Có một câu hỏi đáng để hỏi mỗi khi nghe Saigon Soul Revival: làm sao một ban nhạc gồm những con người đến từ Hà Nội, từ Pháp, từ Cyprus lại có thể hát âm nhạc Sài Gòn xưa thuyết phục đến vậy? Câu trả lời có lẽ nằm gọn trong tên album mới nhất của họ: Chốn Ta Về.
Sau Mối Lương Duyên (2024), ban nhạc trở lại với Chốn Ta Về (tên tiếng Anh: The Place We Return To), một lần nữa do Jan Hagenkötter sản xuất, thu âm ngay tại Sài Gòn - nơi ban nhạc ra đời gần một thập kỷ trước. Nguyễn Anh Minh, giọng ca chính kiêm tác giả phần lớn ca khúc mới, gọi đây là một hành trình rất riêng tư: “Vì tình yêu, vì mất mát, vì khoảng cách hay thời gian, nhiều người trong chúng ta đã lạc lối. Ai cũng có con đường riêng để trở về.”
Nghe qua thì đây là một câu triết lý khá quen thuộc. Nhưng đặt trong bối cảnh của chính ban nhạc, nó mang một trọng lượng khác. Bởi “chốn về” của Saigon Soul Revival chưa bao giờ là một địa điểm trên bản đồ. Nó là một thời đại - âm nhạc Sài Gòn xưa - mà phần lớn thành viên không hề sống qua. Nói cách khác, đây là một ban nhạc tìm về một ký ức không thuộc về mình, rồi biến nó thành nhà.
Khi nhạc cụ dân tộc học cách “nói tiếng” soul
Về âm thanh, Chốn Ta Về mở rộng đáng kể so với album trước: lần đầu tiên đàn T’rưng và sáo trúc xuất hiện, rõ nhất ở Họa Mi Ca (Mộng Long) - bản cover nhạc xưa duy nhất của album. Album cũng có sự góp mặt của nghệ sĩ trẻ Đinh Nhật Minh, saxophonist jazz Trần Mạnh Tuấn (người đứng sau Sax n’ Art, câu lạc bộ jazz lâu đời nhất Sài Gòn), và guitarist Indy Laville trở lại với đàn nguyệt trong Trúc Xinh.
Nhưng gương mặt gắn bó lâu nhất với hành trình này không phải một thành viên chính thức. NSƯT Nguyễn Thị Hải Phượng đã đồng hành cùng ban nhạc qua tiếng đàn tranh xuyên suốt cả ba album, đồng thời xuất hiện trên sân khấu cùng nhóm ở nhiều đêm diễn, gần nhất là Khét Lẹt Vol. 2 hồi tháng 08/2026. Sự hiện diện lâu dài của một nghệ sĩ đàn tranh được đào tạo bài bản trong một ban nhạc chơi soul - rock, có lẽ là minh chứng rõ nhất cho cách Saigon Soul Revival vận hành: họ không dùng nhạc cụ dân tộc như một chi tiết trang trí, mà để nó thực sự đối thoại với phần còn lại của ban nhạc.
Những người phụ nữ ở lại, ra đi, và chọn lựa
Nếu chỉ nhìn ở bề mặt, Chốn Ta Về là một album về sự trở về. Nhưng nghe kỹ hơn phần câu chuyện đằng sau từng ca khúc, có thể nhận ra một mạch ngầm khác: đây cũng là album viết rất nhiều về phụ nữ, và về những cách khác nhau mà họ chọn sống với tình yêu, mất mát, hay chính bản thân mình - từ người vợ trẻ vững tin trong Trúc Xinh, người phụ nữ góa chồng tự tìm sức mạnh vì con cái trong Độc Huyền Cầm Oán Khúc, đến cô gái biết trước mình sẽ tổn thương nhưng không đủ can đảm rời đi trong Lụy Tình.
Đây không phải lần đầu Saigon Soul Revival kể chuyện phụ nữ. Từ Hào Hoa trong Họa Âm Xưa đến Đám Cưới Nhà Em trong Mối Lương Duyên - ca khúc về một cô gái bị gia đình sắp đặt kết hôn với người đàn ông ngoại quốc giàu có, là người duy nhất không thể vui giữa đám cưới của chính mình - câu chuyện về phụ nữ đã âm thầm trở thành một mạch xuyên suốt trong cách ban nhạc kể chuyện. Tôi không nghĩ đây là điều họ cố tình biến thành tuyên ngôn, nhưng qua ba album, nó dần rõ nét: không phải xem phụ nữ như một biểu tượng, mà như những con người cụ thể, với những lựa chọn không phải lúc nào cũng dễ chịu.
Điều khiến câu chuyện của Saigon Soul Revival trở nên đáng chú ý không chỉ nằm ở âm nhạc, mà ở việc nó đã đi được bao xa: đĩa đơn Ai Thật Lòng Yêu Ai (từ ‘Mối Lương Duyên’) hiện được trưng bày thường trực tại Philharmonie de Paris. Còn với album mới, âm nhạc của ban nhạc tiếp tục xuất hiện trong game 007 First Light thuộc thương hiệu James Bond, trong khi quá trình làm Chốn Ta Về được ghi lại trong phim tài liệu That Saigon Soul Sound của đạo diễn Louis Corallo.
Khi được hỏi thể loại âm nhạc của mình là gì, các thành viên Saigon Soul Revival thường chỉ cười và trả lời gọn: “Global Pop”. Nhưng câu trả lời thực sự có lẽ nằm ở chính cái tên album này. Với năm con người chưa từng có một “quê nhà” chung theo nghĩa thông thường, Chốn Ta Về không phải là nơi họ trở lại - mà là nơi họ, lần đầu tiên, cùng nhau dựng nên.