Tết chính là bài kiểm tra bản lĩnh quản trị của những lãnh đạo doanh nghiệp.
Công việc của nhân viên có mốc thời gian rõ ràng, có KPI đo lường cụ thể; trong khi đó, công việc của sếp dường như là “lúc nào cũng đang làm”, nhưng không có một hạn chót hay chỉ số nào được gọi tên.
Với người chịu trách nhiệm cuối cùng cho toàn bộ quy trình vận hành doanh nghiệp, Tết Nguyên đán chính là deadline áp lực nhất của cả năm. Không phải một bản báo cáo, không phải số lượng hợp đồng, mà là thời điểm mọi rủi ro tài chính, nhân sự, vận hành và tâm lý cùng lúc hội tụ. Đây là giai đoạn mà doanh nghiệp buộc phải đi qua an toàn, bằng mọi giá.
Vì sao Tết trở thành “deadline” đặc biệt của doanh nghiệp Việt Nam?
Trong bức tranh kinh tế toàn cầu, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có kỳ nghỉ Tết dài nhất thế giới.
Tại phần lớn các quốc gia phương Tây, xã hội và doanh nghiệp chỉ nghỉ một ngày Giáng Sinh và một ngày đầu năm mới, sau đó nhanh chóng quay lại guồng vận hành bình thường. Chuỗi cung ứng, logistics, thanh toán và các dịch vụ tài chính hầu như không bị gián đoạn.
Ngược lại, tại Việt Nam, kỳ nghỉ Tết thực tế kéo dài từ 7–10 ngày, chưa kể giai đoạn “giảm tốc” trước Tết và “lấy đà” sau Tết. Với doanh nghiệp, đây là khoảng thời gian không tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp, trong khi chi phí cố định và nghĩa vụ tài chính vẫn tiếp tục phát sinh.
Mỗi mùa Tết đến, các vấn đề quen thuộc lại xuất hiện:
- Đứt gãy chuỗi cung ứng và áp lực hoàn tất trước Tết: đối tác đồng loạt nghỉ, vận chuyển chậm, nguyên vật liệu không thể bổ sung kịp thời, trong khi khách hàng lại dồn yêu cầu hoàn thành trước kỳ nghỉ.
- Áp lực dòng tiền: thưởng Tết, lương tháng 13 và các khoản phúc lợi cuối năm tập trung chi trả trong bối cảnh doanh thu ngắn hạn chững lại.
- Rủi ro nhân sự: tỷ lệ nghỉ việc sau Tết tăng cao, đặc biệt ở lao động phổ thông và khối sản xuất, kéo theo chi phí tuyển dụng và đào tạo lại.
- Mất nhịp thị trường quốc tế: khách hàng và đối tác nước ngoài không nghỉ theo Tết Việt Nam, trong khi doanh nghiệp trong nước tạm dừng hoặc vận hành cầm chừng.
Với người lãnh đạo, Tết vì thế không phải là kỳ nghỉ dài, mà là một mốc thời gian căng thẳng, buộc phải “gồng” để doanh nghiệp vượt qua mà không tổn thương dài hạn.
Truyền thống không thể thay đổi, nhưng chúng ta có thể thay đổi chiến lược.
Không ai phủ nhận giá trị văn hóa của Tết. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc có nghỉ nhiều hay không, mà ở chỗ doanh nghiệp chuẩn bị cho Tết như thế nào. Bài toán đặt ra cho mọi nhà lãnh đạo là: Làm sao để nhân viên được nghỉ ngơi đúng nghĩa, có thưởng và phúc lợi đầy đủ, nhưng quy trình sản xuất - kinh doanh không đứt gãy và doanh nghiệp không phải “trả giá” quá đắt sau kỳ nghỉ dài?
Theo thông tin tổng hợp phân tích từ khảo sát doanh nghiệp chung của trang Fanterco năm 2025 trên bình diện quốc tế và các báo về nhân sự và đánh giá của giới tư vấn vận hành trong nước, kỳ nghỉ Tết có thể khiến doanh nghiệp mất khoảng 5–15% hiệu suất vận hành cả năm, do tác động cộng dồn của giai đoạn trước, trong và sau Tết (tương đương 3–5 tuần giảm tốc). Với các doanh nghiệp sản xuất, con số này thậm chí có thể cao hơn do chi phí khởi động lại dây chuyền và tái tuyển dụng lao động.
Khoản chi phí này gần như không thể bù đắp nếu doanh nghiệp không có kế hoạch từ sớm.
Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp vận hành tốt qua giai đoạn Tết thường có một số điểm chung:
- Lập kế hoạch Tết như một dự án chiến lược, thay vì coi đó là một sự kiện hành chính.
- Chốt đơn hàng, sản xuất và công nợ sớm, tránh dồn toàn bộ áp lực vào 2–3 tuần cuối năm.
- Thiết kế lịch nghỉ linh hoạt theo từng bộ phận, thay vì “đóng băng” toàn bộ doanh nghiệp.
- Chuẩn bị kịch bản nhân sự sau Tết, coi biến động lao động là rủi ro cần quản trị, không phải sự cố bất ngờ.
Tết không chỉ là kỳ nghỉ, mà còn là thời điểm quyết định quỹ đạo kinh doanh năm mới.
Bà Nguyễn Thị Minh Lan, CEO điều hành Công ty CP Tiến Thịnh, một doanh nghiệp hàng đầu lĩnh vực sản xuất bao bì và in ấn nhận định: "Do đặc thù của ngành sản xuất bao bì và in ấn nên mùa Tết nào đối với chúng tôi cũng là một cuộc chiến của sự gia tăng đột biến từ đơn hàng, sản xuất, nhân công,... Tuy nhiên, vì đã dự đoán trước nên chúng tôi luôn có những kế hoạch dự phòng và ứng phó linh hoạt. Chiến lược của chúng tôi luôn trong tư thế sẵn sàng cho mọi tình huống và ưu tiên mọi thứ cho khách hàng. Với chúng tôi, Tết cũng là một chỉ tiêu để đo lường sự linh hoạt và mục tiêu doanh số khởi đầu cho năm mới ".
Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam năm 2026 đối diện nhiều thay đổi về chi phí, lao động và thị trường xuất khẩu, Tết không còn đơn thuần là một kỳ nghỉ truyền thống.
Đây là:
- Khoảng thời gian doanh nghiệp nhìn lại mô hình vận hành cũ: đâu là điểm nghẽn, đâu là chi phí không tạo giá trị.
- Thời điểm tái định hình chiến lược cho năm mới, khi thị trường còn đang chậm nhịp.
- Giai đoạn quan trọng để thúc đẩy doanh thu cuối năm, nếu biết tận dụng nhu cầu tiêu dùng tăng cao trước Tết.
Với người lãnh đạo, thái độ đối với Tết phản ánh trình độ quản trị thực sự: cảm tính hay khoa học, ứng phó hay chủ động, ngắn hạn hay dài hạn. Một chiến lược tỉnh táo và hợp lý không chỉ giúp doanh nghiệp có một cái Tết êm ấm ở hiện tại, mà còn tạo đà tăng trưởng bền vững cho năm mới.
Và khi đó, Tết không còn là một “deadline đáng sợ”, mà trở thành bài kiểm tra bản lĩnh quản trị thực sự của người lãnh đạo doanh nghiệp.