Tổng giá trị M&A tháng 9 đạt 1,74 tỷ USD, VIFC ưu tiên huy động vốn dài hạn

Dat Bike hoàn trả khoản vay chuyển đổi cho PIDG

Dat Bike vừa hoàn trả khoản vay chuyển đổi cho InfraCo. Đây là đơn vị phát triển dự án trực thuộc tổ chức phát triển và tài trợ hạ tầng PIDG, từng cung cấp khoản vay 4 triệu USD cho hãng xe máy điện Việt Nam vào năm 2024 để mở rộng sản xuất và hệ thống bán hàng. Việc Dat Bike hoàn trả khoản vay cũng kết thúc khoản đầu tư của PIDG tại hãng. Tuy nhiên, thông tin về lãi suất, số tiền hoàn trả và các điều khoản tài chính khác vẫn chưa được công bố.

Việc hoàn trả diễn ra sau vòng gọi vốn Series B trị giá 26 triệu USD. Vòng gọi vốn do F.C.C. và Rebright Partners cùng dẫn dắt, với 22 triệu USD huy động vào tháng 9/2025 và 4 triệu USD bổ sung vào tháng 03/2026. Tại đây, PIDG cũng hỗ trợ Dat Bike điều chỉnh các thỏa thuận tài trợ trong quá trình huy động vốn.

Trước đó, khoản vay từ InfraCo được Dat Bike sử dụng để nâng cấp dây chuyền sản xuất pin, thiết bị, hệ thống kho tại nhà máy và đầu tư mở rộng mạng lưới bán hàng từ 4 lên 70 cửa hàng. Trong quá trình đồng hành, PIDG cũng hỗ trợ Dat Bike về quản trị, vận hành và giám sát tác động, bên cạnh vai trò cung cấp vốn.

Giá trị M&A tháng 9 tập trung ở thương vụ VinFast

Đơn vị kiểm toán và tư vấn doanh nghiệp Grant Thornton Việt Nam cho biết đã có 30 thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) được công bố tại Việt Nam trong tháng 09/2026. Tổng giá trị ước tính của 23/30 thương vụ đạt 1,74 tỷ USD. 70,7% giá trị tập trung ở 4 giao dịch tái cơ cấu và giao dịch giữa các bên liên quan. Riêng thỏa thuận VinFast Việt Nam mua toàn bộ cổ phần Công ty Cổ phần Đầu tư Bất động sản Ngọc Hồi trị giá khoảng 1,2 tỷ USD, tương đương gần 69% tổng giá trị M&A được thống kê trong tháng.

Sau khi loại trừ các giao dịch tái cấu trúc và giao dịch giữa các bên liên quan, hàng tiêu dùng và khai khoáng là hai lĩnh vực dẫn đầu về giá trị M&A. Nhóm hàng tiêu dùng đạt khoảng 183,8 triệu USD, chủ yếu từ thương vụ chuyển nhượng cổ phần Thành Thành Công, Biên Hòa trị giá gần 179 triệu USD của TTC Investment và bà Huỳnh Bích Ngọc. Nhóm kim loại, khai khoáng đạt khoảng 124,8 triệu USD, với giao dịch tiêu biểu là thỏa thuận mua 4,99% cổ phần Masan High-Tech Materials giữa Elmet Group và Masan Horizon.

Hoạt động mua bán cổ phần cũng giúp các nhà đầu tư nước ngoài trở thành cổ đông lớn tại doanh nghiệp Việt. Sojitz mua cổ phiếu Taseco Air Services với giá khoảng 40,5 triệu USD, qua đó sở hữu 27,64% vốn và trở thành cổ đông lớn thứ hai. Tại Mutosi, Ariston Group nắm 83% vốn sau giao dịch, Mekong Capital thoái toàn bộ vốn và ban điều hành giữ 17% cổ phần còn lại.

VIFC đặt mục tiêu có giao dịch trong tháng 11

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC), hoạt động tại TP.HCM và Đà Nẵng, đặt mục tiêu có giao dịch tài chính trong tháng 11/2026. Các giao dịch ban đầu sẽ tập trung vào huy động và cung ứng vốn trung, dài hạn. Trong đó, những giao dịch mà bên cung cấp vốn và bên cần vốn đã trao đổi, kết nối với nhau sẽ được ưu tiên triển khai.

Để triển khai, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với TP.HCM và Đà Nẵng để xây dựng các sản phẩm tài chính dựa trên nhu cầu của quỹ đầu tư, nhà đầu tư và doanh nghiệp. Với từng sản phẩm, Bộ sẽ rà soát đơn vị thực hiện, các quy định cần ban hành và cơ chế giám sát phù hợp. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu cơ quan giám sát VIFC phải đi vào hoạt động trước khi phát sinh giao dịch.

Về công tác chuẩn bị, Bộ Tài chính cho biết TP.HCM và Đà Nẵng đã bố trí nhân sự, kinh phí, trụ sở và hạ tầng công nghệ phục vụ VIFC. Nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán, tổ chức quản lý tài sản và nhà đầu tư đã ký biên bản ghi nhớ, đưa ra cam kết hoặc nộp hồ sơ tham gia. Bộ Tài chính cũng đã làm việc trực tiếp với một số ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính để lựa chọn các giao dịch có khả năng triển khai trong giai đoạn đầu.

Việt Nam thúc đẩy doanh nghiệp FDI lên sàn

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang khuyến khích các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), có tình hình tài chính và quản trị tốt, niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán Việt Nam. Doanh nghiệp tăng trưởng cao và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cũng được khuyến khích huy động vốn qua thị trường chứng khoán. Mục tiêu là bổ sung vốn trung, dài hạn cho hoạt động mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

Cơ quan quản lý sẽ hỗ trợ doanh nghiệp chào bán cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng và niêm yết trên sàn, đồng thời phát triển thêm sản phẩm tài chính để doanh nghiệp có nhiều lựa chọn huy động vốn. Để bổ sung nguồn vốn dài hạn, cơ quan quản lý cũng sẽ đẩy mạnh thu hút các quỹ đầu tư và nhà đầu tư tổ chức trong, ngoài nước.

Cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) dự kiến được triển khai trên thị trường chứng khoán cơ sở vào đầu năm 2027. Theo cơ chế này, tổ chức bù trừ đứng giữa người mua và người bán, chịu trách nhiệm thanh toán với cả hai bên, bảo đảm người mua nhận đủ chứng khoán và người bán nhận đủ tiền theo giao dịch đã khớp.

Về phía doanh nghiệp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khuyến nghị nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường kiểm soát nội bộ và quản lý rủi ro. Doanh nghiệp cần công bố đầy đủ, chính xác và kịp thời thông tin về hoạt động, tình hình tài chính để nhà đầu tư theo dõi, đánh giá. Cơ quan này cũng đề nghị doanh nghiệp duy trì cơ cấu tài chính lành mạnh và xây dựng chiến lược kinh doanh rõ ràng, khả thi.

Doanh nghiệp cần chứng minh hiệu quả sau IPO

Công ty Chứng khoán KAFI cho rằng doanh nghiệp cần chứng minh hiệu quả sử dụng vốn bằng kết quả kinh doanh sau khi chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Để đánh giá hiệu quả này, nhà đầu tư nên đối chiếu kết quả thực tế với mục tiêu doanh nghiệp công bố trước khi huy động vốn, tập trung vào các chỉ tiêu như doanh thu, lợi nhuận, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA).

Theo KAFI, doanh nghiệp cần chuẩn bị ba yếu tố trước khi IPO: minh bạch tài chính và quản trị, mô hình kinh doanh có triển vọng tăng trưởng, kế hoạch sử dụng vốn huy động. Riêng với kế hoạch sử dụng vốn, doanh nghiệp cần nêu cụ thể số tiền huy động sẽ được phân bổ cho những mục đích nào. Sau khi nhận vốn, doanh nghiệp cần báo cáo việc phân bổ và sử dụng tiền trên thực tế để nhà đầu tư so sánh với kế hoạch ban đầu.

KAFI cũng nhận định rằng, việc một số cổ phiếu giảm sâu so với giá IPO sau khi lên sàn khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với các đợt chào bán mới. Bên cạnh diễn biến giá cổ phiếu, thanh khoản thị trường giảm cũng ảnh hưởng đến lượng vốn có thể đổ vào các đợt IPO. Dù vậy, KAFI cho biết vẫn có một số doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng 30–40% sau khi huy động thêm vốn và mở rộng hoạt động.