Gần đây, khi xem được đoạn clip trên Tiktok với tựa đề "Every decade has a Trio", tôi mới phát hiện ra một sự thật thú vị rằng: rất nhiều bộ phim hoạt hình nổi tiếng gắn liền tuổi thơ, thậm chí Harry Potter, đều có chung một công thức: tình bạn ba người.
Ngoài đời cũng vậy, từ nhóm bạn tuổi teen đến những tình bạn lâu năm kéo dài vài thập kỷ - điều gì khiến tình-bạn-ba-người phổ biến đến vậy? Và nếu chưa từng có một hội bạn ba người, bạn có đang bỏ lỡ một trải nghiệm thú vị hay không?
1. Một đứa chia tay, hai đứa "lên bờ xuống ruộng"
Một tình huống quen thuộc sẽ cho bạn thấy khi nào "team ba" phát huy tác dụng: khi một đứa vừa chia tay người yêu, khóc “tám dòng sông” vì bị cắm một “cặp sừng” to bự trên đầu và đang cần các “chí cốt” đến an ủi. Nhưng nếu hôm đó một trong hai người còn lại đang ngập đầu với deadline, không còn tâm trạng nghe bạn than thở thì sao? Ít nhất vẫn có đứa còn lại!
Trách nhiệm giữ nhịp câu chuyện không còn dồn lên vai một cá nhân, đó chính là ưu điểm đầu tiên của “team ba”. Có một cơ chế trong tâm lý học gọi là emotional regulation - khi các thành viên trong một nhóm nhỏ vô thức giúp điều chỉnh cảm xúc cho nhau. Khi một người đang quá buồn hoặc mất kiểm soát, sự hiện diện của hai người còn lại, dù chỉ là lắng nghe hay nhiệt tình phản hồi, cũng đủ để “hạ nhiệt” cảm xúc đó. Sẽ có người sắm vai an ủi, xác nhận cảm xúc cho “nhân vật chính”, và cũng có người vô tình đủ “đơ” để kéo không khí trở lại bình thường. Nhờ vậy, không ai phải một mình gánh toàn bộ cảm xúc của người khác.
2. “Để đó tao quyết”
Một trong những lợi thế ít ai để ý của nhóm ba người là việc đưa ra quyết định sẽ trở nên dễ dàng hơn - người ta còn gọi vui là nguyên tắc “lá phiếu quyết định.” Đi ăn gì? Uống cà phê hay xem phim? Đi quán quen hay thử chỗ mới? Việc giơ tay “bỏ phiếu” sẽ không bao giờ rơi vào thế hòa. Các nhóm với số lẻ lớn hơn, như năm hay bảy người cũng tương tự vậy.
3. Team ba - nơi sản sinh ra những “trọng tài” bất đắc dĩ
Ngoài chuyện phiếu bầu, team lẻ thành viên còn có một công dụng khác. Nếu nhóm là số chẵn thì khi có tranh cãi sẽ có khuynh hướng chia thành hai phe đối lập nhau, là số lẻ sẽ có người ở giữa giải quyết vấn đề. Nhóm 1 người thì không thể gọi là nhóm, 5 người thì quá nhiều tính cách khác nhau, vậy nên chỉ 3 là đủ.
Thậm chí trong một số nghiên cứu về cách thảo luận để đạt được đồng thuận, ta có khái niệm Coalition Flexibility – tức là các “liên minh” trong nhóm ba người có thể thay đổi linh hoạt. Hôm nay A đứng về phía B trong một cuộc tranh luận, nhưng ngày mai có thể lại đồng tình với C ở một câu chuyện khác. Nhờ vậy, các phe trong nhóm không bị cố định thành hai chiến tuyến đối đầu.
Những “trọng tài” bất đắc dĩ thế này có thể hàn gắn hai người bạn đang ở trên bờ vực tan vỡ, giúp họ xóa bỏ hiểu lầm và nhìn nhận câu chuyện từ một góc độ bình tĩnh hơn. Những xung đột nhỏ từ đó không trở thành lý do khiến tình bạn rạn nứt.
4. Triadic Closure: Khi “Tuesday” cũng được hoan nghênh
Thực tế thì, đối với các mối quan hệ bạn bè, người thứ ba đôi khi lại chính là yếu tố giúp tình bạn bền lâu hơn.
Hiện tượng này được gọi là Triadic Closure. Hiểu đơn giản thì nếu A thân với B, B thân với C, thì theo thời gian A và C cũng có xu hướng trở nên thân thiết. Ba mối quan hệ đan vào nhau thành một “tam giác”, khiến nhóm trở nên gắn kết hơn so với hai mối quan hệ rời rạc. Bạn của mình rồi cũng sẽ trở thành bạn của bạn mình, một nhóm ba người nhưng đôi khi lại có hẳn 4 tình bạn với nhau: A&B - A&C - B&C - và cuối cùng tất nhiên là 3 trong 1.
Và nếu bạn đang thấy lạc lõng trong một mối quan hệ “tay ba”
Chuyên gia tình bạn Shari Leid từng nói: "Tình bạn ba người như đi trên dây" - nghĩa là chỉ đẹp khi mọi thứ còn suôn sẻ. Như những hàng ghế trên chuyến tàu lượn siêu tốc chỉ dành cho cặp đôi, sẽ luôn có người ngồi ở ghế sau với cảm giác là "người thừa." Tác giả, và tin rằng nhiều độc giả khi đọc đến đây cũng từng ít nhất một lần cảm nhận điều đó.
Nếu rơi vào tình huống ấy, hãy thử “cứu vãn” trước khi từ bỏ bằng những cách sau đây:
- Chủ động nói ra cảm xúc của mình: đừng mặc định các bạn biết những điều mình đang buồn và đang che giấu. Theo Atkinson, “mọi người cần cởi mở với cảm xúc, suy nghĩ và nhu cầu của mình.”
- Chủ động đề xuất hoạt động chung: không ai xích lại gần mình thì mình chủ động đưa tay nắm lấy và kéo mọi người cùng hòa chung nhịp vui.
- Chủ động chấp nhận rằng tình bạn dù là mấy người đôi lúc cũng sẽ có những cảm giác như vậy!
- Chủ động tìm đọc những bài viết có cùng hoàn cảnh với mình, ví dụ như Làm thế nào để duy trì tình bạn khi sống xa nhau? hay Để tình bạn không rạn nứt sau tranh cãi chẳng hạn.
Nghiên cứu cho thấy chúng ta mất đi một nửa số bạn bè thân thiết cứ sau bảy năm. Điều đó có nghĩa là việc tình bạn tan vỡ không chỉ phổ biến mà còn gần như không thể tránh khỏi. Vì vậy, nếu từng có ấn tượng rằng “team ba” là một công thức dễ đổ vỡ, thì có lẽ đây là dịp để bạn suy nghĩ lại.
Dù sao thì một tình bạn bền lâu cũng không nên bắt đầu với câu hỏi: cần mấy người, mà quan trọng là tất cả con người trong nhóm ấy có cùng nhau đầu tư, vun đắp, xây dựng và bảo vệ tình bạn này hay không.
