Come My Way: Sơn Tùng M-TP và nỗ lực vượt qua đỉnh cao của chính mình

Tối 29/05, Sơn Tùng M-TP chính thức phát hành MV Come My Way, sản phẩm đánh dấu lần hợp tác quốc tế với rapper Tyga cùng ê-kíp hình ảnh Antiantiart. Chỉ trong vài giờ đầu, MV đã nhanh chóng vươn lên top thịnh hành và kéo về hàng triệu lượt xem, một kịch bản gần như đã trở thành “mặc định” mỗi lần Sơn Tùng trở lại.

Nhưng khác với những lần trước, Come My Way không tạo cảm giác của một ca khúc được tính toán để trở thành hit quốc dân theo kiểu dễ nghe, dễ hát theo hay dễ viral trên TikTok. Nó giống một sản phẩm mang tính định vị nhiều hơn, nơi Sơn Tùng thử bước sang một quỹ đạo khác, rộng hơn thị trường VPop quen thuộc mà anh đã đứng ở đỉnh quá lâu.

Sản phẩm lần này cũng đánh dấu màn kết hợp hiếm hoi giữa ba cái tên đang thuộc nhóm có ảnh hưởng lớn nhất trong lĩnh vực của mình tại Việt Nam hiện tại: Sơn Tùng M-TP, Tyga và Antiantiart. Một người là ngôi sao pop có sức ảnh hưởng lớn nhất VPop suốt nhiều năm, một người là rapper Mỹ gốc Việt từng ghi dấu trên thị trường quốc tế, còn một bên là ê-kíp sáng tạo đứng sau hàng loạt sản phẩm hình ảnh đình đám cả Việt Nam lẫn thế giới. Come My Way vì thế không đơn thuần là một MV ca nhạc, mà giống màn bắt tay giữa những “quái kiệt” trong lĩnh vực của họ.

Một MV dày đặc biểu tượng văn hóa Việt Nam

Trước khi Come My Way ra mắt, thứ khiến mạng xã hội tò mò nhất không phải teaser âm nhạc hay màn kết hợp với Tyga, mà là bức ảnh Sơn Tùng M-TP đăng tải với một chiếc mặt nạ lạ gần như không ai nhận ra. Không phải mặt nạ tuồng, chèo hay những hình ảnh văn hóa quen thuộc thường thấy trong pop culture Việt Nam. Đó là mặt nạ Xuân Phả.

Xuân Phả là một loại hình diễn xướng dân gian cổ ở Thanh Hóa, nổi bật với các nhân vật đeo mặt nạ đại diện cho những nước láng giềng tới dâng lễ vật cho Đại Việt. Tên gọi đầy đủ của trò diễn là “Ngũ quốc lân bang đồ tiến cống”, xoay quanh một ý niệm duy nhất: Đại Việt là trung tâm. Vì thế, chiếc mặt nạ Sơn Tùng đeo trong MV không chỉ mang màu sắc dân gian đơn thuần. Ở tầng nghĩa sâu hơn, nó gắn với hình ảnh những kẻ từ bốn phương tìm về một Đại Việt hùng cường.

Toàn bộ Come My Way vận hành như một fashion film pha chất điện ảnh, nơi gần như mọi chi tiết đều được cài cắm lớp nghĩa văn hóa và thẩm mỹ riêng. Ngay từ những khung hình đầu tiên, khán giả đã liên tục nhận ra hàng loạt biểu tượng gắn với văn hóa Việt Nam xuất hiện xuyên suốt MV. Từ họa tiết rồng thời Lý, hình tượng trâu ngọc, cảm hứng vũ đạo dân gian cho đến lễ hội đua bò An Giang,... gợi ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ khán giả Việt. Tất cả tạo nên một cấu trúc hình ảnh vừa bản địa vừa hiện đại, vừa có chất dân gian nhưng vẫn mang tinh thần vị lai.

Sơn Tùng còn đưa vào MV 4 tác phẩm hội họa nổi tiếng của mỹ thuật Việt Nam giai đoạn 1945-2000. Đây đều là những tác phẩm được đánh giá rất cao về giá trị nghệ thuật cũng như tính biểu tượng với phong cảnh và đời sống Việt Nam.

Xuất hiện đầu tiên là Phố Hàng Mắm của danh họa Bùi Xuân Phái, hoàn thành năm 1984 bằng chất liệu sơn dầu. Trong MV, Sơn Tùng gần như hòa hẳn vào không gian tranh, tạo cảm giác giao thoa giữa nghệ sĩ đương đại và ký ức Hà Nội cũ.

Nhớ một chiều Tây Bắc của họa sĩ Phan Kế An, sáng tác năm 1955 bằng sơn mài, khắc họa núi rừng Tây Bắc cùng hình ảnh đoàn quân hành quân trong chiều đông. Khi xuất hiện trong MV, tác phẩm không chỉ gợi vẻ đẹp thiên nhiên mà còn mang tinh thần tiến về phía trước.

Trong khi đó, Đất và nước của họa sĩ Nguyễn Quang Thọ được xử lý theo hướng giàu chuyển động hơn nguyên tác. Bức tranh vốn nói về sự gắn bó giữa con người với đất đai và nguồn nước, khi bước vào MV lại tạo cảm giác như đang “sống” cùng narrative hình ảnh.

Núi đỏ và ngựa trắng của họa sĩ Nguyễn Văn Đa tiếp tục tạo hiệu ứng thị giác mạnh nhờ hình tượng ngựa trắng nổi bật trên nền núi đỏ rực. MV giữ nguyên tinh thần tương phản màu sắc của tác phẩm nhưng được đẩy sang sắc thái siêu thực hơn.

Cả bốn tác phẩm đều thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và được đánh giá là những đại diện tiêu biểu của hội họa phong cảnh Việt Nam giai đoạn 1945-2000. Việc các bức tranh xuất hiện trong một MV pop cho thấy cách Sơn Tùng và Antiantiart đang cố kéo mỹ thuật Việt Nam ra khỏi không gian trưng bày quen thuộc để bước vào dòng chảy đại chúng bằng ngôn ngữ thị giác hiện đại.

Đáng chú ý, phần chất liệu văn hóa trong Come My Way còn có sự tham gia cố vấn của Lê Viết Thi, thường được biết đến với tên Nam Thi, tác giả, nhà thơ và cố vấn văn hóa đứng sau nhiều dự án đậm tinh thần Việt Nam của Hoàng Thùy Linh, Đông Nhi hay Suboi. Sự xuất hiện của Nam Thi phần nào lý giải vì sao hệ biểu tượng trong MV không tạo cảm giác vay mượn hời hợt, mà vẫn giữ được tinh thần bản địa rất rõ dù được đặt trong cấu trúc hình ảnh hiện đại và thời trang.

Thời trang cũng là một trong những yếu tố cho thấy mức độ đầu tư rất lớn của Sơn Tùng lần này. Nam ca sĩ xuất hiện với nhiều thiết kế mang cảm hứng truyền thống như áo dài cách tân, áo choàng họa tiết chim Lạc hay các bộ trang phục đậm tinh thần Á Đông nhưng được xử lý bằng chất liệu và phom dáng hiện đại. Những outfit này khiến Sơn Tùng vừa hòa vào không gian văn hóa xuyên suốt MV, vừa tạo cảm giác như một nhân vật bước ra từ huyền thoại dân gian trong bối cảnh đương đại.

Phần nghe chưa theo kịp tham vọng của phần nhìn?

Nếu hình ảnh được xem là điểm mạnh gần như tuyệt đối của Come My Way, thì âm nhạc lại là phần tạo nên nhiều tranh luận nhất.

Ca khúc được xây dựng trên nền afrobeats kết hợp hip-hop và pop đương đại, công thức đang khá phổ biến ở thị trường quốc tế. Sản phẩm do Sơn Tùng M-TP và Marvey Muzique đồng sáng tác, phần lời có sự tham gia của Tyga. Việc Tyga xuất hiện ngay lập tức tạo hiệu ứng truyền thông bởi đây là màn kết hợp giữa hai nghệ sĩ đều có gốc gác Việt Nam.

Có thể thấy rất rõ Sơn Tùng đang thử dùng chất nhạc toàn cầu để kể một câu chuyện mang màu sắc Việt Nam. Tuy nhiên, chính lựa chọn này cũng tạo nên cảm giác lưng chừng cho bài hát.

Come My Way không có cấu trúc cao trào rõ rệt hay một đoạn hook thật sự gây nghiện như các bản hit trước đây của Sơn Tùng. Ca khúc vận hành bằng mood và vibe nhiều hơn melody. Điều này khiến trải nghiệm nghe đầu tiên khá khó ngấm với một bộ phận khán giả đại chúng vốn đã quen với những đoạn điệp khúc bắt tai kiểu Lạc Trôi hay Hãy Trao Cho Anh.

Phần rap của Tyga lại là điểm được đánh giá tích cực hơn cả. Rapper người Mỹ giữ đúng màu sắc quen thuộc của mình nhưng vẫn hòa được với tổng thể beat và không tạo cảm giác xuất hiện “cho có”. Flow mượt, năng lượng vừa đủ và cách vào beat gọn khiến phần của Tyga trở thành đoạn ít gây tranh cãi nhất toàn bộ bài hát.

Dẫu vậy, điều khiến nhiều người tiếc nuối nhất nằm ở phần ca từ. Come My Way thực chất vẫn là một bài hát tình yêu khá đơn giản, trong khi phần visual và hệ biểu tượng của MV lại đang gợi ra câu chuyện lớn hơn về bản sắc, văn hóa và căn tính Việt Nam.

Hình ảnh Việt Nam trong MV hiện lên rất đẹp và giàu chiều sâu, nhưng phần nội dung bài hát lại chưa thật sự “match” với tham vọng hình ảnh ấy. Đây cũng là lý do nhiều khán giả cảm thấy ca khúc chưa tạo được độ cộng hưởng cảm xúc đủ lớn và phần nhìn gần như áp đảo hoàn toàn phần nghe.

Ngoài ra, phần tiếng Anh của Sơn Tùng dù đã tiến bộ rõ so với trước đây nhưng vẫn chưa đạt độ “clean” tuyệt đối để tạo cảm giác trọn vẹn như nghệ sĩ quốc tế. Đây không phải điểm trừ quá lớn với khán giả Việt Nam, nhưng lại là yếu tố dễ bị soi khi sản phẩm mang tham vọng tiếp cận thị trường toàn cầu.

Lời mở đầu cho một kỷ nguyên mới?

Điều thú vị nhất của Come My Way có lẽ nằm ở cảm giác “chưa kết thúc” mà MV để lại.

Ở phần after credit, hình tượng con sâu xuất hiện chớp nhoáng nhưng không có bất kỳ lời giải thích nào. Chi tiết này nhanh chóng tạo nên hàng loạt suy đoán trên mạng xã hội. Với cách Sơn Tùng xây dựng hệ hình ảnh xuyên suốt nhiều năm qua, không loại trừ khả năng đây là một “easter egg” mở ra chương tiếp theo trong cùng vũ trụ nghệ thuật của anh.

Cảm giác này càng rõ hơn khi nhiều outfit xuất hiện trong teaser và ảnh quảng bá vẫn chưa xuất hiện đầy đủ trong MV. Phần outro cũng tách hẳn khỏi mạch chính như một đoạn mở hơn là kết thúc. Tất cả khiến Come My Way giống phần khởi động cho một dự án dài hơi thay vì một single độc lập thông thường.

Trong nhiều năm, Sơn Tùng luôn ở trong trạng thái khá đặc biệt của VPop. Khán giả muốn anh đổi mới, nhưng đồng thời lại luôn vô thức so sánh mọi sản phẩm mới với những bản hit cũ từng quá thành công. Chính điều đó khiến mỗi lần anh bước khỏi vùng an toàn đều kéo theo tranh cãi rất lớn.

Có thể Come My Way chưa phải sản phẩm hoàn hảo nhất của Sơn Tùng M-TP. Nhưng giữa một thị trường mà phần lớn nghệ sĩ vẫn ưu tiên công thức dễ thắng, việc một cái tên đang ở vị trí cao nhất chấp nhận thử nghiệm, chấp nhận tạo tranh luận và chấp nhận khả năng không làm hài lòng tất cả mọi người, tự nó đã là điều đáng chú ý.

Và có lẽ, thứ Sơn Tùng muốn tạo ra lần này không chỉ là thêm một bản hit đứng top trending, mà là đặt nền cho một hệ thẩm mỹ và một hướng đi dài hơi hơn của chính mình.