Đầu năm là mùa của những lời hứa tăng trưởng.
Doanh nghiệp đặt mục tiêu cao hơn năm trước. Cá nhân đặt KPI cho bản thân. Mạng xã hội tràn ngập các kế hoạch “lột xác”.
Năm Ngựa, với biểu tượng của chuyển động và bứt phá, càng khiến tinh thần ấy trở nên hợp lý, và đầy hấp dẫn, hào hứng.
Chúng ta thường nghĩ về ngựa như một cú nước rút: vó câu dồn dập, phi nước đại, lao về phía trước. Nhưng một năm không phải là một khoảnh khắc bứt phá. Nó là một quãng đường dài.
Vì thế, câu hỏi quan trọng không nằm ở việc ta có thể chạy nhanh đến đâu trong tháng Giêng, mà là ta sẽ phân bổ năng lượng thế nào cho cả hành trình phía trước.
Ultra Trail Marathon là một minh họa rõ ràng cho bài toán đó.
Ultra trail: Môn thể thao chống lại ảo giác tốc độ
Ultra Trail Marathon có thể kéo dài 10, 20, thậm chí hơn 30 tiếng. Với môn thể thao này, cự ly luôn bắt đầu từ 50 đến 150 kilomet hoặc hơn. Độ cao tích lũy hàng nghìn mét. Địa hình thay đổi liên tục, không có “đường phẳng” đủ dài để duy trì một nhịp hoàn hảo.
Ở những đoạn dốc cao, gần như tất cả đều đi bộ.
Sau vài năm tham gia, tôi nhận ra: người bỏ cuộc sớm nhất thường không phải người yếu nhất. Họ là người đã tiêu quá nhiều năng lượng ở 30 kilomet đầu, thường bị cuốn vào nhịp đám đông, hoặc cố chứng minh điều gì đó trong giai đoạn cơ thể còn sung sức.
Sự hưng phấn hiếm khi là phần thưởng của ultra trail. Gắn bó đủ lâu với bộ môn này, điều người ta tích lũy được là khả năng tự kiểm soát, từ nhịp thở, bước chân cho đến những quyết định rất nhỏ giữa lúc mệt mỏi nhất.
Bởi vì không phải ai chạy nhanh nhất ở 10 kilomet đầu cũng đều sẽ về đích trước. Mà dường như đa phần tất cả những người cán đích đều là người biết mình có bao nhiêu năng lượng và biết phân bổ mọi thứ ở các thời điểm hợp lý.
Tinh thần của ultra trail không xoay quanh việc dồn lực mạnh hơn ở từng khoảnh khắc, mà hướng đến khả năng đi xa hơn trong toàn bộ hành trình.
Wellness trong thời đại đề cao năng suất
Trong vài năm gần đây, wellness cũng bị “năng suất hóa”. Thiền để tập trung hơn. Tập gym để làm việc hiệu quả hơn. Ngủ đủ để đạt KPI cao hơn. Chăm sóc bản thân trở thành một công cụ phục vụ hiệu suất.
Logic đó nghe có vẻ tích cực, nhưng vẫn nằm trong cùng một hệ quy chiếu: tối đa hóa đầu ra.
Ultra trail lại cho bạn thấy một logic khác.
Trong ultra trail, bạn ăn trước khi đói. Vì nếu chờ đến khi cảm giác đói xuất hiện, cơ thể đã bắt đầu rơi vào trạng thái thiếu hụt, và việc “bù” sau đó sẽ tốn kém hơn nhiều.
Bạn giảm tốc khi nhịp tim chạm ngưỡng, dù người khác đang vượt qua mình.
Bạn chấp nhận đi bộ ở những con dốc dựng đứng, vì hiểu rằng cố chạy chỉ là một cách rút ngắn thời gian chịu đựng, không phải kéo dài hành trình.
Đó là tư duy giúp bạn duy trì năng lượng đường dài mà ultra trail sẽ rèn cho bạn.
Wellness thông qua những đường chạy hàng trăm cây số ấy đã về đúng với bản chất là duy trì trạng thái ổn định để bạn luôn có thể tiếp tục.
Sự khác biệt giữa tối ưu và duy trì tưởng nhỏ, nhưng về dài hạn là hai quỹ đạo sống khác nhau: một bên hướng đến đỉnh cao ngắn hạn, một bên hướng đến khả năng tồn tại bền vững.
Năm Ngựa: Tốc độ chỉ là phần dễ thấy
Ngựa thường được nhắc đến như biểu tượng của tốc độ. Nhưng trong tự nhiên, lợi thế lớn nhất của ngựa không phải là cú nước rút, mà là sức bền – khả năng di chuyển quãng đường dài với nhịp ổn định.
Nếu năm Ngựa chỉ được hiểu như lời kêu gọi tăng tốc, chúng ta có thể đang bỏ qua nửa còn lại của biểu tượng này.
Một năm làm việc không quyết định ở tháng Giêng.
Một sự nghiệp không quyết định ở một dự án.
Một cơ thể không sụp đổ vì một ngày làm việc, mà vì nhiều tháng tích lũy quá tải.
Ultra trail buộc người chạy nghĩ về những kilomet cuối cùng ngay từ những kilomet đầu. Vì xuộc đua thực sự được quyết định ở đoạn cuối, nơi cơ thể đã mỏi, ý chí đã mòn, và mọi sai lầm trong phân bổ sức lực bắt đầu trả giá.
Wellness, thông qua ultra trail, vừa rèn cho bạn một thói quen tốt, để bạn xây dựng một chiến lược dài hạn: biết giới hạn của mình, quản trị năng lượng thay vì chỉ quản trị thời gian, và chấp nhận chậm lại khi cần.
Năm Ngựa có thể là năm của tiến lên. Nhưng "đường dài mới biết ngựa hay", trong một hành trình dài, tiến xa quan trọng hơn tiến nhanh.
Ultra trail không dạy tôi cách vượt qua người khác. Nó buộc tôi học cách không tự làm cạn kiệt chính mình. Và trong một năm nhiều biến động phía trước, biết đâu đó có thể là một lợi thế thực sự.
