Third Culture Vietnam: Một tình yêu từ nhiều phương xa

Khái niệm "Third Culture Kids" không còn xa lạ để chỉ những người sinh ra hoặc lớn lên ở một nền văn hóa khác với quê hương của cha mẹ. Tại Việt Nam, cộng đồng này đang ngày một đông đảo với sự trở về của các bạn trẻ Việt kiều, du học sinh. Dù mang dòng máu Việt, họ thường mang trong mình một nỗi niềm chung: không hoàn toàn thuộc về những vùng đất xa xôi nơi mình lớn lên, nhưng cũng đầy trăn trở khi đối diện với căn tính Việt bên trong mình.

Thấu hiểu trọn vẹn sự chơi vơi đó từ chính trải nghiệm cá nhân, Đạo Huỳnh đã sáng lập nên Third Culture Vietnam – một cộng đồng, một bến đỗ an toàn giúp những người trẻ giao thoa văn hóa tìm lại nguồn cội. Sắp tới đây, dự án tâm huyết Heritage Tour của tổ chức sẽ tiếp tục khởi động với thật nhiều hoạt động trải nghiệm gắn liền với dòng chảy truyền thống Việt.

Cuộc trò chuyện dưới đây cùng founder Third Culture Vietnam không chỉ hé mở về hành trình văn hóa đặc biệt này, mà còn đưa chúng ta ngược dòng ký ức – bắt đầu từ chiếc "túi thời gian" tuổi thơ của một cậu bé người Việt trên đất Mỹ, cho đến khát vọng kiến tạo một không gian để những người con xa xứ được kết nối với chính quê hương mình.

Xin chào anh Đạo, trước khi bắt đầu tìm hiểu câu chuyện về Third Culture cũng như Heritage tour, hãy kể tôi nghe câu chuyện về anh. Nếu tưởng tượng anh có một chiếc túi “thời gian”, bên trong đó chứa tối đa 5 món đồ đại diện cho tuổi thơ cũng như tuổi trẻ của mình, anh nghĩ chúng sẽ là gì? Vì sao?

Tôi sinh ra ở Vĩnh Long, Việt Nam, nhưng gia đình tôi đã sống xa quê hương khi tôi mới khoảng một tuổi. Lớn lên ở Minnesota, và sau này là California, tôi luôn cố gắng tìm hiểu ý nghĩa của việc làm một người Việt trên đất Mỹ.

Tôi từng dành phần lớn tuổi thơ để cố gắng hòa nhập vào một nền văn hóa không dành trọn cho mình.

Nhìn lại, tôi nghĩ phần lớn tuổi thơ của mình đã dành để cố gắng hòa nhập vào một nền văn hóa không hoàn toàn dành cho mình, trong khi bản thân đôi khi lại tự tạo khoảng cách với chính nền văn hóa mà ba mẹ mình đang nỗ lực gìn giữ.

Nếu có thể đặt năm món đồ từ thuở ấu thơ vào một "chiếc túi thời gian", đó chưa chắc đã là những thứ đắt giá nhất mà tôi từng sở hữu, nhưng mỗi món đồ sẽ kể một câu chuyện về việc tôi từng là ai, về những hy sinh của ba mẹ tôi, và về bản sắc mà tôi đã dành phần lớn cuộc đời trưởng thành của mình để tìm lại.

Món đồ đầu tiên sẽ là một chiếc áo thun trắng hiệu Tommy Hilfiger. Tôi nhớ hồi cấp hai, mình đã thèm khát chiếc áo thun có in hình lá cờ Mỹ đơn giản cùng tên thương hiệu này đến nhường nào và đã nài nỉ mẹ mua nó cho bằng được. Ở độ tuổi đó, tôi nghĩ rằng mặc những bộ quần áo "đúng điệu" có thể khiến tôi cảm thấy mình giống người Mỹ hơn, có thể các bạn cùng lớp sẽ nhìn tôi bằng ánh mắt khác và cuối cùng tôi sẽ hòa nhập được.

Điều mà tôi chưa hoàn toàn hiểu được lúc bấy giờ là chiếc áo đó đã khiến gia đình tôi phải bỏ ra một số tiền không hề nhỏ. Bởi nhà tôi không hề dư giả nên để mua được nó, mẹ tôi đã phải làm ca đêm, và chấp nhận hy sinh nhiều khoản chi tiêu khác.

Dẫu hoàn cảnh nhiều thiếu thốn, bà vẫn mua nó cho tôi. Tôi yêu chiếc áo đó, mặc nó gần như mỗi ngày, tự giặt bằng tay và treo lên phơi vì muốn giữ gìn nó cẩn thận, nhưng dẫu cho tất cả những điều đó, tôi không nghĩ mình từng cảm thấy được chấp nhận hoàn toàn. Nhìn lại, chiếc áo đó đại diện cho một cậu bé luôn tin rằng mình cần phải có một vẻ ngoài nhất định thì mới có thể thuộc về nơi này, nhưng đồng thời nó cũng đại diện cho tình yêu của một người mẹ.

Có lẽ bà biết đó chỉ là một chiếc áo, nhưng có thể bà hiểu nó có ý nghĩa lớn lao đến nhường nào với con trai mình. Giờ đây, khi đã trưởng thành và cũng là một người cha, tôi ít nghĩ về chiếc áo hơn mà nghĩ nhiều hơn về những gì mẹ đã phải đánh đổi để mua nó cho tôi.

Món đồ thứ hai sẽ là một chiếc máy may. Lớn lên trong một gia đình nhập cư, tôi đã chứng kiến ba mẹ phải làm việc vất vả với những giờ làm việc dài đằng đẵng, những đêm thức trắng và biết bao lần kiệt sức để bồi đắp cho chúng tôi những cơ hội mà họ chưa từng có.

Với tôi, chiếc máy may không chỉ đại diện cho sự vất vả, mà còn đại diện cho sự hy sinh của những bậc cha mẹ nhập cư đã dành phần lớn cuộc đời mình để cố gắng mang lại cho con cái họ những điều tốt đẹp hơn trong khi vẫn cố gắng níu giữ văn hóa và những truyền thống mà họ mang theo.

Ngày bé, đôi khi tôi cảm thấy buồn vì những thiếu thốn của gia đình mình, nhưng khi nhìn lại, tôi mới nhận ra ba mẹ mình đã cố gắng rất nhiều để có được một cơ ngơi nơi đất khách với chút vốn liếng ít ỏi. Càng trưởng thành, tôi càng thêm trân trọng những nỗ lực không ngừng nghỉ đó. Bởi chúng đã giúp tôi có được một tuổi thơ bình yên như biết bao đứa trẻ cùng trang lứa.

Món đồ thứ ba sẽ là bộ đồng phục Phật tử của tôi. Mỗi Chủ nhật, tôi đều tham gia sinh hoạt cùng các Phật tử trong một cộng đồng thanh thiếu niên Phật giáo Việt Nam, mà đối với một đứa trẻ lớn lên ở Mỹ, nó giống như hội Hướng đạo sinh phiên bản Việt Nam vậy. Thú thực là tôi từng cảm thấy xấu hổ khi phải mặc bộ trang phục đó.

Lớn lên ở Minnesota, nơi hầu hết những người xung quanh đều là người da trắng, tôi vốn đã chật vật với cảm giác mình xa lạ, nên gần như tôi luôn muốn giấu đi những điều khiến mình khác biệt. Nhưng ba mẹ tôi rất kiên quyết trong việc giữ cho chúng tôi gắn kết với di sản Việt Nam của mình, họ muốn chúng tôi hiểu về ngôn ngữ, truyền thống, giá trị và cộng đồng mặc dù đang lớn lên cách xa quê hương hàng ngàn dặm.

Vào thời điểm đó, tôi không hề trân trọng điều này mà chỉ xem đó là một nhiệm vụ thường niên. Nhưng khi nhìn lại, tôi cho rằng đó là một trong những điều quan trọng nhất trong quá trình trưởng thành của mình, bởi nó đã mang đến cho tôi một cộng đồng người Việt trong khi phần lớn cuộc sống thường ngày của tôi đều dành để cố gắng hòa nhập vào văn hóa Mỹ. Những ngày Chủ nhật đó đã âm thầm xây dựng nền tảng cho tình yêu và sự trân trọng mà tôi dành cho văn hóa Việt Nam ngày hôm nay.

Món đồ thứ tư sẽ là một tô nui sườn. Dù đây không thực sự là một món đồ bạn có thể cất vào túi, nhưng tôi sẽ tìm cách. Đó là một món súp mì ống của Việt Nam, hơi giống như phiên bản súp gà nấu mì của gia đình chúng tôi vậy, và là một trong những món ăn yêu thích nhất mà tôi có thể ăn mỗi ngày lúc lớn lên.

Ở trường, có thể tôi đã dành cả ngày để cảm thấy mình khác biệt hoặc cố gắng hòa nhập, nhưng khi về nhà, luôn có tô súp quen thuộc này đợi tôi như một chiếc ôm ấm áp.

Ẩm thực là một trong những cách đầu tiên để tôi học cách yêu con người Việt Nam bên trong mình; từ rất lâu trước khi tôi hiểu được ý nghĩa của căn tính văn hóa, tôi đã hiểu được cảm giác của sự gắn kết qua những món ăn mẹ nấu.

Món đồ cuối cùng sẽ là mặt dây chuyền Phật bằng ngọc bích bọc khung vàng có khắc ngày sinh của tôi ở mặt sau. Tôi nhớ mình đã luôn đeo nó với một niềm tự hào. Khác với chiếc áo thun Tommy Hilfiger tượng trưng cho khát khao hòa nhập vào văn hóa Mỹ, sợi dây chuyền này là thứ kết nối tôi với Việt Nam. Ngay từ khi còn là một đứa trẻ, tôi đã hiểu rằng nó rất giá trị.

Khi đặt cả năm vật phẩm này cạnh nhau, tôi nhận ra chúng kể một câu chuyện mà tôi đã không thấu hiểu trọn vẹn trong lúc tự mình trải qua. Chiếc áo đại diện cho cậu bé luôn khát khao được chấp nhận; cây kim và sợi chỉ đại diện cho những hy sinh đã làm nên tuổi thơ của cậu; bộ đồng phục đại diện cho nền văn hóa mà cậu từng cố tạo khoảng cách; tô nui đại diện cho mái nhà mà cậu luôn có; và sợi dây chuyền đại diện cho một di sản mà cậu đang học cách nâng niu với niềm tự hào.

Tôi đã dành quá nhiều thời gian tuổi thơ để cố gắng tìm xem mình thuộc về nơi đâu. Để rồi ở tuổi 40, khi quyết định trở về Việt Nam, và có một gia đình nhỏ của riêng mình, tôi nhận ra ba mẹ không chỉ đơn giản là cố gắng cho tôi một cuộc sống tốt đẹp hơn ở Mỹ, mà họ cũng luôn cố gắng để đảm bảo rằng tôi không quên đi quê hương của mình. Và có lẽ đó là một trong những lý do khiến Third Culture Vietnam mang một ý nghĩa lớn lao đối với tôi.

Sự tò mò về Việt Nam lớn dần cùng tôi theo năm tháng.

Là một người được lớn lên giữa nhiều nền văn hóa, khoảnh khắc nào đã thôi thúc anh bước vào hành trình tìm về gốc gác và căn tính thật sự của mình?

Không có một khoảnh khắc cụ thể nào, mà đó là một tập hợp những trải nghiệm và câu hỏi lớn dần theo năm tháng. Khi còn trẻ, bạn chỉ tìm cách xoay sở giữa văn hóa ở nhà và thế giới bên ngoài. Nhưng khi lớn lên, tôi bắt đầu tò mò về Việt Nam.

Bước ngoặt lớn nhất là khi tôi quyết định chuyển về Việt Nam sinh sống ở tuổi 36. Tôi muốn tự mình trải nghiệm và kết nối với quê hương, thay vì chỉ nhìn nó qua lăng kính lịch sử gia đình hay chìm đắm trong biết bao suy tư ở phía bên kia địa cầu.

Xuyên suốt hành trình đó, góc nhìn của anh về Việt Nam đã thay đổi như thế nào?

Thay đổi lớn nhất là tôi đã học cách nhìn Việt Nam như một quốc gia sống động và không ngừng phát triển, thay vì chỉ là một vùng đất mang nhiều vết thương chiến tranh. Trở về nước năm 2022, tôi thấy một đất nước ngập tràn những người trẻ đang sáng tạo, khởi nghiệp và thể hiện bản thân.

Tôi vẫn trân trọng những câu chuyện của thế hệ trước, nhưng tôi không muốn giữ Việt Nam trong những khung hình của quá khứ. Quan trọng nhất, tôi nhận ra mình không cần phải chọn giữa việc làm người Việt hay người Mỹ. Bởi cả hai trải nghiệm đó đều tạo nên con người tôi hiện tại.

Third Culture là bản sắc và góc nhìn được hình thành khi chúng ta lớn lên và giao thoa giữa nhiều hơn một nền văn hóa.

Third Culture theo định nghĩa của anh là gì? Và điều gì đã thôi thúc anh thành lập Third Culture Vietnam?

Đối với tôi, Third Culture là bản sắc và góc nhìn được hình thành khi chúng ta lớn lên và giao thoa giữa nhiều hơn một nền văn hóa. Nó không nhất thiết là việc bạn mang một nửa của thứ này và một nửa của thứ kia. Nó là việc nhận ra rằng những trải nghiệm đó có thể tạo ra một thứ gì đó hoàn toàn là của riêng chúng ta.

Với nhiều người trong cộng đồng gốc Việt hải ngoại, chúng tôi lớn lên với những kỳ vọng văn hóa, ngôn ngữ, truyền thống và cách thấu hiểu thế giới khác biệt. Đôi khi chúng tôi cảm thấy gắn kết với cả hai nền văn hóa. Đôi khi lại cảm thấy lạc lõng khỏi cả hai. Và có khi, chúng tôi dành ra nhiều năm trời chỉ để tìm xem mình thực sự thuộc về đâu.

Nhưng tôi dần tin rằng chúng ta không nhất thiết phải chọn bản sắc này và bỏ bản sắc kia. Chúng ta có thể tự tạo ra định nghĩa riêng về nơi mình thuộc về. Đó chính là ý tưởng khởi nguồn của Third Culture Vietnam.

Khi bắt đầu phát triển ý tưởng này vào cuối tháng 11 năm 2024, tôi chỉ đơn thuần muốn tạo ra những trải nghiệm cho các thành viên trong cộng đồng gốc Việt hải ngoại – những người đang tò mò muốn kết nối lại với Việt Nam.

Tôi không hề có nền tảng về du lịch, marketing hay điều hành một công ty sáng tạo. Phần lớn công việc diễn ra trong căn phòng ngủ thứ hai của nhà chúng tôi, nơi tôi tận dụng làm văn phòng. Tôi vừa thiết kế trang web, sáng tạo nội dung, lên kế hoạch cho các trải nghiệm, vừa học cách vận hành một doanh nghiệp, và thường là làm tất cả những việc đó cùng một lúc.

Đã có những sai lầm, những bước lùi, và cả những khoảnh khắc tôi không chắc liệu dự án này có thành công hay không. Sau một mâu thuẫn rạn nứt với một người bạn kiêm đối tác kinh doanh, tôi đã trải qua một giai đoạn cô đơn cùng cực. Vợ tôi đã động viên tôi tiếp tục và cho ý tưởng này thêm chút thời gian. Vì vậy, tôi tiếp tục sáng tạo.

Một số bài đăng đầu tiên của chúng tôi khám phá những từ ngữ, cụm từ và cảm xúc tiếng Việt rất khó để dịch nghĩa trọn vẹn. Nhìn lại, tôi nghĩ phần nhiều trong số nội dung đó là cách để tôi tự giải tỏa những cảm xúc của chính mình về căn tính và chốn thuộc về. Điều khiến tôi bất ngờ là những câu chuyện đó lại nhận được sự đồng cảm sâu sắc từ người khác.

Chúng tôi bắt đầu với khoảng 3.000 người theo dõi trên Instagram, tăng lên 30.000 chỉ trong vài tháng, và ngày nay đã có một cộng đồng hơn 57.000 người.

Nhưng những con số không phải là thứ khiến tôi nhận ra chúng tôi đang xây dựng một điều gì đó ý nghĩa. Mà chính là những tin nhắn từ mọi người chia sẻ câu chuyện của chính họ. Đó là lúc tôi bắt đầu hiểu rằng Third Culture Vietnam có thể trở thành một thứ lớn lao hơn cả một nền tảng du lịch văn hóa.

Đối với chúng tôi, mục tiêu không chỉ đơn giản là đưa mọi người về Việt Nam. Mà là tạo cơ hội để mọi người kết nối với đất nước thông qua những con người hiểu nó, sống ở đây, và đóng góp vào văn hóa của nó mỗi ngày. Chúng tôi muốn tạo ra những không gian nơi những trải nghiệm làm người Việt khác nhau có thể cùng song song tồn tại.

Tôi muốn Third Culture Vietnam trở thành một nền tảng nơi mọi người không chỉ "tiêu thụ" văn hóa, mà còn tham gia, đóng góp và định hình tương lai của nó.

Mục tiêu lớn nhất trong quá trình hoạt động của anh và đội ngũ là gì?

Ngày nay, chúng tôi định nghĩa Third Culture Vietnam là một nền tảng văn hóa và sáng tạo xoay quanh di sản, trải nghiệm, cộng đồng và nghệ thuật kể chuyện.

Một phần quan trọng trong những gì chúng tôi đã xây dựng là mạng lưới các đối tác địa phương đáng tin cậy. Chúng tôi hợp tác với các chuyên gia du lịch Việt Nam giàu kinh nghiệm, các doanh nghiệp độc lập, nghệ sĩ, nghệ nhân và các tổ chức cộng đồng – những người mang kiến thức và chuyên môn của riêng họ vào các trải nghiệm của chúng tôi.

Chúng tôi ưu tiên làm việc với các đối tác địa phương, nghệ nhân và doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời cam kết trích 10% lợi nhuận hàng quý cho các sáng kiến cộng đồng tại Việt Nam. Tôi muốn Third Culture Vietnam trở thành một nền tảng nơi mọi người không chỉ "tiêu thụ" văn hóa, mà còn tham gia, đóng góp và định hình tương lai của nó.

Sắp tới, Third Culture Vietnam sẽ tổ chức chuyến đi "Heritage Tour". Ý tưởng này bắt nguồn từ đâu và anh cùng đội ngũ đã thiết kế nó như thế nào?

Ý tưởng bắt nguồn từ chính trải nghiệm cá nhân của tôi khi trở về. Tôi muốn tạo ra một không gian kết hợp giữa việc học hỏi văn hóa và tính cộng đồng, nơi những người sống ở nước ngoài có thể khám phá Việt Nam, thảo luận về gốc rễ và căn tính. Chuyến đi đầu tiên vào tháng 7 năm 2025 đã cho tôi thấy sức mạnh của sự kết nối khi những người xa lạ trở thành bạn bè.

Chúng tôi thiết kế các chuyến đi với nhịp độ chậm, quy mô nhỏ (tối đa 12 người) để tạo sự gắn kết. Thay vì đi thật nhiều nơi, chúng tôi tập trung vào chiều sâu: gặp gỡ nghệ nhân, viết nhật ký, thảo luận nhóm nhỏ và tạo không gian để mỗi người được tự đối thoại với những cảm xúc riêng của mình.

Ngôn ngữ tình yêu của tôi dành cho Việt Nam hình thành từ những điều thân thuộc.

Website của Third Culture Vietnam có dòng “There Is More Than One Way to Come Home”, và tôi tin rằng mỗi người Việt đều có cách yêu quê hương của riêng mình. Vậy “ngôn ngữ tình yêu” của anh dành cho Việt Nam được định hình bởi những yếu tố nào?

Tôi nghĩ ngôn ngữ tình yêu của mình dành cho Việt Nam đã thay đổi theo thời gian.

Khi còn nhỏ, mối liên kết của tôi với Việt Nam chủ yếu được định hình bởi gia đình – qua ngôn ngữ, món ăn, truyền thống và những câu chuyện tôi được nghe lúc lớn lên. Nhưng sau khi trở về đây sinh sống, tôi bắt đầu hình thành một sợi dây liên kết khác với đất nước này. Một mối liên kết được xây dựng từ những trải nghiệm đời thường.

Tôi phải lòng những khoảnh khắc bình dị. Những buổi dạo quanh bằng xe máy. Khám phá những khu phố mà chẳng cần một điểm đến cụ thể. Ngồi nhâm nhi cà phê. Trò chuyện với những người có trải nghiệm sống hoàn toàn khác biệt với mình.

Nhưng tôi nghĩ điều tuyệt vời nhất khi trở về là tôi không chỉ có cơ hội để đem lòng yêu Việt Nam, mà tôi còn có cơ hội để tìm thấy tình yêu ngay tại Việt Nam.

Hồi mới chuyển về đây, bạn gái tôi – giờ là vợ tôi – thường hỏi một câu rất đơn giản: "Đi dạo hông?" Đó trở thành một trong những câu nói mà tôi thích nghe nhất. Chúng tôi lên xe máy, khám phá thành phố, tìm một chỗ nào đó để ăn, hay chỉ đơn giản là tận hưởng khoảnh khắc ở bên nhau. Qua những chuyến đi dạo đó, tôi khám phá ra những góc Việt Nam mà mình chưa từng biết. Và cũng qua chính những trải nghiệm ấy, tôi dần thấu hiểu người mà sau này tôi sẽ cùng xây dựng tổ ấm. Dọc theo những chặng đường đó, tôi đã đem lòng yêu cả hai.

Giờ đây, vài năm trôi qua, chúng tôi đã kết hôn và chào đón cậu con trai Hudson ra đời. Đột nhiên, câu nói nhỏ bé "Đi dạo hông?" lại mang một ý nghĩa hoàn toàn mới. Những nơi từng xa lạ nay đã trở nên quen thuộc. Và bây giờ, qua ánh mắt của con trai tôi, những nơi quen thuộc ấy lại mang đến cảm giác mới mẻ thêm một lần nữa.

Tôi nghĩ về việc ba mẹ mình đã rời Việt Nam với hy vọng tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn cho con cái. Và giờ đây, sau vài thập kỷ, tôi lại trở về đất nước nơi mình sinh ra để bắt đầu xây dựng một gia đình của riêng mình. Có một điều gì đó vô cùng ý nghĩa trong hành trình này. Tôi trở về vì muốn hiểu mình đến từ đâu, nhưng cuối cùng, tôi lại tìm thấy nơi mà mình thực sự khao khát xây dựng một tương lai.

Vậy nên, khi nghĩ về ngôn ngữ tình yêu dành cho Việt Nam, nó không chỉ là di sản, văn hóa hay sự hoài niệm. Nó là về những con người đã trở thành một phần cuộc đời tôi. Là về mái ấm mà vợ chồng tôi đang cùng nhau vun đắp. Là việc nhìn con trai mình lớn lên, được bao bọc bởi ngôn ngữ, truyền thống và những trải nghiệm đời thường – những điều mà tôi đã dành phần lớn tuổi thơ để cố gắng thấu hiểu từ phương xa.

Và đó còn là sự trân trọng cơ hội được đóng góp cho một đất nước đã trao cho tôi quá nhiều. Tôi tin rằng yêu Việt Nam cũng đồng nghĩa với việc quan tâm đến tương lai của đất nước. Ủng hộ các nghệ sĩ và doanh nghiệp địa phương. Lắng nghe những góc nhìn đa dạng. Tôn trọng những người sống ở đây. Và cống hiến bằng bất cứ cách nào chúng ta có thể.

Với tôi, đó là cách tình yêu vượt ra khỏi ranh giới của một cảm xúc đơn thuần. Nó trở thành thứ mà chúng ta thực hành mỗi ngày. Và có lẽ, đó là phần bất ngờ nhất trong câu chuyện của tôi.

Việc tạo cơ hội để những người ở nước ngoài hiểu được cuộc sống, góc nhìn và trải nghiệm của những người đang gọi Việt Nam là nhà cũng quan trọng không kém.

Sau Heritage Tour, mục tiêu tiếp theo của anh và team Third Culture Vietnam trong những năm tới là gì để tiếp tục gắn kết cộng đồng người Việt trong và ngoài nước?

Cộng đồng không chỉ đến từ việc du lịch. Có rất nhiều nhóm mang những câu chuyện đa dạng: du học sinh, con lai, con nuôi gốc Việt, hay thế hệ thứ 2, thứ 3 ở nước ngoài. Dù câu chuyện của chúng ta khác nhau, tôi tin rằng chúng ta có thể học hỏi rất nhiều từ nhau khi có cơ hội kết nối.

Đó là định hướng phát triển trong chương tiếp theo của Third Culture Vietnam. Chúng tôi đang phát triển thêm các workshop cộng đồng, sự kiện văn hóa và các buổi gặp gỡ sáng tạo. Một ví dụ gần đây là The Space to Become – một workshop về căn tính mà chúng tôi hợp tác cùng Amy Minh Hạnh Corey, một nghệ sĩ và cũng là con nuôi gốc Việt tại Mỹ. Trải nghiệm đó ý nghĩa không phải vì mọi người có chung xuất phát điểm, mà bởi những người có mối liên hệ rất khác nhau với hai chữ "Việt Nam" có thể ngồi lại, phản chiếu trải nghiệm của chính mình và lắng nghe người khác.

Chúng tôi cũng đang tập trung mạnh mẽ hơn vào mảng truyền thông và kể chuyện. Mục tiêu sắp tới là phát triển một studio sáng tạo, sản xuất các bộ phim tài liệu sâu sắc hơn, tiêu biểu như việc làm mới series Our Vietnam dưới lăng kính phim tài liệu. Tôi muốn kể câu chuyện về những con người đằng sau những vùng đất: những nghệ nhân gìn giữ truyền thống, những nghệ sĩ và doanh nghiệp trẻ đang tạo ra điều mới mẻ, thế hệ đi trước mang theo những câu chuyện cần được kể, và cả thế hệ trẻ đang đi tìm định nghĩa về bản sắc Việt.

Giao lưu văn hóa phải đến từ hai phía. Không chỉ câu chuyện về kiều bào, tôi nghĩ việc tạo cơ hội để những người ở nước ngoài hiểu được cuộc sống, góc nhìn và trải nghiệm của những người đang gọi Việt Nam là nhà cũng quan trọng không kém.

Vượt ra ngoài những nền tảng trực tuyến, tôi muốn những cuộc đối thoại đó được tiếp nối ở đời thực qua các buổi chiếu phim, thảo luận cộng đồng, và một không gian sáng tạo chung. Đó sẽ không chỉ là văn phòng làm việc của chúng tôi, mà là nơi các nghệ sĩ, thương hiệu độc lập, sinh viên và đối tác cộng đồng có thể cùng nhau sáng tạo và học hỏi.

Dù những ý tưởng này cần thời gian để phát triển, nhưng tôi không muốn Third Culture Vietnam chỉ là nơi "nói cho mọi người biết" văn hóa Việt Nam là gì. Tôi muốn tạo ra cơ hội để người Việt, dù ở bất cứ đâu trên thế giới, được kể câu chuyện của chính họ và học hỏi từ người khác. Việc xây dựng những nhịp cầu không có nghĩa là cố gắng khiến tất cả mọi người có chung một cảm nhận về Việt Nam.

Nó có nghĩa là công nhận những lịch sử, trải nghiệm và cách hiểu khác nhau về căn tính Việt, trong khi vẫn tìm thấy những lý do để gắn kết. Nếu làm được điều đó, chúng tôi không chỉ xây dựng một nền tảng truyền thông, mà đang xây dựng một nơi chốn – nơi những câu chuyện khác biệt của chúng ta đều có thể trọn vẹn thuộc về.

Sau cùng, anh có lời nhắn nhủ nào tới những bạn trẻ mang dòng máu Việt trên khắp trên thế giới vẫn mang nỗi trăn trở về nguồn cội của mình?

Bạn không cần ngay lập tức tìm ra câu trả lời thực sự về gốc gác của mình. Bạn không cần phải nói tiếng Việt hoàn hảo, hay phải sở hữu căn tính giống y hệt thế hệ trước. Tôi cho rằng căn tính Việt không phải là một danh sách “must have” để ta lần lượt đánh dấu, mà là một hành trình không ngừng phát triển và mở rộng.

Bạn có thể bắt đầu bằng cách tâm sự nhiều hơn với ba mẹ, học thêm một từ tiếng Việt, hoặc tự tay nấu một món ăn truyền thống. Hãy nhớ rằng có nhiều hơn một cách để làm người Việt Nam, và luôn có nhiều hơn một con đường để trở về nhà.

Cảm ơn anh Đạo về những chia sẻ quý báu về hành trình kết nối với quê hương từ thật nhiều phương xa!