Trường Uppingham Hưng Yên: Di sản giáo dục 440 năm từ Anh Quốc và triết lý đào tạo con người toàn diện

Khi tư duy của phụ huynh Việt Nam dần dịch chuyển từ việc chạy theo điểm số sang phát triển năng lực toàn diện, mô hình giáo dục nội trú (boarding school) chuẩn mực Vương quốc Anh xuất hiện như một lời giải: Giúp học sinh vừa tiếp thu nền giáo dục đẳng cấp thế giới, vừa giữ vững sự gắn kết với gia đình.

Trong tập podcast Vietnam Innovators, host Hảo Trần đã có cuộc trò chuyện cùng ông Tony Ngo (Thành viên HĐQT trường Uppingham Hưng Yên, Chủ tịch và Đồng sáng lập Everest Education) và bà Kirsty Lowery (Hiệu trưởng trường Uppingham Hưng Yên) về hành trình mang di sản 440 năm từ Anh Quốc đến Việt Nam, triết lý chăm sóc tinh thần và phát triển cá nhân (pastoral care) và tầm nhìn đào tạo công dân toàn cầu trong kỷ nguyên số.

Vì sao lại là Việt Nam?

Trường Uppingham có lịch sử hơn 440 năm tại Anh nhưng rất thận trọng khi mở rộng ra quốc tế, với duy nhất một cơ sở tại Ai Cập trước khi đến Việt Nam. Chuyến đi London năm 2019 của Tony cùng các đối tác đã mất 7 năm chuẩn bị để hình thành liên minh: Ecopark, Viet Capital Asset Management cùng 20in20 Partners và Uppingham School (Vương quốc Anh).

Tony nhấn mạnh khái niệm “Stewardship” (trách nhiệm gìn giữ di sản). Một tổ chức 4 thế kỷ có thể chịu một năm kinh doanh không thuận lợi, nhưng một đối tác không phù hợp sẽ làm tổn hại đến thương hiệu hàng trăm năm. Việc chọn Ecopark (Hưng Yên) là nơi tọa lạc, giúp nhà trường đảm bảo quỹ đất lâu dài, hướng tới tuyển sinh trên toàn quốc và khu vực Đông Nam Á khi hệ thống nội trú vận hành trọn vẹn.

Học giỏi thôi chưa đủ

Trái với lối tư duy truyền thống tập trung vào điểm số, Uppingham theo đuổi mô hình toàn diện trên cả 3 khía cạnh Học thuật, Nghệ thuật và Thể thao. Cả ba yếu tố này được xem là những chân kiềng bình đẳng trong cùng một quá trình phát triển nhân cách.

Bà Kirsty Lowery - người có hơn 30 năm kinh nghiệm giáo dục tại Anh, Malaysia, Hong Kong và Trung Quốc, chia sẻ rằng các đại học hàng đầu thế giới như Oxford hay Cambridge hiện nay không chỉ tìm kiếm những học sinh đạt chuỗi điểm A*. Tại những giảng đường danh giá hàng đầu như Oxford hay Cambridge, thành tích học thuật xuất sắc chỉ là ‘tấm vé vào cửa’ tối thiểu. Để vượt qua hàng ngàn ứng viên tài năng khác, theo bà Kirsty, điều tạo nên sự khác biệt mang tính quyết định chính là chiều sâu nhân cách: khả năng dẫn dắt, tinh thần cống hiến vì tập thể, tính tự chủ và sự bền bỉ trước mọi thử thách.

Góc nhìn này càng trở nên xác đáng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại giáo dục và công việc:

Khi công nghệ lên ngôi, bạn càng phải trở nên ‘con người’ hơn bao giờ hết.

- Ông Tony Ngo, Thành viên HĐQT trường Uppingham Hưng Yên cho biết.

Học sinh trong kỷ nguyên AI vẫn cần một nền tảng học thuật và tư duy STEM vững vàng. Song song đó, các kỹ năng giao tiếp mạch lạc, làm việc nhóm, giải quyết mâu thuẫn và biết bày tỏ quan điểm cá nhân lại là những giá trị không thể thay thế. Tại Uppingham Hưng Yên, các kỹ năng như nói trước công chúng, tranh biện và thuyết trình không chỉ đóng khung trong các câu lạc bộ ngoại khóa, mà được lồng ghép tự nhiên vào nếp sinh hoạt hàng ngày. Ngay từ những năm học đầu đời, các em học sinh đã được khuyến khích tham gia điều phối các buổi chào cờ, biểu diễn nghệ thuật, tranh biện hay rèn luyện kỹ năng dẫn dắt thông qua hoạt động thể thao theo đội.

Ngôi trường nơi “dám sai” là một phần tất yếu của quá trình trưởng thành

Xuyên suốt cuộc trò chuyện, khái niệm cốt lõi tạo nên linh hồn của trường Uppingham là Chăm sóc tinh thần và phát triển cá nhân (Pastoral Care). Với bà Kirsty, điều này đồng nghĩa với việc các thầy cô không chỉ nắm bắt học lực của học sinh, mà còn thấu hiểu từng nét tính cách, sở thích cá nhân, bối cảnh gia đình và những trở ngại vô hình mà các em đang trải qua.

Môi trường này tạo cho học sinh sự an tâm tâm lý tối đa để cất lên tiếng nói và sẵn sàng thử nghiệm ngay cả khi chưa chắc chắn về đáp án, điều mà nhiều trẻ em thường e ngại vì sợ sai hoặc sợ bị bạn bè đánh giá. Tại đây, “mắc lỗi” được nhìn nhận như một bước đi tự nhiên và cần thiết trên hành trình học tập và trưởng thành của mình.

Triết lý này tiếp tục định hình mô hình nội trú của Uppingham: “Ngôi nhà thứ hai” (A home from home). Học sinh nội trú không chỉ đơn thuần lên lớp rồi trở về phòng ngủ. Các em cùng ăn uống, cùng tự học, tham gia các hoạt động cộng đồng và gắn kết với các thầy cô chủ nhiệm ngoài giờ lên lớp.

Mô hình hệ thống Đội Nhà (House System) được thiết kế để hiện thực hóa văn hóa này. Trường Uppingham Hưng Yên dự kiến ra mắt với 4 Đội Nhà, kết nối học sinh và giáo viên ở nhiều lứa tuổi khác nhau. Các hoạt động giao lưu về thể thao, âm nhạc, kịch nghệ và công tác thiện nguyện giúp học sinh bước ra khỏi phạm vi lớp học hay nhóm tuổi quen thuộc. Học sinh khóa trên có cơ hội nâng đỡ, hướng dẫn các em khóa dưới, từ đó tôi luyện tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh lãnh đạo, một bước đệm hoàn hảo để các em tự lập khi du học xa nhà sau này.

Đặc biệt, trường Uppingham còn mang trong mình một di sản gắn liền với bóng đá Anh quốc: một trong những bản quy tắc bóng đá sơ khai nhất từng được chắp bút tại trường bởi em trai của Edward Thring, vị Hiệu trưởng lừng danh của trường Uppingham. Trường Uppingham Hưng Yên cũng đang xây dựng kế hoạch kết nối học sinh với các câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp tại Anh trong tương lai.

Đầu tư vào chất lượng đội ngũ giảng dạy và lộ trình phát triển đến năm 2031

Để hiện thực hóa triết lý Học thuật - Nghệ thuật - Thể thao, Uppingham Hưng Yên chú trọng tuyển dụng đội ngũ giáo viên chuyên trách ngay từ năm học đầu tiên. Thay vì để giáo viên chủ nhiệm kiêm nhiệm nhiều bộ môn, trường tuyển chọn các chuyên gia có chuyên môn sâu trong từng lĩnh vực, bao gồm Trưởng bộ phận Nghệ thuật Sáng tạo.

Đại đa số giáo viên người nước ngoài của trường mang quốc tịch Anh với hơn 80% có nền tảng giảng dạy theo khung chương trình chuẩn Anh quốc. Cơ sở vật chất của trường cũng được đầu tư chuẩn mực nhằm phục vụ đúng công năng:

• Sân bóng đá đạt tiêu chuẩn về kích thước FIFA.
• Hệ thống phòng thí nghiệm khoa học hiện đại.
• Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn & Nhà hát chuyên nghiệp có Hố nhạc (Orchestra pit) bên dưới sân khấu.

Đáng chú ý, các chuyên gia giáo dục được trực tiếp tham gia vào khâu rà soát thiết kế không gian để đảm bảo tính ứng dụng cao nhất cho hoạt động dạy và học, thay vì chỉ tạo ra những thiết kế mang tính phô trương.

Nhà trường lựa chọn lộ trình phát triển vô cùng thận trọng:

1. Năm học đầu tiên (Khai giảng tháng 9): Chỉ tuyển quy mô nhỏ bậc Tiểu học (Junior School - từ Mẫu giáo đến Lớp 6), mỗi khối 1 lớp để tập trung định hình văn hóa và cộng đồng.

2. Các năm học tiếp theo: Mở rộng lên bậc Trung học (Secondary School), triển khai giảng dạy chương trình iGCSE và A-Levels.

3. Mục tiêu năm 2031: Hoàn thiện toàn bộ các khối lớp từ Mẫu giáo đến Trung học Phổ thông (K-12) song hành cùng hệ thống nội trú được đưa vào vận hành chuyên nghiệp.

Chuẩn bị nội lực cho học sinh trước một thế giới không ngừng biến đổi

Khép lại cuộc trò chuyện, khi được hỏi về mối quan tâm lớn nhất hiện nay, Hiệu trưởng Kirsty Lowery trăn trở về bài toán:

Làm thế nào để giữ học sinh an toàn trước AI, tin tức giả và lừa đảo trực tuyến, đồng thời hướng dẫn thế hệ ‘AI native’ sử dụng công nghệ một cách đúng đắn.

Trong khi đó, Tony bày tỏ sự quan tâm đến những câu chuyện khởi nghiệp phát triển bền vững thực chất tại Việt Nam.

Công nghệ có thể thay đổi cách chúng ta học tập và bản chất của những công việc trong tương lai , nhưng những giá trị nền tảng mà trường Uppingham kiên trì bồi đắp qua hàng thế kỷ vẫn không hề suy chuyển: khả năng tự lập, sự kiên cường, năng lực giao tiếp và nhận thức cùng cảm giác sâu sắc thuộc về một cộng đồng. Dù thế giới ngoài kia có biến chuyển khôn lường, đó sẽ luôn là những điểm tựa vững vàng nhất để mỗi học sinh tự tin kiến tạo tương lai.