Salty - “Mặn” không phải lúc nào cũng vui
"Mặn" kiểu Tây không giống "mặn" kiểu Ta?
![Salty là tính từ, chỉ sự tức giận, khó chịu vì những điều nhỏ nhặt.](https://img.vietcetera.com/uploads/images/14-may-2021/boc-term-template-01-5-768x432-1620992750106.jpg)
Nguồn: @RealGrumpyCat/Twitter. | Thiết kế với Thảo Nguyễn cho Vietcetera.
1. Salty là gì?
Theo nghĩa tiếng lóng, salty là tính từ chỉ cảm xúc khó chịu, hoặc tức giận, đặc biệt là với những chuyện nhỏ nhặt, không mấy chính đáng trong mắt nhiều người khác.
Chẳng hạn, bạn cảm thấy “salty” khi chơi thua ván game giải trí cùng bạn bè; hoặc “salty” khi vừa “tia” thấy một chiếc áo đẹp trong shop thì có người khác lấy mất chiếc cuối cùng.
Cụ thể hơn, từ điển Dictionary.com cho rằng sự “cay cú” vô cớ này chủ yếu là vì bị kích động bởi cảm giác xấu hổ, thua cuộc (cảm giác giá trị bản thân bị hạ thấp nói chung).
Ngoài ra, salty cũng có nghĩa là “đầy tính giải trí” khi nói đến óc hài hước của ai đó, gần nghĩa với “mặn”, từ lóng của tiếng Việt. Tuy nhiên, lớp nghĩa này chỉ có trong tiếng Anh-Mỹ, và cũng không còn hợp thời.
2. Nguồn gốc của salty?
Nghĩa tiếng lóng của salty được cho là xuất hiện từ cuối những năm 1800. Khi đó, salty, ngoài được dùng theo đúng nghĩa đen là “mặn”, còn dùng để đặc tả cách nói chuyện suồng sã, có phần khiếm nhã của các thuỷ thủ. Sự khắc nghiệt giữa gió bão ngoài khơi xa khiến họ nhiều khi phải nói mà như quát tháo để truyền đạt thông tin.
Về sau, khi tiếp xúc nhiều hơn với văn hoá đại chúng, salty dần mang nghĩa “cơn thịnh nộ bộc phát” (explosive anger). Lớp nghĩa này được từ điển Online Etymology Dictionary ghi nhận xuất hiện trong cụm từ “jump salty” vào năm 1938.
3. Vì sao salty trở nên phổ biến?
Salty trở nên phổ biến nhờ cộng đồng các game thủ, đặc biệt là các game đối kháng như League of Legends, Call of Duty, Marvel vs Capcom, Street Fighter… Cách sử dụng từ salty của họ rất đa dạng.
- Họ dùng salty để chỉ các khoảnh khắc gây bực mình vì để thua một cách bất cẩn, hay vì lập trình “ngu ngốc” của trò chơi.
- Ở trường hợp khác, nhiều game thủ, sau khi đánh được một đòn chí mạng thì hét lớn từ salty để khiêu khích, trêu đùa đối phương (thay thế cho câu “u mad bro?!”, tạm dịch là “cay không này người anh em?!”).
- Hoặc, salty xuất hiện trong cụm từ “salty gamer”, chỉ những người dễ bị kích động, hay có phản ứng thái quá.
Cách sử dụng thứ 3 tạo được đồng cảm với nhiều người trong đời sống hàng ngày và bắt đầu xuất hiện trong nhiều trào lưu meme khác nhau.
Riêng meme “Salt Bae” nổi tiếng vào năm 2017 khi về đến Việt Nam lại mang một lớp nghĩa gần như hoàn toàn khác so với nghĩa gốc. Thay vì được hiểu theo kiểu châm biếm những người hay chấp nhặt chuyện nhỏ, sự rắc muối lại được hiểu là làm cho đời bớt tẻ nhạt, buồn chán. “Mặn” ở đây đối nghịch với “nhạt”, và mang sắc thái tích cực hơn.
4. Cách dùng salty?
Tiếng Anh
A: My man, you’re looking salty.
B: Daddy, sis’ ate my favorite snacks!
Tiếng Việt
A: Con khó chịu ở đâu à?
B: Bố, chị ăn mất món snack yêu thích của con rồi!