Johnny Trí Nguyễn: Hộ Linh Tráng Sĩ là thành quả từ tối đa công lực bên lề ngàn giới hạn

Cuộc trò chuyện với Johnny Trí Nguyễn diễn ra vào một buổi chiều tại Võ đường Liên Phong. Không còn dáng vẻ của một lãng khách chỉ mải mê rong ruổi trên những cung đường mô tô, anh hiện diện với sự trầm tĩnh của một người đã nếm trải đủ thăng trầm.

Lựa chọn dấn thân vào Hộ Linh Tráng Sĩ, Johnny Trí Nguyễn không chỉ mang theo kỹ thuật chiến đấu vào loạt phân cảnh hành động chân thực, mà còn gửi gắm một tinh thần dũng mãnh của người Việt khi đương đầu với những thử thách hoàn toàn mới.

Chào anh Johnny. Dù chúng ta đang trò chuyện vào buổi chiều tại Võ đường Liên Phong, nhưng anh có chia sẻ 2-3 giờ sáng mới là "khung giờ vàng" quen thuộc của mình. Nhịp sinh học đặc biệt này đã đồng hành cùng anh như thế nào trong suốt quá trình thai nghén "Hộ Linh Tráng Sĩ"?

Đúng vậy, tôi vốn là người thuộc về màn đêm. Dù phim đã hoàn thành, nhịp sinh hoạt đó vẫn còn là một thói quen. Không gian tĩnh mịch lúc 2 giờ sáng giúp tôi duy trì độ tập trung và làm việc thăng hoa nhất.

Trong suốt giai đoạn gọt giũa phần hành động cho phim, tôi gần như làm việc liên tục từ đêm đến 8, 9 giờ sáng. Ngủ một giấc đến 2 giờ chiều thức dậy làm tiếp, và bữa ăn đầu tiên trong ngày thường bắt đầu vào lúc 5-6 giờ chiều. Chuỗi ngày đó tuy khắc nghiệt nhưng lại vô cùng trọn vẹn.

Xu hướng tìm về những giá trị lịch sử của giới trẻ hiện tại đã tạo ra một dòng chảy quá mãnh liệt, khiến tôi biết mình không thể nào từ chối dự án này.

Anh đã dành nhiều năm cho các chuyến phiêu lưu mô tô và tập trung cho võ đường Liên Phong. Đâu là động lực mạnh mẽ thôi thúc anh dấn thân trở lại với điện ảnh qua dự án này?

Khi làm bất cứ điều gì, tôi luôn muốn dồn toàn bộ tâm trí và toàn năng toàn lực vào nó. "Giống như nếu mà mình đi tắm hồ, mà mình chỉ nhúng một hai ngón chân xuống dưới không thật sự là tắm hồ."

Những chuyến phiêu lưu trên "ngựa sắt" và quá trình đào tạo võ sĩ MMA thực chiến đã mang lại cho tôi một nguồn năng lượng và vốn liếng rất lớn. Bên cạnh đó, sự đồng điệu với xu hướng tìm về những giá trị lịch sử của giới trẻ hiện tại đã tạo ra một dòng chảy quá mãnh liệt, khiến tôi biết mình không thể nào từ chối dự án này.

Đảm nhận cùng lúc vị trí Đạo diễn Hành động và vai diễn nặng ký Hữu Tướng Quân, anh đã làm thế nào để cân bằng, đặc biệt là khi phim cổ trang đòi hỏi ngôn từ lịch sử rất phức tạp?

Kịch bản gốc xây dựng lời thoại của Hữu Tướng Quân rất dài và nặng tính giải thích. Nhưng khi phải thức đêm dàn dựng hành động, sáng ra lại khoác áo giáp đóng tướng quân, tôi không thể gồng gánh hết những trường đoạn thoại đó.

Tôi đã đề xuất với đạo diễn tinh giản lại: "Hữu Tướng Quân là người mang nỗi đau mất mát gia đình, nên anh ta phải là một kẻ kiệm lời, ít bộc bạch cảm xúc." Việc giản lược lời thoại giúp tôi nhập tâm vào nhân vật tự nhiên nhất, giải phóng hình thể để khí chất của một vị tướng tự lên tiếng.

Đánh thật khó hơn "bay bướm" rất nhiều.

Khán giả đã choáng ngợp trước chất võ thuật chiến tranh trong phim. Sự khác biệt cốt lõi giữa hành động tả thực của "Hộ Linh Tráng Sĩ" và phong cách chiến đấu thường thấy trong các tác phẩm sử thi là gì, thưa anh?

Để tạo ra thế giới tả thực này, tôi đã ngừng xem mọi bộ phim khác trong suốt một năm rưỡi. Phải khẳng định rằng đánh thật khó hơn "bay bướm" rất nhiều, khó hơn chưởng hay kiếm khí rất nhiều.

Võ thuật trong phim đi ngược chiều tiến hóa hiện đại. Nó không phải dưỡng sinh hay múa biểu diễn, mà là võ thuật chiến tranh thực dụng – nơi ranh giới sinh tử mỏng manh hơn bao giờ hết. Lối đánh được cá nhân hóa hoàn toàn dựa trên động cơ, thể trạng và tâm lý của từng nhân vật.

Quá trình huấn luyện võ thuật cho các diễn viên chưa từng có nền tảng diễn ra như thế nào để họ có thể đáp ứng được độ khốc liệt đó?

Ba diễn viên chính mang lại cho tôi ba trải nghiệm kinh ngạc. Một Thiên Tú từ "bánh bèo" nhưng kiên trì suốt 7 tháng không nghỉ một ngày. Một Tuấn Trần nén đau sau chấn thương nặng, phải đi phẫu thuật nhưng vẫn lăn xả trọn vẹn không bỏ cuộc.

Hay một Hiền Ngô vào vai sau nhưng năng khiếu võ thuật cực kỳ nhạy bén. Đối với dàn chiến binh phụ, tôi đưa trực tiếp hàng trăm võ sĩ MMA và các nhà vô địch vào phim để giữ trọn ngọn lửa thực chiến.

Được biết phim áp dụng công nghệ quay 90 frame/giây. Việc này tạo ra những thuận lợi và áp lực nào trên bàn dựng cho anh?

Quay bằng dòng máy Sony cao cấp nhất ở tốc độ 90 frame/giây (gấp gần 4 lần chuẩn bình thường) kết hợp dùng Gimbal mang lại hình ảnh vô cùng mượt mà trên màn hình khổng lồ IMAX, loại bỏ hoàn toàn sự rung lắc.

Nhưng đổi lại, nó là cơn ác mộng trên bàn dựng. Người dựng phải rèn luyện đôi mắt nhạy bén cực độ để soi và cắt gọt chính xác từng khung hình một. Hai cảnh đại chiến đầu và cuối phim đã ngốn của tôi vài tháng trời để đạt được điểm rơi phong độ tốt nhất.

Trải nghiệm tại rạp IMAX hẳn đã bộc lộ hết sự đồ sộ của dự án. Cảm giác của anh ra sao khi xem lại và phải đối mặt với việc cắt gọt bản dựng từ 3 tiếng 30 phút xuống còn 3 tiếng?

Thực tế khi ra rạp IMAX mới là lần thứ hai tôi xem trọn vẹn cuốn phim với âm thanh, hình ảnh chuẩn hóa, và những tiếng vỗ tay của khán giả phần nào cho thấy phần dàn dựng đã hiệu quả.

Về bản dựng, bản phim 2 tiếng 35 phút buộc đoàn phim phải hy sinh nhiều thông tin bối cảnh lịch sử, khiến khán giả chưa rành sử có thể hơi khó hiểu. Thậm chí từng có bản 2 tiếng nhưng xem khá khó hiểu, nên bản dựng chính thức là sự du di hợp lý nhất để vừa giữ được mạch truyện, vừa đảm bảo tính hấp dẫn của các đại cảnh hành động dày đặc.

(Ngày 28.8, nhà sản xuất 'Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh' thông báo phim sẽ có bản rút gọn thời lượng từ 155 phút xuống còn 135 phút. Bản dựng mới chính thức được công chiếu từ đêm 30/8)

Một người nghệ sĩ không bao giờ nói: "Tôi hài lòng với mọi thứ".

Khi xem bản cuối cùng, có điều gì khiến anh cảm thấy "giá như mình có thể làm tốt hơn" không?

Có chứ, rất nhiều.

Một người nghệ sĩ không bao giờ nói: "Tôi hài lòng với mọi thứ". Thậm chí một trong những danh họa nổi tiếng thế giới như Leonardo da Vinci cũng từng nói đại ý rằng: Nghệ thuật là mình không bao giờ làm xong, mình phải chấp nhận dừng lại ở một giới hạn nhất định.

Làm phim cũng tương tự vậy, có rất nhiều thứ ekip muốn làm. Mỗi một cái mình muốn làm đều có cái giới hạn của nó. Thí dụ như vũ khí, luôn luôn mình phải tính toán xem vũ khí tập luyện như thế nào, vũ khí lúc quay như thế nào. Mình cần một cây chỉ để quay cận thôi, một cây để quay đánh thật và một cây để tập luyện. Nhưng để thực hiện được điều đó đòi hỏi sự đầu tư lớn của nhiều khâu khác.

Riêng phần vũ khí thôi là mình đã phải đi bàn luận với bên cố vấn lịch sử xem như thế này có đúng không. Bên sử góp ý kiểu này, bên hành động lại góp ý kiểu khác. Do đó từng chi tiết đều được trải qua thời gian dài điều chỉnh theo yêu cầu của nhiều bên.

Nhưng không hề dễ để hiện thực hóa tới nơi tới chốn mọi chi tiết với yêu cầu cao. Tại vì bộ phim này nằm ở một địa hạt mà trước giờ điện ảnh Việt Nam ít ai thực hiện, kinh nghiệm của chúng ta chưa dạn dày.

Cho nên mọi người đều đang phải học hỏi. Mà vừa làm vừa học thì nó sẽ chậm hơn, không thể trơn tru bằng việc mình đã từng làm qua rồi. Nếu đã làm rồi, giờ làm một cái tương tự thì sẽ dễ hơn rất nhiều.

Ví dụ, chúng ta đòi hỏi vũ khí làm bằng titan để cho nó cứng, nó chắc nhưng vẫn đủ nhẹ để diễn viên cầm, chứ làm bằng thép thì nặng quá. Diễn viên đâu phải là chiến binh thật như ngày xưa, cho nên vũ khí phải nhẹ hơn nhưng vẫn phải giữ được độ cứng như thép.

Dùng titan thì cứng hơn, mình có thể giảm trọng lượng xuống. Nhưng để chế tác chúng rất khó. Đôi khi chỉ cần đưa vào máy mài, độ cứng của chúng có thể làm hỏng cả cỗ máy trước khi được mài dũa sắc bén.

Từ những chi tiết đó, cho tới vấn đề phục trang cũng vậy. Mọi thứ đều cần sự đồng lòng và phối hợp tối đa của toàn bộ ekip.

Quá trình hợp tác giữa anh và đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình với một khối lượng công việc khổng lồ như vậy có xảy ra bất đồng trong góc nhìn không?

Những người tài năng luôn có góc nhìn rất quyết liệt, nếu va chạm dễ gây xích mích. Tuy nhiên, đây lại là bộ phim vui vẻ và hòa đồng nhất. Mọi người luôn tôn trọng, biết lùi lại và lắng nghe nhau để tạo nên sự đồng điệu chung cho tác phẩm.

Nếu tạm gác cuộc chạy đua doanh thu, đâu là thành công trước mắt mà anh tin rằng bộ phim đã gặt hái được?

Dưới góc nhìn của một người làm nghệ thuật, doanh thu phòng vé và chất lượng nghệ thuật nhiều khi không dính dáng tới nhau. "Dòng Máu Anh Hùng" năm xưa có thể chưa thành công tại rạp, nhưng nó đã ghi dấu ấn lớn trong lòng khán giả về khả năng dàn dựng các phân cảnh hành động của chúng ta.

Với Hộ Linh Tráng Sĩ cũng vậy, về mặt văn hóa, chúng ta đã trúng một ván rất lớn! Bộ phim góp phần bồi đắp khái niệm anh hùng dân tộc trong tâm trí khán giả Việt. Tôi trân trọng sự mạo hiểm của nhà sản xuất khi dám thử sức mình ở một thể loại phim đòi hòi sự đầu tư công phu, từ đó tiếp tục mở đường cho thêm nhiều tác phẩm khai thác lịch sử nước nhà trong tương lai.

Lịch sử nước nhà vẫn luôn thổn thức chờ đợi những nhà làm phim đủ dũng khí bước vào khai phá.

Qua tinh thần xả thân vì đại nghĩa của "Hộ Linh Tráng Sĩ", anh nhìn thấy điều gì ở những khoảng mờ lịch sử đang chờ được đánh thức trong các dự án điện ảnh tương lai?

Lịch sử Việt Nam là một dòng chảy vĩ đại, và chính những khoảng trống chưa được ghi chép tường tận lại là "mỏ vàng" vô giá cho điện ảnh. Khoảng mờ ấy trao cho người nghệ sĩ sự tự do sáng tạo để dệt nên những thước phim sử thi hào hùng.

Để chạm đến cái hồn của người xưa, chúng ta không thể dùng tư duy phán xét của hiện đại, mà phải tĩnh tâm lặn sâu vào cách họ đối diện với sinh mệnh và thời cuộc. Chính vì vậy, lịch sử nước nhà vẫn luôn thổn thức chờ đợi những nhà làm phim đủ dũng khí bước vào khai phá.

Cảm ơn anh Johnny, chúc anh và toàn bộ đoàn làm phim sẽ tiếp tục đón nhận thêm nhiều niềm vui từ Hộ Linh Tráng Sĩ cùng nhiều dự án điện ảnh sắp tới.