Nếu xem xét từ góc nhìn của một sự nghiệp tuyến tính truyền thống, người ta dễ gán những nhãn dán như “thiếu định hướng”, “thiếu khiêm tốn”, “không chịu được thử thách” lên Gen Z. Nhưng khi xem xét từ bối cảnh thế giới đang thay đổi chóng mặt, với những biến động không ngừng của kinh tế, địa chính trị, văn hóa, một người trẻ có tư duy và khả năng xây dựng sự nghiệp phi tuyến tính thực chất là một ưu điểm.
Với mô hình sự nghiệp tuyến tính truyền thống, chúng ta ổn định bằng cách bám vào một vị trí duy nhất. Trong sự nghiệp phi tuyến tính, chúng ta ổn định bằng cách ổn định năng lực của chính mình - thứ không ai có thể lấy đi được dù thị trường biến động, công việc thay đổi.
Sự nghiệp phi tuyến tính - sự thay thế cho giấc mơ “ổn định” xưa
Lướt qua các nền tảng như Threads hay Tiktok, người ta dễ dàng bắt gặp những thảo luận về công việc và sự nghiệp, ảm đạm có, tích cực có. Một điểm chung của những cuộc thảo luận là việc Gen Z nhận ra sự biến mất của khái niệm “ổn định”. Nhưng “trong cái rủi có cái may”, khi hứa hẹn về sự ổn định mà con đường sự nghiệp tuyến tính mang lại biến mất, chúng ta nhận ra có nhiều hơn một cách để xây dựng sự nghiệp và cuộc sống của mình.
Khác với sự nghiệp tuyến tính, sự nghiệp phi tuyến tính (non-linear career path) không chạy theo một kế hoạch định sẵn từng bước. Nó cũng không gói gọn hành trình sự nghiệp trong những chức danh, cột mốc hào nhoáng và từ chối nhìn nhận những sai lầm, thất bại là một phần tạo nên bản sắc cá nhân. Sự nghiệp phi tuyến tính chấp nhận những thay đổi, chuyển hướng, gục ngã một cách bao dung hơn, và nuôi dưỡng sự bền bỉ qua mỗi lần bạn đứng dậy và làm lại. Đồng thời, những con đường sự nghiệp không theo lối mòn có thể mang lại điều quý giá hơn nhiều so với sự ổn định – đó là cảm giác thỏa mãn thật sự khi công việc bạn làm và đời sống của bạn tìm được điểm giao thoa.
Học tập suốt đời - chìa khoá để Gen Z chủ động thiết kế sự nghiệp phi tuyến tính
Kết quả khảo sát của báo cáo Talent Guide 2026, Navigos Group cũng cho thấy lực lượng lao động Việt Nam đang dần hình thành tư duy học tập liên tục và chủ động trong bối cảnh kiến thức và kỹ năng thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ và chuyển đổi số. Trong đó, kỹ năng sử dụng AI mới chỉ là một phần nhỏ trong tổng cầu kỹ năng. Điều người trẻ thực sự cần là một nền tảng vững chắc như biết dùng công nghệ số, biết tư duy phản biện, có kỹ năng xã hội tốt. Đó là những kỹ năng sẽ không bao giờ mất đi, dù bạn có thay đổi công ty hay lĩnh vực. Và để xây dựng được một nền tảng vững chắc đó, điều người trẻ cần chính là tư duy học tập chủ động và suốt đời.
Tư duy học tập suốt đời là quá trình mà một người tự giác, chủ động và liên tục trau dồi kiến thức, kỹ năng, thái độ. Học tập suốt đời không giới hạn trong hình thức (trường lớp truyền thống) hay nội dung, cũng không phải chỉ để phục vụ cho mục tiêu ngắn hạn hay sự công nhận của người khác. Đây là tư duy và kỹ năng sẽ bồi đắp nội tại mạnh mẽ, vững chắc cho bạn, trong bối cảnh thế giới thay đổi chóng mặt.
Không chỉ từ phía người lao động cần kỹ năng học tập suốt đời, từ phía doanh nghiệp, việc thúc đẩy, khuyến khích và nuôi dưỡng tư duy và kỹ năng học tập suốt đời cũng cần trở thành chính sách ưu tiên trong chiến lược phát triển nhân sự. Doanh nghiệp khó có thể phát triển bền vững nếu không có một đội ngũ nhân sự cầu tiến, ham học hỏi và chủ động nâng cao kiến thức, kỹ năng.
Kinh nghiệm không phải thước đo duy nhất khi tuyển dụng Gen Z
Đối với nhóm nhân sự vừa tốt nghiệp, năng lực chuyên môn hay số năm kinh nghiệm chưa phải là yếu tố quyết định. Điều doanh nghiệp thực sự tìm kiếm là tư duy học tập chủ động (growth mindset) và khả năng thích ứng linh hoạt trước những thay đổi.
Thực tế, các vị trí Intern và Fresher vẫn là ưu tiên chiến lược của nhiều tổ chức nhờ bài toán “tối ưu chi phí – đầu tư dài hạn” - xây dựng một lực lượng lao động trẻ, nhạy bén và dễ đào tạo từ gốc.
Để tối ưu hóa nguồn lực này, điểm giao thoa giữa nhà tuyển dụng và ứng viên chính là sự phát triển. Nếu Gen Z tìm kiếm cơ hội học hỏi và phát triển không ngừng, thì doanh nghiệp cần cung cấp một hệ sinh thái và công cụ đào tạo tương ứng. Thiếu đi lộ trình phát triển rõ ràng chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tỷ lệ nhảy việc cao ở nhóm lao động trẻ. Do đó, việc tái cấu trúc quy trình tuyển dụng gắn liền với chiến lược L&D (Learning & Development) không chỉ giúp doanh nghiệp thu hút tài năng, mà còn là chìa khóa để giữ chân họ dài lâu.
Upzi: Cầu nối giữa nhân sự Gen Z và nhà tuyển dụng
Đóng vai trò là cầu nối thúc đẩy mối quan hệ cộng hưởng này, Upzi - ứng dụng chọn nghề, tìm việc cho bạn trẻ thuộc Navigos Group (đơn vị sở hữu hai thương hiệu VietnamWorks và Navigos Search) tự hào là người bạn đồng hành tin cậy của người trẻ, đồng thời là đối tác chiến lược vững chắc của doanh nghiệp.
Ra mắt vào tháng 9/2025, đến nay, Upzi đã đạt hơn 150.000 người dùng - con số cho thấy nhu cầu của người trẻ trong việc tìm kiếm một người bạn đồng hành sự nghiệp. Không dừng lại ở sự tăng trưởng của ứng dụng, Upzi còn hòa nhịp cùng Gen Z qua chuỗi hoạt động offline bùng nổ.
Với sự kiện Career Pathfinder 2025, Upzi đã kết nối hơn 700 bạn trẻ với 19 doanh nghiệp đầu ngành, đồng thời khuấy đảo các giảng đường khi bắt tay cùng Honda Vietnam trong chiến dịch Honda UNI TOUR 2025 - chuỗi sự kiện thường niên quy mô lớn của Honda Vietnam. Hàng loạt ngày hội việc làm (Career Fairs), talkshow và workshop hợp tác chiến lược cùng các trường đại học danh tiếng hàng đầu như RMIT, Ngoại thương (FTU), Kinh tế TP.HCM (UEH), Bách Khoa và Kinh tế Quốc dân (NEU), Việt Đức (VGU), Duy Tân,…
Đặc biệt, trong nửa đầu năm 2026, Upzi chọn đồng hành cùng Vietnam Young Lions 2026 với tư cách Nhà tài trợ Kim cương và đơn vị ra đề hạng mục Marketers. Với một nền tảng chưa đầy một năm tuổi, đây là bước đi táo bạo và có chủ đích. Đưa ra một đề bài thách thức và độc đáo: xây dựng tính năng mới để Upzi thực sự trở thành "career buddy" của Gen Z Việt trong một thị trường job board ngày càng đông đúc, Upzi khuyến khích tư duy làm Marketing từ cốt lõi sản phẩm, liên tục cải tiến để phù hợp với nhu cầu của người dùng và mang đến những lợi ích cùng giá trị lâu dài cho người trẻ.
Tổ chức Lao động Quốc tế thế giới (ILO) nhận định: “Học tập suốt đời không chỉ xoay quanh chuyện có việc làm hay nâng cao năng suất. Đây là nền tảng của việc làm thỏa đáng, của đổi mới thực chất, của quyền công dân tích cực và hội nhập xã hội – là cột sống của bất kỳ chiến lược phát triển bền vững nào.” Với cả Gen Z lẫn doanh nghiệp, tư duy này đóng vai trò quan trọng để tạo nên sự hài hòa giữa môi trường và con người. Trên hành trình kết nối những mảnh ghép phù hợp, Upzi luôn sẵn sàng đồng hành qua những thay đổi, và cùng thiết kế lại con đường mỗi khi cần.