Nhật Ký: Trong khi chờ đợi vắc xin | Vietcetera

Nhật Ký: Trong khi chờ đợi vắc xin

Vì vắc xin, chắc chắn sẽ là một cuộc chờ đợi dai dẳng chưa biết đến bao giờ, với hầu hết chúng ta.

Nguồn: tác giả.

Nguồn: tác giả.

Các bạn làm gì trong đợt giãn cách xã hội lần thứ 2 này?

Tôi thì ở nhà gần như 24/24. Viết lách, dạy học online, đọc sách, xem phim, nấu ăn, tập thể dục và ngủ. Và quan trọng nhất, luôn giữ cho mình một trạng thái điềm tĩnh nhất có thể.

Do đã quen với phong cách sống của một người làm tự do và chủ yếu làm việc ở nhà, giãn cách xã hội không quá ảnh hưởng nhiều đến tôi về mặt tinh thần, nhưng vật chất thì chắc chắn có. Công việc bị đình trệ, các hợp đồng dự án bị trì hoãn hoặc bị hủy.

Ai trong chúng ta cũng bị dịch bệnh tác động, không ít thì nhiều.

Nhưng đây là thời điểm mà tất cả chúng ta đều phải trả nghiệp chung cho loài người. Vật chất, lúc này nên đặt sang một bên. Đại dịch này, cũng dạy cho tất cả chúng ta một bài học lớn rằng, chỉ cần có một mái nhà để ở, có đủ lương thực để ăn, bản thân và người thân khỏe mạnh, đã là một may mắn lớn.

Như trong bài “Nô lệ của sở hữu” rút trong cuốn “Lời của Nietzsche cho người trẻ” của Shiratori Haruhiko, một tác giả nổi tiếng người Nhật Bản chuyên về triết học, tôn giáo và văn chương, tôi đồng cảm với đoạn này, không chỉ trong thời điểm hiện nay:

“Cuộc đời con người cần có tiền, có nơi ở dễ chịu, cần nhiều đồ ăn để đảm bảo sức khỏe. Nhờ có được những thứ đó, con người có thể sống độc lập, tự do. Tuy nhiên, nếu vượt qua mức độ sở hữu đó, con người sẽ hoàn toàn thay đổi, có khả năng trở thành nô lệ của ham muốn sở hữu. Để sở hữu, con người tiêu tốn thời gian, bó buộc bản thân trong những mối quan hệ xã giao đến nỗi không còn thời gian nghỉ ngơi, bị tổ chức điều khiển, và cuối cùng là bị quốc gia trói buộc.

Cuộc đời con người là khoảng thời gian được trao cho, không phải là để không ngừng cạnh tranh sở hữu nhiều thứ.”

Trong khi chờ đợi vắc xin, chúng ta làm gì?

Tối qua, tôi xem loạt phim tài liệu ngắn “Coronavirus, Explained” trên Netflix và mở mang được nhiều thứ. Tôi hiểu rằng trong cuộc chạy đua vắc xin, chủ nghĩa quốc gia lên ngôi và những nước giàu sẽ đi trước chúng ta. Nhưng hơn cả còn là cách để ta đối mặt và vượt qua đại dịch với một tâm thế điềm tĩnh và bình thản nhất có thể.

Vì vắc xin, chắc chắn sẽ là một cuộc chờ đợi dai dẳng chưa biết đến bao giờ, với hầu hết chúng ta.

Vậy thì trong khi chờ đợi vắc xin, chúng ta làm gì?

Sáng nay, trong giờ cà phê tại gia, tôi đọc lại “Trong khi chờ đợi Godot”, vở kịch kinh điển của Samuel Beckett, nhà văn người Ireland từng đoạt giải Nobel Văn chương năm 1969, chủ yếu nhờ vở kịch trứ danh này.

trong khi chờ đợi godot
Bìa sách "Trong khi chờ đợi Godot". | Nguồn: Nhã Nam.

Vở kịch kể về những cuộc đối thoại liên tu bất tận giữa hai nhân vật chờ đợi ông Godot, một kẻ quyền thế nào đó, hay Chúa Trời (God)? - không biết, chỉ biết rằng ông ta là một nhân vật không bao giờ xuất hiện trong vở kịch này. Đó là một vở kịch phi lý và gây nhiều hoang mang, nhưng cái dư vị mà nó để lại khi đọc một lèo hết cuốn sách này trong buổi sáng, là cảm giác hư vô và sự tồn tại ngắn ngủi của đời người.

Như những đoạn đối thoại dưới đây của bọn họ, chẳng hạn:

“Ai cũng có nỗi thống khổ của riêng mình. Cả trong lúc tồn tại ngắn ngủi lẫn sau khi chết chóng vánh”.

“Chúng ta chờ đợi. Chúng ta buồn chán. Không, đừng phản đối, chúng ta buồn chán kinh khủng, không thể chối cãi. Còn nữa. Khi đột nhiên có trò tiêu khiển thì chúng ta làm gì? Chúng ta để nó rữa nát. (…).  Giây lát nữa thôi, tất cả sẽ tan biến, chúng ta sẽ còn lại một mình, giữa những nỗi cô đơn.”

“Đừng nói xấu thời đại của chúng ta, thời đại này chẳng khổ sở hơn những thời đại trước. Cũng chẳng nên nói tốt về nó. Có điều dân số đã gia tăng.”

Những đoạn đối thoại trên sặc mùi yếm thế, nhưng Samuel Beckett đã đúng ở câu này: “Có điều dân số đã gia tăng”.

Và đây, sẽ là một thách thức lớn cho thế giới để kiểm soát và khống chế được con virus corona nguy hiểm này.

Chúng ta cần phải chờ bao lâu nữa?

Trong tập “The Race for a Vaccine” của loạt phim tài liệu ngắn “Coronavirus, Explained”; một giáo sư về Y khoa đã đưa ra kết luận rằng:

“Hãy nhớ, để chấm dứt đại dịch này, ta cần đạt được miễn dịch cộng đồng (herd immunity). Với coronavirus này, theo ước tính của các chuyên gia, ít nhất cần 60% dân số của thế giới trở nên miễn dịch. 60% của 8 tỷ người, tương đương với khoảng 4,7 tỷ người. Vì vậy, thế giới cần sản xuất hàng tỷ liều vắc xin.”

Nữ giáo sư Rebecca Weintraub của Harvard Medical School sau đó cho biết, trong lịch sử của thế giới, chưa bao giờ con người từng sản xuất một tỷ liều vắc xin. Cho nên để sản xuất hàng tỷ liều vắc xin để khống chế dịch covid là một câu chuyện dài kéo dài nhiều năm. Riêng chuyện sản xuất lọ thủy tinh đựng vắc xin chuyên dụng đã là một vấn đề lớn. Quá trình sản xuất đủ vắc xin để đạt miễn dịch cộng đồng cho cả thế giới, vì vậy sẽ kéo dài trong nhiều năm.

Và chắc chắn, nói như giáo sư Rebecca, chủ nghĩa quốc gia về vắc xin là có thật.

Việt Nam giữa chủ nghĩa quốc gia về vắc xin

Giáo sư Claas Kirchheelle, trường ĐH Dublin, Ireland - người chuyên nghiên cứu về lịch sử của vắc xin cho biết: “có một truyền thống lâu đời là đặt quyền lợi quốc gia lên trên hết và điều đó thường tương quan với những người có tiền.” Và trong cuộc chiến này, chắc chắn những nước giàu sẽ đi trước.

corona vaccine
Nguồn: Hakan Nunal/Unsplash.

Cuộc chiến giữa con người và loài virus chết người này chỉ kết thúc khi thế giới sản xuất và phân phối vắc xin cho hàng tỷ người trong thời gian ngắn kỷ lục.

Thời gian ngắn kỷ lục là bao lâu, chúng ta không thể biết được.

Ở Việt Nam, với dân số 97 triệu người, để đạt được miễn dịch cộng đồng, chúng ta cần khoảng 60 triệu người được tiêm vắc xin, tức chúng ta cần khoảng 120 triệu liều vắc xin nếu mỗi người cần tiêm hai liều để miễn dịch.

Số người và số vắc xin được tiêm cho đến bây giờ là bao nhiêu thì chúng ta đều đã biết. Ngay cả khi có đủ nguồn tiền cho quỹ vắc xin, chắc chắn sẽ còn một chặng đường dài phía trước khi vắc xin phân phối đến Việt Nam đủ theo nhu cầu. Và cuộc khủng hoảng dịch bệnh này, chắc chắn sẽ còn tiếp diễn, bắt buộc chúng ta phải thích ứng và có một tâm thế sống chung lâu dài với dịch bệnh.

Việt Nam, vẫn là một trong những quốc gia kiểm soát đại dịch Covid tốt nhất trên thế giới. Tuy nhiên, làn sóng dịch bệnh thứ 4 này đang thực sự đe dọa chúng ta với số ca dịch bệnh trong cộng đồng lan nhanh. Và tôi chưa biết, ngay cả khi dập được làn sóng thứ 4 này, sẽ còn bao nhiêu “làn sóng” tiếp theo đổ xuống chúng ta, trước khi Việt Nam có đủ vắc xin để đạt được miễn dịch cộng đồng.

Vì vậy mà trong khi chờ đợi vắc xin, hãy học cách để đối mặt với nó với sự an toàn và điềm tĩnh nhất có thể.

Cách đối mặt

Trong tập “How to cope” của loạt phim “Coronavirus Explained” nói trên, các chuyên gia về sức khỏe nói rằng dịch bệnh đã khiến hàng trăm triệu người trên thế giới rơi vào trạng thái lo sợ, căng thẳng và trầm cảm. Và những trạng thái tiêu cực về tinh thần này sẽ còn tiếp diễn rất lâu ngay cả khi đại dịch đã kết thúc – họ cảnh báo.

Nỗi sợ, lúc dịch bệnh có một lợi thế quan trọng là giúp chúng ta tồn tại và tuân thủ các quy tắc cách ly cộng đồng.

Nhưng về lâu dài, nó gây ra những hệ lụy ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh và não bộ, gây ra những tác động lâu dài đến tinh thần và thể chất.

Vì vậy mà một số chuyên gia tâm lý cho rằng, chúng ta nên kiểm soát cảm xúc để khôi phục lại sự cân bằng cho não bộ. Hãy cân bằng cảm xúc, tập thiền, hít thở sâu và hạn chế đọc những tin tức gây lo sợ, hoang mang và căng thẳng.

Như câu nói dưới đây của một bác sỹ tâm lý:

“Thế giới ngày càng trở nên khó đoán, thì ta càng cần tạo ra được một thế giới có-thể-đoán-được cho bản thân. Ngay cả những điều nhỏ bé như duy trì lịch biểu cũng có lợi, điều đấy cho ta ý thức về mục đích và giúp chúng ta không thấy mọi thứ quá mông lung.”

Giãn cách vật lý, nhưng ta cần hơi ấm tinh thần hơn bao giờ hết

Ngay lúc này đây, nếu được yên ổn ở nhà và có đủ lương thực để ăn, và tinh thần ổn định, chúng ta đã may mắn hơn hàng ngàn hàng vạn người ngoài kia đang phải chật vật chiến đấu với dịch bệnh hay lo lắng cho sự an toàn hay nguồn lương thực cho gia đình họ.

Vì vậy, hãy cổ vũ và bày tỏ lòng tri ân, sự biết ơn tới những y, bác sĩ, những người tình nguyện trên tuyến đầu, những người đang phải làm việc dưới cái nóng điên cuồng của mùa Hè (nhất là miền Bắc và miền Trung) trong lúc này. Hãy động viên và chia sẻ, đừng kì thị với người mắc dương tính hay những F1, F2, F3 đang bị liên đới.

Và hãy đóng góp một chút vật chất, trong khả năng có thể cho các tổ chức từ thiện hay QUỸ VAC-XIN PHÒNG COVID-19 của chính phủ. (Xin xem thông tin tài khoản đóng góp cho quỹ vắc xin ở cuối bài)

Trong tập phim nói trên, một chuyên gia tâm lý nói rằng: “Sức mạnh của sự cho đi không chỉ tạo cảm giác tích cực, nó còn thực sự tốt cho chúng ta. Cùng nhau vượt qua đại dịch này, có thể làm cho thế giới trở nên thân ái hơn.”

join hand
Cùng nhau vượt qua khó khăn này và chúng ta sẽ trở nên thân ái hơn. | Nguồn: Tim Mossholder/ Unsplash.

Phần kết của tập phim này cho biết: “Trong đại dịch SARS năm 2003, Hongkong là thành phố gánh chịu hậu quả nặng nề nhất, và khi tiến hành một đợt khảo sát trong dân chúng sau khi dịch bệnh kết thúc, kết quả cho biết người Hongkong quan tâm đến cảm xúc của người thân nhiều hơn trước. Và họ cũng quan tâm đến sức khỏe tinh thần nhiều hơn trước”.

Đây là lúc mà chúng ta nên “xích lại gần nhau” về mặt tinh thần, trong khi phải tuân thủ giãn cách về mặt xã hội!

Chút khích lệ tinh thần

Tôi xin chia sẻ một số đoạn quotes trong những cuốn sách "triết học phổ thông" gần gũi, dễ hiểu và có ý nghĩa động viên, khích lệ hoặc ít nhiều giúp chúng ta đạt được trạng thái tự do, điềm tĩnh hơn trong giai đoạn dịch bệnh này.

(Xem các đoạn quotes tại bài viết đầy đủ)

Hãy ủng hộ QUỸ VAC-XIN PHÒNG COVID-19 của chính phủ:
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Chi nhánh Hà Nội:
Tên tài khoản: Quỹ vaccine phòng Covid-19.
Số hiệu tài khoản: 21110009116868 (VND);
                               21110371116868 (USD)
                               21110142996868 (EUR)