Trong giai đoạn từ 2016–2019, ngành nông nghiệp là tâm điểm của truyền thông và các định hướng chính sách, với việc đẩy mạnh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch – hữu cơ, tái cơ cấu mô hình sản xuất và nâng cao giá trị xuất khẩu các mặt hàng chủ lực như gạo, cà phê, trái cây cùng với việc ngành chăn nuôi – thủy sản chuyển đổi mạnh sang mô hình công nghiệp hóa và an toàn sinh học.
Nhiều tập đoàn lớn tham gia sâu vào lĩnh vực này, đặc biệt ở mảng thức ăn chăn nuôi, con giống, an toàn sinh học và chế biến thực phẩm. Các cụm từ như “smart farming”, “nông nghiệp 4.0”, “kỹ sư nông nghiệp lương nghìn đô” xuất hiện dày đặc trên báo chí. Cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên được vẽ ra đầy hứa hẹn,., hình ảnh “người làm nông kiểu mới” được tô đậm.
Đến 2020–2022, khi đại dịch Covid-19 khiến nhiều ngành dịch vụ, du lịch, giải trí gần như đóng băng, thì nông nghiệp vẫn vận hành. Chuỗi cung ứng lương thực tiếp tục chạy. Xuất khẩu nông sản không chỉ giúp duy trì sinh kế cho hàng triệu lao động, mà còn góp phần giữ nhịp GDP. Lúc này, nông nghiệp là ngành không thể thiếu, trong đó, các ngành chăn nuôi, sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến thực phẩm giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn đạm, ổn định giá thực phẩm và an ninh lương thực quốc gia.
Đến năm 2025, ngành nông nghiệp không còn làm nóng truyền thông như 2016, cũng không cần những khẩu hiệu "giải cứu" hay hô hào trụ vững như thời đại dịch. Nó trở về đúng vị thế của mình: Một ngành kinh tế mang giá trị thực, dành cho những ai nhìn được đường dài, thay vì chạy theo trào lưu.
Tuy nhiên, trong mắt nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, nông nghiệp vẫn bị bao phủ bởi những định kiến cũ kỹ. Dưới đây là 4 lầm tưởng "kinh điển" đang ngăn cản thế hệ nhân tài trẻ nhìn thấy “mỏ vàng” thực sự trong ngành nông nghiệp hiện đại.
Lầm tưởng 1: Nông nghiệp là ngành cũ, lạc hậu, không có công nghệ
Hình ảnh người nông dân "con trâu đi trước, cái cày theo sau" đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt hàng thế kỷ. Chính vì vậy, khi nhắc đến nông nghiệp, nhiều người nghĩ ngay đến sự chậm chạp, thủ công, thô sơ và lấm lem bùn đất...
Thực tế là: Nông nghiệp hiện đại là cuộc chơi vương quyền của Big Data, AI, Công nghệ sinh học và Chăn nuôi chính xác.
Nông nghiệp hiện đại không còn là cuộc chiến với thiên nhiên bằng sức người, mà là cuộc cách mạng của dữ liệu (Data-driven agriculture). Để đảm bảo an ninh lương thực cho 8 tỷ người trong bối cảnh biến đổi khí hậu khắc nghiệt, nông nghiệp buộc phải trở thành ngành ứng dụng công nghệ mạnh mẽ nhất, không chỉ trong trồng trọt mà cả trong chăn nuôi và chế biến thực phẩm.
- Internet vạn vật (IoT): Trong trồng trọt, các cảm biến được cắm sâu vào lòng đất đo độ ẩm, độ pH và dinh dưỡng theo thời gian thực, gửi dữ liệu về smartphone của kỹ sư. Trong chăn nuôi, công nghệ thậm chí còn đi trước một bước với khái niệm Precision Livestock Farming, chăn nuôi chính xác. Ví như cảm biến đeo trên bò, heo, gà để theo dõi thân nhiệt, nhịp vận động, phát hiện sớm dấu hiệu bệnh trước khi bùng phát dịch;
- AI & Big Data "đọc vị" sự sống: Máy bay không người lái không chỉ để phun thuốc, mà còn sử dụng camera quang phổ để "quét" sức khỏe cây trồng từ trên cao. Song song đó, camera AI (trí tuệ nhân tạo) trong chuồng trại nhận diện hành vi ăn uống, đi lại của vật nuôi để cảnh báo stress hay dấu hiệu bệnh sớm hơn cả mắt thường.
- Công nghệ sinh học (Biotech): Đây là chìa khóa của tương lai. Việc lai tạo giống mới chịu hạn, chịu mặn hay các giải pháp vi sinh thay thế hóa chất độc hại đang là mảnh đất màu mỡ cho các nhà khoa học. Trong chăn nuôi, công nghệ sinh học giúp chọn lọc giống vật nuôi khỏe mạnh hơn, giảm kháng sinh và nâng cao an toàn thực phẩm ngay từ đầu chuỗi.
Nói cách khác, làm nông nghiệp ngày nay không chỉ cần biết về đất, mà còn phải biết về "đám mây" (Cloud computing). Thậm chí, ở nhiều trang trại chăn nuôi công nghệ cao, kỹ sư làm việc nhiều với dashboard dữ liệu hơn là với… chuồng trại.
Lầm tưởng 2: Làm nông là thu nhập thấp
Định kiến "làm nông nghèo" xuất phát từ việc chúng ta đánh đồng người nông dân sản xuất nhỏ lẻ (smallholder farmers) với nhân sự trong ngành kinh tế nông nghiệp (agribusiness). Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Người nông dân nhỏ lẻ là nhóm trực tiếp canh tác, thường sở hữu quy mô sản xuất nhỏ, phụ thuộc nhiều vào thời tiết, giá cả thị trường và các khâu trung gian. Thu nhập của họ vì thế thiếu ổn định, biên lợi nhuận thấp và dễ bị tổn thương trước biến động kinh tế – khí hậu. Đây là hình ảnh quen thuộc mà xã hội thường nhìn thấy khi nói về “làm nông”, và cũng là nguồn gốc của định kiến nghèo khó gắn với ngành nông nghiệp.
Thực tế là: Trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, những vị trí chuyên môn cao luôn đi kèm với chế độ đãi ngộ tương xứng.
Chúng ta cần phân biệt rõ: Agribusiness là toàn bộ hệ sinh thái kinh tế xoay quanh nông nghiệp: sản xuất – chế biến, chuỗi cung ứng, xuất khẩu, công nghệ, tài chính, marketing, quản trị. Nhân sự trong hệ sinh thái này không “làm nông” theo nghĩa truyền thống, mà quản trị rủi ro, tối ưu quy trình và nâng cao giá trị nông sản.
Chính vì rủi ro lớn (thiên tai, dịch bệnh, thị trường), nên giá trị của người có năng lực quản trị những rủi ro đó là rất cao trong bức tranh nông nghiệp 2025. Các tập đoàn nông nghiệp lớn (cả trong nước và FDI) đang khao khát nhân tài và sẵn sàng chi trả mức lương cạnh tranh sòng phẳng với các ngành Tài chính hay công nghệ thông tin để lôi kéo nhân sự.
Tại sao thu nhập lại cao? Vì rủi ro của ngành nông nghiệp lớn như thiên tai, dịch bệnh, nên giá trị của những người có khả năng quản trị rủi ro đó là vô giá.
Nếu một kỹ sư nông học (Agronomist) có khả năng tối ưu hóa năng suất vườn sầu riêng hay cà phê xuất khẩu có mức thu nhập hàng nghìn USD/tháng, thì…
Một Chuyên gia dinh dưỡng động vật giúp giảm 5–7% chi phí nuôi cho hệ thống trại hàng triệu con gia súc sẽ tạo ra giá trị hàng chục tỷ đồng, và mức đãi ngộ của họ phản ánh đúng con số đó.
Tương tự, các Giám đốc trại (Farm Manager) quản lý theo chuẩn GlobalGAP, HACCP hay chuyên gia an toàn sinh học luôn được săn đón với mức thu nhập không thua kém bất kỳ giám đốc nhà máy công nghiệp nào.
Có thể hiểu rằng, giờ đây tiền không nằm ở việc "cuốc đất", tiền nằm ở khả năng quản trị quy trình, tối ưu hóa chi phí và nâng cao giá trị nông sản. Nếu bạn có chuyên môn cao, nông nghiệp – đặc biệt là chăn nuôi công nghệ cao - chính là mỏ vàng chưa nhiều người khai phá.
Lầm tưởng 3: Làm nông là lao động tay chân, thiếu yếu tố tri thức và sáng tạo
Nhiều người trẻ e ngại dấn thân vào ngành vì sợ công việc đơn điệu, lặp lại. Họ lo sợ bản thân sẽ trở thành những "cỗ máy" lao động chân tay, không có đất diễn cho tư duy đổi mới sáng tạo (Innovation) hay chất xám khoa học.
Thực tế là: Nông nghiệp hiện đại đòi hỏi tư duy đổi mới sáng tạo hơn bao giờ hết.
Vì biến đổi khí hậu không chờ đợi ai. Một giống lúa năm ngoái còn tốt, năm nay có thể đã không chịu nổi độ mặn xâm nhập. Một quy trình nuôi tôm cũ có thể bị dịch bệnh mới xóa sổ trong một đêm. Chính áp lực sinh tồn này buộc ngành nông nghiệp phải liên tục nghiên cứu và phát triển.
Nhân lực ngành nông nghiệp hiện nay không chỉ xuất hiện ngoài đồng ruộng, mà phần lớn thời gian của những nhân sự cấp cao là ở trong Phòng thí nghiệm và các Trung tâm nghiên cứu.
- Họ là những nhà khoa học lai tạo giống, tìm cách để cây trồng "uống" ít nước hơn nhưng cho quả ngọt hơn.
- Họ là những kỹ sư chế biến, tìm cách giữ cho trái thanh long tươi ngon sau 30 ngày vận chuyển sang Châu Âu.
- Họ là những nhà sáng tạo bao bì, thiết kế những giải pháp đóng gói thân thiện môi trường để thay thế nhựa.
Trong chăn nuôi, sáng tạo khoa học còn thể hiện rõ nét hơn: Các nhà dinh dưỡng động vật nghiên cứu công thức thức ăn giúp vật nuôi lớn nhanh hơn nhưng giảm kháng sinh và giảm phát thải; các chuyên gia an toàn sinh học thiết kế mô hình chuồng trại “khép kín”, ngăn dịch bệnh xâm nhập từ bên ngoài; các kỹ sư chế biến thịt nghiên cứu quy trình giữ chất lượng thịt tươi suốt hàng tuần vận chuyển sang châu Âu, Nhật Bản.
Đằng sau mỗi miếng thịt xuất khẩu không chỉ là công nhân giết mổ, mà là cả một hệ thống khoa học – công nghệ, từ di truyền, dinh dưỡng, thú y đến quản lý chất lượng và logistics lạnh.
Lầm tưởng 4: Công việc nông nghiệp chỉ dành cho người sống ở nông thôn, vùng sâu vùng xa
Trong suy nghĩ của nhiều bạn trẻ thành thị, “làm nông nghiệp” gần như đồng nghĩa với việc rời bỏ đô thị, chấp nhận làm việc ở những khu vực xa trung tâm, ít lựa chọn nghề nghiệp và cơ hội phát triển. Định kiến này khiến không ít người giỏi tự loại mình khỏi ngành ngay từ vòng suy nghĩ, trước cả khi tìm hiểu xem nông nghiệp hiện đại thực sự vận hành ra sao.
Thực tế là: Có rất nhiều lựa chọn, đặc biệt khi làm việc tại tập đoàn lớn với mạng lưới nhà máy, trang trại, văn phòng trải dài khắp Việt Nam và trên thế giới.
De Heus định vị mình là một doanh nghiệp gia đình đa quốc gia, hoạt động xuyên suốt chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, từ dinh dưỡng động vật, an toàn thực phẩm đến phát triển cộng đồng và môi trường làm việc cho nhân viên ở mọi quốc gia nơi De Heus hiện diện.
Điều này cho thấy nông nghiệp trong mô hình De Heus được tổ chức như một hệ sinh thái nghề nghiệp đa tầng, không bị giới hạn bởi không gian địa lý.
Người làm nông nghiệp trong hệ sinh thái đó có thể:
Làm việc tại văn phòng hiện đại ở các đô thị lớn, đảm nhiệm các vai trò như Chuỗi cung ứng, Tài chính, Nhân sự, Marketing, Công nghệ thông tin,... những vị trí gắn với quản trị, dữ liệu và ra quyết định chiến lược, đúng với định hướng De Heus coi trọng thông tin, minh bạch và năng lực chuyên môn.
Làm việc tại nhà máy hoặc trang trại công nghệ cao, nơi an toàn thực phẩm, an toàn lao động và tiêu chuẩn vận hành được đặt lên hàng đầu, phản ánh cam kết “không thỏa hiệp” về chất lượng và an toàn trong chuỗi sản xuất.
Làm việc tại nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi, phòng R&D dinh dưỡng động vật, trung tâm kiểm soát an toàn thực phẩm, những “bộ não” vận hành cả chuỗi chăn nuôi công nghiệp.
Di chuyển linh hoạt trong vai trò kỹ thuật – thương mại, trực tiếp hỗ trợ khách hàng và đối tác tại nhiều vùng miền, đóng vai trò cầu nối giữa kiến thức khoa học, thực tiễn chăn nuôi và thị trường, đúng với triết lý De Heus coi con người là lực lượng then chốt để hiện thực hóa phát triển bền vững.
Tạm kết
Khi gỡ bỏ hoàn toàn 4 lầm tưởng "kinh điển" kể trên, bức tranh nông nghiệp giờ đây hiện ra không còn là màu xám của sự lạc hậu hay nghèo khó. Cơ hội trong ngành nông nghiệp, như chăn nuôi công nghệ cao và chuỗi thực phẩm không thiếu, nó chỉ đang “ẩn mình” sau những định kiến mà đám đông vẫn lầm tưởng.
Câu hỏi là: Bạn có đủ sáng suốt để vượt qua định kiến và nắm bắt "mỏ vàng" này hay không?
Về De HeusThành lập năm 1911 tại Hà Lan và có mặt tại Việt Nam từ năm 2008, De Heus là ví dụ tiêu biểu cho cách nông nghiệp hiện đại được tổ chức như một hệ sinh thái toàn cầu, thay vì một hoạt động sản xuất đơn lẻ. Tại Việt Nam, De Heus không chỉ xây dựng hệ thống nhà máy, mà còn đầu tư vào R&D và đào tạo, kết nối dinh dưỡng động vật, an toàn thực phẩm và phát triển con người trong cùng một chuỗi giá trị.Nếu bạn không có những lầm tưởng cũ kỹ kia và đang tìm kiếm một môi trường nơi Công nghệ – Trí tuệ – Thu nhập cùng hội tụ để tạo ra giá trị bền vững, thì De Heus đang chờ đón bạn.
Xem thêm tại đây
