5 câu hỏi dành cho ngày thứ Sáu để bạn không còn sợ thứ Hai

Nguồn: Mart Production / Pexels
Hãy nhớ lại buổi chiều Chủ Nhật gần nhất của bạn. Khi nắng ngoài cửa sổ bắt đầu tắt, một cảm giác bồn chồn vô hình bỗng nhiên cuộn lên nơi dạ dày. Bạn nằm dài lướt điện thoại vô thức, chẳng màng đến bộ phim đang chiếu, bởi trong đầu đã lỡ tua nhanh đến cảnh kẹt xe sáng mai và hàng tá email chưa đọc.
Chúng ta hay đổ lỗi cho thứ Hai, coi nó như một kẻ phá bĩnh những ngày nghỉ thảnh thơi. Nhưng ngẫm lại mà xem, thứ Hai thực ra rất vô tội. Nguồn cơn của sự mệt mỏi ấy thường bắt đầu từ chính khoảnh khắc ta vội gập máy tính lại vào chiều thứ Sáu, bỏ mặc những tab trình duyệt đang mở dang dở và tặc lưỡi một câu: “Thôi, có gì để sang tuần tính.”
Chính cái tặc lưỡi ấy đã vô tình mang gánh nặng công việc về nhà, rải rác sự lo âu lẩn khuất trong suốt hai ngày nghỉ. Chiếc ổ khóa giam giữ sự bình yên của bạn nằm ở sáng thứ Hai, nhưng chiếc chìa khóa duy nhất để mở nó ra lại bị bạn bỏ quên trên bàn làm việc vào lúc 5 rưỡi chiều thứ Sáu. Tuần này, thay vì lặp lại thói quen cũ, hãy thử nán lại văn phòng thêm đúng mười phút trước khi đứng lên, hít một hơi sâu và tự gỡ rối cho tâm trí mình bằng năm câu hỏi sau:
Tuần này mình đã “xử đẹp” điều gì?
Các nhà tâm lý học từ lâu đã chứng minh sự tồn tại của hiệu ứng Zeigarnik, một hiện tượng chỉ ra rằng não bộ con người có xu hướng ghi nhớ những việc còn dang dở rõ ràng hơn gấp nhiều lần so với những việc đã hoàn thành. Khi bạn rời công ty với một danh sách dài những việc chưa làm xong, tiềm thức của bạn vẫn sẽ âm thầm “chạy ngầm” những dự án đó trong suốt những ngày nghỉ.
Để đánh lừa hiệu ứng này, bạn cần chủ động tạo ra một điểm dừng thỏa mãn cho não bộ. Hãy lấy một tờ giấy nhỏ và ghi ra ba đến năm đầu việc bạn đã thực sự dứt điểm trong tuần qua. Đó không cần là những thành tựu dời non lấp biển, có thể chỉ là việc gửi xong một bản báo cáo hóc búa hay giải quyết êm xuôi phàn nàn của một khách hàng khó tính. Việc điểm mặt gọi tên những thành quả này giúp kích thích não tiết ra dopamine, tạo ra một ranh giới tâm lý vững chắc thông báo cho tâm trí rằng: Nhiệm vụ tuần này đã kết thúc, bạn được phép nghỉ ngơi.
Có “chú ếch xấu xí” nào mình đang cố lảng tránh không?
Bậc thầy về năng suất Brian Tracy từng nổi tiếng với triết lý “Eat that frog” (Nuốt chửng con ếch). Con ếch ở đây chính là ẩn dụ cho nhiệm vụ khó nhằn nhất, ám ảnh nhất mà bạn luôn tìm cách trì hoãn. Nhiều khi, nỗi sợ thứ Hai thực chất chỉ là nỗi sợ phải đối mặt với một email phản hồi hóc búa hay một bảng dữ liệu rắc rối mà bạn đã cố tình đẩy từ thứ Tư sang tận cuối tuần.
Càng để lâu, “con ếch” tâm lý này càng phình to và chiếm đoạt lấy sự an yên của bạn. Giải pháp ở đây không phải là cắm cúi làm nốt nó vào tối thứ Sáu, mà là việc bạn dũng cảm đối diện và khoanh vùng nó. Hãy viết rõ ràng ra sổ tay: Sáng thứ Hai, từ 9 giờ đến 10 giờ, mình sẽ xử lý dứt điểm báo cáo ngân sách. Khi sự mơ hồ được thay thế bằng một lịch trình cụ thể, nỗi lo âu vô hình sẽ lập tức bị triệt tiêu.
Thứ Hai tới mình cần làm gì?
Hội chứng mệt mỏi vì quyết định là lý do hàng đầu khiến nhiều người gục ngã ngay trong buổi sáng đầu tuần. Tưởng tượng xem, bạn đến văn phòng sau hai ngày nghỉ, ngơ ngác mở máy tính lên và bị nhấn chìm trong hàng tá email, tin nhắn Slack và những lời đòi hỏi từ đồng nghiệp. Vì không biết phải bắt đầu từ đâu, bạn tốn hàng giờ đồng hồ chỉ để phản ứng lại yêu cầu của người khác thay vì làm việc của mình.
Để làm chủ thế trận, chiều thứ Sáu chính là thời điểm vàng để vạch ra kế hoạch tác chiến. Bạn không cần một danh sách dài lê thê, chỉ cần chọn ra đúng ba việc quan trọng nhất cần làm ngay khi bước vào văn phòng. Sáng thứ Hai tới, thay vì mất năng lượng để suy nghĩ xem mình nên làm gì, bạn chỉ việc ngồi xuống và hành động như một cỗ máy đã được lập trình sẵn sự thành công.
Không gian làm việc đã đủ “sạch” chưa?
Thuyết cửa sổ vỡ (Broken Windows Theory) trong tội phạm học có thể được áp dụng một cách hoàn hảo vào môi trường công sở. Một chiếc bàn làm việc ngập ngụa giấy tờ vò nát, những chiếc cốc cà phê uống dở ố vàng và một màn hình máy tính mở chi chít các cửa sổ lỗi chính là những “cánh cửa vỡ” báo hiệu cho một sự lộn xộn về mặt tinh thần.
Bước vào văn phòng và đối diện với đống hoang tàn do chính mình để lại từ tuần trước là cách nhanh nhất để rút cạn sự hào hứng của bạn. Hãy dành ra ba phút cuối ngày thứ Sáu để dọn dẹp lại mọi thứ. Đem rửa chiếc cốc, xếp lại giấy tờ, dọn rác trên desktop máy tính và tắt nguồn. Cảm giác bước vào bàn làm việc thơm tho, gọn gàng vào sáng thứ Hai mang lại một liệu pháp chữa lành tâm lý mạnh mẽ hơn bạn tưởng rất nhiều. Quá trình đó sẽ gửi đi một thông điệp rằng bạn đang chuẩn bị trước cho một tuần mới tinh tươm và tràn đầy hy vọng.
Mình đã nghỉ ngơi đúng cách chưa?
Nghe có vẻ buồn cười khi chúng ta phải lên kế hoạch cho cả việc nghỉ ngơi, nhưng sự thật là cảm giác Burnout thường xảy ra khi người ta không biết cách tiêu xài thời gian rảnh. Nếu không có dự định gì, bạn sẽ rất dễ rơi vào trạng thái lướt điện thoại vô thức từ sáng đến đêm, để rồi đến tối Chủ Nhật lại hoảng hốt nhận ra mình chưa thực sự nghỉ ngơi một phút nào.
Sự nuối tiếc này chính là chất xúc tác làm bùng lên nỗi chán ghét ngày thứ Hai. Đừng để kỳ nghỉ trôi qua một cách ngẫu nhiên. Hãy lên một cái hẹn đi uống cà phê với người bạn cũ, lên lịch xem một bộ phim dài, hoặc đơn giản là tự hứa sẽ ngâm mình trong bồn nước nóng và đọc một cuốn tiểu thuyết. Khi bạn có một thứ gì đó để mong chờ, cuối tuần sẽ trở thành một trạm sạc năng lượng đúng nghĩa.
Suy cho cùng, công việc luôn đi kèm với áp lực, và thứ Hai thì muôn đời vẫn là ngày khởi đầu của những guồng quay tất bật. Nhưng chúng ta không nhất thiết phải sống như những nạn nhân bị thời gian rượt đuổi. Giống như việc tháo gỡ một cuộn len rối, bạn không thể nhắm mắt kéo bừa ở đoạn giữa mà phải đi tìm đúng cái đầu mối của nó.
Khởi nguồn của một thứ Hai thong dong, đầy tự chủ thực chất lại được quyết định vào buổi chiều muộn của ngày thứ Sáu. Khi bạn dám dừng lại mười phút, tự đặt ra năm câu hỏi để dọn dẹp tâm trí, đóng gói lại tuần cũ và trải sẵn một con đường quang đãng cho tuần mới, bạn đã chính thức nắm lại quyền kiểm soát trong mối quan hệ thân mật với công việc. Hãy nhớ lại câu chuyện về chiếc chìa khóa bị bỏ quên. Chìa khóa vẫn luôn nằm ở đó, trên mặt bàn làm việc chiều thứ Sáu, chờ đợi bạn nhặt lên và tự tay mở ra một tuần mới không còn những âu lo thường trực.