Từ burnout đến beauty trend: Điều gì đang xảy ra với Tired Girl Makeup? 

Từ Bella Hadid trên sàn diễn Prada cho bộ sưu tập Thu Đông 2026 đến hình ảnh mới của aespa trong sản phẩm kết hợp cùng G-Dragon, những đôi mắt thâm quầng, gương mặt có phần uể oải và vẻ đẹp thiếu ngủ đang xuất hiện ngày càng nhiều trong văn hóa đại chúng. Những dấu hiệu từng được xem là thứ cần che giấu giờ đây lại trở thành một phần của sức hút cá nhân. Cùng với sự lăng xê xu hướng này ở trên các sân khấu lớn là các nền tảng mạng xã hội. Chỉ cần tìm kiếm từ khóa “Tired Girl Makeup” ở TikTok bạn có thể bắt gặp hàng nghìn người hướng dẫn cách tạo ra một “layout mệt mỏi” một cách hoàn hảo.

Trong nhiều thập kỷ, ngành công nghiệp làm đẹp liên tục tìm cách loại bỏ quầng thâm mắt, dấu hiệu tuổi tác hay sự mệt mỏi khỏi gương mặt phụ nữ. Thế nhưng ngày nay, một xu hướng mang tên "Tired Girl Makeup" (tạm dịch: trang điểm phong cách mệt mỏi) lại chủ động tái hiện chính những đặc điểm ấy.

Có lẽ Tired Girl Makeup đang phản ánh một nghịch lý văn hóa lớn hơn của thời đại. Trong khi người trẻ ngày càng kiệt sức với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà xã hội đặt ra, họ dường như đang dùng chính sự mệt mỏi làm chất liệu cho cái đẹp.

Tired Girl Makeup là gì?

Khác với những xu hướng như Clean Girl Makeup, Strawberry Makeup hay Douyin Makeup vốn đề cao vẻ ngoài chỉn chu, rạng rỡ và hoàn hảo, Tired Girl Makeup dường như đang đi theo một hướng hoàn toàn ngược lại.

Để có một lớp trang điểm trông “mỏi mệt”, người ta không cần tuân theo những quy tắc nghiêm ngặt của các xu hướng làm đẹp truyền thống. Trọng tâm của toàn bộ gương mặt thường nằm ở vùng mắt với quầng thâm được nhấn mạnh, bọng mắt được giữ lại thay vì che phủ bằng che khuyết điểm. Thậm chí một số người còn chủ động thêm sắc đỏ hoặc sắc tím dưới mắt để tạo hiệu ứng thiếu ngủ. Lớp nền thường mỏng, giữ lại kết cấu da tự nhiên thay vì hướng đến một làn da hoàn hảo. Bronzer hay highlighter được tiết chế để gương mặt không quá tươi tắn. Tóc hơi rối, thần thái có phần uể oải và cảm giác "chưa hoàn thiện" lại trở thành một phần của tổng thể.

Kết quả là, lớp trang điểm trông mỏi mệt đó lại tạo nên những hình ảnh cá tính, tôn vinh những đường nét có sẵn thay vì cố gắng che giấu đi. Các nhà thiết kế Meruert Tolegen và Hillary Taymour của Collina Strada thậm chí còn nhấn mạnh quầng thâm mắt là một phần của đế chế “fempire” (tạm dịch: nữ vương) tưởng tượng khi một xã hội được cai trị bởi phụ nữ, tính nữ trở thành nguồn sức mạnh. Và người ta quan tâm nhiều đến quyền lực hơn là các tiêu chuẩn sắc đẹp đã lỗi thời.

Có thể thấy, Tired Girl Makeup đang đảo ngược logic của nhiều tiêu chuẩn thẩm mỹ trước đó khi chứng minh cái đẹp chưa bao giờ là một tiêu chuẩn cố định. Những gì từng bị xem là khuyết điểm hoàn toàn có thể trở thành một đặc điểm được ngưỡng mộ trong một bối cảnh văn hóa khác.

Tired Girl Makeup không tự nhiên xuất hiện

Dù chỉ thực sự bùng nổ trong vài năm gần đây, Tired Girl Makeup là sản phẩm của nhiều dòng thẩm mỹ đã tồn tại từ trước. Trong lịch sử thời trang cao cấp, "sick chic" hay "heroin chic" của thập niên 90 từng thẩm mỹ hóa sự gầy gò, xanh xao và mệt mỏi theo cách gây tranh cãi mạnh mẽ. Gắn liền với những cái tên như Kate Moss, trào lưu thẩm mỹ này biến những đặc điểm vốn liên quan đến sự thiếu sức sống thành biểu tượng của thời trang cao cấp. Dù bị chỉ trích trong nhiều năm nhưng những hình ảnh ấy chưa bao giờ thực sự biến mất khỏi thời trang.

Bên cạnh đó, Tired Girl Makeup còn chịu ảnh hưởng từ những dòng thẩm mỹ nhỏ hơn như grunge, goth hay alt-rock, nơi sự không hoàn hảo được xem như một biểu hiện của cá tính thay vì một điều cần chỉnh sửa để phù hợp với thị hiếu của số đông.

Trong văn hóa đại chúng, những hình tượng như Wednesday Addams do Jenna Ortega thủ vai cũng góp phần khiến công chúng quen thuộc hơn với kiểu thẩm mỹ này. Đôi mắt thâm quầng, làn da nhợt nhạt và vẻ ngoài lạnh lùng của nhân vật không trực tiếp tạo ra xu hướng nhưng phản ánh sự xuất hiện ngày càng nhiều của những hình tượng mang vẻ đẹp không dựa trên sự khỏe khoắn hay hoàn hảo. Trên TikTok và các nền tảng mạng xã hội, Tired Girl Makeup cũng đã có rất nhiều tutorial hướng dẫn cách tạo "quầng thâm mắt", "làn da nhợt nhạt" hay "vẻ đẹp mệt mỏi". Điều đáng chú ý là phần lớn người tham gia xu hướng này là phụ nữ trẻ.

Thế nhưng, liệu những xu hướng trang điểm này có thật sự đang giải phóng vẻ đẹp tự nhiên của phụ nữ và loại bỏ những chuẩn mực khắt khe hay không? Hay đó chỉ là một chuẩn mực khác được đóng gói với việc lãng mạn hóa sự mệt mỏi và kiệt sức?

Vì sao lãng mạn hóa “sự mệt mỏi” lại nguy hiểm?

Khi "trông mệt" trở thành một thẩm mỹ được ngưỡng mộ, Tired Girl Makeup tạo ra một tín hiệu ngầm rằng sự mệt mỏi là dấu hiệu của một cuộc sống bận rộn, có mục tiêu và đáng ngưỡng mộ.

Đây không phải là một hiện tượng hoàn toàn mới. Trong nhiều năm, văn hóa hustle (lối sống tôn vinh sự bận rộn và làm việc cật lực) đã gắn sự thiếu ngủ và làm việc quá sức với thành công. Tuy nhiên, Tired Girl Makeup đưa điều đó sang một cấp độ khác. Thay vì chỉ tồn tại dưới dạng những câu chuyện về làm việc chăm chỉ, sự mệt mỏi giờ đây được thể hiện bằng hình ảnh và thẩm mỹ. Điều này đáng chú ý bởi hình ảnh thường có sức mạnh chuẩn hóa mạnh hơn ngôn ngữ.

Khi một loại hình ảnh liên tục xuất hiện trong những bối cảnh tích cực hoặc đáng ngưỡng mộ, công chúng có xu hướng dần xem nó như một điều bình thường hoặc đáng hướng tới. Với Tired Girl Makeup, điều đó có nghĩa là quầng thâm mắt, vẻ ngoài thiếu ngủ hay sự hốc hác có thể dần được nhìn nhận như một đặc điểm thẩm mỹ thay vì một dấu hiệu cho thấy cơ thể cần được nghỉ ngơi.

Trong Illness as Metaphor (1978), nhà phê bình văn hóa Susan Sontag từng cảnh báo rằng việc gán cho bệnh tật hay những trạng thái sức khỏe một ý nghĩa biểu tượng có thể khiến chúng ta nhìn nhận sai về bản chất của chúng.

“Không có gì tàn nhẫn hơn việc gán cho một căn bệnh ý nghĩa đạo đức nào đó”

Theo bà, những biểu hiện của cơ thể không nên bị lãng mạn hóa hay biến thành một thứ mang giá trị văn hóa vượt lên trên chính tình trạng sức khỏe mà chúng phản ánh. Theo cách đó, điều đáng lo ngại không nằm ở lớp trang điểm mô phỏng vẻ mệt mỏi, mà là khi những tín hiệu vốn được cơ thể tạo ra để báo hiệu sự căng thẳng và quá tải bắt đầu được diễn giải như một biểu tượng của sự thú vị, bận rộn hay đáng ngưỡng mộ.

Nếu trước đây một người nhìn vào gương và nhận ra mình cần nghỉ ngơi vì vẻ ngoài quá mệt mỏi thì ngày nay họ có thể dễ dàng nghĩ rằng đó chỉ là một phần bình thường của cuộc sống hiện đại. Thậm chí, trong một số trường hợp, nó còn được xem như dấu hiệu của một người đang sống bận rộn, có mục tiêu và luôn nỗ lực.

Sự thay đổi này đáng chú ý bởi sức khỏe thường không suy giảm trong một ngày. Nó được tích lũy từ những thói quen nhỏ được lặp lại liên tục. Thiếu ngủ thêm một giờ. Làm việc thêm một chút. Bỏ qua một vài dấu hiệu căng thẳng. Trì hoãn việc nghỉ ngơi thêm vài ngày. Khi những biểu hiện của sự quá tải được bình thường hóa, con người cũng dễ bình thường hóa chính tình trạng quá tải đó.

Makeup như một tuyên ngôn để định nghĩa bản thân

Nếu nhìn Tired Girl Makeup đơn thuần như một xu hướng làm đẹp, chúng ta có thể bỏ lỡ phần thú vị nhất của nó. Rằng vì sao chúng ta lại theo đuổi một hình ảnh, một xu hướng thẩm mỹ?

Nhà xã hội học Pierre Bourdieu cho rằng gu thẩm mỹ không đơn thuần là vấn đề sở thích cá nhân. Trong Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste (1979), ông lập luận rằng những gì được xem là đẹp, tinh tế hay đáng ngưỡng mộ thực chất phản ánh những giá trị mà xã hội đang đề cao ở một thời điểm nhất định.

"Gu thẩm mỹ không chỉ là thước đo, mà còn đo luôn cả người tạo nên cây thước đó"

Nói cách khác, gu thẩm mỹ không chỉ cho thấy chúng ta thích gì mà còn cho thấy chúng ta muốn trở thành ai. Ở đây, với Tired Girl Makeup, nhiều người trẻ có lẽ đang muốn xây dựng hình ảnh của một người đủ bận để được xem là đang sống có mục đích, có sự nghiệp, có chỗ đứng trong một thị trường lao động ngày càng bất định.

Có lẽ đó cũng là lý do xu hướng này dễ tạo được sự đồng cảm. Nó không chỉ mô phỏng sự mệt mỏi mà còn biến một trải nghiệm mang tính thế hệ thành một ngôn ngữ thẩm mỹ. Và khi sự mệt mỏi trở thành thứ để làm đẹp, ranh giới giữa việc phản ánh áp lực và việc tôn vinh áp lực cũng dần mờ đi.

Có thể vài tháng nữa, Tired Girl Makeup sẽ bị thay thế bởi một xu hướng khác. Nhưng điều đáng nhớ không nằm ở lớp phấn mắt hay quầng thâm được vẽ khéo đến đâu mà là cách mỗi xu hướng làm đẹp đều vô tình lưu lại dấu vết của thời đại.