Gần đây, Trại buôn người của đạo diễn Toni Dương Bảo Anh đã trở thành hiện tượng tại phòng vé Việt. Ra rạp từ ngày 25/9, bộ phim nhanh chóng vượt mốc 100 tỷ đồng chỉ sau khoảng 3,5 ngày và cán mốc 200 tỷ đồng sau một tuần công chiếu. Lấy cảm hứng từ những câu chuyện có thật về nạn buôn người và các đường dây lừa đảo xuyên biên giới, phim theo chân Ny (Steven Nguyễn) trên hành trình tìm người em gái rơi vào bẫy “việc nhẹ lương cao”, để rồi chính anh cũng bị cuốn vào trại lừa đảo khắc nghiệt đó.
135 phút trong rạp như một chuyến tàu lượn cảm xúc, từ nghẹt thở trước những cuộc truy đuổi đến ám ảnh bởi cảnh những con người bị tước đoạt tự do, rồi lại được kéo về bởi tình thân và khát vọng sống còn. Sau Thiên đường máu, có thể nói Trại buôn người là tác phẩm thứ hai được đầu tư chỉn chu về đề tài nạn buôn người, phơi bày nỗi kinh hoàng bên trong những khu lừa đảo công nghiệp và góp phần thổi thêm một hồi chuông cảnh tỉnh cho người xem.
Tuy vậy, đó chỉ là kịch bản trên phim. Chiêu trò của các đường dây buôn người ngoài đời liên tục được nâng cấp, tinh vi và khó lường hơn rất nhiều. Dưới đây là 4 kịch bản lừa đảo đáng chú ý có thể xuất hiện trong thời gian tới.
Kịch bản 1: Việc nặng lương… bình thường
Bạn không nghe lầm đâu. Mặc dù thông điệp cốt lõi của Trại buôn người vẫn xoay quanh những con người sập bẫy "việc nhẹ lương cao" khi rơi vào cảnh vỡ nợ, thất nghiệp hoặc bước đường cùng, nhưng ngoài đời thực, kịch bản lừa đảo đã ở một “level” hoàn toàn mới.
Kẻ lừa đảo hiểu rằng tâm lý người dân hiện nay đã nâng cao cảnh giác với những lời chào mời "ngồi mát ăn bát vàng". Vì vậy, chúng chuyển sang một chiêu trò tinh vi hơn, đó là tạo ra một công việc lao động chân tay có thật, mức lương hợp lý đến mức không ai nghĩ đó là lừa đảo.
Đây chính là câu chuyện được kể lại bằng chính trải nghiệm thật của Hồ Hải Hiếu - một nam diễn viên góp mặt trong phim. Hiếu từng đăng ký tìm việc lơ xe (phụ xe) trên mạng với mức lương được chào mời là 450.000 đồng/ngày - một con số hết sức bình thường, đúng mặt bằng chung cho công việc lao động phổ thông vất vả, hoàn toàn không gợi lên chút nghi vấn nào ở anh.
Đường dây này được đầu tư chỉn chu đến mức khi tra cứu địa chỉ, Hiếu hoàn toàn tìm ra được trụ sở rõ ràng, minh bạch. Chúng thậm chí xây dựng các trang Facebook giả mạo trong một thời gian dài để qua mặt các thuật toán kiểm tra, mua cả dấu tích xanh và chạy tương tác để tạo uy tín tuyệt đối.
Và thế là sau khi tỉnh lại, Hiếu thấy mình đang ở cửa khẩu Mộc Bài - nơi có người được bố trí sẵn để khống chế những “con mồi” vừa sập bẫy như anh.
Bài học rút ra: Mục tiêu của bọn lừa đảo giờ đây không còn là những người lâm vào cảnh "đường cùng” mà là bất kỳ ai đang cần một công việc chân chính. Từ chính lời khuyên của Hiếu, anh cho rằng ĐỪNG TIN BẤT CỨ ĐIỀU GÌ TRÊN MẠNG, đặc biệt liên quan đến tiền bạc hay công việc.
Kịch bản 2: Cài cắm tài xế vào các nhà xe
Xe khách từ lâu đã là phương tiện di chuyển hàng đầu của rất nhiều người bởi yếu tố tiện và rẻ, từ những chuyến xe lấp đầy người về quê ăn Tết, người dân đi khám bệnh ở thành phố cho đến những chuyến du lịch trong nước,... Chúng ta thường có tâm lý thả lỏng và đặt trọn niềm tin khi bước lên một hãng xe quen thuộc hoặc một thương hiệu lâu năm.
Nhưng có lẽ từ nay, ta sẽ không thể chủ quan như thế nữa. Bởi lẽ có một công thức lừa đảo hoàn toàn mới đang được cảnh báo khắp nơi: cài cắm người vào các nhà xe, đội xe hoặc đơn vị vận tải dưới danh nghĩa tài xế, phụ xe.
Chúng chấp nhận làm việc nghiêm túc trong nhiều tháng, thậm chí cả năm để gầy dựng lòng tin nơi chủ xe và hành khách. Khi đã quen đường, quen tuyến, quen cách vận hành và không còn khiến mọi người nghi ngờ, chúng sẽ lợi dụng vị trí của mình để tiếp cận hoặc đưa nạn nhân đến nơi khác.
Một cách khác là chúng dựng hẳn một nhà xe hoặc trang bán vé mới, đầu tư hình ảnh, thông tin tuyến đường, số điện thoại, lượt tương tác và các đánh giá để tạo cảm giác đây là một đơn vị vận tải hoạt động chuyên nghiệp. Hành khách đặt vé, nhận thông tin đón trả như một chuyến xe thông thường nhưng không biết người đứng sau phương tiện hoặc điểm đón thực sự là ai.
Bài học rút ra: Xuyên suốt chuyến đi (đặc biệt là đi đêm hoặc đi một mình), hãy bật Google Maps để theo dõi lộ trình xe chạy. Đặt qua tổng đài chính thức, app uy tín hoặc mua vé tại bến. Hạn chế tối đa việc bắt xe "dù" dọc đường hoặc đặt xe qua các trang cá nhân/Fanpage không rõ nguồn gốc. Nếu được, hãy chia sẻ thông tin chuyến đi của mình để người thân cùng nắm bắt.
Kịch bản 3: Chuyến xe đưa rước hậu concert - “Quẩy xong, có xe chờ”
Những tháng cuối năm là thời điểm bùng nổ của concert trong nước. Là fan của những nghệ sĩ này, chắc chắn bạn không thể bỏ qua. Nhưng với những ai từng có kinh nghiệm đu concert, có một nỗi ám ảnh gần như luôn đi kèm sau vài tiếng quẩy hết mình, đó là làm thế nào để về nhà?
Kẹt xe 2 tiếng, tài xế xe công nghệ tắt app, đón xe tại chỗ giá tăng gấp 3, dòng người đông nghịt,... tất cả khiến bạn chỉ muốn rời khỏi đó ngay tức khắc. Và rồi một lựa chọn hợp lý hơn là gì? Lên xe đưa rước của Haidilao, chờ tận cổng, hoàn toàn miễn phí, đến nơi còn được ăn ngon. Tuy nhiên thì…
Vào ngày 3/10, Fanpage chính thức của Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai và cả Haidilao Vietnam đều đăng bài cảnh báo khán giả/khách hàng về trường hợp giả mạo hợp tác, cụ thể là cung cấp xe đưa đón miễn phí sau concert.
“BTC Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai xin khẳng định chúng tôi không tặng, tài trợ vé concert day 1, day 2 và/hoặc có bất kỳ hợp tác nào với các đơn vị nêu trên. Các nhà tài trợ, đơn vị hợp tác đang đồng hành cùng Chương Trình đều đã được công bố chính thức từ Chương Trình.”
Trên Threads, nhiều fan cũng kêu gọi cư dân mạng nhấn báo cáo các bài đăng tung tin sai sự thật, mạo danh hợp tác với chương trình/thương hiệu lớn nhằm trục lợi và có thể gây nguy hiểm đến khách hàng.
Bài học rút ra: Hãy kiểm tra kỹ thông tin của bất kỳ trang web hay mạng xã hội nào mà bạn lướt trúng, cần thiết hơn thì bạn có thể liên hệ trực tiếp Fanpage chính thức của thương hiệu. Nhưng tốt nhất là hãy chuẩn bị kỹ lựa chọn cho mình sau vài tiếng gào thét tại concert. Bạn có thể di chuyển bằng phương tiện cá nhân hoặc nhờ người thân đưa đón nếu tiện. Vui chơi cũng đừng quên bảo vệ bản thân mình nhé.
Kịch bản 4: Thôi em không cần… người yêu “lý tưởng online”
Nếu bạn đã cảm thấy “rùng mình” vì ba kịch bản phía trên quá đáng sợ và tinh vi, thì đừng bỏ qua kịch bản cuối cùng này, vì nó tấn công vào điểm yếu mềm nhất của con người chúng ta: sự cô đơn và thiếu thốn tình cảm.
Chúng ta vẫn thường nghe cảnh báo về các chiêu trò "bẫy tình" (romance scam) trên mạng, được dàn dựng công phu đến mức khiến những người tỉnh táo nhất cũng phải "xiêu lòng". Chiêu thức trước đây là một người đàn ông có ngoại hình ổn, tự nhận mình thành đạt, giàu có, chủ động làm quen rồi từng bước khiến bạn tin rằng họ đang có ý định cho một mối quan hệ nghiêm túc. Sau khi tạo đủ sự gắn bó, họ bắt đầu vay tiền, nhờ chuyển khoản, đầu tư hộ hoặc viện những lý do khẩn cấp để lấy tiền.
Và bây giờ kịch bản ấy đã được cập nhật thêm: chúng không chỉ tạo ra một anh người yêu lý tưởng mà còn dựng nên một “cuộc đời” hoàn hảo ngoài đời thực cho anh ta.
Tài khoản có ảnh cá nhân, công việc, bạn bè, những chuyến đi và lịch sử tương tác đáng tin cậy. Hai người có thể nói chuyện hàng ngày, gọi video, thậm chí đối phương còn chủ động gửi hoa, đặt trà sữa hoặc đồ ăn mang đến cho người mình đang theo đuổi, cứ như thể “anh ấy là người thật, tình cảm này là thật nốt”.
Các cảnh báo về romance scam sử dụng công nghệ AI còn cho biết kẻ lừa đảo có thể dùng công nghệ giả khuôn mặt, giọng nói hoặc video để tạo ra một người hoàn toàn có vẻ thật trong những cuộc gọi trực tiếp, đầu tư bối cảnh từ phòng ngủ đến phòng khách.
Bài học rút ra: Đừng yêu xa mà lại còn yêu qua mạng. Mà nếu đã lỡ yêu xa, đừng nghe lời dụ dỗ đi du lịch một mình sang một nước khác hay một địa điểm mình không quen thuộc. Tín hiệu “red flag” là những anh chàng ngọt ngào ban đầu nhưng vài ngày sau thì “đầu tư, chứng khoán”.
Tóm lại…
Những kịch bản lừa đảo có thể thay đổi, nhưng một nguyên tắc mà bạn đừng bao giờ quên: đừng chủ quan và cũng đừng để những sự tiện lợi trước mắt quyết định thay mình. Trước một công việc, chuyến xe, lời mời hay một người quen trên mạng, chúng ta không mất gì cả nếu dành thêm vài phút để kiểm tra và thông báo để người thân biết mình đang ở đâu.