Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) triển khai mô hình tăng trưởng đa cực, dựa trên năm trụ cột chiến lược
TP.HCM đang tái định nghĩa khái niệm “đô thị quốc tế.” Với dân số 14 triệu người và đóng góp 25% GDP của Việt Nam, thành phố đang chuyển trọng tâm từ mở rộng quy mô đơn thuần sang nâng cao chất lượng tăng trưởng, nhấn mạnh các yếu tố về quản trị, đổi mới sáng tạo, kết nối và chất lượng sống.
Để hiện thực hóa định hướng này, TP.HCM triển khai mô hình tăng trưởng đa cực, dựa trên năm trụ cột chiến lược gồm:
- Thúc đẩy công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo (như trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, dữ liệu lớn)
- Phát triển logistics và thương mại tự do gắn với cảng biển, sân bay và các khu thương mại tự do (FTZs)
- Xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC)
- Phát triển các ngành du lịch và công nghiệp văn hóa
- Nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và khoa học – công nghệ theo chuẩn quốc tế
Một điểm nhấn trong chiến lược phát triển của TP.HCM là “chuyển đổi kép”, tích hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh. Thành phố được xem là hình mẫu quốc gia trong việc kết hợp hai quá trình này, với mục tiêu trở thành “siêu đô thị” vào năm 2050 và trung tâm khu vực phát triển các mô hình phát thải thấp.
Các nhà đầu tư toàn cầu ngày càng nhìn thấy tiềm năng để TP.HCM vươn lên thành IFC thế hệ mới tại châu Á. Các lĩnh vực được đánh giá tiềm năng gồm tài trợ thương mại, tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME finance), tài chính ứng dụng công nghệ blockchain và tài sản số. Nhiều tổ chức tài chính lớn tin rằng việc phát triển IFC tại TP.HCM có thể giúp Việt Nam giảm chi phí vốn và thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn. Một số đơn vị thậm chí còn xem TP.HCM là căn cứ khu vực cho các sáng kiến tài chính số.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng yếu tố quyết định thành công không phải là công nghệ, mà là quản trị. Dù công nghệ đóng vai trò quan trọng, các đô thị thông minh cần có thiết kế thể chế rõ ràng, lòng tin xã hội và khung pháp lý hiệu quả. Những yếu tố then chốt bao gồm hệ thống dữ liệu tích hợp, điều phối tập trung, dịch vụ công trực tuyến toàn diện, hợp tác công tư, tầm nhìn dài hạn, năng lực AI và cam kết bền vững lâu dài.
TP.HCM đang vượt qua cách đo lường thành công truyền thống dựa vào quy mô dân số hay sức nặng kinh tế. Thay vào đó, thành phố ưu tiên chất lượng tăng trưởng và thiết kế thể chế. Việc thúc đẩy chuyển đổi số không đơn thuần là áp dụng công nghệ, mà còn là công cụ để củng cố quản trị, thúc đẩy tăng trưởng xanh và tài chính toàn diện. Trọng tâm vào IFC, tài chính SME và tài sản số là cầu nối giúp TP.HCM gắn kết quá trình chuyển đổi đô thị với phát triển thị trường vốn.
Công ty taxi điện của Vingroup lên kế hoạch IPO toàn cầu, đặt mục tiêu định giá 20 tỷ USD
Cuối tháng 12 năm 2025, Tập đoàn Vingroup chính thức công bố rằng công ty liên kết chuyên vận hành taxi điện – Green and Smart Mobility JSC (GSM) – đang chuẩn bị cho một đợt IPO quốc tế. Động thái này nối tiếp đợt niêm yết Nasdaq của VinFast vào năm 2023, nhằm phục vụ cho kế hoạch mở rộng thị trường khu vực của GSM, đồng thời góp phần giảm áp lực tài chính cho công ty mẹ.
Theo các cố vấn, GSM được đề xuất mức định giá đầy tham vọng, vào khoảng 20 tỷ USD. Nếu đạt được con số này, doanh nghiệp mới chỉ hai năm tuổi sẽ đứng ngang hàng với các đối thủ lớn trong khu vực như Grab, hiện có vốn hóa thị trường khoảng 21 tỷ USD.
GSM được cho là đang hướng tới niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông. Nhiều nguồn tin cho rằng thị trường Hồng Kông cung cấp thanh khoản dồi dào hơn và thu hút sự quan tâm lớn hơn từ các nhà đầu tư đối với lĩnh vực xe điện và dịch vụ di chuyển, so với các thị trường trong khu vực. Dù chưa có ngày niêm yết chính thức, Vingroup xác nhận rằng đợt IPO sẽ không diễn ra trong năm 2026, với các dự đoán hiện tại nghiêng về thời điểm cuối năm 2026 đến đầu năm 2027.
Tại thị trường nội địa, GSM nhanh chóng trở thành một đối thủ nặng ký trong ngành gọi xe tại Việt Nam. Theo dữ liệu từ Mordor Intelligence, GSM chiếm 40% thị phần trong quý I năm 2025, vượt qua mức 32% của Grab. Một khảo sát khác do Rakuten Insight thực hiện cũng ghi nhận GSM ở mức 35%, xếp sau Grab với 55%.
GSM duy trì mối quan hệ cộng sinh với VinFast khi chỉ sử dụng xe điện do VinFast sản xuất, qua đó tạo ra một kênh tiêu thụ ổn định cho nhà sản xuất xe. Tuy nhiên, đến quý III năm 2025, doanh số VinFast bán cho GSM chỉ còn chiếm 26% tổng lượng xe giao toàn cầu của hãng – giảm đáng kể so với mức 72% năm 2023 – do VinFast mở rộng mạng lưới khách hàng bán lẻ.
Không dừng lại ở thị trường trong nước, GSM đã mở rộng dịch vụ sang Lào, Indonesia và Philippines. Hiện công ty cũng đang tích cực tìm cách gia nhập thị trường Ấn Độ, thể hiện rõ tham vọng vươn tầm khu vực.
Đợt IPO sắp tới của GSM được kỳ vọng sẽ tái hiện thành công chiến lược huy động vốn của VinFast, đồng thời tạo đà cho quá trình mở rộng khu vực. Mức định giá 20 tỷ USD tuy táo bạo đối với một công ty mới hoạt động hai năm, nhưng phản ánh xu thế tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường phương tiện xanh tại Đông Nam Á. Việc niêm yết tại Hồng Kông sẽ là một cột mốc quan trọng cho doanh nghiệp Việt Nam, mở ra nguồn vốn cần thiết cho GSM phát triển. Tuy nhiên, thành công vẫn sẽ phụ thuộc vào điều kiện thị trường và khả năng chứng minh tính hiệu quả của mô hình xe điện toàn phần so với các đối thủ đã có vị thế vững chắc.
Nghị định mới siết chặt quản lý thị trường chứng khoán
Việt Nam đã ban hành Nghị định số 306/2025/NĐ-CP vào ngày 25/11/2025, sửa đổi quy định xử phạt trong thị trường chứng khoán và phái sinh, nhằm đồng bộ với Luật Chứng khoán sửa đổi năm 2024.
Nghị định này được thiết kế để tăng cường cơ chế thực thi, đồng thời đơn giản hóa các thủ tục hành chính. Mục tiêu là nâng cao tính minh bạch của thị trường, bảo vệ nhà đầu tư, và cải thiện hiệu quả quản lý giám sát. Thông qua việc làm rõ và thống nhất quy định, nghị định hướng tới một môi trường thị trường kỷ luật và minh bạch hơn.
Các quy định xử phạt trong nghị định mới cũng đã được điều chỉnh để thống nhất với luật phòng chống rửa tiền và các luật liên quan đến vi phạm hành chính khác. Những điều chỉnh này nhằm khắc phục các lỗ hổng thực tiễn tồn tại trước đây, vốn đã làm giảm hiệu quả của công tác giám sát thị trường.
Đối với thị trường phái sinh, Nghị định 306 đã giảm bớt một số điều kiện kinh doanh và yêu cầu tuân thủ, giúp tiết giảm chi phí và hỗ trợ chuyển đổi số cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường.
Quan trọng hơn, nghị định cho thấy kỳ vọng tuân thủ nghiêm ngặt hơn, với phạm vi bao phủ rộng các hành vi vi phạm và cơ chế răn đe mạnh mẽ hơn. Cơ quan quản lý cũng cam kết sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết để hỗ trợ triển khai trong thời gian tới.
Nghị định 306 đánh dấu sự chuyển mình quan trọng trong cách thức quản lý thị trường chứng khoán, từ cơ chế giám sát thụ động sang quản lý chủ động, dựa trên nguyên tắc minh bạch và tuân thủ luật lệ. Trong giai đoạn ngắn hạn, yêu cầu tuân thủ sẽ trở nên khắt khe hơn, nhưng về lâu dài, nghị định được kỳ vọng sẽ tăng niềm tin vào thị trường, thu hút vốn đầu tư tổ chức, và hỗ trợ mục tiêu nâng tầm thị trường vốn của Việt Nam.
Bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025 qua các con số
- Tăng trưởng GDP cao: Năm 2025, Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng GDP ước tính 8%, cao nhất trong khu vực ASEAN.
- Mở rộng doanh nghiệp: Lần đầu tiên, số lượng doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam vượt mốc 1 triệu.
- Đầu tư công: Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân đầu tư công ở mức 34,2 tỷ USD, tuy nhiên đến cuối tháng 12 chỉ hoàn thành khoảng 70%.
- Quan hệ thương mại với Mỹ: Năm 2025 chứng kiến cú sốc thương mại lớn khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế đối ứng 46% lên hàng hóa Việt Nam vào tháng 4. Sau các cuộc đàm phán, mức thuế này được điều chỉnh giảm xuống còn 20%.
- Giá vàng và bạc: Giá vàng tăng vọt 90% so với đầu năm, đạt mức kỷ lục 6.079 USD/lượng, dẫn đến tình trạng khan hiếm nguồn cung. Giá bạc cũng chạm đỉnh 3 triệu đồng/lượng.
- Tỷ giá: Tỷ giá VND/USD đạt đỉnh lịch sử 26.536 vào tháng 8, buộc Ngân hàng Nhà nước phải can thiệp để ổn định thị trường.
- Thị trường chứng khoán: VN-Index đạt mức cao kỷ lục 1.805 điểm sau khi được FTSE Russell nâng hạng, dù các nhà đầu tư nước ngoài rút ròng 5 tỷ USD khỏi thị trường.
- Hộ kinh doanh: Ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh được nâng gấp 5 lần, lên 500 triệu đồng (tương đương 19.000 USD).
- Bất động sản: Giá căn hộ tại các thành phố lớn vẫn ở mức cao, với phân khúc cao cấp vượt ngưỡng 3.800 USD/m2, khiến khả năng sở hữu nhà ở ngày càng xa tầm tay của nhiều người.
Kinh tế Việt Nam năm 2025 cho thấy sức bật mạnh mẽ nhưng cũng lộ rõ những bất cân đối đang gia tăng. Động lực tăng trưởng tốt và tiến bộ trong tài chính số là điểm sáng rõ nét, song khoảng cách trong thực thi, lạm phát tài sản và các cú sốc từ bên ngoài vẫn là rủi ro lớn. Dữ liệu cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp, nơi tốc độ không còn là yếu tố duy nhất quyết định tăng trưởng. Thay vào đó, hiệu quả chính sách, chiều sâu của thị trường vốn và sự bao trùm xã hội sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Ngành tài chính Việt Nam đạt những cột mốc quan trọng trong năm qua
Một dấu mốc quan trọng diễn ra vào tháng 3/2025, khi cuộc cải tổ thể chế quy mô lớn chính thức có hiệu lực. Theo đó, Bộ Tài chính được sáp nhập với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đồng thời hợp nhất thêm các chức năng quản lý an sinh xã hội và vốn nhà nước. Động thái này giúp tinh giản bộ máy quản lý, tăng cường phối hợp chính sách và cải thiện hiệu quả điều hành toàn hệ thống.
Bộ Tài chính cũng đóng vai trò chủ lực trong việc thể chế hóa bảy nghị quyết chiến lược của Đảng. Cụ thể, Bộ đã trình Quốc hội 15 dự thảo luật và nghị quyết quan trọng, đặt nền móng cho các khung chính sách về thuế, tài chính công, nợ công và phát triển các trung tâm tài chính quốc tế.
Chuyển đổi số trong ngành tài chính cũng ghi nhận bước tiến mạnh mẽ. Chính phủ đã ra mắt cơ sở dữ liệu tài chính quốc gia, triển khai chiến lược quản lý dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data), đồng thời thành lập Trung tâm Điều hành Thông minh để quản lý các lĩnh vực thuế, hải quan, kho bạc và đầu tư công.
Thị trường vốn Việt Nam cũng đạt nhiều kỷ lục mới trong năm qua. Sau khi được FTSE Russell nâng hạng, chỉ số VN-Index đã tăng gần 40%. Giá trị vốn hóa thị trường đạt 84% GDP và số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt mốc 11 triệu.
Chính sách tài khóa tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng. Chính phủ đã giải ngân đầu tư công ở mức kỷ lục, thu hút dòng vốn FDI cao hơn, xóa bỏ chính sách thuế khoán đối với hộ kinh doanh và ghi nhận mức thu ngân sách cao nhất từ trước đến nay.
Năm 2025 là bước ngoặt của ngành tài chính Việt Nam, đánh dấu sự chuyển đổi từ vai trò quản trị ngân sách truyền thống sang vai trò kiến tạo chiến lược cho tăng trưởng, thị trường và quản trị quốc gia. Những cải cách về thể chế, chuyển đổi số và mở rộng chiều sâu thị trường vốn không chỉ mang tính cải thiện từng bước, mà là những thay đổi mang tính cấu trúc nhằm hỗ trợ tăng trưởng GDP trên 8% một cách bền vững, cũng như thực hiện các mục tiêu dài hạn như phát triển trung tâm tài chính và chuyển đổi xanh.
Ngành tài chính từ đó nổi lên như một “hạ tầng hệ thống” – điều phối chính sách, huy động vốn, hiện đại hóa quản trị – và đang đặt nền móng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Việt Nam, vượt lên khỏi các chu kỳ điều hành ngắn hạn thông thường.
Genesia Ventures mang đến cho bạn góc nhìn tổng hợp về những câu chuyện đang định hình thị trường khởi nghiệp Việt. Là quỹ đầu tư mạo hiểm giai đoạn sớm hoạt động tại Nhật Bản và Đông Nam Á, Genesia Ventures tin tưởng mạnh mẽ vào tiềm năng dài hạn của nền kinh tế số Việt Nam. Không chỉ cung cấp nguồn vốn, Genesia còn đồng hành cùng các startup thông qua tư vấn chiến lược và kết nối với mạng lưới khu vực.