Chuẩn bị nhận việc? Học ngay 5 mẹo tư duy từ The Devil Wears Prada

Tiếng Anh có câu “Aged like fine wine”, hay trong Tiếng Việt là “Gừng càng già càng cay”. Cả hai đều diễn tả ý rằng giá trị của một sự vật hay hiện tượng thường tăng lên theo tuổi tác, thời gian - và có lẽ điều này cũng đúng với phim ảnh.

The Devil Wear Prada là một trong những ví dụ điển hình. Tuy ra mắt từ 2006 nhưng tác phẩm này vẫn luôn đứng top lượt xem của các nền tảng streaming như Disney+ hay Netflix đến thời điểm hiện tại. Sau 20 năm, câu chuyện về hành trình khuynh đảo thế giới thời trang của nữ chính Andy bên cạnh “Bà chúa tuyết” Miranda Priestly đã trở thành một phần quen thuộc của văn hóa đại chúng.

Bên cạnh những bộ cánh lộng lẫy, thoại phim sắc sảo hay sự đối lập trong diễn xuất của Anne Hathaway và Meryl Streep, bộ phim còn khiến khán giả nhung nhớ bởi những giá trị, bài học thực tế. Và cũng chính từ câu chuyện của nhân vật, chúng ta có thể rút ra những tư duy đắt giá để áp dụng trong môi trường làm việc (có vẻ) đang đầy khắc nghiệt, cạnh tranh.

1. Nhớ tên những người quan trọng trong công việc

Cảnh phim tiêu biểu: Trong buổi dạ tiệc gây quỹ của tạp chí Runway, Emily bị sốt và gần như không còn đủ tỉnh táo để nhắc Miranda tên từng khách mời. Andy đứng phía sau, liên tục đọc nhỏ tên, chức vụ, mối quan hệ và những thông tin quan trọng về từng người để Miranda có thể giao tiếp hoàn hảo. Nhờ sự hỗ trợ âm thầm ấy, Andy lần đầu tiên khiến Miranda nhìn mình bằng ánh mắt khác và bắt đầu tin tưởng cô nhiều hơn.

Ý nghĩa: Tên riêng không chỉ để gọi, nó là biểu hiện của sự quan tâm và tôn trọng. Trong môi trường làm việc. Người nhớ được tên người khác thường tạo cảm giác chuyên nghiệp, đáng tin cậy và tinh tế hơn. Miranda thành công không chỉ vì bà quyền lực, mà còn vì bà luôn biết chính xác mình đang nói chuyện với ai. Andy hiểu rằng để tồn tại ở Runway, cô không thể chỉ chăm chỉ. Cô còn phải học cách quan sát, ghi nhớ và khiến người khác cảm thấy mình được coi trọng.

Bài học rút ra: Khi mới đi làm, nhiều người nghĩ chỉ cần hoàn thành tốt công việc là đủ. Nhưng trên thực tế, khả năng ghi nhớ tên đồng nghiệp, khách hàng hay đối tác lại giúp bạn tạo thiện cảm nhanh hơn rất nhiều. Hãy nhớ tên người vừa phỏng vấn mình, tên khách hàng bạn đang làm việc cùng, hoặc cả những chi tiết nhỏ như sở thích, chức danh hay dự án họ phụ trách. Đó là một kỹ năng giao tiếp đơn giản nhưng luôn khiến bạn nổi bật giữa đám đông.

2. Ít biện giải, tập trung hơn vào giải pháp

Cảnh phim tiêu biểu: Một trong những câu thoại nổi tiếng nhất của Miranda trong The Devil Wears Prada là: “Details of your incompetence do not interest me” (Tạm dịch: Tôi không có hứng nghe cô nói về sự kém cỏi của mình). Khi Emily cố giải thích lý do về một lịch hẹn bị sai, Miranda lập tức ngắt lời. Bà không muốn nghe những nguyên nhân dài dòng hay ai là người mắc lỗi trước. Điều bà quan tâm duy nhất là vấn đề sẽ được xử lý thế nào và mọi thứ sẽ được đưa trở lại đúng quỹ đạo ra sao.

Ý nghĩa: Trong môi trường làm việc áp lực cao, giải thích quá nhiều thường khiến bạn trông thiếu bản lĩnh. Người khác có thể hiểu vì sao bạn mắc lỗi, nhưng điều họ thật sự muốn biết là bạn có đủ năng lực để xử lý nó hay không. Miranda không vô cảm, bà chỉ đại diện cho kiểu lãnh đạo luôn ưu tiên kết quả. Andy dần trưởng thành khi cô thôi than phiền rằng công việc quá khó, quá vô lý, và thay vào đó bắt đầu chủ động tìm ra cách giải quyết.

Bài học rút ra: Nếu gặp sai sót, thay vì phản xạ bằng những câu như “tại em chưa được hướng dẫn kỹ” hay “do khách đổi ý”, hãy tập trung vào hành động tiếp theo. Ví dụ: “Em đã hiểu vấn đề và sẽ gửi bản sửa trước 5 giờ.” Người chuyên nghiệp không phải người chưa từng phạm lỗi, mà là người biết sửa lỗi nhanh, bình tĩnh và không để người khác phải tiếp tục lo lắng. Chính thái độ ấy mới tạo dựng được sự tin tưởng lâu dài.

3. Tách cảm xúc cá nhân khỏi feedback

Cảnh phim tiêu biểu: Trong cảnh nổi tiếng, Andy bật cười khi thấy hai chiếc thắt lưng “gần như giống hệt nhau” và gọi công việc cô đang làm là “this stuff” (Tạm dịch: thứ này). Miranda lập tức phân tích rằng màu xanh Andy đang mặc thực chất là kết quả của cả một chuỗi quyết định trong ngành thời trang, từ sàn diễn cao cấp đến cửa hàng bình dân. Miranda không mắng Andy ngu ngốc hay thiếu gu. Bà chỉ cho Andy thấy rằng cô đang đánh giá lĩnh vực mà cô chưa thật sự hiểu rõ.

Ý nghĩa: Nhiều người xem mọi góp ý là một sự công kích cá nhân. Nhưng Miranda cho thấy feedback tốt không phải là làm người khác thấy dễ chịu, mà là khiến họ nhìn ra thiếu sót của bản thân. Andy ban đầu cảm thấy bị xúc phạm, nhưng rồi cô nhận ra Miranda không ghét mình. Bà chỉ đang chỉ ra những điều cô cần phải biết. Khi cất cảm giác tự ái sang một bên, Andy mới bắt đầu học hỏi và dần tiến bộ nhanh hơn.

Bài học rút ra: Trong công việc, nếu ai đó góp ý bài viết, bản thiết kế hay cách bạn trình bày, điều đó không đồng nghĩa với việc bạn kém cỏi. Họ chỉ đang nói về sản phẩm bạn làm ở thời điểm hiện tại. Khi tách cái tôi cá nhân ra khỏi phản hồi về công việc, bạn sẽ bớt phòng thủ với người khác và nhìn thấy cơ hội cải thiện cho chính mình. Người trưởng thành trong công việc không phải người luôn đúng, mà là người đủ bình tĩnh để lắng nghe, chọn lọc và thay đổi khi cần thiết.

4. Đừng mắc kẹt trong tâm thế nạn nhân

Cảnh phim tiêu biểu: Sau nhiều ngày liên tục bị Miranda quát mắng, Andy ngồi than phiền với Nigel rằng sếp ghét mình và đang cố khiến cô “thân sơ thất sở”. Nigel lập tức cắt ngang. Anh nói Miranda không hề nhắm vào Andy một cách cá nhân. Bà chỉ đang làm đúng công việc của mình, điều hành một tạp chí hàng đầu và đòi hỏi sự hoàn hảo từ tất cả mọi người. Nigel nhắc Andy rằng cô không thể vừa muốn thành công, vừa liên tục xem bản thân là nạn nhân của hoàn cảnh.

Ý nghĩa: Rất nhiều người khi mới đi làm thường có xu hướng nghĩ rằng sếp khó tính, đồng nghiệp lạnh lùng hay môi trường áp lực là vì mọi người ghét mình. Nhưng thực tế, phần lớn vấn đề không mang tính cá nhân đến thế. Miranda không dành thời gian để ghét Andy. Bà chỉ kỳ vọng rất cao vì công việc của bà yêu cầu điều đó. Nigel giúp Andy hiểu rằng nếu cứ nhìn mọi chuyện bằng tâm thế bị đối xử bất công, cô sẽ không bao giờ tiến bộ được.

Bài học rút ra: Trong công việc, đôi khi điều khiến bạn mệt mỏi không phải là áp lực thật sự, mà là cảm giác mình đang bị nhắm đến. Khi nhận phản hồi khó nghe hoặc bị yêu cầu nhiều hơn, hãy thử tự hỏi: đây có thật sự là chuyện cá nhân, hay đơn giản là yêu cầu của công việc? Càng thoát khỏi tâm thế “mọi người đang chống lại mình”, bạn càng dễ bình tĩnh, chủ động và trưởng thành hơn. Đó là lúc bạn bắt đầu nhìn vấn đề rõ ràng hơn.

5. Xây dựng lòng tin bằng sự tử tế

Cảnh phim tiêu biểu: Emily luôn xem Andy là đối thủ. Cô liên tục châm chọc, khó chịu và không hề giấu việc mình ghét Andy. Nhưng Andy chưa bao giờ trả đũa. Khi Emily bị tai nạn và mất cơ hội đi Paris, Andy vẫn cảm thấy có lỗi và cố gắng quan tâm đến cô. Đến cuối phim, sau khi trở về từ Paris, Andy mang toàn bộ quần áo và phụ kiện mình được tặng đưa lại cho Emily, dù biết giữa họ chưa bao giờ thật sự thân thiết.

Ý nghĩa: Điều khiến Andy khác biệt không phải vì cô giỏi hơn Emily, mà vì cô không để sự khó chịu của người khác biến mình thành một phiên bản cay nghiệt hơn. Andy hiểu rằng không phải ai cũng sẽ thích mình, đặc biệt trong môi trường cạnh tranh. Nhưng cô vẫn chọn cư xử tử tế. Sự tử tế ấy không phải để được người khác yêu quý hay ghi điểm. Nó chỉ thể hiện việc Andy biết mình là ai và không để người khác quyết định cách mình đối xử với họ.

Bài học rút ra: Trong công việc, sẽ luôn có những người không thích bạn, hiểu lầm bạn hoặc xem bạn là đối thủ. Nhưng bạn không nhất thiết phải đáp trả bằng sự khó chịu tương tự. Đôi khi, cách khiến bạn trở nên đáng trọng nhất là vẫn cư xử chuyên nghiệp và rộng lượng. Tử tế không khiến bạn yếu đi. Ngược lại, nó cho thấy bạn đủ trưởng thành để không để cảm xúc tiêu cực của người khác thao túng hành động của mình.

Kết

Sau gần hai mươi năm, The Devil Wears Prada vẫn được nhắc đến không chỉ vì tầm ảnh hưởng văn hóa, mà còn bởi bộ phim hiểu rất rõ cảm giác của những người mới bước vào môi trường làm việc: lạc lõng, tự ái, muốn được công nhận và đôi khi không biết phải cư xử thế nào.

Andy không trở thành người hoàn hảo ở cuối phim nhưng cô trưởng thành hơn vì biết lắng nghe, biết giữ ranh giới, biết tử tế đúng lúc. Và có lẽ, đó cũng là hành trình mà bất kỳ ai đi làm đều phải tự trải qua - không phải để trở thành một phiên bản “tốt hơn” theo tiêu chuẩn nào đó, mà để trở thành phiên bản mình muốn, trong một môi trường không phải lúc nào cũng dễ chịu.