Vì sao ai cũng chồn chân đi Trung Quốc?

National Geographic chọn Bắc Kinh là điểm đến du lịch của năm 2026. Condé Nast Traveler gọi tên Hồng Kông như thủ phủ ẩm thực mới của châu Á.

Trên mạng xã hội, bạn bè bạn kiểu gì cũng có người vừa từ Trung Quốc trở về: người thì check-in Phượng Hoàng Cổ Trấn trong bộ cổ trang lộng lẫy như vừa bước ra từ phim trường, người khác khoe video ngắn ôm eo soái ca chạy motor giữa mê cung đường tầng tầng lớp lớp của Trùng Khánh, người lại đơn giản là bay sang xem concert của Jay Chou hay Cửu Nguyệt Thiên rồi tiện thể ăn uống, mua sắm vài vòng.

Bằng cách này hay cách khác, Trung Quốc đang hiện diện khắp nơi trong bản đồ du lịch khu vực và thế giới, vừa quen thuộc lại vừa rất mới mẻ.

Nếu cần tóm gọn, có thể kể ra hàng loạt lý do quen thuộc khiến du lịch Trung Quốc trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Đầu tiên và quan trọng nhất, chính sách visa đã được cởi mở và linh hoạt hơn đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách quốc tế. Kế đến, thời gian transit kéo dài cũng là một yếu tố thu hút, biến những chuyến dừng chân tưởng chừng nhàm chán thành cơ hội khám phá những thành phố mới.

Đáng chú ý, hạ tầng giao thông của Trung Quốc đã phát triển đến mức thuộc hàng tốt nhất thế giới, với mạng lưới đường sắt cao tốc, đường bay nội địa và hệ thống giao thông đô thị hiện đại, giúp việc di chuyển trở nên dễ dàng và nhanh chóng.

Bên cạnh những yếu tố về mặt chính sách và hạ tầng, chi phí du lịch ngày càng cạnh tranh cũng là một lợi thế lớn. Từ chỗ bị coi là đắt đỏ, nhiều khu vực tại Trung Quốc đã trở thành điểm đến "ngon, bổ, rẻ", phù hợp với nhiều phân khúc du khách.

Cuối cùng, không thể không nhắc đến vai trò của mạng xã hội, nơi đang tràn ngập nội dung trải nghiệm du lịch Trung Quốc một cách chân thực, sống động và cực kỳ đa dạng, từ đó kích thích sự tò mò và ham muốn khám phá.

Những điều này, về mặt lý thuyết, là công thức mà bất kỳ quốc gia nào muốn phát triển du lịch cũng đều nhắm tới và cố gắng "làm đúng bài". Tuy nhiên, điều khiến người ta chồn chân, khao khát đến với đất nước tỷ dân này không hẳn chỉ vì thủ tục dễ dàng hơn, hay di chuyển thuận tiện hơn. Mà hơn hết, đó là vì một cảm giác rất rõ ràng: bạn muốn đi kiểu gì, Trung Quốc cũng có sẵn một phiên bản dành cho bạn.

Trung Quốc không chỉ là tượng đất nung, Vạn Lý Trường Thành và 8 trường phái ẩm thực

Trong suốt một thời gian dài, du lịch Trung Quốc được định hình bởi những biểu tượng quen thuộc: đội quân đất nung, Vạn Lý Trường Thành, Cố Cung, cùng danh sách "bát đại ẩm thực" lặp đi lặp lại trong mọi cuốn cẩm nang. Hình ảnh này vẽ nên một Trung Quốc hùng vĩ, cổ kính, đáng ngưỡng mộ, nhưng lại có phần xa cách, tựa như một bảo tàng khổng lồ hơn là một không gian sống để thực sự trải nghiệm.

Sau đại dịch, cùng với sự trỗi dậy của TikTok và RedNote (xiaohongshu) – hai nền tảng không đến từ Mỹ nhưng có sức ảnh hưởng toàn cầu – Trung Quốc dường như đã thay hình đổi dạng.

Trên mạng xã hội, Trung Quốc hiện lên không chỉ là một lát cắt lịch sử tĩnh lặng, mà là một chuỗi trải nghiệm đa tầng, sống động.

Bạn có thể bắt gặp nhiều khách du lịch bắt đầu ngày mới bằng việc dạo quanh Cố Cung để tìm hiểu về các triều đại. Đến trưa, họ sẽ được nhập vai thành cung phi hay thiếu hiệp tại các khu cổ trấn được tổ chức chuyên nghiệp, và buổi tối sẽ là khoảng thời gian mua sắm, ăn uống sôi động tại những trung tâm thương mại mở cửa đến khuya.

Những trải nghiệm này không hề mâu thuẫn, mà song song tồn tại, như thể Trung Quốc khuyến khích du khách khám phá nhiều bản sắc khác nhau thay vì chỉ chọn một.

Điều đáng chú ý là cách tiếp cận này không chỉ giới hạn ở Bắc Kinh hay Thượng Hải. Gần như mọi địa phương có tiềm năng đều được quy hoạch theo hướng “đa tầng trải nghiệm”, nơi du khách có thể vừa xem, vừa chơi, vừa sống trong không gian du lịch ấy.

Trung Quốc không ép khách du lịch trở thành một nhà nghiên cứu văn hóa, cũng không bắt bạn chỉ là khách tham quan lướt qua. Bạn có thể nghiêm túc tìm hiểu lịch sử, hoặc đơn giản là tận hưởng cảm giác được ở trong một bối cảnh đẹp, tiện lợi và có đủ lựa chọn cho sở thích cá nhân.

Sự đa dạng đến mức gần như… quá tay chính là “vũ khí bí mật” của du lịch Trung Quốc. Ở đó, bạn không cần phải ép mình vào một kiểu du khách cố định, vì hệ sinh thái du lịch được thiết kế để đáp ứng đủ mọi trạng thái tinh thần và nhịp sống.

Có người tìm đến những kỳ quan thiên nhiên siêu thực như Trương Gia Giới hay Cửu Trại Câu để đi bộ giữa mây núi và thác nước, nhưng cũng có những người bay thẳng đến Thành Đô chỉ để ngồi hàng giờ ngắm gấu trúc ăn tre, một dạng du lịch chữa lành rất đặc trưng của thời đại mệt mỏi, nơi niềm vui đến từ việc nhìn một sinh vật khác… sống chậm hơn mình.

Có người mê lịch sử vẫn tìm về Tây An, nhưng song song đó, những điểm đến như Đôn Hoàng với hang động Mạc Cao, hay Đại Lý – Lệ Giang ở Vân Nam lại trở thành lựa chọn mới cho những ai muốn lịch sử đi kèm không gian sống dễ chịu và bớt đông đúc hơn.

Du lịch Trung Quốc cũng không ép bạn phải đi theo một công thức cố định. Bạn có thể đi tự túc, nhảy tàu cao tốc giữa các thành phố như đổi tuyến metro, hoặc chọn tour ngắn ngày chỉ để “đổi gió” cuối tuần.

Có người dành vài ngày ở Trùng Khánh để ăn uống, dạo phố, xem thành phố lên đèn như một mô hình cyberpunk ngoài đời thực; có người lại chọn những hành trình dài ngày, đi chậm qua các vùng như Quý Châu để thăm làng dân tộc thiểu số, học cách làm thủ công, ăn những bữa cơm gia đình.

Thậm chí, du lịch vì mục đích giáo dục cũng ngày càng rõ nét, từ các chương trình trải nghiệm văn hóa, học thư pháp, võ thuật, trà đạo, cho tới những chuyến đi dành cho học sinh, sinh viên kết hợp tham quan, tìm hiểu lịch sử và khoa học tại các đô thị lớn.

Điều thú vị là Trung Quốc không chỉ có những cái tên đã được đóng dấu trong sách giáo khoa du lịch. Những địa danh như A Bá (Aba) ở Tứ Xuyên với thảo nguyên và tu viện Tây Tạng, hay Thanh Hải với những hồ muối xanh biếc và tuyến đường sắt cao nhất thế giới, đang dần bước vào bản đồ trải nghiệm của du khách trẻ.

Du lịch Trung Quốc vì thế không chỉ là một chuyến đi duy nhất mà mở ra vô vàn trải nghiệm. Bạn có thể đi một mình, đi theo nhóm, đi theo tour hay tự mình vẽ ra hành trình. Bạn có thể đi ngắn ngày, dài ngày, đi để nghỉ ngơi, để học hỏi, để chữa lành, hay chỉ để thỏa mãn trí tò mò.

Chính sự đa dạng và khả năng cá thể hóa trải nghiệm ấy khiến chi phí du lịch Trung Quốc trở nên linh hoạt. Cùng một điểm đến, bạn có thể chọn ở homestay của người dân địa phương hoặc khách sạn cao cấp, ăn một bữa mì ven đường hay đặt bàn trong nhà hàng nổi tiếng, đi tàu cao tốc hoặc thong thả khám phá từng khu phố nhỏ. Giá cả, vì thế, không bị đóng khung trong một “mặt bằng du lịch” cố định, mà co giãn theo nhu cầu, sở thích và ngân sách của từng người.

Dường như trong một cái tên “Trung Quốc” tồn tại vô số chuyến đi khác nhau, và mỗi người đều có thể tìm thấy phiên bản phù hợp nhất với mình.

Vòng tròn du lịch bền vững của Trung Quốc: Từ quy hoạch đến thuật toán

Du lịch Trung Quốc hiện nay đang vẽ nên một "vòng tròn" bền vững và khép kín, một mô hình được xây dựng trên nền tảng của sự quy hoạch chiến lược, đa dạng hóa trải nghiệm, và truyền thông được hỗ trợ bởi công nghệ.

Sự bền vững đầu tiên được thể hiện rõ nét trong cách Trung Quốc tiến hành quy hoạch du lịch.

Bền vững từ quy hoạch: Tích hợp di sản và đời sống đô thị

Khác với xu hướng tách biệt di sản ra khỏi không gian sống hiện đại, các di tích lịch sử và văn hóa ở Trung Quốc được đặt trong một tổng thể hài hòa với đời sống đô thị, nơi quá khứ không bị đóng khung, mà liên tục được tái diễn giải trong hiện tại.

Thay vì yêu cầu du khách “hy sinh” sự thoải mái để tiếp cận văn hóa, các khu di tích được tích hợp với những tiện ích hiện đại như giao thông thuận tiện, cơ sở lưu trú chất lượng cao và hệ thống dịch vụ đồng bộ.

Cùng với đó, công nghệ trở thành lớp trung gian giúp di sản trở nên dễ tiếp cận hơn với công chúng đương đại. Ở nhiều bảo tàng và khu tham quan, các công nghệ trình chiếu, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và màn hình tương tác được sử dụng để tái hiện lịch sử, kiến trúc và đời sống xưa một cách sinh động, cho phép du khách “bước vào” không gian quá khứ thay vì chỉ đứng nhìn hiện vật phía sau lớp kính.

Các hộ gia đình sinh sống trong hoặc lân cận khu du lịch không bị di dời hay bị đẩy ra ngoài lề. Ngược lại, họ được phân vai một cách có hệ thống trong chuỗi giá trị du lịch. Hệ sinh thái này bao gồm nhiều mảng:

• Phát triển các mô hình homestay, nhà hàng gia đình mang đậm bản sắc địa phương.
• Sản xuất và kinh doanh các mặt hàng thủ công, đặc sản ẩm thực, hay nông sản.
• Tổ chức các workshop, lớp học nghề truyền thống, hoặc trình diễn nghệ thuật dân gian.

Trong nhiều trường hợp, công nghệ hiện diện như một lớp hỗ trợ thầm lặng, giúp người dân tổ chức hoạt động kinh doanh thuận tiện và chủ động hơn. Từ đặt lịch, thanh toán không tiền mặt cho tới việc quảng bá và kể lại câu chuyện về nghề truyền thống trên các nền tảng số, mở rộng khả năng kết nối giữa cộng đồng địa phương và du khách, khiến mô hình du lịch trở nên linh hoạt và bền vững hơn theo thời gian.

Cách quy hoạch tích hợp giữa di sản, đời sống đô thị và công nghệ không chỉ giúp bảo tồn bản sắc văn hóa và kiến trúc, mà còn tạo ra một mô hình du lịch có khả năng thích nghi dài hạn. Di sản được giữ gìn, cộng đồng được hưởng lợi, còn du khách thì được trải nghiệm lịch sử theo cách phù hợp với nhịp sống và kỳ vọng của thế kỷ 21.

Bền vững từ truyền thông: Khai thác sức mạnh số hóa và thuật toán

Khi ngày càng nhiều du khách (cả trong và ngoài nước) đến, trải nghiệm và chia sẻ chi tiết về hành trình của mình thông qua video (vlog), nhật ký du lịch, và các bài hướng dẫn cụ thể trên mạng xã hội, một chuỗi phản ứng tích cực được hình thành. Nhu cầu khám phá không ngừng được kích thích bởi những nội dung chân thực và sống động này.

Các nền tảng nội dung khổng lồ như TikTok hay RedNotes đóng vai trò là động cơ khuếch đại xu hướng. Thuật toán của chúng không chỉ giúp nội dung lan truyền rộng hơn mà còn thực hiện chức năng phân loại thông minh:

• Nội dung về du lịch khám phá (trekking, hang động, cắm trại) được đưa đến những người có xu hướng phiêu lưu.
• Nội dung về ẩm thực đường phố, nhà hàng cao cấp được đẩy tới những người yêu thích trải nghiệm ẩm thực.
• Nội dung về du lịch tâm linh, thiền định được đề xuất cho nhóm người tìm kiếm sự tĩnh lặng.

Nhờ cơ chế này, Trung Quốc không còn là một "xứ sở xa xôi mơ hồ" trên bản đồ du lịch. Thay vào đó, quốc gia này hiện ra như "một loạt cánh cửa nhỏ", nơi mỗi cánh cửa mở ra một kiểu hành trình và trải nghiệm riêng biệt, đáp ứng chính xác nhu cầu và mong muốn cá nhân của từng du khách. Điều này tạo ra một sự gắn kết mạnh mẽ và định hướng rõ ràng cho từng phân khúc thị trường du lịch.

Tạm kết

Có lần, khi bước vào một cửa hàng chuyên bán các sản phẩm nội địa Trung Quốc trong một trung tâm thương mại ở Việt Nam, tôi nhận ra cách bố trí ở đây dường như không tuân theo một triết lý duy nhất nào.

Có chỗ đặt sẵn giỏ đựng hàng, có chỗ nhân viên chủ động đưa giỏ cho khách. Có quầy thanh toán tự động hoạt động song song với quầy có thu ngân. Hàng hóa thì đủ loại, từ đồ chơi, đồ sưu tầm, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thức ăn, mỹ phẩm, trải dài ở nhiều mức giá, đủ để bất kỳ ai cũng tìm được thứ phù hợp với mình. Nó không hoàn toàn là cửa hàng tự phục vụ, cũng không phải mô hình nhân viên kèm sát, mà là sự pha trộn của cả hai, để người mua có thể chốt đơn trong trạng thái thoải mái nhất.

Du lịch Trung Quốc những năm gần đây cũng vận hành theo logic tương tự. Bạn muốn mạo hiểm, nghỉ dưỡng, giải trí, học hỏi hay chỉ đơn giản là đi cho biết, Trung Quốc đều có sẵn một kịch bản phù hợp. Không cần phải trở thành “kiểu du khách lý tưởng” nào cả, bạn chỉ cần biết mình đang muốn gì. Và có lẽ chính cảm giác được lựa chọn ấy, hơn bất kỳ chiến dịch quảng bá nào, đã khiến ngày càng nhiều người chồn chân nghĩ tới Trung Quốc như điểm đến tiếp theo.