thịt quen thuộc trong bữa ăn Việt.

Thay vì cố gắng tái hiện cả một bản đồ ẩm thực, những món ăn được lựa chọn cho sự kiện ra mắt giống như các điểm dừng: đủ để gợi mở về vùng đất, mùa vụ và ký ức phía sau mỗi hương vị.

Bữa ăn bắt đầu với gỏi tép đồng, rau má và hoa điên điển.

Rau má có vị đắng nhẹ. Hoa điên điển giòn mát, gợi nhớ mùa nước nổi. Tép đồng mang vị ngọt đậm đà, kéo các nguyên liệu tưởng chừng khác biệt lại gần nhau. Một món gỏi nhỏ nhưng chứa trong đó khá nhiều dấu hiệu của phương Nam.

Gà giòn chả cá thác lác lại mang đến trải nghiệm vui hơn về kết cấu. Lớp vỏ giòn bên ngoài đi cùng phần chả cá dai nhẹ, kết hợp kỹ thuật chế biến hiện đại với nguyên liệu vốn quen thuộc trong căn bếp gia đình.

Trong số những món được giới thiệu, nem ngao cuộn mỡ chài dùng kèm bánh hỏi là món chỉ phục vụ tại Quán Bụi Heritage.

Vị ngọt thanh của ngao được giữ lại bên trong lớp mỡ chài béo thơm. Khi dùng cùng bánh hỏi, rau và nước chấm, món ăn vẫn gợi nhớ nem truyền thống, nhưng có thêm một lớp hương vị mới để thực khách dừng lại lâu hơn.

Từ món khai vị, bữa ăn trở về với một hương vị quen thuộc của miền Trung: cá nục kho cà.

Cá được kho chậm đến khi thấm vị, phần thịt chắc nhưng xương đã mềm. Khi dùng cùng cơm trắng và lớp cháy vàng bên dưới niêu đất, món ăn không cần nhiều lời giới thiệu. Chỉ cần một miếng cá, một ít nước kho và chén cơm nóng cũng đủ giải thích vì sao có những món càng giản dị lại càng “hao cơm”.

Nồi lẩu sấu và sườn non Bắc Bộ xuất hiện ở cuối phần món mặn. Vị chua thanh của sấu làm dịu phần nước dùng ngọt từ sườn, tạo nên một món ăn hợp với những ngày Sài Gòn oi ả nhưng vẫn giữ được tinh thần của bữa cơm miền Bắc.

Bữa tiệc khép lại bằng bánh kem sữa chanh dây, có độ chua nhẹ và vị ngọt vừa phải.

Đó không hẳn là một dấu chấm hết, mà giống lời mời để thực khách quay lại, tự chọn một vài món khác và tiếp tục khám phá thực đơn theo cách của riêng mình.

Trở về không có nghĩa là đứng yên

Sau 15 năm, Quán Bụi đã đi từ một nhà hàng món Việt đến một hệ thống gồm nhiều thương hiệu và mô hình ẩm thực.

Quán Bụi Heritage cho thấy một thương hiệu có thể tiếp tục mở rộng nhưng vẫn quay lại kiểm tra điều gì đã khiến mình được nhớ đến từ đầu. Với Quán Bụi, câu trả lời không nằm hoàn toàn ở kiến trúc Đông Dương, số lượng món ăn hay một chi nhánh mới.

Nó nằm trong cảm giác khi một người nhìn lên bức ảnh cũ và nói: “À, cái quán mà hồi xưa…”

Nằm trong tiếng mở nắp niêu cơm, trong một món cá kho được đặt giữa bàn, hay khoảnh khắc mọi người tạm ngừng câu chuyện để gắp thức ăn cho nhau.

Có lẽ “di sản” trong câu chuyện của Quán Bụi cũng không cần được định nghĩa quá lớn lao. Đôi khi, đó chỉ là một bữa cơm đủ đầy, được tiếp tục nấu qua nhiều năm và vẫn còn người muốn trở về ăn.

Về Quán Bụi Group
Được thành lập từ năm 2011 bởi nhà sáng lập Danh Trần, Quán Bụi Group đã khẳng định vị thế là một trong những hệ thống ẩm thực hàng đầu tại Tp. Hồ Chí Minh, tiên phong trong việc nâng tầm món ăn gia đình Việt Nam truyền thống, hài hòa với phong cách sống hiện đại. Với hệ thống chi nhánh đa dạng và sứ mệnh “Từ cội nguồn Việt Nam, với sự tận tâm và đam mê”, Quán Bụi Group không ngừng đổi mới để kết nối văn hóa, ẩm thực Việt Nam với thực khách trong nước và quốc tế.
Tìm hiểu thêm tại đây

Năm-hai-mươi-mấy, nhảy việc nghe cũng không tệ lắm!

Minh Anh — Thu, 16 Jul 2026 10:35:00 +0000

Kiến cũng nhảy việc. Trong cuộc đời ngắn ngủi của mình, kiến thường xuyên thay đổi công việc của mình từ chăm sóc, sang dọn dẹp và cuối cùng là kiếm ăn.

Nữ hoàng kiến rõ ràng là chẳng bao giờ can dự vào những việc này. Mọi sự thay đổi đều xuất phát từ những con kiến, một cách tự nhiên khi chúng già đi và cần tìm một công việc phù hợp.

Có thể nói là chuyện nhảy việc là hết sức tự nhiên và bình thường!

Thế hệ Millennial và Gen Z nghĩ gì về nhảy việc?

Thế hệ Millennial và Gen Z thường được đặt cho cái tên “thế hệ nhảy việc". Tuy nhiên nói như thế này có phần hơi oan ức khi mà một vài số liệu đã chỉ ra rằng thật ra thế hệ X nhảy việc còn nhiều hơn!

Khác với những thế hệ trước khi những gì họ cần là một công việc ổn định, Millennial và Genz có nhiều tiêu chí hơn khi chọn công việc: môi trường công ty, cơ hội học tập, triết lý của công việc,...

Gen Z cân nhắc về nhiều yếu tố khi chọn việc | Nguồn: Pexel

Khi nói đến mục tiêu sự nghiệp, 41% Gen Z tin rằng việc phát triển bản thân mới là quan trọng nhất. 57% cho rằng không còn được phát triển là lý do học cân nhắc đổi công việc.

Chị Thiên Thanh - CEO của Edelman Việt Nam - đã chia sẻ rằng “Thời chị bắt đầu đi làm, người ta không có khái niệm “lên kế hoạch” cho con đường sự nghiệp.”

Có một sự khác biệt lớn giữa các thế hệ trong cách họ “thiết kế” sự nghiệp của mình. Theo hình mẫu cũ, chúng ta thường thấy bố/mẹ mình gắn bó hơn 15 năm trời thậm chí cả đời ở một công việc, còn hiện tại thì Millennial và Gen Z có khi đi làm 3 năm - 3 công việc!

Có thể thấy đã có một sự chuyển giao trong cái cách mà những thế hệ sau này nhảy việc. Họ không coi đó là một điểm xấu trong hồ sơ mà nó chỉ là một phần trong hành trình học tập và trưởng thành.

Vậy “nhân sự” có còn nghĩ xấu về nhảy việc?

Trước khi đi làm chắc hẳn chúng ta đều nghe đủ lời khuyên về sự nghiệp, điển hình là những câu sau:

“Nhảy việc làm xấu hồ sơ"; “Làm gì thì cũng ráng làm 2 năm rồi hẳn nhảy"; “Nhảy việc rồi sẽ không có ai thuê đâu!”

Nhà tuyển dụng không còn nghĩ xấu về những người nhảy việc! | Nguồn: Unsplash

Tuy nhiên định kiến này đang dần được thay đổi. Một khảo sát gần đây cho thấy 71% nhà tuyển dụng rất vui và hài lòng khi tuyển những người nhảy việc.

Sự thay đổi và phát triển của các ngành nghề của xã hội cũng tạo cơ hội cho những người nhảy việc, đặc biệt là trong ngành truyền thông và quảng cáo. Bản chất công việc của ngành này là sự thay đổi nhanh chóng để phù hợp với xu hướng. Điều này hoá ra lại là lợi thế cho những người nhảy việc, khi họ có kinh nghiệm đa dạng trong các vị trí và dự án.

Có thể thấy, khái niệm “làm một việc cả đời" đã không còn tồn tại. Nhiều nhà tuyển dụng nhận ra rằng, những nhân viên làm việc lâu năm ở công ty dần trở nên buông thả và xao nhãng với công việc của họ hơn so với những nhân viên “mới”.

Nhảy việc thật ra lại tốt cho não bộ

Cột mốc bước sang 20 tuổi là sự bắt đầu cho hàng loạt sự đổi thay: tạm biệt trường học, có công việc đầu tiên, dọn ra ở riêng,... Đây là lúc chúng ta chính thức bước vào vùng trưởng thành cùng với sự khủng hoảng ¼ của cuộc đời. Hàng loạt các vấn đề cần câu trả lời, những quyết định về sự nghiệp cần có được đặt ra.

20 tuổi là giai đoạn chuyển giao: chuyển nhà, vào đại học hay tìm được công việc đầu tiên | Nguồn: Unsplash

Tuy nhiên điều này là hoàn toàn bình thường vì lúc này bộ não vẫn chưa thực sự hoàn thiện. Phần vỏ não trước trán là vùng não cuối cùng trưởng thành. Đây là khu vực chịu trách nhiệm cho việc lập kế hoạch, sắp xếp thứ tự ưu tiên và kiểm soát ham muốn.

Điều này tuyệt vời ở chỗ nó phép ta thích ứng với những thay đổi của môi trường mới. Nói tóm lại, những năm 20-mươi-mấy là lúc ta học hỏi và khám phá về bản thân mình và điều đó tốt cho não bộ.

Nhảy việc không đáng sợ!

Sợ hãi tồn tại như một bản năng nguyên thủy, nhưng chính nó lại giúp bạn đưa ra những quyết định sáng suốt hơn. Đôi khi hãy tin vào bản năng của mình để đưa ra những lựa chọn vì tiếng nói của cảm xúc nhiều khi mạnh hơn lý luận và logic phức tạp.

Giám đốc sáng tạo Dzũng Yoko, người từng là nhà thiết kế đồ họa trước khi đến với thời trang đã nói rằng: “Hãy bắt tay vào làm bất kỳ công việc nào bản thân có khả năng. […] Sau một thời gian va chạm với nghề, va chạm với đời, các bạn sẽ nhận ra đâu là ngành nghề phù hợp với mình. ”

Hãy cân nhắc giữa việc khám phá và tìm thứ phù hợp với bản thân thay vì chọn ở lại một nơi bạn không thuộc về. Chọn nơi mà mỗi ngày bạn cân bằng được giữa việc học và làm. Đó là cách ta tìm ra giá trị của bản thân, cũng như sự cân bằng giữa cuộc sống và công việc.

Chọn việc như chọn giày vì đôi giày vừa vặn sẽ giúp bạn đi xa hơn! | Nguồn: Unsplash

Năm-hai-mươi-mấy, bạn đừng sợ nhảy việc. Cứ sống đúng với kỳ vọng của mình thay vì kỳ vọng của người khác. Đừng cố gắng nhét mình vào đôi giày mang không vừa. Vì rõ ràng thời gian thì hữu hạn còn những đôi-giày-công-việc thì vô hạn. Và quan trọng hơn cả, chỉ khi bạn mang một đôi giày thoải mái, bạn mới có thể tiến xa.

Mâm Mâm by KOTO và chương mới của "ẩm thực có trách nhiệm"

Cao Vy — Fri, 17 Jul 2026 05:04:29 +0000

Nép mình trên đoạn đường Nguyễn Siêu yên tĩnh ngay trung tâm Quận 1, Mâm Mâm Eatery & Lounge - một trong những điểm hẹn ẩm thực Việt đương đại được yêu thích nhất Sài Gòn đang chuẩn bị bước sang một chương mới.

Vào ngày 28/7, Mâm Mâm sẽ chính thức ra mắt với cái tên mới - Mâm Mâm by KOTO, đánh dấu cái bắt tay chiến lược giữa một không gian ẩm thực đầy phong cách và một doanh nghiệp xã hội có sức ảnh hưởng bền vững bậc nhất Việt Nam.

Vào thứ Ba, ngày 28/7 tới đây, nhà hàng sẽ chính thức đổi tên thành Mâm Mâm by KOTO.

Từ “Know One, Teach One” đến một bàn ăn ở Sài Gòn

Với những ai am hiểu ngành dịch vụ và ẩm thực Việt Nam, KOTO không còn là một cái tên xa lạ. Được sáng lập bởi ông Jimmy Phạm, tổ chức này đã dành hơn ba thập kỷ nâng đỡ những thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn thông qua các chương trình đào tạo nghề nhà hàng – khách sạn.

Từ những cơ hội đầu tiên ấy, KOTO đã mở ra sự nghiệp trọn đời cho các học viên trong các gian bếp, khách sạn trên khắp cả nước lẫn quốc tế. Tên gọi KOTO là viết tắt của “Know One, Teach One” – “Biết một người, dạy một người”. Triết lý này dựa trên niềm tin rằng mỗi người khi được trao cơ hội đều có trách nhiệm và khả năng tiếp tục nâng đỡ thế hệ đi sau.

Jimmy Pham, Founder of KOTO and a longtime advocate for purpose-driven hospitality in Vietnam. | Source: KOTO

Trong khi đó, Mâm Mâm tạo được vị trí riêng trong đời sống ẩm thực Sài Gòn bằng cách theo đuổi một điều tưởng chừng đơn giản nhưng không dễ thực hiện: kể câu chuyện Việt Nam qua những món ăn vừa quen thuộc, vừa có tinh thần đương đại.

Được đồng sáng lập bởi Hảo Trần, CEO Vietcetera, Mâm Mâm dần trở thành điểm gặp gỡ của một thế hệ thực khách muốn nhìn thấy nhiều hơn trong một bữa ăn. Không chỉ là hương vị, mà còn là câu chuyện về con người, nguyên liệu, văn hóa và cách Việt Nam đang thay đổi.

Sự gặp nhau giữa Mâm Mâm và KOTO vì thế không chỉ là sự kết hợp giữa hai thương hiệu. Đó còn là cuộc đối thoại giữa hai cách tiếp cận: một bên kể câu chuyện Việt Nam bằng món ăn, một bên tạo ra những cơ hội mới thông qua nghề dịch vụ.

Hảo Trần, CEO Vietcetera, và Jimmy Phạm, Nhà sáng lập KOTO, trong một tập gần đây của podcast Vietnam Innovators Digest. | Nguồn: Khooa Nguyễn

Sứ mệnh không đứng ngoài hoạt động kinh doanh

Tại sự kiện ra mắt ngày 28/7, Jimmy Phạm và Hảo Trần sẽ cùng chia sẻ về tư duy đứng sau sự hợp tác này.

Trọng tâm của cuộc trò chuyện không chỉ nằm ở việc một nhà hàng có thể tạo ra tác động xã hội như thế nào, mà còn ở một câu hỏi rộng hơn: liệu mục tiêu cộng đồng có thể trở thành một phần trong cách doanh nghiệp vận hành, thay vì chỉ xuất hiện trong các chiến dịch truyền thông?

Trong nhiều mô hình kinh doanh, trách nhiệm xã hội thường được xem là phần bổ sung. Một hoạt động thiện nguyện, một dự án ngắn hạn hoặc một thông điệp được đặt cạnh mục tiêu thương mại.

Mâm Mâm by KOTO muốn thử một hướng đi khác.

Ở đây, đào tạo không nằm bên ngoài hoạt động của nhà hàng. Nó hiện diện trong chính căn bếp, trong ca phục vụ và trong cách đội ngũ được hình thành. Trải nghiệm của thực khách, sự phát triển của nhân sự và tác động xã hội được đặt trong cùng một hệ thống.

Với hai nhà sáng lập, đây cũng là một niềm tin vào tương lai của ngành ẩm thực Việt Nam: những nhà hàng xuất sắc nhất sẽ không chỉ được nhìn nhận qua món ăn hay không gian, mà còn qua những con người họ đào tạo, những cơ hội họ tạo ra và giá trị họ để lại cho cộng đồng.

Một thực đơn bắt đầu từ cánh đồng

Chương mới của Mâm Mâm by KOTO không chỉ được kể qua câu chuyện đào tạo.

Sự kiện còn có sự góp mặt của Cát Thảo Nguyễn, Nhà sáng lập Earth Water Farms, người đã rời sự nghiệp luật sư doanh nghiệp và điều hành đầu tư để trở thành một người trồng lúa.

Đó là một bước ngoặt nghề nghiệp ít ai hình dung, nhưng cũng phản ánh tinh thần xuyên suốt của buổi ra mắt: đôi khi một chương mới bắt đầu khi con người sẵn sàng rời khỏi con đường quen thuộc để lựa chọn một điều có ý nghĩa hơn với mình.

Trong khuôn khổ hợp tác, Earth Water Farms sẽ cùng Mâm Mâm by KOTO xây dựng một thực đơn theo mùa dành riêng cho buổi tối ra mắt. Gạo không thuốc trừ sâu được trồng tại nông trại của Cát Thảo sẽ trở thành nguyên liệu trung tâm, kết hợp cùng các sản vật địa phương nhằm tôn vinh hướng tiếp cận bền vững trong nông nghiệp Việt Nam.

Nếu KOTO đặt con người ở trung tâm của mô hình, Earth Water Farms bắt đầu từ đất, nước và cách thực phẩm được tạo ra.

Một bên theo đuổi sứ mệnh xã hội. Một bên tập trung vào tác động môi trường. Khi cùng xuất hiện trên một bàn ăn, hai câu chuyện ấy cho thấy khái niệm “ẩm thực có trách nhiệm” không chỉ nằm ở nguồn nguyên liệu hay phương pháp chế biến.

Nó còn nằm trong toàn bộ hành trình của món ăn: từ người gieo trồng, người nấu, người phục vụ đến người ngồi xuống thưởng thức.

Cat Thao Nguyen, Founder of Earth Water Farms. | Khooa Nguyễn

Thông tin buổi ra mắt Mâm Mâm by KOTOThời gian: Ngày 28/7/2026
Địa điểm: Mâm Mâm by KOTO, 13 Nguyễn Siêu, phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh16:00–18:30 | Chương trình chào đón
Gặp gỡ và lắng nghe những chia sẻ ngắn từ Jimmy Phạm, Hảo Trần và Cát Thảo Nguyễn, cùng tiệc trà và Happy Hour giao lưu từ 17:30.Từ 18:30 | Bữa tối có đặt vé trước
Thực đơn theo mùa do Mâm Mâm by KOTO phối hợp cùng Earth Water Farms xây dựng, với gạo không thuốc trừ sâu và các nguyên liệu địa phương, kết hợp cùng rượu vang và đồ uống.
Xem chi tiết sự kiện tại đây. Vietcetera đồng hành với vai trò đối tác truyền thông chính thức của chương trình.

Hưng BlackhearteD và công thức để Hollywood ngân lên tiếng Việt

Ngạo Thuyên — Fri, 17 Jul 2026 10:28:00 +0000

Hãy tưởng tượng, bạn là một nghệ sĩ Việt đang định cư tại Mỹ. Bạn quyết định thành lập một ban nhạc thuần Việt bằng cách “gom” những người đồng hương ở nhiều độ tuổi khác nhau, miễn là họ có chung niềm tin vào rock để chơi “rock hóa” những ca khúc rất Việt Nam. Bạn nghĩ sẽ mất bao lâu để tên ban nhạc của mình xuất hiện trên poster tại thánh địa rock của Hollywood? Bao lâu để được mời làm nghệ sĩ khách mời trong show diễn của một ban nhạc huyền thoại là thần tượng từ thuở bé của chính các thành viên trong band? Và bao lâu để chính bạn chính thức trở thành một phần của hội đồng Grammy?

Năm năm? Mười năm? Hay hai mươi năm?

Hưng BlackhearteD chỉ mất chưa đầy một năm kể từ khi DẠ MA hoàn thiện đội hình để lần lượt chạm đến những cột mốc ấy.

DẠ MA/YAMA夜摩 chính thức hoạt động vào mùa hè năm 2025. Tháng 11/2025, họ trở thành ban nhạc Việt đầu tiên chơi tại Whisky A Go Go. Tháng 07/2026, họ lần lượt nhận 2 tin vui: trở thành khách mời tại show diễn của SteelHeart và Hưng BlackHearted nhận email trở thành thành viên Recording Academy.

Nếu mỗi cột mốc ấy vốn đã là giấc mơ của cả một sự nghiệp, thì việc chúng cùng xuất hiện trong năm đầu tiên gần như là một kịch bản... không tưởng.

Hollywood chưa bao giờ là vùng đất dành cho những phép màu. Vậy điều gì đã giúp Hưng BlackhearteD và DẠ MA biến một hành trình tưởng như phải mất hàng chục năm ấy thành câu chuyện của chưa đầy 12 tháng?

Người từng đưa rock Việt ra thế giới bằng một ngôn ngữ rất “Tây” lại chọn kể câu chuyện rất “Việt”

Với những người từng đi qua thời kỳ hoàng kim của rock Việt những năm 2000, Hưng BlackhearteD gần như là một cái tên không cần giới thiệu. Là thủ lĩnh của Black Infinity, anh cùng các đồng đội theo đuổi melodic death metal với ảnh hưởng từ gothic metal và black metal - một hướng đi rất khác biệt giữa bối cảnh rock Việt lúc bấy giờ. Black Infinity mang một màu sắc rất “Tây”, từ cấu trúc sáng tác, tư duy hòa âm cho đến ngôn ngữ thể hiện. Thậm chí, phần lớn ca khúc của ban nhạc đều được viết hoàn toàn bằng tiếng Anh bởi như chính Hưng từng chia sẻ từ năm 2013 với báo Thể Thao & Văn Hóa: “Chúng tôi muốn mọi người trên thế giới có thể hiểu được chúng tôi nói gì.”

DẠ MA là khách mời chính thức tại show diễn của StealHeart vào 24/07/2026. | Nguồn: Eventbrite

Đó không phải một tham vọng viển vông. Black Infinity do Hưng dẫn dắt đã từng bước biến điều ấy thành hiện thực. Năm 2010, The Secret trở thành ca khúc rock Việt đầu tiên xuất hiện trên CD Planet Metal của tạp chí Metal Hammer (Anh) - một trong những tạp chí metal uy tín nhất thế giới. Chính ca khúc này cũng đưa Black Infinity vào Top 10 cuộc thi tìm kiếm ban nhạc xuất sắc nhất Đông Nam Á và được báo The Nation của Thái Lan nhắc đến như một đối thủ đáng gờm. Điều thú vị là The Secret cũng đánh dấu một trong những lần hiếm hoi Black Infinity đưa chất liệu văn hóa Việt vào âm nhạc bằng tiếng đàn tranh, tạo nên một điểm nhấn rất riêng giữa ngôn ngữ melodic death metal đậm chất phương Tây.

Ca khúc The Secret thành công đưa tên tuổi của Hưng BlackhearteD và Black Infinity ra thế giới. | Nguồn: black Infinity

Nếu Black Infinity cố gắng để thế giới hiểu điều một ban nhạc Việt đang nói bằng chính ngôn ngữ của thế giới, thì DẠ MA lại gần như đi theo hướng ngược lại. Họ không còn cố gắng trở thành một ban nhạc quốc tế chơi nhạc Việt. Họ chọn trở thành một ban nhạc Việt đạt tiêu chuẩn quốc tế.

DẠ MA có Trống Cơm, Bèo Dạt Mây Trôi, có tiếng đàn bầu ngân lên giữa những lớp distortion, có tà áo dài xuất hiện trên sân khấu Whisky A Go Go, có ca từ thuần Việt được cất lên giữa Hollywood. Có thể vì thế mà nếu chỉ nghe DẠ MA bằng hệ quy chiếu của thị trường Việt Nam, nhiều người sẽ thấy họ gần gũi hơn Black Infinity. Nhưng sự gần gũi ấy không đến từ việc âm nhạc trở nên đơn giản hơn. Nó đến từ việc Hưng BlackhearteD và các đồng đội đã chủ động đưa những biểu tượng văn hóa Việt ra phía trước, để người nghe nhận ra mình trước khi nhận ra kỹ thuật.

Nếu Black Infinity là câu chuyện về việc đưa rock Việt bước những bước đầu tiên ra thế giới bằng một ngôn ngữ rất "Tây", thì DẠ MA lại là chương tiếp theo của cùng một giấc mơ. Lần này, Hưng BlackhearteD không còn muốn thế giới chỉ hiểu mình đang nói gì. Anh muốn thế giới hiểu mình là ai, hiểu người Việt làm rock như thế nào và hiểu rằng đằng sau những riff guitar hay tiếng trống dữ dội ấy là cả một nền văn hóa đủ phong phú để đứng ngang hàng với bất kỳ bản sắc âm nhạc nào khác.

Các sáng tác của DẠ MA tại Hollywood mang đầy tinh thần Việt. | Nguồn: Fanpage YAMA - DẠ MA 夜摩ヤマ

“Mình vào trung tâm cuộc chiến rồi”

Hưng BlackhearteD chia sẻ với tôi rằng: “Chắc chắn anh phải cố làm gì đó cho Rock Việt mình ở thế giới. Mình vào trung tâm cuộc chiến rồi.”

Đó không phải cách một nghệ sĩ nói về giấc mơ của mình. Đó là cách một người đã bước chân vào đúng nơi khắc nghiệt nhất của ngành công nghiệp âm nhạc nhìn nhận vị trí của bản thân.

Hollywood không phải nơi thiếu những ban nhạc rock giỏi. Đây là thị trường sản sinh ra hàng loạt tượng đài, nơi mỗi tối đều có vô số nghệ sĩ bước lên sân khấu với kỹ thuật hoàn hảo, âm thanh đẳng cấp và kinh nghiệm biểu diễn mà bất kỳ ban nhạc nào cũng phải ngưỡng mộ. Nếu bước vào "trung tâm cuộc chiến" ấy chỉ để chứng minh mình chơi guitar nhanh hơn, hát khỏe hơn hay viết riff phức tạp hơn thì một ban nhạc Việt gần như không có cơ hội.

DẠ MA và tà áo dài Việt Nam trên sân khấu WHISKY A GOGO. | Nguồn: Fanpage YAMA - DẠ MA 夜摩マ

Có lẽ vì hiểu rất rõ điều đó, Hưng không lựa chọn mang sang Mỹ một phiên bản “quốc tế hóa” của rock Việt. Ngược lại, anh mang đến thứ Việt Nam nhất mà mình có. Nhưng những chất liệu ấy không xuất hiện như một màn trình diễn văn hóa đơn thuần. Chúng được đặt trong một quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn quốc tế, từ khâu phối khí, thu âm cho đến mixing của Tim Palmer hay mastering tại Sterling Sound. DẠ MA không chọn giữa “bản sắc” và “đẳng cấp”. Họ coi hai điều đó là điều kiện bắt buộc để có thể đứng trên cùng một sân khấu với những cái tên như Trapt hay Steelheart.

“Biết mình biết ta, trăm trận trăm thắng”. Hưng hiểu rất rõ thị trường Mỹ đang thiếu điều gì, đồng thời cũng hiểu chính ban nhạc của mình đang sở hữu điều gì mà không ai khác có được. Hollywood không cần thêm một ban nhạc chơi giống các ban nhạc Mỹ nhưng sẽ sẵn sàng lắng nghe một ban nhạc có bản sắc rõ ràng để không thể nhầm lẫn.

Black Infinity từng là dự án của một nghệ sĩ muốn chứng minh mình có thể sáng tạo đến đâu. Còn DẠ MA lại là dự án của một nghệ sĩ đã thôi chứng minh bản thân để bắt đầu chứng minh một điều lớn hơn: văn hóa Việt hoàn toàn có thể trở thành lợi thế cạnh tranh trong chính trung tâm của nền công nghiệp rock thế giới.

Hưng BlackhearteD với tham vọng “làm gì đó cho Rock Việt mình ở thế giới”. | Nguồn: Fanpage YAMA - DẠ MA 夜摩ヤ

Steelheart, Grammy và chương đầu tiên của một cuộc chinh chiến dài hơn

Nếu phải chọn một từ để mô tả năm đầu tiên của DẠ MA, có lẽ đó là không tưởng. Đây không chỉ là câu chuyện của một ban nhạc thành công mà là hành trình vươn ra thế giới ấn tượng nhất mà rock Việt từng chứng kiến.

Đối với Hưng BlackhearteD, anh không dừng lại ở việc bước vào Hollywood mà tìm cách để rock Việt có một vị trí lâu dài trong chính hệ sinh thái âm nhạc khắc nghiệt nhất thế giới.

Tất nhiên, sẽ là thiếu công bằng nếu quy toàn bộ hành trình ấy cho một cá nhân. Điều làm nên DẠ MA không chỉ là tư duy của Hưng BlackhearteD, mà còn là sự hội tụ của nhiều gương mặt nổi bật đến từ các ban nhạc Rock từng ghi dấu ấn tại Việt Nam, trải dài qua ba thế hệ nghệ sĩ. Đó là guitarist Cao Minh (cựu thành viên Disgusted) và Trần An Nguyên (cựu thành viên Kháu, đồng thời là con trai của nghệ sĩ guitar Trần Tuấn Hùng - Bức Tường), bassist Quốc Hùng (cựu thành viên Saigon Metal), keyboardist Hoàng Pio (thành viên The Headline and Friends) và drummer Tony Nguyen (cựu thành viên 3Somelues, Midnight Fire). Mỗi người mang theo một màu sắc, một vốn sống và một ngôn ngữ âm nhạc riêng, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm chung: đưa bản sắc Việt bước lên những sân khấu lớn nhất bằng trình độ của mình.

Đồng hành cùng Hưng BlackhearteD trong DẠ MA là những gương mặt nổi bật đến từ các ban nhạc Rock từng ghi dấu ấn tại Việt Nam, trải dài qua ba thế hệ nghệ sĩ. | Nguồn: Fanpage YAMA - DẠ MA 夜摩ヤマ

Có lẽ đó cũng là điều đáng kỳ vọng nhất ở DẠ MA. Thành tựu hôm nay không chỉ nằm ở việc một ban nhạc Việt được đứng chung sân khấu với những huyền thoại rock hay có một thành viên bước vào Recording Academy. Giá trị lớn hơn nằm ở chỗ họ đã chứng minh rằng một ban nhạc mang tiếng Việt, chơi nhạc Việt và kể câu chuyện Việt hoàn toàn có thể được đón nhận ngay tại trung tâm của nền công nghiệp rock thế giới.

Nhật Kim Anh pha cà phê sánh kẹo, mạng xã hội pha ra...meme

Ngọc Thùy — Fri, 17 Jul 2026 12:21:50 +0000

1. Meme Laura cà phê là gì?

Lên mạng bỗng dưng thấy người ta nhắc đến cà phê Laura hoặc hình ảnh Nhật Kim Anh khuấy cà phê thần thánh thì đừng vội lướt qua. Chỉ vài giây sau, rất có thể bạn sẽ được nghe một đoạn giới thiệu sản phẩm có thể là dài kỷ lục, nhưng nhiều người đã thuộc nằm lòng dù chưa từng uống thử sản phẩm.

“Hệ thống” Meme Laura cà phê gồm hai phần là phần hình và phần chữ. Phần đầu là hình ảnh ca sĩ Nhật Kim Anh điêu luyện khuấy ly cà phê liên tục với những màn trình diễn "sánh dẻo", "kéo sợi" cùng lời khẳng định "hậu vị không bị chua". Phần còn lại là cả một đoạn "văn mẫu" giới thiệu sản phẩm với “hai vị nấm linh chi và đông trùng hạ thảo, chất cà phê đậm đà sánh kẹo, mua 6 hộp tặng 1 hộp mặt nạ Hàn Quốc tinh chất…” được hàng loạt KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung đọc gần như giống hệt nhau.

Nguồn: Threads

Chính việc những video này liên tục phủ sóng trên TikTok, Facebook và Threads đã khiến đoạn quảng cáo vượt khỏi mục đích bán hàng để trở thành một trong những meme được nhắc đến nhiều nhất những ngày gần đây.

2. Nguồn gốc của meme Laura cà phê

Meme Laura cà phê bắt nguồn từ chiến dịch quảng bá của thương hiệu Laura Coffee trên TikTok và Facebook. Ban đầu, cộng đồng mạng chú ý đến những video ca sĩ Nhật Kim Anh trực tiếp trở thành “Đại sứ Thương hiệu” mở livestream, khuấy ly cà phê và giới thiệu sản phẩm với các cụm từ như "sánh dẻo", "kéo sợi" hay "hậu vị không bị chua".

@lauracoffee_tm Bí quyết pha cà phê Laura làm sao để cà phê thơm ngon sánh kẹo #nhatkimanh #laurasunshinenhatkimanh #laurasunshine #lauraparis #lauracoffee #caphelauracoffee #caphenhatkimanh #caphelaura #caphelaurasunshine #caphehoatan #caphe #caphesua #viral #xuhuong ♬ âm thanh gốc - Tổng kho Laura Coffee

Song song đó, hàng loạt KOL/KOC và nhà sáng tạo nội dung hợp tác với thương hiệu cũng đồng loạt đăng tải video sử dụng gần như nguyên vẹn cùng một đoạn lời thoại giới thiệu sản phẩm. Việc kịch bản này liên tục xuất hiện với tần suất dày đặc, đặc biệt trên TikTok ở khu vực miền Tây Nam Bộ, khiến cộng đồng mạng dần thuộc lòng từng câu chữ dù chưa từng chủ động tìm xem.

Cấu trúc câu đơn giản mà ai ai cũng có thể sử dụng để bắt trend. | Nguồn: Threads

Từ đó, hai "nhánh" này bắt đầu được tách khỏi mục đích quảng bá sản phẩm để trở thành chất liệu sáng tạo của cộng đồng mạng. Một bên là những video “chế biến” lại cảnh Nhật Kim Anh khuấy cà phê, bên còn lại là việc sao chép, biến tấu hoặc "spam" nguyên đoạn giới thiệu vào mọi ngữ cảnh có thể. Khi cả hình ảnh lẫn lời thoại đều trở thành "inside joke" (tạm dịch: trò đùa không phải ai cũng hiểu) của Internet, Laura Coffee chính thức bước từ một chiến dịch marketing sang một hiện tượng meme.

3. Tại sao meme này lại nổi tiếng?

Sự lặp lại của một công thức quảng cáo lộ liễu

Thông thường, quảng cáo trên mạng xã hội ngày càng được "ngụy trang" dưới dạng vlog, review hay chia sẻ trải nghiệm để tạo cảm giác tự nhiên. Laura Coffee lại đi theo hướng gần như ngược lại. Từ cách giới thiệu sản phẩm, những màn khuấy cà phê cho đến đoạn script dài với hàng loạt USP (tạm dịch: đặc tính nổi trội của sản phẩm) đều thể hiện rất rõ mục đích bán hàng và gần như kêu gọi “hãy mua cà phê Laura”. Khi cùng một công thức được lặp lại bởi nhiều KOL/KOC, sự "lộ liễu" ấy không còn khiến người xem tập trung vào sản phẩm mà lại trở thành điểm gây cười. Thay vì bàn luận xem cà phê có ngon hay không, cộng đồng mạng bắt đầu nhại lại cách quảng cáo, thuộc lòng từng câu thoại và xem chúng như một "tiểu phẩm" hơn là một nội dung thương mại.

Dễ tái sử dụng dưới nhiều hình thức

Laura Coffee cũng sở hữu một đặc điểm của nhiều meme phổ biến là ai cũng có thể tham gia và dễ sử dụng. Người dùng có thể chế lại hình ảnh Nhật Kim Anh khuấy cà phê, cắt ghép video hoặc đơn giản chỉ cần sao chép nguyên đoạn script quảng cáo và đăng dưới những bài viết không liên quan. Việc meme tồn tại dưới cả hình ảnh lẫn văn bản giúp nó dễ dàng được biến tấu, góp phần duy trì sức lan tỏa trên TikTok, Facebook và Threads. Chính rào cản gần như bằng 0 này khiến meme cà phê Laura trở nên dễ tiếp cận và được nhiều người đón nhận đến thế.

4. Một số biến thể của meme Laura cà phê

@vietnamlinguistic Ly Laura cà phê #lauracoffee #dunglinguistic #meme ♬ original sound - Dũng đang học lại

Laura cà phê 5 thứ tiếng.

@_gps.1770
Laura cafe của chị Nhật Kim Anh với 2 vị là nấm linh chi và đông trùng hạ thảo. Chất cà phê đậm đà, sánh kẹo, thơm lừng và hậu vị không bị chua. Mua 6 hộp sẽ được tặng ngay 1 cốc giữ nhiệt Laura. Trong lúc chờ đợi thì mình sẽ pha ngay một ly Laura Coffee của chị Nhật Kim Anh nha. Chỉ cần đổ cà phê vào ly, thêm một chút nước nóng rồi khuấy đều là đã có ngay một ly cà phê thơm ngon, đậm vị, sánh mịn và không hề bị chua ở hậu vị. Vừa ngon vừa tiện, lại còn được tặng bình giữ nhiệt khi mua 6 hộp, hèn gì ai cũng mê. 🇺🇸 Laura Coffee by singer Nhật Kim Anh comes in two flavors: Lingzhi Mushroom and Cordyceps. The coffee has a rich, thick, syrupy texture with a wonderful aroma and no sour aftertaste. Buy six boxes and receive a free Laura insulated tumbler. While we’re waiting, let’s make a cup together! Simply pour the coffee into a cup, add a little hot water, and stir well. The coffee is rich, smooth, fragrant, and has no sour aftertaste. It’s delicious, satisfying, and easy to enjoy. Plus, when you purchase six boxes, you’ll also get a free insulated tumbler. No wonder everyone loves it! 🇨🇳 Laura咖啡是歌手Nhật Kim Anh推出的品牌，共有两种口味：灵芝咖啡和冬虫夏草咖啡。咖啡口感浓郁醇厚，质地顺滑浓稠，香气十足，回味不会发酸。购买6盒即可获赠一个Laura保温杯。趁着等待的时候，我们先冲一杯Laura咖啡吧！把咖啡倒入杯中，加入少量热水，轻轻搅拌均匀。冲泡后的咖啡香气扑鼻，口感醇厚顺滑，回味一点也不酸。既美味又让人享受，而且购买6盒还会赠送保温杯，难怪大家都喜欢！ 🇫🇷 Le café Laura, créé par la chanteuse Nhật Kim Anh, est disponible en deux saveurs : Ganoderma (champignon Lingzhi) et Cordyceps. Son goût est riche et intense, avec une texture onctueuse et légèrement sirupeuse. Son arrière-goût n’est pas acide, ce qui le rend très agréable à boire. Pour l’achat de six boîtes, vous recevez un mug isotherme Laura en cadeau. En attendant, préparons une tasse de café Laura ! Versez le café dans une tasse, ajoutez un peu d’eau chaude, puis mélangez bien. Le café est parfumé, riche et onctueux, sans aucune acidité en fin de bouche. Il est délicieux et agréable à déguster. En plus, pour l’achat de six boîtes, un mug isotherme est offert. Pas étonnant que tout le monde l’adore !
♬ âm thanh gốc - 𝙄𝙨𝙖𝙚.𝙙𝙤𝙪𝙢𝙖🪷

Trộn Laura cà phê ở vô hạn thành.

@camlanhienlanh Thiếu ly lâura cà phê là hậu vị của clip bị chua liềng#cothamvedon💅 #j4f #laura #cohaibao #fyp ♬ âm thanh gốc - Cô Thắm Say Đắm Xì Ke✮˚☁︎｡☾⋆✧˚

Laura cà phê cùng cô Hai Báo ở miền Tây.

Laura cà phê trong truyện ngôn tình. | Nguồn: Threads

Bình giữ nhiệt Laura cà phê bị cô lập. | Nguồn: Threads

5. Hướng dẫn cách sử dụng meme

Nguồn: Threads

Để có thể bắt kịp trend này, bạn không cần tài năng thiên phú hay khả năng hài hước đỉnh cao. Chỉ cần sử dụng cấu trúc câu sau đây hoặc biến tấu khác đi một chút. Vietcetera sẽ cung cấp cho bạn một đoạn văn mẫu và hướng dẫn để bạn có thể tự do sáng tạo:

"[Bối cảnh mà bạn muốn thêm vào, nhưng cần phải tạo cảm giác tiêu cực]. Nhưng mà may quá có Laura cà phê của chị Nhật Kim Anh với 2 vị là nấm linh chi và đông trùng hạ thảo. Mình thì thích trộn cả hai vị linh chi với đông trùng hạ thảo vì nó mang lại hương vị tuyệt vời. Chất cà phê thì đậm đà sánh kẹo, hậu vị thì không bị chua. Mua 6 hộp thì được tặng 1 hộp mặt nạ Hàn Quốc tinh chất nữa nè. Cafe laura vừa ngon vừa khỏe hèn gì ai cũng thích. Uống vào là hết thấy khó chịu luôn".

Sun Group ra mắt Sun Signature, chương trình tích điểm từ chuyến bay, kỳ nghỉ đến các giao dịch hằng ngày

Hao Tran — Fri, 17 Jul 2026 13:16:37 +0000

Theo nghiên cứu từ Deloitte, một người tiêu dùng trung bình đăng ký tới 8 chương trình khách hàng thân thiết nhưng thực tế chỉ sử dụng 5. Người tiêu dùng Việt Nam cũng không đứng ngoài xu hướng "bão hòa" này. Ngay từ năm 2019, hơn một nửa số người tiêu dùng Việt được khảo sát đã tham gia ít nhất một chương trình hội viên. Dù vậy, phần lớn các hệ thống này vẫn dậm chân tại chỗ với kịch bản quen thuộc: đọc số điện thoại khi thanh toán, và điểm thưởng thì lặng lẽ hết hạn.

Chính trong bối cảnh đó, tối ngày 14/7 tại Ascott Tây Hồ (Hà Nội), Sun Group đã chính thức ra mắt Sun Signature. Đây là chương trình hợp nhất toàn bộ hệ sinh thái của tập đoàn từ hàng không, bất động sản đến vui chơi giải trí trên một nền tảng duy nhất, được xây dựng cùng các đối tác Amadeus, Visa và Ngân hàng Quốc dân (NCB).

Sun Signature gồm 5 hạng hội viên: Member, Silver, Gold, Platinum và Infinity.

Một tài khoản cho nhiều hành trình

Sun Signature kết nối các dịch vụ thuộc nhiều lĩnh vực trong hệ sinh thái Sun Group, từ các chuyến bay của Sun PhuQuoc Airways, khách sạn và khu nghỉ dưỡng, hệ thống vui chơi giải trí Sun World, sân golf, dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến các sản phẩm bất động sản của Sun Property.

Mỗi giao dịch có thể tạo ra hai loại điểm. Sun Point được sử dụng để đổi ưu đãi và quyền lợi, trong khi điểm xét hạng giúp hội viên nâng cấp cấp bậc thành viên.

Chương trình gồm năm hạng hội viên: Member, Silver, Gold, Platinum và Infinity. Khách hàng bắt đầu ở hạng Member, lên Silver sau giao dịch đầu tiên, Gold từ 3.000 điểm xét hạng, Platinum từ 6.000 điểm và Infinity từ 8.000 điểm.

Người dùng có thể đăng ký trên nền tảng Sun Signature hoặc thông qua ứng dụng Sun PhuQuoc Airways và NCB. Sau một tháng mở đăng ký, chương trình công bố đã thu hút 53.600 hội viên đầu tiên.

Điều Sun Signature muốn tạo ra không chỉ là một kho điểm thưởng. Một chuyến bay có thể mở đầu cho kỳ nghỉ, kỳ nghỉ tiếp tục với lưu trú, vui chơi, ăn uống, và mỗi giao dịch lại tạo thêm giá trị cho hành trình tiếp theo.

Thẻ hội viên đồng thời là thẻ thanh toán

Điểm khác biệt đáng chú ý của Sun Signature nằm ở lớp kết nối tài chính được phát triển cùng NCB và Visa.

Thẻ đồng thương hiệu NCB Visa Sun Signature vừa là thẻ nhận diện hội viên, vừa có chức năng thanh toán. Dòng thẻ dự kiến gồm bốn phiên bản: Silver, Gold, Platinum và Infinite.

Thông qua mạng lưới của NCB và Visa, hội viên có thể tích lũy và sử dụng quyền lợi tại hơn 1.600 điểm trên toàn quốc, trong đó thanh toán bằng điểm có thể được thực hiện qua mã QR. Thẻ đồng thương hiệu cũng được giới thiệu là có thể sử dụng tại hơn 175 triệu điểm chấp nhận thanh toán của Visa trên toàn cầu.

Bên cạnh đó, sản phẩm tiền gửi NCB Signature Savings cho phép kết nối lợi ích tài chính với điểm thưởng Sun Signature. Các bên cũng dự kiến phát triển dòng thẻ Sun Signature Infinity Private dành cho nhóm khách hàng cao cấp.

Sự kết hợp này làm mờ ranh giới giữa chương trình khách hàng thân thiết và dịch vụ tài chính.

Một chương trình chỉ gắn với nghỉ dưỡng hoặc bất động sản thường có tần suất sử dụng thấp. Trong khi đó, thanh toán diễn ra hằng ngày. Khi thẻ hội viên đồng thời là thẻ ngân hàng, Sun Signature có cơ hội xuất hiện thường xuyên hơn trong đời sống khách hàng, thay vì chỉ được nhớ đến trước mỗi chuyến đi.

Vì sao thời điểm này đáng chú ý?

Theo báo cáo PayNXT360 do Research and Markets công bố vào tháng 6/2026, quy mô thị trường khách hàng thân thiết tại Việt Nam đạt khoảng 378 triệu USD trong năm 2025 và được dự báo tăng lên 442,9 triệu USD trong năm 2026.

Đến năm 2030, thị trường có thể đạt khoảng 770,3 triệu USD, tương ứng mức tăng trưởng kép hằng năm 14,8% trong giai đoạn 2026–2030.

Thị trường cũng đang mở rộng khỏi mô hình tích điểm truyền thống. Điểm thưởng ngày càng được tích hợp vào thanh toán, ngân hàng số, thương mại và các hệ sinh thái nhiều thương hiệu.

Sun Signature nằm đúng trong xu hướng này. Đây là mô hình liên minh trong nội bộ hệ sinh thái, nơi nhiều thương hiệu cùng sử dụng một tài khoản hội viên, một cơ chế phân hạng và một hệ thống quyền lợi chung.

Tháng 8/2024, Vingroup cũng ra mắt VinClub, kết nối các thương hiệu như Vinhomes, VinFast, Vinpearl, Vinmec, Vinschool và GSM.

Khi nhiều tập đoàn lớn cùng đầu tư vào mô hình này, tài sản đáng giá không chỉ là từng giao dịch, mà còn là khả năng duy trì mối quan hệ lâu dài với khách hàng trong toàn bộ hệ sinh thái.

Vì sao hàng không là mảnh ghép quan trọng?

Trong Sun Signature, Sun PhuQuoc Airways giữ một vị trí đặc biệt. Các chương trình hội viên hàng không thường hấp dẫn vì quyền lợi gắn với những giá trị cụ thể như vé máy bay, nâng hạng ghế, hành lý, phòng chờ hoặc một chuyến đi mới.

Với Sun Group, hàng không còn là phương tiện đưa khách hàng trực tiếp đến những điểm đến nơi tập đoàn đã phát triển khách sạn, khu nghỉ dưỡng, công viên giải trí và sân golf.

Sun Group vì thế có thể hiện diện từ lúc khách hàng đặt vé, lên máy bay, hạ cánh, lưu trú, vui chơi cho đến khi họ tích lũy quyền lợi cho chuyến đi sau.

Tại sự kiện ra mắt, Sun PhuQuoc Airways cũng công bố kế hoạch mở các đường bay quốc tế trực tiếp đến Phú Quốc từ Thành Đô, Singapore và Bangkok. Khi mạng lưới bay mở rộng, Sun Signature có thể trở thành cầu nối giá trị xuyên suốt hành trình của khách hàng.

Từ chương trình doanh nghiệp đến hạ tầng du lịch số

Sự hiện diện của ông Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tại lễ ra mắt đặt Sun Signature trong một bối cảnh rộng hơn câu chuyện ưu đãi doanh nghiệp.

Việc kết nối dữ liệu, nhận diện hành trình khách hàng, thanh toán và các dịch vụ du lịch trên cùng một nền tảng có thể góp phần tạo ra trải nghiệm thuận tiện và cá nhân hóa hơn cho du khách.

Trong cấu trúc này, Amadeus cung cấp nền tảng công nghệ và dữ liệu; Visa và NCB bổ sung lớp thanh toán, tài chính; còn hệ sinh thái Sun Group mang đến các điểm tích lũy và sử dụng quyền lợi.

Khi những lớp này được kết nối, một chương trình khách hàng thân thiết có thể tiến gần hơn đến vai trò của một hạ tầng trải nghiệm du lịch số.

Tuy nhiên, nguồn công khai hiện mới xác nhận sự hiện diện và chức danh của Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng tại sự kiện, chưa đăng tải đầy đủ phát biểu của ông. Vì vậy, phần trên nên được hiểu là phân tích từ bối cảnh sự kiện, thay vì trích dẫn trực tiếp.

Ông Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tại lễ ra mắt đặt Sun Signature

Kiến trúc đã có, trải nghiệm vẫn cần kiểm chứng

Sun Signature sở hữu một cấu trúc tham vọng, nhưng chương trình vẫn ở giai đoạn đầu.

Theo thông tin công bố, cơ chế tích điểm hiện mới được áp dụng rõ nhất cho các chuyến bay của Sun PhuQuoc Airways và khách hàng Sun Property. Những lĩnh vực khác sẽ được tích hợp dần trong thời gian tới.

Điều đó có nghĩa lời hứa về một nền tảng thống nhất hiện vẫn nghiêng nhiều về kiến trúc. Trải nghiệm chỉ thực sự liền mạch khi khách hàng có thể dễ dàng tích và sử dụng điểm tại phần lớn dịch vụ trong hệ sinh thái.

Con số 53.600 hội viên là khởi đầu đáng chú ý, nhưng lượt đăng ký chưa phải thước đo quan trọng nhất. Câu hỏi lớn hơn là khách hàng có thường xuyên tích điểm hay không, điểm có dễ sử dụng không, quyền lợi có đủ hấp dẫn không, và các thương hiệu có thật sự kết nối thành một trải nghiệm thống nhất hay vẫn vận hành riêng rẽ.

Sun Signature đã có những mảnh ghép quan trọng: hệ sinh thái đa ngành, hãng hàng không, đối tác công nghệ, ngân hàng và mạng lưới thanh toán quốc tế.

Phần còn lại phụ thuộc vào khả năng biến cấu trúc ấy thành trải nghiệm đủ hữu ích và đơn giản để khách hàng thực sự quay lại.

“Không say không về” hay nhâm nhi vui vừa đủ: Bạn đã nghe về food-led drinking?

Thanh Trúc — Sat, 18 Jul 2026 08:12:22 +0000

Nhìn vào các số liệu về thức uống có cồn, chúng ta rất dễ đi đến kết luận rằng bia đang dần mất chỗ đứng trong đời sống văn hóa. Người trẻ tập gym nhiều hơn, chạy bộ nhiều hơn, quan tâm đến giấc ngủ, sức khỏe tinh thần và hiệu suất làm việc hơn. Những bữa nhậu kéo dài đến khuya dường như không còn là mặc định của đời sống đô thị như một thập kỷ trước. Thay vào đó là những ly mocktail, cocktail ít cồn hay đơn giản là một lời từ chối lịch sự: "Hôm nay mình không uống."

Thế nhưng, theo nghiên cứu Bevtrac của IWSR, tỷ lệ gen Z trưởng thành có sử dụng đồ uống có cồn đã tăng từ 66% lên 74% chỉ trong ba năm, gần bắt kịp mức trung bình của toàn bộ người trưởng thành; trong khi đó thế hệ 8x và 9x vẫn là lứa tuổi tiêu thụ rượu bia nhiều nhất. Những con số này cho thấy hành vi uống bia rượu của người trẻ đã thay đổi.

74% gen Z trưởng thành có sử dụng bia rượu theo nghiên cứu 2026 Bevtrac của IWSR. | Nguồn: Sun World

Cũng theo IWSR, lượng đồ uống có cồn trong mỗi dịp gặp gỡ đã giảm từ trung bình 4,4 xuống còn 3,9 ly, phản ánh xu hướng uống điều độ đang ngày càng phổ biến. Như vậy, người trẻ không nhất thiết từ bỏ bia rượu; họ đang từ bỏ một kiểu uống đặt số lượng lên trên trải nghiệm.

Có lẽ đã đến lúc nhìn bia và các đồ uống có cồn bằng một lăng kính khác. Không phải như biểu tượng của bàn nhậu, các thức uống này đang trở một phần của văn hóa ẩm thực đang thay đổi.

Khi đồ uống đóng vai trò nâng tầm trải nghiệm

Khi quan sát những không gian F&B mà thế hệ trẻ thường lui tới, dễ thấy phần lớn đều là các không gian ẩm thực kết hợp, nơi ăn uống không còn tách rời mà được thiết kế như một trải nghiệm liền mạch. Từ izakaya, gastro pub, wine bar, tap room đến những quán ăn có quầy bar hay bàn bếp của bếp trưởng, thực khách đến trước hết để ăn, để thử món, để trò chuyện quanh bàn ăn.

Không gian “tụ tập” của người trẻ là những địa điểm ăn uống kết hợp với thực đơn dài từ đồ ăn đến thức uống. | Nguồn: VTT Studio

Trong những không gian ấy, đồ uống hiếm khi là thứ được gọi đầu tiên. Nó xuất hiện như một phần của bữa ăn, được chọn để đi cùng món ăn, cân bằng hương vị và kéo dài trải nghiệm. Thực khách bắt đầu từ câu hỏi: Hôm nay mình sẽ ăn gì? Sau đó mới đến: Món này sẽ hợp với đồ uống nào?

Đó chính là cách khái niệm food-led drinking dần trở nên rõ nét hơn. Xu hướng này đã làm thay đổi vai trò của đồ uống có cồn: thay vì là mục tiêu của buổi gặp gỡ, nó trở thành một phần của trải nghiệm ăn uống. Uống say khướt không còn là đích đến. Một trải nghiệm trọn vẹn mới là điều quan trọng hơn cả. Khi mọi người có thể ngồi lại, ăn ngon, uống vừa đủ và trò chuyện thoải mái, thay vì phải xoay xở với những nhu cầu khác nhau của từng người như trong những cuộc tăng hai, tăng ba trước đây, nhịp điệu của cuộc vui cũng trở nên liền mạch hơn.

Sự liền mạch ấy không chỉ đến từ cuộc trò chuyện, mà còn đến từ chính cách một bữa ăn được dẫn dắt. Một thực đơn được sắp xếp hợp lý luôn có tiết tấu riêng: có món mở đầu và món kết thúc, có lúc vị giác được đẩy lên cao trào, cũng có lúc cần một khoảng nghỉ để chuẩn bị cho tầng hương vị tiếp theo.

Một bữa ăn ngon không chỉ có hương vị, mà còn có nhịp điệu

Nhắc đến "nhịp điệu" trong ẩm thực, người ta thường nghĩ đến trình tự món ăn, nguyên liệu hay kỹ thuật chế biến. Nhưng có một yếu tố khác cũng quan trọng không kém: cách vị giác được làm mới trong suốt hành trình thưởng thức.

Một thực đơn nhiều món luôn được xây dựng để người ăn không bị mệt. Món thanh nhẹ mở đầu cho món đậm đà, món nhiều chất béo thường được cân bằng bằng vị chua, còn trước khi bước sang món tiếp theo, vị giác cũng cần một khoảng nghỉ.

Đó là lý do khái niệm palate cleansing hay "thanh vị" từ lâu đã xuất hiện trong fine dining. Một ngụm champagne, một ly sparkling water, một viên sorbet chanh hay đơn giản là một thức uống có hậu vị sạch đều có chung một nhiệm vụ: xóa đi dư vị của món trước để thực khách cảm nhận trọn vẹn món sau.

Thức uống đi kèm để làm mới khoang miệng, giúp khoang miệng thanh sạch để thưởng thức trọn vẹn hương vị món tiếp theo. | Nguồn: The Grand Hotel Warrandyte

Thoạt nghe, đây giống như một chi tiết kỹ thuật chỉ dành cho những nhà hàng cao cấp. Nhưng thực ra, ai cũng từng trải nghiệm điều đó. Sau một món nướng nhiều mỡ, một ngụm mát lạnh giúp khoang miệng trở nên dễ chịu hơn. Sau món cay hoặc nhiều gia vị, vị giác cũng cần được "làm mới" trước khi bước sang món tiếp theo. Điều chúng ta vẫn làm theo bản năng nay được gọi tên bằng một khái niệm rõ ràng hơn.

Khi food-led drinking trở nên phổ biến, "thanh vị" không còn là đặc quyền của fine dining mà dần trở thành một phần trong cách người trẻ thưởng thức ẩm thực.

Một “chỗ ngồi mới” cho bia

Chính trong bối cảnh ấy, bia bắt đầu tìm thấy một vai trò mới.

Suốt nhiều năm, bia được định vị quanh những từ khóa quen thuộc: giải khát, sảng khoái, cuộc vui, cụng ly. Chúng ta gọi bia trước, rồi mới nghĩ đến đồ nhắm. Món nào càng đậm vị, càng mặn, càng cay thì càng hợp để uống nhiều hơn. Cứ như thế, một thùng bia có thể quyết định cả buổi tối.

Ngày nay, trình tự ấy đang đảo ngược: Đầu bếp xây dựng thực đơn trước, thực khách chọn món trước, rồi mới đến lượt đồ uống bước vào câu chuyện. Như cách rượu vang và trà được phục vụ kèm theo từng món ăn cụ thể, ngày nay, đó còn là bia.

Bia phối với các món ăn đang dần chiếm lĩnh các không gian ẩm thực mà giới trẻ thường lui tới. | Nguồn: Tokyo Club

Thực tế, ngày càng nhiều nhà sản xuất bắt đầu nhìn bia không chỉ như một loại đồ uống giải khát, mà như một thành phần của bữa ăn. Thay vì nhấn mạnh độ đắng, độ cồn hay cảm giác lạnh, họ nói nhiều hơn về cấu trúc hương vị, khả năng cân bằng món ăn và hiệu ứng thanh vị giữa các món.

Royal Arctika Day Chiller là một ví dụ khá rõ cho cách tiếp cận này. Tôi nhớ lần đầu gặp dòng bia này trong một bữa ăn nhiều món, khi chính người đứng bếp đề cử nó như một lựa chọn để đi cùng các món trong thực đơn. Hơn cả độ mạnh hay khả năng uống dễ, Day Chiller phục vụ vào đúng khoảng nghỉ giữa các món. Cảm giác Arctic Frost mà thương hiệu nhắc đến, với tôi đúng là cảm giác khoang miệng bỗng mát lạnh rồi trở nên thanh sạch hơn là một lời hứa công nghệ được thể hiện trên bao bì.

Khi mỗi món ăn đều được tính toán về hương vị và nhịp điệu, một thức uống có khả năng "thanh vị" không còn chỉ đi kèm bữa ăn, mà trở thành cầu nối giúp câu chuyện ấy được tiếp nối trọn vẹn từ món này sang món khác. | Nguồn: Arque

Có lẽ cũng vì thế, dòng bia này đã xuất hiện trong nhiều cuộc thi đầu bếp như một cách góp phần làm mới bối cảnh ẩm thực, nơi sự chính xác trong từng lớp hương vị được đề cao và thực khách có thể cảm nhận trọn vẹn hơn sự sáng tạo của đầu bếp. Day Chiller không xuất hiện như lời mời gọi uống thêm, mà như một tín hiệu rằng trải nghiệm ẩm thực vẫn đang tiếp diễn.

Và quả thật, trong một buổi trò chuyện rất dài với bạn bè mình, tôi nhận ra bản thân không còn bỏ phí thức ăn chỉ để vô số lon bia nằm kín khắp bàn. Làm thế nào mà một vị bia đã khiến bữa ăn trở nên đáng nhớ hơn?

Đổi chỗ ngồi, đổi cả cách thưởng thức

Nhìn rộng hơn, food-led drinking phản ánh một sự dịch chuyển trong văn hóa tiêu dùng của người trẻ đô thị. Chúng tôi vẫn gặp nhau sau giờ làm, tụ tập cuối tuần, hay vẫn nâng ly để chúc mừng một cột mốc hay một cuộc hội ngộ. Nhưng đồ uống giờ đây không còn là thước đo của cuộc vui.

Một ly bia đi đúng món có thể mang lại nhiều cảm xúc hơn năm ly được uống vội. Một bữa tối nơi mọi người dành thời gian nói về hương vị, nguyên liệu hay cách kết hợp món ăn có thể kéo dài lâu hơn, nhưng không nhất thiết phải kết thúc bằng cảm giác mệt mỏi vào sáng hôm sau.

Đó cũng là lý do food-led drinking được xem là một hướng tiếp cận bền vững hơn với đồ uống có cồn. Nó không cổ vũ việc uống nhiều, mà khuyến khích uống có chủ đích. Không xem bia là đích đến của cuộc vui, mà là một phần của trải nghiệm ẩm thực và kết nối.

Có lẽ vì thế, thay vì nói bia đang mất chỗ đứng trong đời sống người trẻ, sẽ chính xác hơn nếu nói rằng bia đang đổi chỗ ngồi.

Và nếu bạn muốn trực tiếp trải nghiệm cách một vị bia có thể nâng tầm và dẫn dắt câu chuyện ẩm thực hiện đại, hãy cùng Royal Arctika đến với Thử Thách Đầu Bếp Tiềm Năng 2026 trong khuôn khổ Flavors Vietnam.

Tại vòng chung kết, Royal Arctika Day Chiller sẽ xuất hiện giữa các món như một phần của trải nghiệm vị giác, giúp Ban Giám Khảo và khách mời làm mới dư vị trước khi cảm nhận những tầng hương vị tiếp theo trong thực đơn của các đầu bếp trẻ.

Thử thách Đầu bếp Tiềm năng 2026 chính thức mở đơn đăng ký từ 12/07 đến 02/08/2026, tìm hiểu chi tiết tại đây. Đăng ký tham gia TẠI ĐÂY.

Vòng chung kết sẽ diễn ra vào: Ngày 28/08/2026
Địa điểm: Trường Du lịch Saigontourist, Thành phố Hồ Chí Minh

Thưởng thức có trách nhiệm, 18+.
Không chia sẻ nội dung này cho người dưới 18 tuổi.

Mùa nào thức nấy: Giải pháp dành cho team sơ hở là “ăn gì cũng được”

Gấm Võ — Sat, 18 Jul 2026 10:17:50 +0000

“Pizza không?” - “Mập lắm!”

“Cơm tấm không?” - “Nặng bụng lắm.”

“Bún đậu không?” - “Hôi.”

“Thế giờ ăn gì?” - “Ăn gì cũng được!”

Với những tình huống khó xử thế này, một nụ cười tự tin thôi là chưa đủ. Vì nếu không nhanh chóng giải quyết bài toán “Hôm nay ăn gì?” một cách nhanh gọn, cuộc trò chuyện dễ khiến người khác “đỏ mặt” như trên sẽ rơi vào một vòng lặp luẩn quẩn, như một con đường chạy mãi kiểu gì cũng quay về điểm xuất phát ban đầu.

Có một giải pháp ăn uống đang được quan tâm sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội gần đây mà tác giả tin rằng sẽ trở thành “cứu cánh” cho rất nhiều người - những người ôm chiếc bụng đói nhưng lười nghĩ, đó là seasonal eating (ăn theo mùa). Việt Nam cũng có một phiên bản riêng của seasonal eating, được gọi là “mùa nào thức nấy.”

Mùa nào thức nấy là gì?

Mùa nào thức nấy, về cơ bản được hiểu như một triết lý ăn uống dựa trên quy luật: để thiên nhiên quyết định thực đơn của bạn. Nói cách khác, đó là việc ưu tiên những nguyên liệu đang vào độ ngon nhất, tươi nhất và dồi dào nhất theo từng thời điểm trong năm, dù quanh năm cũng được bày bán chẳng thiếu. Thay vì là “Hôm nay ăn gì?” - giải pháp này đảo trọng tâm câu hỏi thành “Mùa này ăn gì cho ngon, cho bổ?”

Điều đó không đồng nghĩa mọi thực phẩm đều chỉ xuất hiện theo mùa. Một số nguyên liệu như trứng, thịt, gạo hay một số loại rau trồng trong điều kiện kiểm soát vẫn có thể xuất hiện quanh năm. Nhưng với phần lớn rau củ, trái cây hoặc hải sản, mỗi loại đều có một “mùa” riêng - “thời điểm vàng” của hương vị, kết cấu và giá trị dinh dưỡng.

Mùa nào thức nấy, về cơ bản được hiểu như một triết lý ăn uống dựa trên quy luật: để thiên nhiên quyết định thực đơn của bạn. | Nguồn: Báo Công Thương

Vì sao nó lại trở thành trend?

Dù lên xu hướng nhưng cách ăn này không mới, cũng không phải chỉ có ở Việt Nam.

Trong thực hành Ayurveda của người Ấn Độ cổ, có một thuật ngữ riêng biệt để chỉ việc ăn uống theo mùa là ritucharya. Nguyên tắc là chia nhỏ những gì nên ăn trong mỗi mùa để duy trì sức khỏe và ngăn ngừa bệnh tật.

Hay ở Nhật Bản, người Nhật tin rằng mỗi nguyên liệu đều có “旬 – Shun” - khoảng thời gian mà cả hương vị, độ tươi ngon và dinh dưỡng đều ở trạng thái cao nhất. Tương tự, người Ý cũng có khái niệm cucina stagionale - nền ẩm thực vận hành theo mùa vụ. Còn trong văn hóa Trung Hoa, 24 tiết khí từ lâu đã đóng vai trò như một quyển lịch hướng dẫn con người ăn gì, dưỡng gì theo từng chuyển động của đất trời.

Dù đã tồn tại ở từng quốc gia với từng phiên bản khác nhau, ăn uống theo mùa bỗng được nhắc đến nhiều hơn trong những năm gần đây, bên cạnh những cuộc trò chuyện về sức khỏe và môi trường. Nó đáp ứng được cả ba tiêu chí mà một người thường sẽ ưu tiên khi chọn món hoặc hàng ăn: ngon, bổ, rẻ. “Bổ” ở đây không chỉ bổ cho sức khỏe mà còn “bổ” cho môi trường.

Ngày càng nhiều nhà hàng xây dựng thực đơn xoay quanh nguyên liệu theo mùa thay vì cố định quanh năm. Điển hình là Noma - một trong những nhà hàng nổi tiếng nhất khắp thế giới - từ năm 2018 đã chia thành ba mùa: Seafood Season, Vegetable Season và Game & Forest Season, với menu thay đổi hoàn toàn theo những nguyên liệu đang vào vụ, dù nhà hàng này đã công bố đóng cửa vào năm 2024 và thông báo sẽ trở lại vào tháng 8 năm nay.

Ở Việt Nam, nhiều chương trình phát triển nông nghiệp cũng đang đi theo tinh thần này. Ví dụ chương trình OCOP (One Commune One Product - Mỗi xã một sản phẩm) khuyến khích mỗi địa phương phát triển nông sản và đặc sản dựa trên lợi thế tự nhiên, mùa vụ và bản sắc bản địa của mình, thay vì chạy theo mô hình sản xuất đồng loạt.

Tại sao người Việt Nam từ lâu đã ăn như thế?

1. Việt Nam nổi tiếng với nền văn minh nông nghiệp lúa nước

Là đất nước nông nghiệp có lịch sử ngàn năm văn minh lúa nước, đất đai màu mỡ, người Việt từ bao đời nay đã học cách sống cùng mùa vụ. Việt Nam lại được thiên nhiên ưu đãi nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, với mùa mưa, mùa khô và sự thay đổi rõ rệt giữa các vùng miền. Mùa nào thức nấy, thuận theo sản phẩm trồng trọt thu hoạch được, nên thực đơn của mỗi gia đình cũng thay đổi theo từng mùa trong năm: hè có rau đay, mồng tơi, canh cua; thu có cốm, hồng, thị; đông đến là su hào, bắp cải, củ cải; mùa nước nổi ở miền Tây lại có cá linh, bông điên điển. Mỗi mùa đều tự mang theo nguyên liệu của riêng mình.

Là đất nước nông nghiệp có lịch sử ngàn năm văn minh lúa nước, đất đai màu mỡ, người Việt từ bao đời nay đã học cách sống cùng mùa vụ. | Nguồn: Nông nghiệp AVN

2. Thời mà bảo quản bằng tủ lạnh còn là câu chuyện xa vời

Chúng ta đang sống giữa một thời đại mà chỉ với nút “Đặt hàng”, mọi đặc sản vốn thuộc về những mùa khác nhau đều có thể xuất hiện trên cùng một bàn ăn. Ngay cả sấu Hà Nội giờ cũng có thể mua đông lạnh giữa tháng Chạp, cốm được hút chân không để bày bán quanh năm, để cắn lấy những quả dâu tây đỏ mọng vốn chỉ chín rộ vào dịp cuối năm, bạn cũng không cần “bắt chuyến xe lên vùng cao Đà Lạt” như PC trong lời bài hát Dalatmango. Chuỗi logistics lạnh, nhà kính, công nghệ bảo quản và vận chuyển còn có thể giúp một quả cherry từ Chile hay một trái táo từ New Zealand xuất hiện trên kệ siêu thị Việt Nam chỉ sau vài ngày. Bạn có thể trả tiền cho tất cả tiện ích để ăn đúng thứ mình thích, ngay lúc mình thèm, trong khi vẫn đang thong dong giữa một ngày hạ sáng nắng chiều mưa ở Sài Gòn.

Nhưng thời chưa có kho lạnh, container lạnh hay mạng lưới vận chuyển hiện đại, thực phẩm chỉ có thể được tiêu thụ trong khoảng thời gian ngắn nhất sau khi thu hoạch hoặc đánh bắt. Rau vừa cắt ngoài vườn phải mang ra chợ ngay trong buổi sáng. Cá vừa kéo lưới lên sẽ theo ghe vào bến. Trái cây chín tới thì cả nhà cùng ăn, phần còn lại được làm mứt, phơi khô hay muối chua để kéo dài thời gian sử dụng.

3. Ăn theo mùa cũng là một cách dưỡng sinh

Trong tư tưởng y học cổ truyền phương Đông mà Việt Nam tiếp nhận và phát triển, con người là một phần của tự nhiên. Khi khí hậu thay đổi, cơ thể cũng được cho là sẽ có những biến chuyển nhất định. Mùa hè nóng ẩm, mâm cơm thường xuất hiện nhiều món có nhiều nước và rau xanh như canh cua rau đay, mồng tơi, canh chua, bí đao, mướp hay các loại trái cây nhiều nước. Ngược lại, trong những ngày đông se lạnh, bữa ăn lại chuyển sang các món hầm, kho, lẩu, gừng, tiêu, nghệ hoặc những thực phẩm được Đông y xếp vào nhóm có tính “ấm”. Dù ngày nay không phải ai cũng gọi tên bằng khái niệm “âm - dương” hay “hàn - nhiệt”, nhiều thói quen ấy vẫn được gìn giữ một cách tự nhiên trong những bữa cơm gia đình.

4. Mùa nào thức nấy còn phản ánh nếp nghĩ, nếp sống

Khi mọi yếu tố về dinh dưỡng và hương vị đã được chứng minh bằng khoa học, thì có một thứ bắt buộc phải nhìn nhận để thấy về lợi ích của việc ăn theo mùa, đó là nếp sống, nếp nghĩ của con người.

Dẫu mọi hàng hóa có được vận chuyển nhanh chóng, thì vẫn có một trải nghiệm mà vĩnh viễn không thể nào đóng gói và ship đến tận cửa nhà cho bạn, đó là cảm giác nóng lòng chờ đợi để rồi bùng nổ cảm xúc khi được nếm một món ăn vào đúng thời điểm chín rộ của nó. Ăn đúng mùa dạy chúng ta về triết lý của sự hữu hạn và rằng chờ đợi cũng là một loại hạnh phúc, nên sẽ càng trân trọng món ăn và công sức người làm ra nó hơn.

Hơn nữa, mùa nào thức nấy còn rèn luyện cho chúng ta về cách quan sát và kết nối với môi trường xung quanh. Trở về những ngày chưa có ứng dụng dự báo thời tiết và cuốn lịch cũng không phải món đồ quen thuộc, ông bà ta đã quan sát đất trời bằng những chuyển động nhỏ: cảnh chợ, hạt cốm, rổ hồng,... đều có thể là “tín hiệu” dự báo thời gian hiệu quả. Đó cũng là cách để họ đóng gói kỷ niệm, báo hiệu một mùa lại đến, lại đi, như một chiếc neo lưu giữ ký ức trong từng thức quà bình dị.

Có một câu đùa rằng: nếu để nhận biết thời gian mà không cần nhìn lịch, nhiều người Việt sẽ chọn cách nhìn vào mâm cơm. | Nguồn: VnExpress

Kết

Thật ra, mỗi thời mỗi vị. Mỗi thế hệ lại có cách thưởng thức đồ ăn riêng. Khi những hương vị ấy đi cùng ký ức của nhiều người, nhiều thế hệ, chúng không còn chỉ là vị của một món ăn mà sẽ dần trở thành văn hóa, "vị" của cả một thời.

Mùa này, những quả măng cụt đã tím rộ cả một góc vườn. Bạn có thể để những trái non giòn dùng làm gỏi, những trái chín ngọt dùng tráng miệng sau bữa ăn. Cùng lúc đó, dọc theo dải đất miền Trung nắng cháy, những mẻ hến sông ngọt lịm hay quả vả chát thanh cũng vào độ ngon nhất để làm mát lòng người qua mùa oi ả. Ngược ra Bắc, những chùm sấu xanh ẩn hiện trong tán lá già, chuẩn bị tinh thần cho bát nước rau muống dầm chua giải nhiệt. Thế là đủ một mâm cơm. Còn bạn, “mùa này bạn ăn gì?”

Trùng sinh, tôi điên cuồng “thoại sảng”

Ngọc Thùy — Sun, 19 Jul 2026 08:34:29 +0000

Nghệ thuật nhại lại (parody) của giới trẻ ảnh hưởng đến lời ăn tiếng nói thường ngày ra sao

“XX là một cái gì đó rất đặc biệt. Năm nào mình cũng quan tâm đến nó một chút”

“Vì ABC là mặt trời nhỏ”

“Trùng sinh, tôi điên cuồng…”

“Biết là A bận rồi nhưng mà để ý B một tí”

Đã bao giờ bạn tự hỏi vì sao một câu nói vu vơ trên mạng lại nhanh chóng trở thành một phương thức giao tiếp chính của cả một thế hệ hay chưa? Liệu những xu hướng này nói gì về người sử dụng chúng?

Thực tế, giới trẻ hiện nay đang tham gia vào các cuộc hội thoại theo một phương thức rất đặc biệt. Đó là nghệ thuật nhại lại (parody). Họ không tự sáng tạo ra từ mới mà đóng vai trò như những nhà tạo tác ngôn ngữ, vay mượn kịch bản và giọng điệu của người khác để giao tiếp.

Từ podcast, game, đến mạng xã hội văn bản hay phần bình luận ở trên các nền tảng đang định hình trực tiếp ngôn từ mà họ phát ra. Dưới đây là 4 thói quen tiêu thụ nội dung cốt lõi đang có ở người trẻ để ta có thể bóc tách bức tranh ngôn ngữ này. Bạn có thuộc nhóm nào trong đây không?

Những xu hướng tiêu thụ nội dung nhại lại phổ biến hiện nay

Tiêu thụ nội dung dạng âm thanh (audio, podcast,...)

“Vì An An là mặt trời nhỏ”

@maitrithuc2020

♬ original sound - yessieltrivena - yessieltrivena ✿

Câu nói này bắt nguồn từ cộng đồng truyện audio. Một câu nói dùng để lột tả sự đáng yêu, hồn nhiên ngây thơ của nhân vật được cộng đồng mạng sử dụng như một cách nói có phần châm biếm tính cách “giả nai”, “trà xanh”. Đây là một hình thức tiêu thụ nội dung đang nổi lên trong khoảng thời gian gần đây và chiếm sóng trên hầu hết các nền tảng mạng xã hội. Đặc biệt là TikTok và YouTube.

Khác với đọc, nghe truyện audio cho phép người dùng tiêu thụ thụ động, không cần tập trung cao độ vào từng mặt chữ. Bạn có thể vừa rửa bát vừa nghe, vừa đi bộ vừa theo dõi cốt truyện. Hình thức này phù hợp hoàn hảo với lối sống multitasking (đa nhiệm vụ) của một thế hệ luôn cảm thấy mình không có đủ thời gian để làm một việc một lúc. Và khi nội dung đi vào tai đủ lâu và đủ nhiều, những câu thoại đặc trưng bắt đầu bám vào ký ức theo cách khác hẳn với việc đọc. Từ đó, người trẻ dễ dàng bật chúng ra thành các câu cửa miệng thú vị.

Tiêu thụ nội dung tương tác (game, livestream,...)

Nếu audio tạo ra ngôn ngữ bằng sự lặp lại thì game và livestream lại tạo ra ngôn ngữ bằng tương tác. Những câu nói vốn xuất phát từ cộng đồng game thủ thông qua những buổi livestream đã bước ra đời sống như một cách bày tỏ sự ngưỡng mộ hoặc hài hước trước một người quá xuất sắc đang nổi rầm rộ dạo gần đây như:

“Tôn trọng, cổ điển”

“Giảm sức mạnh con tướng này giúp em”

Nguồn: TikTok

Khác với các loại hình nội dung truyền thống, game và livestream diễn ra theo thời gian thực. Hàng nghìn người cùng xem một khoảnh khắc, cùng phản ứng và cùng spam một câu bình luận giống nhau chỉ trong vài giây. Chính tốc độ lan truyền gần như tức thời này khiến những câu nói ấn tượng nhanh chóng trở thành ngôn ngữ chung của cộng đồng và thậm chí lan rộng sang những người chưa từng chơi game.

Điều thú vị là ranh giới giữa văn hóa game và văn hóa đại chúng đang ngày càng mờ đi. Những cụm từ như "gánh team", "check map", "phản dame" hay "out trình" đã trở thành những cách diễn đạt quen thuộc ngay cả với những người không phải là game thủ.

Tiêu thụ nội dung văn bản ngắn (Thread)

“Lỡ cả đời không rực rỡ thì sao”

Nguồn: Threads / Thúy Anh thiết kế cho Vietcetera

Câu nói đến từ một bài đăng ngẫu nhiên trên Threads, kèm hình ảnh một người thanh niên mặc áo shipper ngồi bên đường. Chỉ là một khoảnh khắc nhỏ được đặt trong một câu hỏi về áp lực thành công và nhịp sống hối hả mà nhiều người trẻ đang sống qua mỗi ngày. Bài đăng nhận về hàng nghìn lượt tim, hàng trăm bình luận và vô số bài viết khác đăng lại để "trả lời" cho câu hỏi đó.

Chính định dạng "microblogging" (tạm dịch” blog siêu ngắn) khiến mỗi dòng trạng thái đều có xu hướng trở thành một câu nói hoàn chỉnh, dễ ghi nhớ và dễ mang đi sử dụng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau. Bên cạnh đó, Threads cũng quy tụ một lượng lớn người trẻ sẵn sàng chia sẻ những suy nghĩ cá nhân về công việc, tình yêu hay áp lực cuộc sống. Khi một câu nói nhận được đủ nhiều sự đồng cảm, thuật toán sẽ tiếp tục phân phối nó đến nhiều người hơn. Từ đó, người dùng biến một dòng trạng thái bình thường thành ngôn ngữ chung của cộng đồng.

Thay vì tự diễn đạt cảm xúc của mình từ đầu, nhiều người trẻ chọn cách "mượn" chính những câu nói ấy như một phương thức giãi bày ngắn gọn nhưng đủ để người khác hiểu mình đang trải qua điều gì.

Văn hóa bình luận (TikTok, Facebook, Youtube, Instagram,...)

Nguồn: Threads / Thúy Anh thiết kế cho Vietcetera

Cuối cùng, không thể không nhắc đến thói quen "đọc bình luận trước khi xem nội dung" của giới trẻ. Phần bình luận giờ đây không chỉ là nơi để phản hồi mà còn trở thành một không gian tiêu thụ nội dung độc lập và bao trùm trên cả các cách tiêu thụ nội dung khác khi mà việc bình luận xuất hiện ở hầu hết các nền tảng mạng xã hội.

Văn hóa bình luận đã góp công lớn trong việc định hình cách người trẻ giao tiếp qua việc sản sinh ra nghệ thuật mỉa mai và nói ngược. Khi thấy một nội dung cực kỳ thú vị và duyên dáng, thay vì khen trực diện, họ sẽ bình luận:

"Hài hước tưởng mình vô duyên"

Hay đối mặt với những sự việc lố bịch, họ phản hồi bằng cụm từ:

“Dược sĩ Tiến đã xem”

“Mong Tôn Hoa Sen thấy và làm ngơ”

Nguồn: TikTok

Giao tiếp trong không gian này đòi hỏi sự nhạy bén cực cao. Vì để hiểu được một bình luận, người đọc thường phải biết nguồn gốc của meme, sự kiện hoặc câu chuyện mà nó nhắc đến. Chính điều đó khiến việc giao tiếp trên Internet ngày càng mang tính "ám hiệu". Người trẻ liên tục cập nhật những mẫu bình luận mới không chỉ để bắt kịp xu hướng mà còn để khẳng định mình đang cùng chia sẻ một vốn văn hóa Internet với cộng đồng.

Cách sử dụng ngôn ngữ nói gì về người trẻ?

Nếu trước đây ngôn ngữ được hình thành từ sách báo, phim ảnh hay những trải nghiệm ngoài đời thì ngày nay nó đang được tạo ra ngay trong quá trình người trẻ lướt mạng mỗi ngày. Điều đáng chú ý là người trẻ không còn giao tiếp bằng những câu nói hoàn toàn nguyên bản. Thay vào đó, họ liên tục vay mượn, biến tấu rồi đặt lại ngữ cảnh cho những gì vừa tiêu thụ. Một câu thoại từ truyện audio, một phát ngôn của streamer, một dòng trạng thái trên Threads hay thậm chí một bình luận dưới video đều có thể trở thành chất liệu cho các cuộc hội thoại đời thực.

Nguồn: Getty Images

Điều này cũng cho thấy giao tiếp ngày nay không chỉ dựa trên ngôn ngữ mà còn dựa trên vốn trải nghiệm nội dung. Để hiểu một câu nói, đôi khi người nghe không cần tra từ điển mà cần từng xem cùng một video, đọc cùng một bài đăng hay lướt qua cùng một phần bình luận. Càng chia sẻ nhiều trải nghiệm tiêu thụ nội dung giống nhau, người trẻ càng dễ hiểu nhau thông qua những "ám hiệu" tưởng như vô nghĩa.

Ở một khía cạnh khác, thuật toán của các nền tảng số cũng đang âm thầm trở thành một "nhà biên tập ngôn ngữ". Những câu nói tạo ra nhiều tương tác sẽ được phân phối đến nhiều người hơn, được lặp lại nhiều hơn và dần bước ra khỏi màn hình để trở thành lời ăn tiếng nói ngoài đời thực.

Kết

Việc vay mượn và nhại lại nội dung đã làm cho Gen Z hay Gen Alpha trở nên vô cùng sáng tạo, nhạy bén và lém lỉnh. Người trẻ không ngừng tái sử dụng, thay đổi và “chế biến” những gì họ tiêu thụ mỗi ngày. Và chính những nền tảng họ dành nhiều thời gian nhất cũng đang từng chút một định hình cách cả một thế hệ nói chuyện, thể hiện cảm xúc và kết nối với nhau. Qua cách giao tiếp đầy “tinh tế” và “tài hoa” này, chắc hẳn chúng ta không thể không khẳng định một việc rằng:

“Đến tiểu thuyết cũng không dám viết “giới trẻ” như thế này”

10 cái nhất của World Cup 2026

Minh Nguyễn — Sun, 19 Jul 2026 23:39:37 +0000

Tôi có lần đầu tiên được xem trọn vẹn một kỳ World Cup vào năm 2010, tính đến nay cũng ngót nghét được gần 20 năm. Nếu ai đó hỏi tôi rằng đâu là kỳ World Cup đáng nhớ nhất, có lẽ tôi sẽ phải khựng lại đôi chút để nhìn lại dòng ký ức giàu cảm xúc về giải đấu này.

Đó có thể là sự sảng khoái như điệu nhảy ăn mừng ở cột cờ góc của những anh chàng đội tuyển Nam Phi năm 2010, chao liệng liên hồi như quỹ đạo bóng được “chàng thơ” James Rodríguez vẽ nên giữa bầu trời Brazil năm 2014, hừng hực khí thế như một đội tuyển Pháp “out” trình giải đấu năm 2018, hồi hộp đến nghẹt thở trong trận chung kết kịch tính bậc nhất lịch sử năm 2022 hay một kỳ World Cup 2026 thật “điện ảnh” với chàng siêu nhân số 10 luôn biết cách giải cứu đồng đội ở mọi hoàn cảnh ngặt nghèo nhất.

Cảm xúc và đáng nhớ là vậy, nhưng tôi tin rằng World Cup năm nay xứng đáng lọt top những kỳ hấp dẫn nhất trong lịch sử bởi công tác tổ chức chuyên nghiệp, tính tương tác cao và hơn tất thảy là cách giải đấu này tự ghi vào lòng khán giả nhiều ấn tượng sâu đậm nhất.

1. 39 ngày đêm sống cùng World Cup

World Cup 2026 có quy mô lớn nhất trong lịch sử. | Nguồn: Michelle Lee

World Cup 2026 có quy mô lớn nhất trong lịch sử hơn 95 năm của giải đấu. Lần đầu tiên, 48 đội tuyển sẽ cùng tranh tài thay vì 32, nâng tổng số trận đấu lên 104 trận, nhiều hơn 40 trận so với các kỳ World Cup trước.

Bên cạnh đó Ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh cũng lần đầu được tổ chức đồng thời tại ba quốc gia Bắc Mỹ gồm Mỹ, Canada và Mexico, trải dài trên 16 sân vận động với hàng chục thành phố đăng cai.

Quy mô mở rộng đồng nghĩa với nhiều suất tham dự hơn, nhiều trận đấu hơn và hàng trăm cầu thủ lần đầu bước lên sân khấu lớn nhất thế giới. Chưa bao giờ cơ hội để một cái tên vô danh vụt sáng, đổi đời chỉ sau một kỳ World Cup lại rộng mở như tại giải đấu năm nay.

Đội tuyển Cape Verde khiến cả thế giới phải nhớ tới mình ngay lần đầu tiên dự World Cup. | Nguồn: REUTERS

Theo dõi World Cup xuyên ngày đêm trong hơn một tháng quả là một trải nghiệm hao tổn sức lực với những fan “cứng” tại Việt Nam. Nhưng tôi tin rằng cảm giác mở mắt buổi sáng với trận đấu 6h, vào bữa trưa cùng trận 11h và nằm sõng soài trên chiếc ghế sofa cuối ngày, dán mắt vào trận cầu 23h quả là một routine thú vị mà nhiều người trong số chúng ta sẽ rất nhớ trong thời gian tới.

2. Những vị chủ nhà đáng gờm

Trái với hoài nghi rằng lợi thế sân nhà chỉ mang ý nghĩa tinh thần, Mỹ, Mexico và Canada đã chứng minh họ là ba đội chủ nhà có màn trình diễn đáng khích lệ nhất trong lịch sử World Cup.

Lần đầu tiên giải đấu được tổ chức tại ba quốc gia, cả ba đội đều đồng loạt góp mặt ở vòng 1/8, điều chưa từng xuất hiện ở các kỳ World Cup hay EURO đồng chủ nhà trước đây.

Ba vị chủ nhà không hề “nể nang” khách | Nguồn: FIFA, REUTERS, Getty image

Nếu như Mỹ thi đấu bản lĩnh dù phải chơi thiếu người trước Bosnia & Herzegovina, Mexico gây ấn tượng với chuỗi 4 trận toàn thắng, ghi 8 bàn và chưa thủng lưới, thì Canada lại trở thành câu chuyện truyền cảm hứng nhất khi lột xác từ đội thua cả ba trận tại World Cup 2022 thành cái tên hiên ngang góp mặt trong nhóm 16 đội mạnh nhất.

Thành tích ấy không chỉ phản ánh lợi thế tinh thần lớn lao từ hàng vạn khán giả nhà, mà còn khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của ba nền bóng đá Bắc Mỹ trên sân đấu lớn nhất hành tinh.

3. Kỷ lục nối tiếp kỷ lục

Nguồn: World Soccer Talk

World Cup 2026 đi vào lịch sử như một trong những giải đấu bùng nổ nhất, nơi mọi giới hạn về khả năng ghi bàn liên tiếp bị xô đổ. Sau vòng 1/8, giải đấu đã chứng kiến 308 bàn thắng, chính thức vượt xa kỷ lục 172 bàn được thiết lập tại World Cup 2022 ở Qatar.

Chưa dừng lại ở đó, giải đấu còn đánh dấu lần đầu tiên có ba cầu thủ cùng cán mốc từ 7 bàn thắng trở lên, phản ánh chất lượng tấn công và nhịp độ thi đấu chưa từng có trong kỷ nguyên World Cup mở rộng. Trên hành trình ấy, Lionel Messi tiếp tục khắc tên mình vào lịch sử khi trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử World Cup, trong khi Kylian Mbappé thiết lập cột mốc mới với tư cách chân sút vĩ đại nhất ở các trận đấu loại trực tiếp.

Nhà vô địch World Cup 2022 và 2018 dẫn đầu cuộc đua đến Chiếc Giày Vàng / Nguồn: AP/Rebecca Blackwell

Với số lượng bàn thắng kỷ lục cùng những màn trình diễn tấn công mãn nhãn, World Cup 2026 đang định nghĩa lại chuẩn mực của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.

4. Những khán đài đầy ắp khán giả

Trước giải, FIFA kỳ vọng giải đấu sẽ đón khoảng 6,5 triệu khán giả đến sân, thiết lập kỷ lục mới về lượng người xem trực tiếp, đồng thời tạo ra doanh thu thương mại và bản quyền truyền hình cao nhất từ trước đến nay.

Theo thống kê tạm thời, trải dài qua 104 trận đấu, World Cup 2026 đã thu hút hơn 6,7 triệu người hâm mộ đến sân. Tức lượng khán giả trung bình mỗi trận là 64.400 người. Bên cạnh đó, tỷ lệ lấp đầy các sân vận động trên khắp Mỹ, Mexico và Canada cán mốc 99,7%, chứng minh sức hút chưa từng có của thể thức 48 đội.

Chỉ tính đến hết vòng 16 đội, đã có hơn 6 triệu khán giả đến sân / Nguồn: FIFA

Đây chắc chắn là kỷ lục của lịch sử World Cup, bởi quy mô lớn chưa từng có của giải đấu năm nay. Ở thể lệ 32 đội, World Cup chỉ có tối đa 64 trận, nhưng giờ đây với phiên bản 48 đội, tổng số trận tăng lên thành 104.

Ngay từ giai đoạn vòng bảng, World Cup 2026 đã ghi nhận 4,66 triệu người hâm mộ đến sân, trải dài qua 72 trận đấu. Con số này vượt qua kỷ lục cũ ở World Cup 1994 - khi có 3,5 triệu khán giả đến sân xem giai đoạn vòng bảng.

5. Doanh thu lớn nhất…không dành cho chủ nhà

World Cup 2026 không chỉ được dự báo là kỳ World Cup lớn nhất lịch sử mà còn là "cỗ máy in tiền" của FIFA. Theo nhiều tổ chức phân tích tài chính thể thao, giải đấu có thể mang về hơn 10,9 tỷ USD doanh thu, gần gấp đôi World Cup 2022, chủ yếu từ bản quyền truyền hình, tài trợ, thương mại và bán vé.

Một kỳ World Cup thắng lớn của FIFA. | Nguồn: Tổng hợp

Sức hút của giải đấu lớn đến mức Chủ tịch FIFA Gianni Infantino tiết lộ, chỉ trong hai tuần mở bán, lượng yêu cầu mua vé đã đủ để "lấp đầy 300 kỳ World Cup", trong khi gần một thế kỷ qua FIFA mới bán khoảng 44 triệu vé. Tuy nhiên, phần lớn nguồn thu khổng lồ này không thuộc về ba nước chủ nhà Mỹ, Canada và Mexico mà chảy về FIFA – đơn vị nắm toàn bộ quyền khai thác thương mại của giải đấu.

Theo cơ chế phân phối hiện hành, doanh thu từ World Cup sau đó sẽ được FIFA tái đầu tư cho các liên đoàn thành viên trên toàn thế giới nhằm phát triển bóng đá ở hơn 150 quốc gia.

6. Một kỳ World Cup trông thật Cyberpunk

Trọng tài ở World Cup 2026 được trang bị đầy đủ các thiết bị hiện đại như bước ra từ một thì tương lai khác. | Nguồn: AGIF

World Cup 2026 không chỉ mở ra một kỷ nguyên mới về quy mô mà còn được xem là kỳ World Cup hiện đại nhất lịch sử khi hàng loạt công nghệ tiên tiến được FIFA triển khai nhằm tăng tính công bằng và nâng tầm trải nghiệm người hâm mộ.

Bên cạnh VAR thế hệ mới và công nghệ bắt việt vị bán tự động với hệ thống AI, cảm biến trong trái bóng Trionda cùng mạng lưới camera theo dõi chuyển động cầu thủ theo thời gian thực, FIFA còn trang bị camera gắn trên người trọng tài để mang đến góc nhìn chân thực chưa từng có cho khán giả truyền hình.

Công nghệ được tích hợp trong trái bóng Trionda hỗ trợ trọng tài trong quá trình phân tích các tình huống nhạy cảm, tuy nhiên tốc độ bay khá nhanh của trái bóng khiến nhiều thủ môn phải dè chừng hơn bao giờ hết / Nguồn: NSS Sports

Trên khán đài, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu thời gian thực, thực tế tăng cường (AR) và các nền tảng phát sóng đa góc quay giúp người xem tương tác với trận đấu theo cách hoàn toàn mới. Khi công nghệ ngày càng can thiệp sâu vào từng khoảnh khắc trên sân cỏ, World Cup 2026 không chỉ hạn chế tối đa những quyết định gây tranh cãi mà còn tái định nghĩa cách hàng tỷ người thưởng thức bóng đá.

7. Tuyệt đối giải trí

World Cup 2026 không chỉ là ngày hội bóng đá mà còn là một đại tiệc giải trí đúng nghĩa, nơi ranh giới giữa thể thao và văn hóa đại chúng gần như bị xóa nhòa.

Người Mỹ chiêu đãi cả thế giới bằng món "đặc sản" Halftime Show ngay trong trận chung kết World Cup 2026 / Nguồn: FIFA

Lần đầu tiên trong lịch sử, trận chung kết có quãng nghỉ giữa giờ kéo dài 30 phút để tổ chức Halftime Show – "đặc sản" của Super Bowl – với sự góp mặt của những tên tuổi hàng đầu như Madonna, Shakira, Burna Boy, BTS, Justin Bieber, Coldplay cùng nhạc trưởng Gustavo Dudamel.

Lễ bế mạc giải đấu và phần trình diễn Halftime Show hoành tráng và cảm xúc không kém một bộ phim bom tấn / Nguồn: Tổng hợp

Không khí lễ hội còn được khuấy động bởi màn xuất hiện liên tục của hiện tượng Internet IShowSpeed trên khắp các trận cầu tâm điểm, biến World Cup thành "mỏ vàng" nội dung cho hàng triệu nhà sáng tạo.

Trên các nền tảng số, ca khúc chính thức Dai Dai thống trị bảng xếp hạng Spotify Global, YouTube Music và Billboard Global 200, trong khi bản anthem DNA cán mốc hơn 10 triệu lượt xem chỉ sau bốn ngày.

Lượt nghe album chủ đề World Cup vượt mốc 300 triệu lượt nghe chỉ trong một tuần / Nguồn: FIFA

World Cup 2026 vì thế không chỉ chinh phục khán giả bằng những cơn mưa bàn thắng, mà còn có sức len lỏi vào trong từng đoạn âm thanh đính kèm story hàng triệu khán giả hay thậm chí là trong từng nội dung giải trí ta tiêu thụ hàng ngày trên Internet.

Album nhạc của giải đấu không khác gì một "mỏ vàng" nội dung để những Youtube Content Creator tha hồ khai thác / Nguồn: Youtube

@kattenkare
Gold rush ahh intro song🥀 #lighter #worldcup #goldrush #wcsong
♬ original sound - FIFA World Cup

@sauconvietnam
New World Cup Song😭. #Saucon #lighter #worldcupsong2026 #Worldcup #viral
♬ sonido original - FIFA World Cup - FIFA World Cup

Ca khúc “Lighter” mở màn album từng được ví von như bài ca của những chàng kỹ sư cơ bắp vì giai điệu quá “lực” so với tinh thần của ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới / Nguồn: Tiktok

Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức các trận cầu, nghe nhạc hay, người hâm mộ giờ đây còn được chơi đúng nghĩa cùng giải đấu. Hơn 130 triệu người hâm mộ yêu thích game đã tham gia các nền tảng Digital Football của FIFA, tạo ra hơn 100 triệu giờ chơi trong suốt giải đấu. Trò chơi FIFA World Cup™: Launch Edition trên Netflix Games đạt mức đánh giá 4,2/5, trong khi FIFA Heroes vượt 1 triệu lượt tải chỉ sau 5 ngày.

Các tựa game thi nhau hưởng ứng không khí mùa World Cup / Nguồn: FIFA

Trên Roblox, 21,3 triệu người trải nghiệm FIFA Super Soccer, còn FIFA World Cup PlayZone thu hút 28 triệu lượt truy cập, tăng 137% so với toàn bộ World Cup 2022, khẳng định sức hút bùng nổ của World Cup trong kỷ nguyên số.

8. Những quãng nghỉ dài nhất thế kỷ

World Cup 2026 đánh dấu kỳ World Cup có tổng thời gian nghỉ trong trận đấu dài nhất lịch sử, khi FIFA liên tiếp đưa ra những thay đổi chưa từng có nhằm cân bằng giữa yếu tố thương mại, giải trí và sức khỏe cầu thủ.

Đáng chú ý nhất là quyết định kéo dài thời gian nghỉ giữa hiệp trận chung kết từ 15 lên 30 phút để phục vụ chương trình Halftime Show quy mô toàn cầu – lần đầu tiên xuất hiện tại một kỳ World Cup.

Bên cạnh đó, mỗi hiệp đấu còn có quãng nghỉ uống nước khoảng 3 phút trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, vừa giúp cầu thủ hồi phục thể lực, vừa tạo thêm không gian cho các hoạt động quảng cáo và phát sóng.

Các cầu thủ cần những quãng nghỉ tiếp nước giữa một lịch trình thi đấu dày đặc. | Nguồn: Getty Images

Dù gây ra nhiều tranh luận về việc làm gián đoạn nhịp thi đấu truyền thống, những thay đổi này cho thấy World Cup 2026 đang chuyển mình từ một giải bóng đá đơn thuần thành sự kiện thể thao – giải trí có giá trị thương mại và trải nghiệm khán giả lớn bậc nhất thế giới.

9. Nhà vô địch “lì đòn” nhất - Tây Ban Nha

Tây Ban Nha khép lại World Cup 2026 bằng chức vô địch xứng đáng, nhưng điều khiến họ được nhắc đến nhiều hơn cả là bản lĩnh của một tập thể lì lợm và "lì đòn" bậc nhất giải đấu.

Trên hành trình đăng quang, La Roja thiết lập kỷ lục phòng ngự khi trở thành đội tuyển đầu tiên trong lịch sử World Cup không để thủng lưới bất kỳ bàn nào ở vòng knock-out, đồng thời kết thúc giải đấu trọn vẹn với chỉ 1 bàn thua toàn giải.

Tây Ban Nha lên ngôi vô địch với chiến thắng tối thiểu 1-0 từ pha lập công của Ferran Torres ở hiệp phụ. | Nguồn: Getty Images

Không còn là đội bóng chỉ say mê kiểm soát bóng như quá khứ, Tây Ban Nha của năm 2026 cho thấy sự thực dụng, kỷ luật và khả năng chịu sức ép đáng kinh ngạc.

Sự phối hợp ăn ý giữa mọi vị trí cùng triết lý kiểm soát bóng đã giúp đoàn quân của huấn luyện viên Luis de la Fuente có lần thứ hai lên đỉnh thế giới, đồng thời thiết lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu khi cả đội tuyển nam và nữ cùng vô địch World Cup trong một khoảng thời gian. Trước đó, Đội tuyển nữ Tây Ban Nha đã vô địch World Cup 2023.

Tây Ban Nha chiến thắng toàn diện tại hai giải đấu cấp cao nhất thế giới / Nguồn: REUTERS

Trong một kỳ World Cup sôi động với những cơn mưa bàn thắng, Tây Ban Nha đã lạnh lùng cô lập đối thủ của mình với trái bóng, hạ gục mọi ông lớn bằng cú đòn chí mạng và viết nên một cột mốc phòng ngự chưa từng có trong lịch sử giải đấu.

10. Món quà đặc biệt của tân vương

World Cup 2026 không chỉ trao chiếc cúp vàng danh giá mà còn mang đến phần thưởng độc quyền chưa từng có trong lịch sử giải đấu. Bên cạnh huy chương và tiền thưởng, mỗi thành viên của đội tuyển vô địch sẽ lần đầu tiên nhận được chiếc nhẫn vô địch FIFA World Cup Champions Ring – biểu tượng vốn quen thuộc tại các giải thể thao nhà nghề Bắc Mỹ như NFL, NBA hay MLB.

Chiếc nhẫn dành cho nhà tân vương World Cup 2026 / Nguồn: rgb.vn

Được chế tác riêng cho nhà vô địch World Cup, chiếc nhẫn khắc tên cầu thủ, quốc kỳ, năm đăng quang cùng nhiều chi tiết lấy cảm hứng từ hành trình chinh phục cúp vàng, trở thành vật lưu niệm mang giá trị tinh thần lẫn sưu tầm đặc biệt.

Vinh quang càng thêm phần lấp lánh khi hiện diện như một món trang sức quý giá. | Nguồn: Tổng hợp

Quyết định này phản ánh tham vọng của FIFA trong việc đưa World Cup tiệm cận mô hình thể thao – giải trí hiện đại, đồng thời tạo nên một biểu tượng chiến thắng trường tồn, để mỗi nhà vô địch không chỉ nâng cao chiếc cúp vàng trên sân cỏ mà còn sở hữu một dấu ấn cá nhân có một không hai trong sự nghiệp.