Từ ngày 1/7/2026, 29 luật cùng nhiều nghị định mới chính thức có hiệu lực. Dù không phải quy định nào cũng tác động trực tiếp đến số đông, nhiều thay đổi sẽ ảnh hưởng đến những việc rất quen thuộc như tiền lương, thuế thu nhập, mua sắm online, xây sửa nhà hay chăm sóc sức khỏe.
Nếu chưa kịp cập nhật, dưới đây là 6 chính sách đáng chú ý nhất mà bạn nên biết để không bỏ lỡ những quyền lợi của mình và chủ động hơn trước các thay đổi trong đời sống hằng ngày.
Tiền lương và thuế sẽ thay đổi thế nào từ 1/7?
Có lẽ đây là thay đổi được chờ đợi nhất bởi nó tác động trực tiếp đến thu nhập của hàng triệu người lao động ở Việt Nam.
Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở chính thức tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026. Nhóm được hưởng lợi bao gồm cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố cùng nhiều đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đây không chỉ đơn thuần là việc tăng lương cho cán bộ, công chức hay viên chức mà còn kéo theo hàng loạt khoản phụ cấp, trợ cấp và chế độ được tính dựa trên mức lương cơ sở.
Song song với đó là một thay đổi được khu vực lao động tư nhân đặc biệt quan tâm. Đó là Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi.
Mức giảm trừ gia cảnh tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và lên 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Đồng thời, biểu thuế lũy tiến được rút từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, trong đó một số mức thuế suất trung gian được điều chỉnh giảm nhằm hạn chế tình trạng thu nhập chỉ tăng nhẹ nhưng phải nhảy sang bậc thuế cao hơn.
Biểu thuế lũy tiến từng phần được rút xuống, và khoảng cách của các bậc thuế cũng được nới rộng hơn:
- 5%: Thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng.
- 10%: Trên 10 - 30 triệu đồng/tháng.
- 20%: Trên 30 - 60 triệu đồng/tháng.
- 30%: Trên 60 - 100 triệu đồng/tháng.
- 35%: Trên 100 triệu đồng/tháng.
Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người lao động sẽ vừa được giữ lại nhiều thu nhập hơn, vừa giảm áp lực nộp thuế so với trước.
Tuy nhiên, đây cũng là chính sách nhận về khá nhiều tranh luận. Một bộ phận người lao động đánh giá việc điều chỉnh là cần thiết sau nhiều năm chi phí sinh hoạt leo thang. Ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng mức tăng thu nhập chỉ thực sự có ý nghĩa nếu đi kèm khả năng kiểm soát giá cả trên thị trường. Bởi nếu giá hàng hóa và dịch vụ tiếp tục tăng nhanh thì phần thu nhập tăng thêm rất dễ bị "bào mòn".
Mua bán online sẽ khác gì?
Nếu vài năm trước, việc mở một gian hàng online gần như chỉ cần một chiếc điện thoại và tài khoản mạng xã hội thì từ tháng 7 này hoạt động thương mại điện tử sẽ bước sang một giai đoạn quản lý chặt chẽ hơn.
Lần đầu tiên, Việt Nam có Luật Thương mại điện tử riêng với các quy định dành cho cả nền tảng, người bán lẫn người mua. Điểm thay đổi dễ nhận thấy nhất là người bán trên các nền tảng như Shopee, TikTok Shop hay Facebook sẽ phải xác thực danh tính điện tử trước khi hoạt động. Các nền tảng cũng phải chịu trách nhiệm rõ ràng hơn trong việc xác minh người bán, xử lý khiếu nại và bảo vệ người tiêu dùng.
Một khoảng trống pháp lý tồn tại suốt nhiều năm cũng được lấp đầy khi livestream bán hàng và tiếp thị liên kết (affiliate marketing) chính thức được đưa vào luật. Theo đó, người livestream không được quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm về chất lượng sản phẩm. Các nền tảng phải lưu trữ dữ liệu, xác minh danh tính và có cơ chế tiếp nhận phản ánh nếu xảy ra tranh chấp.
Ngoài ra, các sàn thương mại điện tử nước ngoài hoạt động tại Việt Nam với quy mô lớn cũng phải thành lập pháp nhân hoặc có đại diện được ủy quyền tại Việt Nam để thực hiện nghĩa vụ theo quy định.
Đối với người tiêu dùng, đây được xem là bước tiến nhằm hạn chế tình trạng hàng giả, hàng nhái, quảng cáo quá mức và những phiên livestream "chốt đơn thần tốc" nhưng thiếu kiểm chứng. Nhưng ở phía còn lại của chính sách, nhiều nhà bán hàng nhỏ bày tỏ lo ngại chi phí tuân thủ sẽ tăng lên. Đặc biệt với những cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ vốn quen với môi trường online khá tự do trước đây. Một số ý kiến cũng đặt câu hỏi liệu việc siết chặt quản lý có khiến quá trình đăng ký bán hàng trở nên phức tạp hơn trong giai đoạn đầu hay không.
Chính sách sinh con và chăm sóc sức khỏe có gì mới?
Trong nhiều năm, Việt Nam theo đuổi mục tiêu ổn định quy mô dân số. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã thay đổi khi nhiều địa phương bắt đầu đối mặt với tình trạng mức sinh giảm thấp kéo dài. Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7 đánh dấu sự chuyển hướng trong cách tiếp cận. Thay vì tập trung vào việc hạn chế sinh, chính sách mới hướng đến tạo điều kiện để các gia đình yên tâm sinh và nuôi con.
- Thai sản - sinh con thứ hai: Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, nhiều hơn một tháng so với trước. Trường hợp sinh đôi hoặc sinh nhiều con cũng được tăng thời gian nghỉ tương ứng.
- Ngày nghỉ của chồng khi vợ sinh con thứ 2 hoặc sinh đôi: Nếu vợ sinh con thứ hai hoặc sinh đôi, người chồng sẽ được nghỉ làm nhiều ngày hơn để cùng chăm sóc gia đình trong giai đoạn đầu sau sinh.
- Gia đình có từ 2 con: Bổ sung nhóm gia đình có từ hai con trở lên vào diện được ưu tiên trong một số chính sách nhà ở xã hội.
- Giới tính của thai nhi: Luật đồng thời siết chặt việc tiết lộ giới tính thai nhi. Điều này hướng đến việc giảm bớt tình trạng mất cân bằng giới tính đang tồn tại tại nhiều địa phương.
Dù nhận được nhiều phản hồi tích cực, không ít chuyên gia cho rằng thời gian nghỉ thai sản chỉ là một phần của bài toán. Điều khiến nhiều cặp vợ chồng còn băn khoăn vẫn là chi phí nuôi dạy con, giá nhà, học phí và áp lực công việc ngày càng lớn. Vì vậy, hiệu quả của chính sách sẽ còn phụ thuộc vào việc các chính sách hỗ trợ khác có được triển khai đồng bộ hay không.
Xây, sửa nhà sẽ thuận tiện hơn ra sao?
Ít người quan tâm đến Luật Xây dựng cho đến khi bản thân chuẩn bị sửa nhà hoặc xin giấy phép xây dựng. Từ ngày 1/7, hàng loạt nghị định hướng dẫn mới chính thức có hiệu lực với mục tiêu giảm thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch trong hoạt động xây dựng.
Chính sách này nêu rằng việc xin chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng sẽ không còn bao gồm việc bắt buộc tham gia kỳ thi sát hạch như trước. Quy trình được đơn giản hóa nhằm giảm thời gian và chi phí cho người hành nghề. Bên cạnh đó, giấy phép xây dựng sau khi được cấp sẽ phải được công khai trên cổng thông tin điện tử trong thời gian tối thiểu 12 tháng. Đây được xem là giải pháp giúp tăng tính minh bạch, đồng thời tạo điều kiện để người dân và cơ quan quản lý dễ dàng tra cứu thông tin. Các quy định mới cũng điều chỉnh nhiều vấn đề liên quan đến quản lý dự án, hợp đồng xây dựng, quản lý vật liệu và phân cấp thẩm quyền cho địa phương.
Đối với người dân, điều quan trọng nhất có lẽ vẫn là kỳ vọng thời gian giải quyết thủ tục sẽ được rút ngắn, giảm tình trạng phải đi lại nhiều lần khi xin phép xây dựng hoặc cải tạo nhà ở. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng cải cách thủ tục chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu được triển khai đồng bộ tại các địa phương. Nếu quy trình thực hiện giữa các cơ quan vẫn chưa thống nhất thì người dân vẫn có thể gặp khó khăn dù quy định trên giấy đã được đơn giản hóa.
Việt Nam chính thức đưa "bài học COVID-19" vào Luật Phòng bệnh
Nếu đại dịch COVID-19 để lại bài học lớn nhất nào cho hệ thống y tế thì đó chính là tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và phòng ngừa bệnh thay vì chỉ tập trung điều trị. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Khác với luật trước đây chủ yếu tập trung vào bệnh truyền nhiễm, luật mới mở rộng phạm vi sang các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng và nhiều yếu tố nguy cơ khác. Một trong những điểm mới được nhiều người quan tâm là quy định về khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo từng nhóm đối tượng và lộ trình thực hiện. Đây là lần đầu tiên quyền được khám sức khỏe định kỳ được đưa vào luật với kỳ vọng phát hiện bệnh từ sớm, giảm chi phí điều trị và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Ngoài ra, nhiều kinh nghiệm được rút ra từ đại dịch COVID-19 cũng đã được nhà nước đem vào bộ luật như hệ thống cảnh báo sớm, giám sát dịch tễ, kiểm dịch y tế, sử dụng vaccine và phối hợp giữa các ngành khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Không chỉ vậy, sức khỏe tâm thần cũng lần đầu tiên được đưa vào phạm vi điều chỉnh của luật. Điều này phản ánh thực tế khi các vấn đề về stress, trầm cảm và rối loạn tâm lý ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại.
Nhiều người đánh giá đây là bước chuyển cần thiết của ngành y tế. Tuy nhiên, cũng có không ít băn khoăn về việc liệu hệ thống y tế cơ sở đã đủ nguồn lực để triển khai khám sức khỏe định kỳ cho số lượng lớn người dân hay chưa.