Trào lưu "Looksmaxxing": Tối đa hoàn mỹ hay tuyệt đối ám ảnh?

Hình ảnh một cậu thiếu niên điên cuồng dùng búa gò nắn xương mặt mình trước gương để đổi lấy một "góc hàm hoàn hảo" trong bộ phim ngắn kinh dị “looksMAXXING” không chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng. Nó là tiếng chuông cảnh báo gai góc về một thực tại nơi cánh mày râu đang bị cuốn vào cuộc chạy đua ngoại hình khốc liệt nhất lịch sử.

Trong tác phẩm mang hơi hướng kinh dị tâm lý của đạo diễn Elan Alexander ra mắt năm nay, nam diễn viên trẻ Sunny Suljic đã hóa thân thành một thiếu niên trượt dài vào hố sâu của sự ám ảnh về ngoại hình. Bị thao túng bởi những video trên mạng về tiêu chuẩn của một "Alpha Male", nhân vật chính đã đi đến quyết định rùng rợn: thực hiện những cú "bone-smashing".

Cảnh quay chàng trai dùng búa tự gõ vào mặt mình, với niềm tin cuồng tín rằng khi xương gãy và lành lại sẽ tạo ra một góc hàm sắc lẹm chuẩn mực, mang đến một nỗi ám ảnh tột cùng.

Nhưng phía sau hình ảnh méo mó của nhân vật ở hồi kết chính là một góc khuất có thật của đời sống hiện đại.

Trong vài năm trở lại đây, một làn sóng ngầm mang tên "Looksmaxxing" đã bùng nổ, thoát khỏi các diễn đàn kín đáo để len lỏi vào đời sống của hàng triệu nam giới, đặc biệt là thế hệ Gen Z.

Không chỉ đơn thuần là một trào lưu làm đẹp, Looksmaxxing mang dáng dấp của một tôn giáo mới thuộc kỷ nguyên số với những quy tắc, thuật ngữ và tiêu chuẩn vô cùng khắt khe. Nó hứa hẹn mang lại sự tự tin, sự hấp dẫn, nhưng đồng thời cũng sẵn sàng nhấn chìm mọi tín đồ trong ảo mộng về sự hoàn hảo độc hại.

Rốt cuộc Looksmaxxing là gì?

Để bóc tách hiện tượng này một cách thấu đáo, trước hết chúng ta cần hiểu rõ khái niệm "Looksmaxxing". Đây là một từ ghép giữa "Looks" (ngoại hình) và "Maximizing" (tối đa hóa), ám chỉ quá trình người đàn ông nỗ lực nâng cấp diện mạo của mình lên mức giới hạn cao nhất dựa trên nền tảng di truyền sẵn có.

Quá trình này thường được chia thành hai cấp độ. Ở cấp độ an toàn và phổ biến nhất, nam giới tìm đến “Softmaxxing" – thay đổi những yếu tố có thể kiểm soát được thông qua thói quen sinh hoạt hằng ngày. Họ bắt đầu xây dựng quy trình chăm sóc da chuyên sâu, định hình lại phong cách thời trang, hay kiên trì rèn luyện tư thế đặt lưỡi (mewing) để xương hàm trông góc cạnh.

Tuy nhiên, khi những nỗ lực tự nhiên không đáp ứng được kỳ vọng khắt khe của bản thân, không ít người sẵn sàng bước qua ranh giới để đến với "Hardmaxxing". Đây là các biện pháp can thiệp y khoa cực đoan, tiềm ẩn rủi ro lớn và vô cùng tốn kém, chẳng hạn như sử dụng steroid để ép cơ bắp phát triển vượt giới hạn sinh học, hay phẫu thuật kéo dài chi để giải tỏa nỗi ám ảnh chiều cao.

Đáng chú ý, cuộc khảo sát năm 2023 của Hiệp hội Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ Quốc tế (ISAPS) tiết lộ nam giới hiện chiếm 14,3% tổng số ca phẫu thuật thẩm mỹ và 14,5% các thủ thuật không phẫu thuật trên toàn cầu.

Theo ISAPS, top 5 can thiệp phẫu thuật hàng đầu được phái mạnh ưa chuộng bao gồm: phẫu thuật cắt mí mắt, thu gọn tuyến vú nam giới (gynecomastia), hút mỡ, nâng mũi và cấy mỡ mặt. Đối với các thủ thuật không xâm lấn, tiêm botox, tiêm filler (axit hyaluronic), triệt lông, căng da và giảm mỡ không phẫu thuật là những lựa chọn được săn đón nhất.

Vậy điều gì đã khiến cho hàng triệu anh chàng tin tưởng vào những liệu pháp can thiệp sâu trên cơ thể để đạt được trạng thái “Looksmaxxing”?

Ký sinh vào những ám ảnh thầm kín

Trái với suy nghĩ của nhiều người, trào lưu Looksmaxxing không hề khởi phát từ những người mẫu nam với gương mặt góc cạnh chiễm chệ trên trang bìa các tạp chí thời trang danh tiếng, mà nảy mầm từ những diễn đàn kín của internet vào đầu những năm 2010.

Cụ thể, nó xuất phát từ cộng đồng Incel (Involuntary celibates) – những người độc thân không tự nguyện và chịu ảnh hưởng nặng nề bởi hệ tư tưởng "Blackpill". Những người theo tư tưởng này mang một niềm tin định mệnh và yếm thế rằng thành bại trong việc thu hút phái nữ hay thăng tiến xã hội hoàn toàn do ngoại hình và cấu trúc gen bẩm sinh quyết định, bỏ qua mọi nỗ lực về trí tuệ hay phẩm chất đạo đức.

Thế nhưng, câu chuyện đã hoàn toàn rẽ hướng khi trào lưu này đổ bộ lên TikTok và Instagram. Sức mạnh của thuật toán ưu ái hình bắt mắt đã biến một khái niệm thất truyền thành cơn sốt toàn cầu, minh chứng là hashtag #looksmaxxing đã vượt mốc 3,1 tỷ lượt xem trên TikTok theo thống kê năm 2023 của upkeep. Từ đó, một tư tưởng vốn dĩ cực đoan đã được "tẩy trắng" thành phong trào phát triển bản thân.

Cơn khát "nâng cấp giao diện" này còn được thương mại hóa triệt để. Theo tạp chí Fortune và Upkeep Beauty Research, UMAX - một ứng dụng AI chấm điểm khuôn mặt dành riêng cho trào lưu này - đã đạt doanh thu khoảng 500.000 USD/tháng ngay khi ra mắt, với 90% người dùng là nam trong độ tuổi 16-45.

Những thanh thiếu niên chênh vênh khao khát tìm kiếm sự tự tin qua ngoại hình nhanh chóng bị cuốn vào trào lưu này, tạo cơ hội cho “looksmaxxing” chen chân vào hàng ngũ những tiểu văn hóa phổ biến của nam giới tuổi mới lớn.

Tốt hơn, đẹp hơn… có khỏe hơn?

Sự bùng nổ mạnh mẽ đó mang đến cả những thay đổi tích cực lẫn những cạm bẫy tâm lý khó lường. Nhìn nhận một cách công tâm, Looksmaxxing đã tạo ra một cú hích lớn góp phần bình thường hóa việc đàn ông nâng cấp ngoại hình qua quá trình can thiệp sâu vào cơ thể.

Sự thay đổi chuẩn mực này đã tạo ra một lực đẩy khổng lồ cho nền kinh tế làm đẹp. Theo báo cáo của IMARC Group, quy mô thị trường sản phẩm chăm sóc cá nhân và làm đẹp cho nam giới toàn cầu được định giá đạt 96,1 tỷ USD vào năm 2025, trong đó châu Âu hiện đang thống lĩnh với việc nắm giữ hơn 32,4% thị phần. Thị trường này được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 5,75% trong giai đoạn 2026-2034, qua đó có thể chạm mốc 161,3 tỷ USD vào năm 2034.

Việc theo đuổi ngoại hình vô hình trung rèn luyện cho nam giới một lối sống kỷ luật nghiêm ngặt từ việc nói không với thức ăn nhanh, hạn chế rượu bia và gắn bó với phòng tập. Đổi lại, phần thưởng chính là cảm giác làm chủ cơ thể, cởi mở hơn trong giao tiếp và nắm bắt cơ hội.

Thế nhưng, lằn ranh giữa việc hoàn thiện bản thân và nỗi ám ảnh cưỡng chế lại vô cùng mong manh. Khi áp lực phải sở hữu một vẻ đẹp không tì vết bị đẩy lên cao, cộng với việc liên tục so sánh mình với những hình mẫu đã qua chỉnh sửa kỹ lưỡng trên mạng, nhiều nam giới rơi vào hội chứng mặc cảm ngoại hình.

Họ tự soi xét từng milimet trên khuôn mặt, phóng đại những khiếm khuyết ảo tưởng, từ đó sa đà vào các cuộc phẫu thuật nguy hiểm hoặc đánh cược sức khỏe bằng cách lạm dụng thuốc tăng cơ bắp.

Nguy hiểm hơn cả, tàn dư từ tư tưởng "Blackpill" ngầm định hình một hệ quy chiếu sai lệch, khiến nhiều người tin rằng giá trị con người chỉ gói gọn trong lớp vỏ bọc bên ngoài. Điều này dễ dẫn đến lối suy nghĩ thực dụng, bào mòn sự đồng cảm và đánh mất đi những giá trị cốt lõi của tâm hồn.

Thành bại tại cốt cách

Trào lưu Looksmaxxing, tựu trung lại, là tấm gương phản chiếu những lo âu và áp lực của nam giới trong một xã hội chú trọng hình thức. Việc chăm chút cho vẻ bề ngoài là một nhu cầu chính đáng và cần thiết.

Tuy nhiên, sức hút thực sự của một người đàn ông không hoàn toàn toát lên từ góc hàm sắc lẹm hay một thân hình vạm vỡ. Sở hữu ngoại hình cuốn hút có thể là điểm cộng để bạn thu hút mọi ánh nhìn trong căn phòng, nhưng tâm thức, lời nói và cách đối nhân xử thế mới là thứ giúp bạn đi vào ký ức của người đối diện theo cách ấn tượng nhất.

Chính vì vậy, thay vì chạy theo những xu hướng nâng cấp ngoại hình hay bất kỳ lời khuyên nào từ bên ngoài khiến bạn trông thật xa lạ, hãy dừng lại đôi chút để tự hỏi xem mình liệu có cần chúng? Bởi hạt mầm của phiên bản hoàn hảo nhất dường như luôn nằm trong chính mỗi chúng ta.