Bóc Term: Dad joke - Kể chuyện cười mà sao không ai cười? | Vietcetera

Bóc Term: Dad joke - Kể chuyện cười mà sao không ai cười?

Dad joke thường tạo ra những khoảnh khắc "cười từ thiện" vì nội dung của chúng, nhưng lại có thể khiến người nghe bật cười vì sự đáng yêu của người kể.

Cựu tổng thống Obama và con gái.

Cựu tổng thống Obama đã từng nhiều lần kể dad jokes khi xuất hiện trước truyền thông cùng các con. | Nguồn: People.com. Ảnh thiết kế bởi Hân Nguyễn cho Vietcetera.

1. Dad joke là gì?

Dad joke /'dæd dʒoʊk/ (danh từ) là câu nói đùa có thiện ý, nhưng thường bị chê "nhạt", không gây cười, làm người nghe liên tưởng tới kiểu trò chuyện của các ông bố tuổi trung niên với con họ. 

Hình thức phổ biến của dad joke là chơi chữ (puns) đơn giản, thường là 1 câu hỏi kèm 1 câu trả lời.

Ví dụ: Hey, do you know what time my dentist appointment is? ~ Tooth-hurty.

Ngày nay, dad joke đôi khi còn mang nghĩa là “bad joke” nói chung, chứ không chỉ liên quan đến các ông bố. 

2. Nguồn gốc của dad joke?

Dad joke được sử dụng lần đầu tiên trên tờ Gettysburg Times vào năm 1987, bởi tác giả Jim Kalbaugh. 

Trong bài báo nhân Ngày của Cha năm đó, Kalbaugh đã chia sẻ rằng: Xin đừng cấm các trò đùa của bố, chúng nên được giữ gìn và trân quý. (I would like to propose that ‘Dad’ Jokes not be banned. They should be revered, preserved.)

3. Vì sao dad joke phổ biến?

Dad joke bắt đầu phổ biến từ những năm 2000, khi mạng Internet phát triển nhanh chóng. Bên cạnh các ông bố chia sẻ dad joke cho nhau, những đứa con đã lớn cũng nhiệt tình hưởng ứng. Phần vì họ muốn cùng chúng bạn trêu đùa ngược lại bố, phần để công nhận sự "nhạt nhẽo nhưng đầy yêu thương" của bố cũng đáng được lan truyền. 

Trong các nội dung sáng tạo được truyền cảm hứng bởi dad joke, nổi bật có cuốn sách “Bố ơi, câu đùa này dành cho bố đấy!“ (“Dad, This Joke's for You”) của tác giả Judy Brown, ra mắt năm 2004.

Sự lan tỏa của dad joke trong văn hoá đại chúng đã giúp thay đổi góc nhìn về hình tượng người cha độc đoán và xa cách từ thế hệ Baby Boomer. Các ông bố gen X được cho là thả lỏng hơn. Họ trở nên khôi hài và thích vui đùa để gắn kết với con. 

Vì khoảng cách thế hệ, họ không thể dùng những trò đùa “người lớn” hoặc quá mạnh bạo với con. Vì vậy, các câu chơi chữ đơn giản tới ngớ ngẩn được cho là cách phù hợp hơn để tạo sự kết nối. Thú vị hơn là, theo các nhà nghiên cứu, dad joke không chỉ thật sự vun đắp tình cảm bố-con mà còn giúp xây dựng vốn ngôn ngữ cho trẻ nhỏ. 

Các nhà nghiên cứu chưa kết luận được dad joke có tồn tại ở mọi ngôn ngữ không. Tuy nhiên, các khái niệm tương tự như dad joke đã được tìm thấy trong một vài ngôn ngữ phổ biến khác. Chẳng hạn tiếng Nhật có từ oyaji gyagu - câu đùa của đàn ông lớn tuổi, xoay quanh cách chơi chữ đồng âm. Tương tự, tiếng Hàn có từ ajae gaegeu.  

Oyaji gyagu - Dad joke trong tiếng Nhật
"Tắm bồn" và "New York" có cùng cách phát âm "nyu-yoku" trong tiếng Nhât. | Nguồn: manga-audition.com

Mặt khác, nhiều người tạo ra dad joke và thích dad joke còn vì những câu đùa vô hại và trung lập này giúp mọi người phần nào giải tỏa sự căng thẳng, tiêu cực trong cuộc sống. Cộng đồng mạng minh chứng cho điều đó bằng cách đưa hashtag #dadjoke thành một trong những hashtag thịnh hành nhất trên Twitter. Chuỗi video Dad Jokes, tổ chức các cuộc đấu dad joke giữa những người nổi tiếng, cũng có hơn 1 triệu người theo dõi trên Facebook. 

Mệt nhưng vẫn chở bồ đi ngắm hoàng hôn gọi là gì? - Ráng chiều
Tiếng Việt không có khái niệm dad joke trong từ điển, nhưng giới trẻ Việt thì dường như rất giỏi "món nghề" này. | Nguồn: Việt Pun

4. Cách dùng dad joke?

Tiếng Anh

Dad, despite your bad dad jokes, you’ve given us the best things in life. Thank you and Happy Father’s Day!

Tiếng Việt 

Bố ơi, ngoài những câu đùa dở tệ, bố luôn làm mọi điều tuyệt vời nhất cho con. Cảm ơn bố rất nhiều và chúc mừng Ngày của bố!