Bruce Delteil: "AI có thể tăng tốc chiến lược, nhưng phán đoán con người mới là thứ định hình chiến lược”

Vào tháng 2 năm 2021, Bruce Delteil đã xuất hiện trong tập 14 của Vietnam Innovators Digest (VNID), vào thời điểm mà cuộc thảo luận xoay quanh những hệ sinh thái và dữ liệu, các khái niệm nền tảng vốn chưa thật sự nằm ở trọng tâm của quá trình ra quyết định chiến lược.

Bốn năm sau, trở lại trong tập 368, cục diện đã hoàn toàn thay đổi. Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là câu chuyện của thì tương lai; nó đã trở thành thực tại, trực tiếp nhào nặn tư duy của các tổ chức về chặng đường phía trước.

Trong vai trò là Giám đốc Chiến lược khu vực Châu Á và Lãnh đạo văn phòng McKinsey & Company tại Việt Nam, Bruce Delteil có góc nhìn thực tế về AI, gạt bỏ những lớp vỏ hào nhoáng để đi thẳng vào bản chất: AI tạo ra giá trị thực tế như thế nào, và giá trị đó bắt nguồn từ đâu?

"Mỏ vàng" dữ liệu: Đừng tìm đâu xa, hãy nhìn xuống dưới chân mình

Khi các doanh nghiệp loay hoay tìm cách đưa AI vào chiến lược, họ thường bắt đầu bằng việc tìm kiếm những công cụ bên ngoài. Nhưng với Bruce, câu trả lời nằm ngay trong nội bộ. "Trong chiến lược hay bất kỳ ứng dụng AI nào, bạn đang ngồi ngay trên một mỏ vàng: đó là dữ liệu của chính bạn, thứ tài sản độc bản mà không đối thủ nào có được," ông khẳng định.

Đó là hồ sơ về những quyết định trong quá khứ, những chiến thắng vang dội hay những thất bại đau thương, cách bạn thâm nhập thị trường và kết quả thực tế. Bruce chỉ ra rằng, sức mạnh của AI là khả năng tổng hợp và đọc vị dòng dữ liệu lịch sử này, giúp lãnh đạo nhìn thấu những quy luật ngầm và các điểm nghẽn mà mắt thường dễ dàng bỏ qua.

Phép thử ChatGPT và lằn ranh của con người

Để minh họa giới hạn của AI, Bruce thường đưa ra một bài test đơn giản: Yêu cầu AI vạch ra chiến lược 5 năm. Kết quả nhận được thường rất chung chung và tổng quát. Chính lúc này, sự sắc sảo của con người mới là thứ định đoạt.

Bruce chia sẻ: "AI giúp bạn tăng tốc trong việc đánh giá dữ liệu, mô phỏng các kịch bản và xây dựng giả thuyết. Nhưng giả thuyết mãi chỉ là giả thuyết. Chọn hướng đi nào, quyết định nước cờ nào mới là 'chiến lược' thực sự, đó vẫn là đặc quyền và trách nhiệm của con người."

Lợi thế thật sự của AI nằm ở tốc độ kiểm thử sức chịu đựng (stress-test) các giả định. Những phân tích từng tốn hàng tháng trời nay có thể được thực hiện ngay trong tích tắc. Tuy nhiên, sự đồng thuận, văn hóa tổ chức và trực giác chiến lược - những yếu tố đậm tính nhân văn mới là chìa khóa quyết định thành bại.

Tái định nghĩa "Lợi thế cạnh tranh"

Khi mọi đối thủ đều nắm trong tay công cụ AI như nhau và tiếp cận cùng một nguồn dữ liệu thị trường, ai sẽ chiến thắng? Bruce cho rằng khái niệm "lợi thế cạnh tranh" cần được soi chiếu lại dưới lăng kính mới.

"Nếu ai cũng có súng, lợi thế của bạn nằm ở đâu?"

Câu trả lời của Bruce gói gọn trong hai yếu tố:

• Dữ liệu nội bộ độc quyền.
• Những năng lực "không thể mã hóa" (uncodifiable capabilities): Đó là quy trình ra quyết định, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các phòng ban, văn hóa doanh nghiệp và khả năng thích ứng linh hoạt.

Đây là những thứ không thuật toán nào có thể sao chép hay tự động hóa, và chính chúng tạo nên bức tường thành vững chắc cho doanh nghiệp.

Đối tác ảo (Agentic AI) - Tương lai của sự cộng sinh

Bruce không chỉ nói về AI tạo sinh mà nhấn mạnh vào sự trỗi dậy của Agentic AI (Các tác nhân AI tự chủ) trong tương lai. Ông vẽ ra viễn cảnh về một tổ chức kiểu mới, nơi nhân sự con người làm việc song hành cùng các "đồng nghiệp AI". Mỗi tác nhân AI sẽ đảm nhiệm những vai trò chuyên biệt: từ vận hành, phân tích, chăm sóc khách hàng đến hỗ trợ lập trình.

"Khả năng thiết lập, kiến tạo và điều phối (orchestrate) dàn nhạc gồm các tác nhân AI này sẽ thay đổi hoàn toàn cách chúng ta vận hành doanh nghiệp," Bruce nhận định. Cuộc cách mạng này không chỉ dừng lại ở năng suất, mà là sự tái cấu trúc cách phân chia lao động giữa con người và công nghệ.

Việt Nam đang đứng ở đâu trong dòng chảy này?

Kết thúc buổi trò chuyện, Bruce dành cho Việt Nam một sự lạc quan có cơ sở. Ông quan sát thấy các lĩnh vực như Ngân hàng và Hàng tiêu dùng đang tiên phong ứng dụng AI để tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng và vận hành.

Bruce bổ sung rằng quyết định của McKinsey khi thành lập một Trung tâm Kỹ thuật số tại Việt Nam thể hiện sự tin tưởng vào nền tảng nhân tài công nghệ đang phát triển của đất nước. “Câu hỏi giờ đây không còn mang tính lý thuyết nữa,” Bruce kết luận. “Điều quan trọng bây giờ là việc các tổ chức sử dụng dữ liệu và công nghệ hiệu quả đến đâu để hỗ trợ đưa ra những quyết định chiến lược tốt hơn.”

Việc McKinsey đặt Trung tâm Kỹ thuật số (Digital Hub) tại Việt Nam chính là minh chứng rõ nét nhất cho niềm tin vào đội ngũ nhân tài công nghệ trong nước. "Câu hỏi không còn mang tính lý thuyết nữa," Bruce kết luận. "Vấn đề cốt lõi bây giờ là làm sao để chuyển hóa dữ liệu và công nghệ thành những quyết định chiến lược sắc bén hơn.”