Kỳ nghỉ 2/9 của bạn trông như thế nào? Là những chuyến đi đến Huế với một nửa Việt Nam, những giờ trau dồi tri thức tại các bảo tàng lịch sử - nghệ thuật? Nhưng nếu bạn thuộc dạng người năng lượng thấp, chọn ở nhà và xem phim hoạt hình chưa bao giờ là một quyết định kém thú vị.
Giữa một năm 2026 bùng nổ của thị trường phim ảnh, anime không còn chỉ là món ăn tinh thần giải trí đơn thuần mà đã vươn mình thành những tác phẩm nghệ thuật sở hữu chiều sâu tư tưởng đáng kinh ngạc. Mùa phim năm nay chứng kiến sự đổ bộ của những dự án chất lượng cao, nơi các studio danh tiếng không ngần ngại thử nghiệm những phong cách đồ họa độc bản và chạm vào các chủ đề gai góc như sự thuộc về, quyền lực tri thức hay bản chất của sáng tạo.
Không cần phải phải chạy đua với những series dài hơi hàng trăm tập, 3 gợi ý dưới đây sở hữu độ dài cực kỳ vừa vặn cho một buổi chiều thong thơi. Mỗi bộ phim đại diện cho một mảng màu hoàn toàn biệt lập, vừa đủ duy mỹ để nuông chiều thị giác, vừa đủ sắc sảo để châm ngòi cho những cuộc thảo luận xịn xịn sau khi xem. Nếu bạn đang tìm kiếm những lý do đủ nặng đô để "trốn đám đông" dịp lễ này, đây chính là 3 cái tên không thể bỏ qua.
1. Goodbye, Lara - Nàng Tiên Cá trong hành trình đi tìm chính mình
Goodbye, Lara khởi đầu từ mô-típ quen thuộc của truyện cổ Hans Christian Andersen: Nàng Tiên Cá Lara trót đem lòng yêu một hoàng tử phàm nhân. Đánh đổi bằng liều thuốc phép của phù thủy Grace để có đôi chân bước lên mặt đất, cô vẫn nhận lấy cái kết đắng: tình yêu không thành, thân xác tan thành bọt biển.
Hai trăm năm sau, Lara tái sinh tại hồ Biwa (Nhật Bản). Trở lại với khao khát tìm kiếm "tình yêu đích thực", cô vô tình gặp Mari Otsu – một nữ sinh trung học kiêm võ sĩ boxing tại thành phố Otsu.
Đây là dự án anime do Kinema Citrus studio nổi tiếng với các tác phẩm Made in Abyss, My Happy Marriage sản xuất, được đạo diễn bởi Takushi Koide.
Điểm sáng nhất của Goodbye, Lara nằm ở cách bộ phim mở rộng câu chuyện cổ điển mà không làm mất đi tinh thần cốt lõi của nguyên tác.
Thần thoại về Nàng Tiên Cá vốn thường bị đóng khung thành một bi kịch tình yêu đơn phương. Nhưng nhìn sâu hơn, tác phẩm của Andersen thực chất là ẩn dụ về khát khao hiện sinh: mong muốn thuộc về một thế giới mà xã hội gạt mình ra bên ngoài. Nàng tiên cá không chỉ vắt cạn mình vì một ánh mắt của hoàng tử. Cô khao khát một linh hồn bất tử, một đôi chân để tự do bước đi, và quyền được lựa chọn hình mẫu mình muốn trở thành.
Goodbye, Lara cụ thể hóa khát vọng đó bằng một hành trình rộng mở hơn. Không còn bị trói buộc trong bi kịch "yêu sai rồi biến mất", Lara có thêm thời gian để sống, vấp ngã, dấn thân và định nghĩa lại khái niệm "hoàng tử".
Sự xuất hiện của Mari vì thế trở nên đặc biệt khi cả hai cô gái đều đang trăn trở tìm vị trí cho riêng mình trong xã hội.
Giả thuyết Mari chính là "hoàng tử" mà Lara tìm kiếm vì thế cũng đang tạo nên một góc nhìn đầy duyên dáng. Nếu điều này xảy ra, Lara chẳng cần biến mình thành ai khác để được đón nhận, cũng chẳng cần một mô-típ hoàng tử chuẩn mực.
Người giúp cô tìm thấy cảm giác thuộc về lại là một cô gái cũng đang học cách hiểu chính mình. Góc nhìn này đồng thời chạm vào tầng nghĩa sâu xa trong cuộc đời Andersen — một văn sĩ từng trải qua những rung cảm đồng giới không được đáp lại, biến The Little Mermaid thành khúc ca về sự lạc lõng và nỗi khao khát tìm nơi dành cho mình.
Dù đây vẫn là phỏng đoán khi bộ phim chưa khép lại, giá trị thực sự vẫn nằm ở sự đồng điệu: Lara rốt cuộc đã có một người nhìn thấy cô, ở bên và bù đắp cho những tổn thương quá khứ. Phim không cố trả lại cho cô một hoàng tử để "sửa" đoạn kết cũ, mà trao cho cô quyền tự viết nên câu chuyện của riêng mình.
Về mặt thị giác, thiết kế nhân vật và bảng màu của phim gợi nhớ đến tinh thần hoài niệm của anime vẽ tay truyền thống, giàu nét biểu cảm thay vì chạy theo sự bóng bẩy công nghiệp. Môi trường nước được xử lý chỉn chu, khắc họa đúng vai trò vừa là tổ ấm nguyên bản, vừa là ranh giới ngăn cách Lara với thế giới loài người.
Đạo diễn Takushi Koide từng chia sẻ tham vọng biến tác phẩm thành một "bức tranh đa sắc" với nhiều tầng nghĩa. Chính sự mở trong cách dẫn dắt đã biến Goodbye, Lara thành một trải nghiệm cá nhân hóa, nơi mỗi khán giả tự tìm thấy câu trả lời và câu chuyện của riêng mình.
Thông tin
- Số tập: 12 tập, hiện đã lên đến tập 9
- Tình trạng: Đang phát sóng
- Xem ở đâu? Crunchyroll (có lồng tiếng Việt)
2. Jaadugar: A Witch in Mongolia - Sự học là phép màu thời loạn
Năm 1213, thành Tus (Ba Tư) sụp đổ trước quân Mông Cổ. Cô bé Sitara bị bắt làm nô lệ, nhưng cuộc đời rẽ hướng khi được một gia đình học giả cưu mang và truyền dạy chữ viết, toán học cùng y học. Sự bình yên không kéo dài lâu khi làn sóng chinh phạt tiếp tục cuốn cô vào sâu trong lòng Đế quốc Mông Cổ.
Dù mang từ "Witch" trong tựa đề, Jaadugar hoàn toàn không có yếu tố phép thuật. "Phép thuật" duy nhất của Sitara chính là tri thức, thứ vũ khí giúp một kẻ tay trắng tồn tại, quan sát và tìm kiếm con đường của riêng mình giữa biến động thời cuộc.
Trong các dự án anime lịch sử gần đây, Jaadugar có lẽ là tác phẩm tham vọng của studio đã làm nên DAN DA DAN - Science SARU và đạo diễn Abel Góngora và tổng đạo diễn Naoko Yamada, nổi bật với tác phẩm Silent Voice. Sự kết hợp này phần nào giải thích tại sao Jaadugar có một vẻ ngoài khá đặc biệt: hình ảnh có thể rất mềm mại, đáng yêu, thậm chí có lúc tươi sáng dễ khiến khán giả tưởng đây là một chuyến phiêu lưu kỳ ảo nhẹ nhàng, trước khi kéo họ vào thực tế tàn khốc của chiến tranh, chế độ nô lệ và quyền lực.
Sức hút lớn nhất của Jaadugar nằm ở cách nó nhìn lịch sử qua góc nhìn của những con người nhỏ bé nằm dưới bánh xe của thời đại. Bối cảnh Ba Tư và thế giới Hồi giáo được tái hiện chân thật, chỉn chu từ kiến trúc đến đời sống, hoàn toàn tránh được cái bẫy "phương Đông hóa" (orientalism) hời hợt hay lãng mạn hóa quá đà. Nhân vật Sitara cũng không được tô vẽ thành một "nữ anh hùng" hoàn hảo để đại diện cho một lý tưởng cao siêu. Cô bướng bỉnh, ích kỷ, giận dữ và đôi khi sai lầm như bao con người rất thật đang cố dấn thân sinh tồn khi quyền tự quyết gần như bằng không.
Sự tỉ mỉ của ê-kíp còn thể hiện ở mức độ nghiên cứu lịch sử nghiêm túc. Phim không chỉ dựng lại vai trò trung tâm học thuật của thành Tus thời Trung Cổ, mà còn chăm chút cho từng chi tiết nhỏ như kỹ thuật bắn cung khatra đặc trưng của người Mông Cổ.
Dù nhịp phim khởi đầu khá dồn dập và việc xử lý mối quan hệ chủ - tớ còn gợi ra những vùng xám tranh cãi, Jaadugar vẫn cuốn hút nhờ từ chối góc nhìn thiện - ác đơn giản trong câu hỏi lớn: Con người có thể giữ lại bao nhiêu phẩm giá khi toàn bộ thế giới xung quanh sụp đổ?
Thứ lắng đọng nhất của bộ phim chính là ý niệm về giá trị của sự học. Giữa một đế chế được gầy dựng bằng sức mạnh quân sự và binh đao, điều giúp một cô gái nhỏ bé tìm thấy vị thế cho mình không phải phép thuật siêu nhiên, mà là khả năng đọc, tư duy và thấu hiểu thế giới xung quanh.
Thông tin
- Số tập: Đang phát sóng, hiện đã lên đến tập 9
- Thời lượng: 25 phút/tập
- Xem ở đâu? Crunchyroll
3. The World Is Dancing - Tại sao con người cần nghệ thuật?
Năm 1374, Nhật Bản chìm trong biến động của thời kỳ Nam-Bắc Triều. Oniyasha, con trai người đứng đầu một đoàn diễn sarugaku (tiền thân của kịch Noh), lớn lên cùng nhịp hát múa nhưng luôn trăn trở một câu hỏi: Tại sao con người phải nhảy? Chim bay vì xương nhẹ, ngựa chạy vì chân khỏe, nhưng những động tác thừa mứa trên sân khấu thì có ý nghĩa gì đối với sự sinh tồn?
Nghi vấn ấy chỉ được giải đáp khi Oniyasha vô tình chứng kiến một điệu múa hoàn toàn khác biệt. Và khoảnh khắc đã lay động tâm hồn và đánh thức bản năng nghệ sĩ trong cậu. Đó là điểm khởi đầu cho hành trình của Oniyasha, người sau này trở thành Zeami Motokiyo, đại sư đặt nền móng vĩ đại cho nghệ thuật Noh.
Nếu Goodbye, Lara là hành trình định vị bản thân và Jaadugar ca ngợi sức mạnh tri thức, thì The World Is Dancing đối diện với một câu hỏi lớn: Nghệ thuật tồn tại để làm gì?
Bộ phim tiếp cận vấn đề đầy tinh tế bằng sự hoài nghi của một đứa trẻ giữa thời đại chiến tranh loạn lạc. Khi nghệ thuật không giúp con người no bụng, chẳng giúp chiến thắng hay sinh tồn, tại sao ta vẫn cần nó?
Phim không trả lời bằng những bài diễn thuyết giáo điều, mà bằng chính ngôn ngữ chuyển động. Màn trình diễn đánh thức Oniyasha được thể hiện với sức mạnh thị giác bùng nổ, chứng minh khả năng của phương tiện hoạt họa trong việc chạm đến những rung cảm khó diễn đạt bằng lời.
Để tái hiện cái hồn của kịch Noh, studio Cypic nổi tiếng với tác phẩm The Summer Hikaru Died cùng đạo diễn Toshimasa Kuroyanagi (The Great Passage) đã đầu tư công phu vào phần chuyển động. Được cố vấn bởi các biên đạo Noh chuyên nghiệp và chuyên gia lịch sử, từng nhịp múa hiện lên như những bức tranh phác thảo giàu cảm xúc, biến kỹ thuật trình diễn cổ điển thành ngôn ngữ điện ảnh sống động.
Dù nhịp kể chậm rãi cùng chủ đề kịch Noh có thể tạo rào cản với khán giả đại chúng, The World Is Dancing vẫn là một tác phẩm đặc sắc. Phim không cuốn người xem bằng sự kịch tính tò mò "chuyện gì xảy ra tiếp theo", mà giữ chân họ bằng trăn trở "tại sao con người lại sáng tạo". Trăn trở của Oniyasha vì thế không chỉ dành riêng cho điệu múa, mà hướng đến tất cả những giá trị tinh thần, những thứ không dùng để duy trì sự sống, nhưng khiến chúng ta thực sự "đang sống". Và nghệ thuật không phải xa xỉ phẩm chỉ dành cho lúc ấm no; chính trong một thế giới tàn khốc và chông chênh nhất, nó trở thành nơi trú ngụ duy nhất giữ cho tâm hồn con người không bị tha hóa.
Thông tin
- Số tập: 13 tập
- Tình trạng: Đang phát sóng
- Thời lượng: 25 phút/tập
- Xem ở đâu: HIDIVE, Youtube